Goudsche Courant, zondag 21 september 1862

1869 Zondag 21 September M S OUDSCHE COURAlïT Uitgave van A4 BRINKMAN DJe OB£B iitm i i mDetea tcgcaaxcr liet jiubUek getnuMftit JAhet eevoel voor schooae vormen opgewekt v erd Dat v Ifde a 1 + j j t i 1 i JV i t 1 j i tarf ADVERTENTIEN De Ondergeteekende maakt aan belang hebbenden bekend dat zij met OCTOBER aanstaande hare SCHOOL zal verplaatsen naar de Gouwe wijk C N 28 in het Lokaal tot hiertoe in gebruik door Mevrouw X BEUCK KOPPENOL GouD i J GOEDEWAAGEX 16 September IsGS Belonje ATTENTIE Bij het vernieuwen der Gaspijpen zal aan de ingezetenen die zich van Gaslicht wenschen te voorzien de TOETOEEBUIS geheel gfatiS in huis worden gebragt wanneer zij zich daartoe aanmelden vóór dat de Hoofdhuis voor hunne Woning vernieuwd is De verdere aanleg zal zeer billijk berekend worden waarvan des verkiezende eerst eene juiste opname der kosten kan gegeven worden JOL ÜA 17 Septemlier lSfi2 n F ROLL Directeur ilJfii ir irit ill dit vak theorie n praktijk te zamen ttorii bij ileit onderwijzer in de trymnastie toch ge h j üioet niet bezitt en dit vorder slechts kiin stcuniaker maar ook eenigzin L ei kundige zijn om aan alle ci chcn e voldoen m be h iiijj 0 k KV ik gecne vergelijking maken tii3s heu de ondernijter V 4 i rt lijjchaam en van dfu gee t Een gezonde geest nviiuil ligchaam tot woning hebben en moeijelijk palen hoeveel lioniK rd giikleus tie geest liooger liir h i iii tne ergelijkintren truien inaar lEoet ieder on lurger vragen of 900 traktement voor een r i cene gemeente ats Gouda niet veel te gef f ti volkomen regt dat ware kunst en echte 1 i i t met geM kunnen betaald woriicn maar nen i fv moeten toestemmen dat geldelijke zorgen en hi ien lecht rijmen met het geven van goed onderi vcfkrijücu van een aanzienlijk vermogen hoevele iMs l e uteu dat moge den lust verminderen maar 11 rgeii dnor geldgebrek veroorzaakt verstompen den uniiicmcn de f vredeuheid des geinoeds en maken iemand onge t liikt om te onderwijzen Is ƒ 900 in Gouda voldoende tm me een hu gezin burgerlijk te kunnen leven Ik geloof hi i uil MiiL i n de r iadsieden bedenken wat vader IVanklin 1 L ij ge igd heeft De b ind lussehen heer en dienaar is ver roken waui er de luiste g d vongeu is hoogere belooning tl nm rii d in al zeker een hunner i ij de behandeling van de be r tini wor l i3 den moed hebben om voor te stellen itr ikiementeii der hoofdcnderwijzers op minstens y 1200 te bCji deii Lit de LegToitiiig vuur 1S03 blijkt dit de kosten van het oudirv ij LTir i and wonlen op ƒ itJ slO en die van het arinween op ƒ S i iiT Indien die posten omgekeerd naren zoude ii t el goed zijn en d m oude voorzeker ook de post koeten il r openbare veiligheid kunnen verminderd worden Vfü 1 = r t d ia onze stad voor liet onderwijl gedaan de burger gererkennen het gaarne maar nooit kan hel onderwijs wor m wit hei nezen moet iioeh hier noch elders indien de t ieru ijzer niet goed ge tlarieerd uorden Thans schijnt er ovcrvlued te ki nien ma ir indien liet voorbeeld van soiniiige e neeii ebeslur n gevolgd vii rdt om de traktementen bij vaI iliire te venu i deren dan z il ilie overvloed verd ijiien en Ned v ind z d L eise geschikte ondenvijzers hebben voor zijne teek r ti ïigp 1 nri i i nu n tri cukil woord over de hulpoiuleruijzers I LI i luinne itt k ielliug irrationeel ik noem die doodelijk voor g ed ondervMjs en een ramp voor den onderuijzersstand Openbare Teekensehool te GOUDA Op Wof den 24 Septt iiher 1862 uilen vjn dts avonds S tot 10 ure in het gebouw Arti I eoi de TEEKENIXGEX worden ten toon ge teld welke door de leerlingen van opgenoemde school gedurende dt n afgeloopen cursus zijn vervaardigd T0EGA2ÏG VRIJ Op Vrij Jay den 2ii Stjjternhtr daaraanvolgende les n imiddugs en 5 ure zal de Commissie van ge e de sidiool aldaar eene openbare zitting houden lot het examineren en aannemen van Jonge Lieden die den otiderdom van 1 jaren bereikt hebbende het TKEKEX ONPEEWLIS verlangen bij te wonen hetwelk op ilcandag hingndatj ïf oeyisdag Donderdag en Vrijdag van iedere eek van des avonds 7 tot 9 ure zal orden gegeven Xahtk n de ConuniH ie van de Ojitnlare Teeiemcliool GovDA VAN ITERSON 17 Sept 1SG2 Secretaris Wanneer iedere 100 of 150 kindereu een hoofdonderwijzer hadden dan zoude die maatregel niet schaden maar uu er scholen ziju met 400 800 ja 1000 kinderen die door één hoofdonderwijzer bestuurd worden moeten er hooger bezoldigde hulponderwijzers aan die scholen verbonden zijn en moet ook in het hulp personeel geregelde opklimming hcerschen Ook de betrekking van eersten hulponderwijzer moet een voldoend bestaan opleveren voor hem wiens venvachtiugen niet hooger gespannen zijn Daardoor kon men geschikte ktilpondervvijzer in de stad houden en heeft men niet voortdurend te worstelen met verandering van personeel en het voortdurend dresseren van onbedreven jongelingen die hunne eerste schreden op de baan van het onderwijs zettei Voor het onderwijs is het te hop n dat ook dit punt bij de behandeling der begrooting ter spn ke kome en hierin ook op het voorbeeld van andere steden verbetering worde aangebragt Met de plaatsing zult gij verpligten Een biiri er die bdanij xli t in ijoed omhrwiji Burgerlijke Stand GOUDA Gebokex 11 Sept Aris J obus Dirk ouili rs D J an Vrcumiiigeu CU Y J H Prins 12 Genit ouders AV Langeraar en T C an der Bru agen Christina Frederika uuders 1 C U Boers eu E V T l iiuieii fikiidius ouders C Mulder en M A ersihut l i Picter ouder W Batenburg eu J M Brcckbnul Gecrtruida ouders H Horteii=ius eu R Mceht Johaunes Jiicabu oudtvs J de Joug eu P Smit i4 I ietentella Johanua oudeis C Okkcr eu G vniLh EX 12 Se it Maria Bu e wed V van Kla creii 00 j Corue ia Maria Beerniuii Vl d 14 Hcudvica Hoojjstraateu ii ï lloojreues 72 j lö Putcr Jaeubus den Ikrtoir 2 in W ilK ni Claudiiis Clement Ib j ï ciiooxiiüVi y Ingp chrcnen van 5 tot l Sept Gebokfn E a Apitha oud r O de Vo eu 1 M n E erdiii ireu Sopbia ouders B A r ii Gtlder eu S lieiHiik nis LRi EUKN tl Oe Jouire S2 j pclittreuoottj au A de Wie AV de Üiuin Cs J eehtgtuujt au b C blrauluuiii M T Ei gelhard 2 j OCliEWATER van U tot 16 September p h Bi Aiii N Elisalclh Poi geb de Va t z Maria S VaK utiju d O LKLEnL llcudiik van der Iloist 1 j 4 ui Prijzen der Effecten pCt Ned w sch 2V2 dito 3 dito 4 Ariort Sijnd S gHandelm 4 2 O I Leening 4 Aand H Sp 41 2 d Eijns w 41 2 België Eorts 21 2 Spanje obl 2 d bnitenl 3 d binnenl 3 Portugal obl 3 Eusl obl H 5 d 182S 29 5 Cert 1831 33 5 d 1840 4 d 5 serie 5 d Ce serie 5 Volgef Spw 5 Pruisen 1859 5 Oost bijGoU 5 dito 4 dito Metall 5 dito dito 27 dOrentcAmst 5 d nat 1854 5 Mex oblSSl 3 AJISTEEDAM Dingsdag 16 September I aagste koers Hoogste kot ra itblexeu kulTS 991V16 647i6 76V4 G4i 7u k 137 V4 991 0 99V8 loeVi 54 Vi6 44Vi6 55 44V2 44Vi 48Vo 45V2 IOIV4 lOOVs 4 V16 45Vi6 101 48V 45 101 74 4 82V4 90 s 1913 4 9OV1G 90 = 5SV4 51 8 74 8 CO s SOVie B2 741 5 61 30Vs 5P 26 71 b iO 30 = Trr BückJrukkerij van X l Kl kM en voor Gouda en Deze Courant verschijnt de Douderdaga ea Zoiulags In de Stad geschiedt de uitgiive des avouds te voreu De jirijsper drie maariden i fJ franco p post 2 25 De inzeuding der Adv ertcitien kan geschieden tot dcö morgens ten 11 ure Iets over het Teekenonderwijs Ingezonden Bij het tentoonstellen van de oefeningen der leerlingen van de StadsTeekenschool moeten wij het publiek wel opmerkzaam maken dat zijne verwachting daaromtrent niet te hoog gespannen zij het spreekt van zelf dat het niet ve langen kan teekeningen te aanschouwen zooals die gemeenlijk door liefhebbers van het teetenen worden vervaardigd maar wel oefeningen voortgebragt door leerlingen die het teekenen moeten leeien als grond voor de verschillende industriëele vakken en hanAwerten waartoe zij worden opgeleid ifteggeu van het grondig of niet grondig studeren der leerlingen en het doen zien of de rigting van het onderwijl op die school goed of slecht is Van teekeningen kan dus hier geen sprake zijn want teekeningen kunnen nimmer door jongens voortgebragt worden maar alleen door meesters lie jaren lang gestudeerd hebben En al wat men nu bij gebrek aan degelijke studie in het teekenen als teekeningen wil doen doorgaan ooal3 het maken van ontwerpjes zonder kennis van constructie en het nateekenen van tiguurtjes of landschapjes naar plaat mag nimmer op eene teekensehool gehuldigd of toegepast worden Met die charlatannerie mag en kun het bestuur eener stedelijke inrigtiug zich uit den aard der instelling zelve niet ophouden Dat toch moet het publiek voorgaan luet den eenigen e i kort ten weg te bewandelen die er toe leidt om degelijke teekenaars te vormen en het teekenen zoc te laten onderwijzen dat het niet bloot blijft bij het nateekenen maar dat zij ia er geschikt zijn om niet alleen de voorwerpen muir de natuur maar ook de in de gedachten ontworpene te kunnen teekenen Even zoo moet het bestuur zorg dragen dat de ingenomenheid met onvolmaakt wetk welke bij jonge lieden zoo vaak voorkomt geheel worde uitgeroeid en hen daarom alleen aanmoedigen eu belooneu in het streven naar degelijke en grondige kennis In de laatste 50 jaren heeft men in de meeste steden van Nederland naar het voorbeeld der Franschen teekenscholen opgerigt met het doel nijverheid en handwerken te doen bloeijen door den werksman een zoo volledig mogelijke opleiding in het teekenen te geven tot vorming van zijn smaak tot veredeling zijns kunstgevoels Maar behalve op de teeken akademien en op een paar goed georganiseerde scholen na heeft dat onderwijs geene groote resultaten opgeleverd omdat de aard en slr kki ig daarvan geheel doelloos was Vragen wij nu naarde oorzaiik van dit verschijnsel dan ligt het wel voor de hand De kleingeestigheid scheen sedert een geruimen tijd het erfdeel van den Nederlander te zijn hem door een vorig geslacht vermaakt en het heeft l mg geduurd eer de liefhebberij voor spoksteen poppetjes lange lijssen chinesche pulletjes tijd verbeu elende merklappen en papieren Unipseltjes verdwenen was En die zelfde liefhebberij yoor nietigheden nu drukte zich ook merkbaar af in het onderwijs van daar dat men meer waarde hechtte lan de wijze van éene tijdverbeuzelende behandeling dan aan het goede en juiste teekeoe Zoo werkte men eerst zou Advertentieblad Omstrelien Ds piijs der Advertentien an ééu tot zes 1 regeU met inbegrip van het zegtl is 80 Cent voor eiken regel daarboven IC Cent Buitengewone letters Tiorden btrekend lutar plaatsruimte der eenige bepaalde leerwijze en liet gemeenlijk den Icerliag naar zijn eigen vrije keuze werken zond r eenige orde of regel in den loop van het onderwijs te volgen De een teekende een kcebeastje de ander een bloemstukje eea derde een landschapje een vierde weder een herderinnetje of onder figuurtje allen ongeschikt voor degelijke studie In den regel kwamen de leerlingen op te ver gevorderden leeftijd eerst op die scholen zoo dat het moeijelijk word hun vooraf een voorbereidend onüerwijs Ie doen genieten Was nu de keuze der modellen geheel verkeerd en doelloos de wijze van uitvoering was nog ellendiger De schaduwen onder anderen werden met ongeloofelijke inspanning of gestippeld of gestreept en gekruist ddarniede werd veel tijd zoek gebragt en zoo werden meer de streepjes en ruitjes der I schaduw machinaal nagemaakt dan dat het oog geoefend et gebrek was nog grooter in het pri aat ondA wgi eir i Bf iiug zonder merkbare verandering oo ten naastenbij gebleven Op de teekenscholen echter is het onderwijs geh i hervormd door de verstandige verbeteringen der bestuurders en de krach tige maatregelen der regeringen In plaats vau zich hier nu lan te sluiten is het privaat ondern ijs steeds geheel op zich zeil gebleven en het heeft ja door den tijd veni isieid van modcUeji maar het degelijk teeken ouderwii is lui mo t geworden hfi bleef een geruimen tijd niets mders d m een tijdverbeuzelcnd handwerkje voor jonge heeren Den zin lm d i hot uut v i het teekenen scheen men in t algemeen w w zovi hu j te u deereu als di kunst wel verdient mee nceu iuli e l grijpen dat het de ziel is van eene werkzame eu industrieel k klasse en dat zonder deze keunis die volkskl isse i konde opheffen uit dien diep ellendigen staat i i de overgeërfde vooroordeelen van een vor g g peld was En vraagt mer nu waarin of die verbc r kenonderwijs bestaat dan moei ik zcgiren d t in het maken van teekeningen die v rrc b i der leerlingen zijn eu dus met verkeei i 1 veelal door de hand van den meester invctu i i t hoiden dat het niet bestaat in het muiprn van piaien di vol gebreken zijn of waarin geene de mil sic ktiiuis van leiding of stuilie aanwezig is en die dus veel tij 1 verraorsen met opteekenen en eenmaal afgewerkt aan de v andcn der vertrekken op ehangen den jeugdigen leerling eeu alsch denkbeeld geven van zijne kennis en hem reeds vroegtijdg bedwelmen door he zoet vergif de vleijerij maar dat het V3rb clerd onderwijs bestaat in studeren in het maken van studiën die van de eenvoudigste lijnen geleidelijk en geregehl opklimmen tot de meest zaamgestelde voorwerpen Zonder te stud ren kan men liets voortbrengen evenmin als men oogsten kan daar waar r gezaaid is ïleeft men niets degelijk releen men z I f r later niet mede kunnen schitteren of men moest vtu de kraai uit de fabel zich tooijen wilhn met eens oni er ren En behoeven wij verre te gaan om te welen hce t vruchten het teekenonderwijs tot nog toe heeft opgeleverd Vraagt het maar eens aan die duizenden die teekei en leerd hebben of er wel een onder is die nu op gevordenV leeftijd betzij dan voor pleizier nf htzij om een werkii tr