Goudsche Courant, zondag 14 juni 1863

terdam eene bijb mk en elders agent en correspondentschapnea In elke provincie zal minstens een agentschap moeten bestaan Het m iatsehappelijfc kapitaal moet minstens 16 millioea gulden Ijedragen Hen leest in het Volksblad Wat z d thans de eerste kamer doen Thans zijn alle ireaachten gevestigd op de houding die de eerste kamer zal Mnnemeu tegenover den min van koloniën en niet weinigen lijn er die het zeker achten dat de eerste kamer ook dezen min V kol zal verwerpen omdat hij een gelijk stelsel is toe edaan als ziju voorganger Wij selooven dit zij die aldus spreken zeer oppervlakkig oordeelen omdit er een groot verschil tusschen dezen min en zijnen voorganger bestaat al is het ook dat beiden hervormingsïpzind zijn maar welk onpartijdige is zulks niet Bij de kennis die men tegenwoordig van de koloniale aanceletrenheden heett is ieder hervormingsgezind het komt slechts a in op de mate en op de speciale punten Niet in oppervlakkige algemeenheid moet een radicaal of behoudend stelsel dat nieniand in wuarheid heeft maar slechts in de phantasie der partijkleuren bestaat tegenover elkander gesteld worden lift gebied der algemeenheden moet voor de speciale vragen verlaten worden In de tweede kamer is zulks teregi begrepen In de legeven om t iiidigheden kan naar ons bescheiden oordeel de eerste kamer slechts twee wegen inslaan i op het voorbeeld van de tweede kamer den minister op nieuw ondervragen omtrent alle mogelijke speciale quaestiea en na de ontvangen antwoorden hem toelaten of afwijzen of 2 eenvoudig wes zonder veel discus ien me groote meerderheid de begrooting aannemen onder uitdrukke ijke verklaring dat men dit doet om den regering g ing niet te stremmen in den geest selijk de heeren Dirks Uodefroi en Heemskerk gestemd hebben s Graveiihage lO Junij In de zitting der tweede kamer van heden is o a ingekomen een wetsontwerp tot aflossing van schuld ten hiate van s rijks over eesche bezittingen Aan de orde was de algemeene beraadslaging over de welsontweipen 1 tot regeling der exploitatie van de staatsspoorwegen en ü tot bekr iciitiging van sommiire artikelen eener concessie van exploit itie ler staatsspoomegen Tegen de exploiuitie door de fpariiculiere nijverheid verklaarden zich de heeren van Voorthnwen van Heemstra Heemskerk Az en van lulken ieder met ontwikkeling van nog eeuige andere bezwaren vragen of opmerkingen zoowel wat de strekking v n het a auhangig ontwerp ais den voortgang van den aanleg der poorweiren betr f terwijl het beginsel van particuliere explotatie werd be iamd of verdedigd door de lieeren van Bosse en van Goltstein die evenwel ieder voor zich andere bezwaren ontwiklelden de eerste van comptabelen aard waarin zijn reeds bekend amendement zal kunnen voorzien de tweede wecrens hit gemis aan concurrentie Eindelijk zal de heer Cool die meer overhelt tot staats dan wel tot particuliere exploitatie nadere inlichtingen van den miniseer afwachten ten einde nu t meerdere gerustheid zijne slem over de ontwerpen te kunnen uitbrengen 11 Jnnij In de zitting van de tweede kamer van hedenis de beraaddagiug over het nel outnerp tot regeling van deexploitatie der staata spourwegen voortgezet Be hh Godefroien van Asch van Wxck hebben tegen en de hh Viruly YerViru£r e vau Loïchem Blussi Dumbar en de Eaadt voor departirul ie exploitatie ge proken de laatste wenscht nog inlichtingen De heer D rks was in het belang van het spoedigin gebruik komen der spoorwegen meer voor dan tegen Morgen zal de minister het woord voeren 1 2 Junij In de heden gehoiulen zitting van de tweedekamer der stilten generaal is de beraadslaging over de CNpIoitatie der statitsspoorHcgen voortgezet He minister van binnenl ïaken heeft de ontwerpen en de exploitatie door particulierenin het aluemeen in eene uitgebreide rede verdedigd uit hetoogpunt van 3t i itsbeianir van mindere kostbaarheid van beterevoor ieidng in het publiek belang en van het verkeer Onderscheidene sprekers hebben gerepliceerd Jlorgen zullen de artikelen in beraadslagii g kumen GcBieïïgdFlJërïgtëiK Het banaelsvtrkevr tus flien EDcelauJ en Japan is geschorst omdat men ia J ip in uid pcii ji v uj vri voor vt r chllleu le grieven Men hetlt cirü p üjectitl mT t r iidcu ÜLt nog spriugt na ctu uur in Let watere K en te Lebbüi teu engtUt h blad zegt De Mouitrur heelt siteit te Palermo is voor het ïoopcnde jaar gesloten wegens ongeregeldheden der studenten Uit de bank te Warschau ziju drie en een half miUioen roebels gestol n De kassier is op de vlugt De zestiea thans te Lcvileu wonende Japannezen zullen zich onder de leiding van prof IlotfmViin toelegge op het verder aanleeren van bet hollandsch De gewezen koniug van Napels zal eindelijk Rome cerlatcn en in Beijereu zijn griekschcu collega gezelschap gaan houden In Pruisen wil meu al de verdachte of lastige anibtenareu verwijderen Jlaandag jl ontstond er brand in het engclsche parlemeuts gebouw die spoedig gestuit werd Te Keulen wordt het huis gesloopt waarin Joost van Vondel werd geboren Men beweert dat Franknjk den oorlog wil en verzekerd ig van Engelands medewerking en Oostenrijks onzijdigheid Te Zwolle zijn Twee winkelier uit Kampen veroordeeld ieder lot eene boete van ƒ 50u en in de kosten omdat zij meer dan 50 ued pond buskruid in den wuikfl hadden Op St Médartl heeft te Parijs een onweder gewoed duü 40 ilngen regen De prijs van het gas is te Lochem bij raadsbesluit bi paalÏ op 14 c de kubieke el an Rotterdam ziju 9 en 10 junij o a verzonden 8000 kiunenraaoiden westlandsche aardappelen In de pruisirhe rijnprovincien is men zeer belgiscbgezind Het geschut der invaliden te Parijs is gelost ter eere vau de inneming an Puebla De koningin van Pruisen gaat naar Windsor terwijl haar man te Karlsbad is In Luxemburg zijn de veikiezingen niet in den geest der regeriiitr uitgevallen De katoenwevers te Haarlem heiben geene vergunning bekoiiieu om eene coUectt te doen aan de huizen Van 20 junii lot 1 nov zal in het aartsbisdom Posen het jubileum gevierd wordenter gedachtenis aan de invoering des ehristendoras voor duizend jaar Ia de portugesche kaïner i het voorstel gedaan ter afschaliing aa de doodstraf bedert 1S52 is die reeds opgeheven voor staatkundige misdrijven Iii ezoiideii Het verslag der raadn ergadering van 5 Junijjl n V2i geeft decl ts eene onmlledige en inhi juhte voorstelling van liet door de uiiiiderheid van het dagtlijksch bestuur aangevoerde en geprofaneerde Ijetreffende de verlenging der concessie van de openbare gasverlicliting Keshalve de redactie zeer gaarne gebruik maakt van de vriendelijk verleende gelegenheid ter plaatsing van het in den raad door den heer wethouder VlKLLY voorgedragen stuk vooral ook omdat de zaak der gasverlichting de algemeene belangstelling zoo zeer opicelt en stellig nog tot verdere bemoeijingen leiden moet Op het adres van de maatschappij van de nieuwe geoctrü eerde gasbereiding alhier inhoudende een verzoek ter verlenging met 10 a 15 jaren van hare concessie om deze gemeente met gas te verlichten hebben B en W de eer te rapporteren dat het de meerderheid van dat eollegie toescheec dat het advies voor geene gunstige beschikking vatbaar is aangezien de concessie dan nog 20 a 25 jaren zou ioopen I in welk ruim tijdsverloop allerlei uitvindingen kunnen gedaan I worden die de verlichting nog veel goeckooper en beier kunnen maken al verbindt zich de maatschappij om het gas aan de burgers veel goedkooper te leveren is het desniettegenstaande mogelijk dat dit nog te duur is in vergelijking van eene andere verlichting die elders in den loop der tijden zou kunnen geëxploiteerd worden van welk voordeel dan de gemeente en weliigt de burgerij zou verstoken ziju De minderheid van ons collegie kleeft een ander gevoelen aan Zij vermeent dat de geheele kwestie beheerseht wordt door het denkbeeld om bij het einde der concessie voor gemeente rekening gas te fabriceren hetzij door het alsdan overnemen der fabriek of het slichten van eene nieuwe iurigting Is uw raad voor eigen exploitatie gezind dan zon de minderheid zich met de meerderheid vereenigen het dres wijyen van de hand of liever reeds nu poging in het i erk stellen om de concessie vernietigd te krijgen of thans reeds te trachten door aanklop eigenaar der bestaande fabriek te worden Het is dus noodig de kwestie v m gas exploitatie voor ge meenterekening nader ernstig te overwegen Wanneer men de voorbeelden van Leulen Helft Gronineen en Utrecht nagaat dan lacht zeker hel denkbeeld van eigen exploitatie toe aangezien deze gemeenten tot heden vrij aanzienlijke inkomsten van hare ondernemingen trekken Doch wij betwijfelen of deze inkomsten in overeenstemming te brengen zijn met art 254 in verband met art 235 der gemeeniewet Eene gasfabriek is een werk dat behoort onder de inrigtingcn genoemd in art 23S eu dan mag eene dergelijke onderneming volgens art 254 slechts zoo veel inkomsten opI leveren als de rente van het kapitaal van aanleg en de kosten van onderhoud exploitatie etc bedragen Eene gasfabriek kan derhahe volgens de wet nimmer baten aan de gemeente opleveren Geschiedt dit elders dan schijnt de regering uithoofde van den slechten toestand der financiën van die gemeenten de oogen voor deze wetsovertreding te sluiten Theoretisch besehcawd is zeker het drijven van nijverheid door de regering niet aan te raden Eene regering kan nimmer zoo zuinig als een particulier werken de groote drijfveer tot goed slagen ontbreekt Eene gasfabriek zou door eene raadscommissie bijgestaan door een directeur gedreven moeten worden alzoo eene omslagtige administratie zeer werkzaam voor de commissie en moeijelijk goed iu te rigten Men zegt nu wel het is hier eene andere zaak Een groot deel vau het te fabriceren product wordt door de gemeente zelve geconsumeerd Wij antwoorden daarop De gemeente heeft behoefte aan hout eu steen als zij dan haar eigen gas I fabriceert waarom rigt zij dan ook geen houtzagerij en geen steenbakkerij op De gas cousumenten zouden niet nalaten bij den raad steeds aan te dringen op verlaging der gasprijzen steeds zou men i eischcn het gas even goedkoop te hebben als in de grootste gemeente Zou de raad voortdurend tegen die pressie bestand zijn Wij gelooven het niet Al verbood de gemeentewet het niet wij vermeenen dat de drang van de burgerij den raad zou noodzaken de prijzen steeds te verlagen waardoo de v insten zouden geabsorbeerd worden Eindelijk de wetenschap staat niet stil steeds worden er ontdekkingen of uitvindingen gedaan Heden komt het pe troleum voor den dag morgen photogeen gas overmorgen electrisch licht en wat dies meer zij Het zou kunnen gebeuren dat het pijpgas verdrongen werd en waar bleef dan de gemeente met haar kapitaal van aanleg dat wij minstens 1 taxeren op ƒ 150 000 daa onder begrepen een werkend kapitaal noodig voor de exploitatie Een particulier mag industriële ondernemingen doen een gedeelte van zijn kapitaal daarin wagen eene regering echter mag niet speculeren met de gelden die zij door belastingen heft Wij zonden dCi beschouwingen kunnen voortzetten doch vreezen daarmede te veel van uwe aandacht te vergen en eindigen met het resultaat van ons onderzoek dat het fabri ceren van gas door de gemeente zelve niet aan te raden is Zijn onze beschouwingen juist wat zal er dan gebeuren bij het eindigen van het contract Men zal trachten ds verlich ting weder aan te besteden op de meest voordeelige voor waarden Is dit zoo waaroin zou men er thans geen gebruik van maken en trachten aan de burgerij 10 a 15 jaren vroege goedkooper gas te verschaffen Dit vast staande komt de minderheid van het collegie van B en W omtrent het adres der maatsch v geootroyeerde gasbereiding tot eene andere conclusie dan de meerderheid Zoo als het adres daar is liggende is het gansche collegie het eens dat het voor geene gunstige beschikking vatbaar is Het adres is te onbepaald belooft wel afslag der gasprijzen aan de burgerij doch geeft geen cijfers op ilen weet nie of zij genegen zou zijn de kub el af te slaan met 5 6 of 7 ets Een ander geval zou het zijn wanneer de maatscli een billijk cijfer voordroeg zich verbond wanneer de omstandigheden het medebragten hetzij door nieuwe ontdekkingen hetzij door godkoopte van grondstoffen euz in den loop der tijden dezen prijs nog meer te verminderen des uoods zich aan de beslissing van arbiters te onderwerpen wanneer zij het daaromtrent met het bestuur der gemeente niet eens konde worden D uirbij zon zij moeten aannemen in soi mige gedeelten der stad grooter gasvlammen te leveren en mede te werken tot revisie van het thans bestaande contract In dat geval zou de minderheid tot verlenging van het contract kunnen besluiten De gemeente zelve is zoo goedkoop verlicht als ergens elders Zij betaalt voor de kub el gas zoo v einig dat het niet te denken is dat zij die ooit tot minderen prijs zal eriangen Nieuwe uitvindingen kunnen den gasverbruikers nimmer schaden Zij zijn vrij roet de maatsch voor korten tijd te coutracleren Wordt er alzoo dotlmatiger en goedkooper licht uitgevonden zij zijn altijd in de gelegenheid daarvan gebruik te maken Bij de verlenging van het contract winnen zij er bij dat zij nu reeds veel minder zouden betalen en anders misschien nog tien jaren aan hooge prijzen zullen onderworpen blijven De minderheid neemt met bescheidenheid de vrijheid u voor te stellen het adres van de maatsch van geoctroijeerde gasbereiding zoo als het daar is liggende af te wijzen doch daarbij aan de maatsch te kennen te geven dat zij bereid is met haar iu onderhandeling te treden om het contract te verlen gen mits op geheel andere voorwaarden als het adres nu j inhoudt op conditien in den geest zoo als in dit rapport zijn aangegeven Mogt de maatsch daartoe gezind zijn dan noodigt de gemeenteraad haar uit hem andere voorstellen in te leveren Vergadering van den Gemeenteraad Zitting van Vrijdag 12 Junij A ezig de hh Priace Kcutioger en van Bovene Na resumtie der RuUiUn gen omtrent de discus sien bij let aanhangige adres der gasfabriek schriftelijk mede te deelen en die door den secretaris te doen voorlezen waarna ZEd de vergadering verlaat Alsnu geeft de voorz kennis dat zijn ingekomen eene misaive vaa gedep staten houdende bepalingen omtrent de plaatselijke belasting op bet binneneu buitcnl gedistilleerd notificatie Dispositie van gcdep staten om het raadsbesluit dd 26 mei 11 betreffende het gedistilleerd in nadere overweging te nemen hiertoe dadelijk overgegaan zijnde wordt dat besluit ingetrokken ea volgens genoemde missive met algem st gewijzigd Rapport der commissie voor de verantwoording der isr armbesturen met prEeadvies ter aanneming ter visie Missive van den hr v Boveoc houdende kennisgeving dat hij zijn ontslag neetnt als lid van den gemeenteraad notificatie Alsnu komt in behandeling het adres der stearine kaarsenfabriek tot rooijing van 3 boomeu nadat hierover de hh Buchner Kemper v Gennep en Viruly het woord hebben gevoerd wordt dit verzoek met algem st toegestaan Gedurende deze discussie verschijnt de hr lïeutmger ter vergadering Hierna komt in behandeling het adres der gasfabriek tot verlenging van het octrooi en wordt vooreerst de nota van den hr Westerbaan voorgelezen welke vooral doet uitkomen dat bij eene verlenging met 15 jaar weliigt eene vermindering in de gasprijzen van 25 a 30 pCt te wachten is dat cok weliigt nu reeds aandeelhouders genegen zijn met verlies te realiseren eu dus op het belang der zaak wijst De voorz stdt voor alsnog de discussie te verdagen maar nadat eenige leden hadden beweerd deze missive als het advies van den hr Westerbaan t beschouwen nemeu de beraadslagingen eenen aanvang en spreken daarover herhaaldelijk de hh v Gennep Remy de Grave Reutmger Kemper Fortuijn Droogleever Viruly Kist en de Is ingekomen een adres van G Burggraaf aatuieiner van de levering vau zand voor de begraafplaats om vrijstelling van schutgelden aau bet raoordreehtsche verlaat welk stuk dadelijk in behaudeliug geaomen zijnde en gehoord het prreadvies an den gemeente bouw inec ter ter afwijzius nadat de hh Buchner Kemper en Reutinger op dat afwijzend beschikken nog nader hadden aangedrongen is met algemeene stemmen iu dicu geest beslist Alsnu gaat op verzoek van eenige leden de vergadering in eene met gesloten deuren over en bij het heropenen der crga l i ina verlaten de hh Buchner en Herman de ïroot dezelve en worden alsun de beraadslagingen over de verordcuing op de brandweer voortgezet er ei over art z Z waarover de hh Mruly welke voorstelt het art te docu vervallen Kem r van Gennep Kist Fortuijn Droogleever Remy en de Grave het woord herhaaldelijk voeren en wordt eei nieuwe veranderde redactie voorgesteld door den hr Kist die ten slotte met algemeene stemmen wordt aangenomen Bij de behandeling van art 23 etelt de hr Kist eene verandering van tedactie voor waarover nog de hh van Gennep en Remy spreken en welk art met algemeene stemmen wordt aangenomen alsmede art 2 dat tot geene discusaicn aanleiding geeft rt 2 T geeft echter tot vcclzijdiee beschouwingen aanleiding waaraan de hh Kist Remy Fortuijn Droo slee er Virulv Kemper eu de Voorzitter deelnemen waarop de hr van Gennep voorstelt het art te doen vervallen welk voorst met 7 tegen 3 stemmen wordt aaugenomen tegen de hh Fortuijn Droogleever Kemper en de Voorzitter Bij de beraadslaging o er art 27 stelt de hr Daar door het vertrek van onderscheiden ledea geen genoegzaam aantal meer tegenwoordig is wordt de zitting gesloten Marktberigten Gouda II Junij Tarwe per 2400 X S Poolsche 355 Zeeuwsche per mud ƒ 10 5C a ƒ 11 Polder ƒ 8 a ƒ 9 50 Eogge Folder 6 50 a f 7 35 Zeeuwsche ƒ 6 75 a ƒ 7 75 Ammk ƒ 7 73 a ƒ 8 25 Haver per 50 X ƒ 3 50 a 3 75 Gerst per mud ƒ 4 75 a ƒ 6 50 Boekweit N Brab pr 2100 N 15 ƒ 210 Ti ƒ 220 Fransche 170 a ƒ ISO Vó Veemarkt met geringen aanvoer de handel echter traag Schapen en Lammeren mede traag magere Varkens en Biggen vlug te verkoopen Aangevoerd 60 partijen Kaas prijs van ƒ 19 ü ƒ 24 GoeBoter ƒ 0 90 n f 0 98 Weiboter ƒ 0 70 a ƒ 0 82 Dordrecllt H Junij Tarwe 10 e hooger puike witte Z ƒ 10 20 mindere ƒ 9 70 a ƒ 10 geringe en Zomertarwe ƒ S SO il ƒ 9 40 Ptoggc Overm Z en VI ƒ 6 50 a ƒ 7 30 geveild 148 2 8 jarige Pruisische ƒ 228 143 2 B n Petersb 220 Gerst met kleinen handel winter zakm ƒ 4 40 a ƒ 5 30 ordinaire gestort f 5 20 a 5 40 puike op f 5 60 Spelt 3 a ƒ 3 70 Haver inl voeder 3 a ƒ 3 60 dikke ƒ 3 40 a 4 Paardeboonen ƒ 6 a ƒ 6 50 Witteen bruine Boonen ƒ S ai 9 50 Erwten goed kokende bl ƒ S afwijkende ƒ 7 30 a 7 60 Boekweit merkelijk hooger Peel pr 2100 N ƒ215 a ƒ 220 grove Fransche 193 Bredasche op 230 Holsteinsche ƒ 215 aangeboden Delft 11 Junij De toevoeren ter Graanmarkt verminde