Goudsche Courant, zondag 26 november 1865

lijk maar toch uiet geheel ongewoon is dat een wet niet weder aangeboden zou De minister Betz heeft teregt begrepen dat hij zijtak van den spoorireg naar Laeken vertrokken hij scheen zeer zwak te zijn De diseussien over hoofdstuk justitie zijn begonnen en daarmede de aanval der clericalen op den jongen chef van t departement Bara Door den he r Guilleri is iet voorstel ingediend eiken burger die lezen en schrijven kan en 10 fr belasting betaalt het kiesregt te verleenen Weenen 23 Novemb Heden is de nede oostenr ksche landdag door den stadhouder graaf Chorinsky geopend die het september patent indiende Hierna werd door 45 leden van den landdag een voorstel voorgelezen hetwelk aU een zeer scherp protest tegen dat patent kan beschouwd worden Het voorstel werd gemotiveerd door de volgende gronden dat volgens het october diploma de keizer alleen met medewerking vaii den staatsraad en van den landdag geregtigd is wetten uit te vaardigen dat het september patent uitgevaardigd is zonder die medenerking dat door hetzelve de constitutionele regten door het februarij patent en het october diploma aan de natie verleend opgeheven werden en de absolute magt weder ingevoerd is De njksraad aldus luidt het voorstel verder heeft ten volle zijne bereidwilligheid te kennen gegeven om mede te werken tot eene vereffening der geschillen met Hongarije slechts de rijksraad heeft het regt de constitutie te herzien de landdagen zijn daartoe niet bevoegd Daar nu door deze handeling der regering het regtsbewustzijn van het volk diep geschokt en de ontwiskeling van de materiele welvaart tegengegaan wordt zoo stellen de voorstellers voor eene commissie te benoemen aan welke de taak zal opgedragen worden om te onderzoekea in hoe verie het septemberpatent nadeelig terigwerKt op het welzijn des lands en om daarover rapport uit te brengen Het voorstel is daarna met groote meerderheid aangenomen De heer von Schmerliug heeft tegen gestemd Een dergelijk voorstel is heden bij den landdag van Stiermarsen ingsdlea l 2i Xov Blijkens telegrammen alhier ontvangen wordt gemeld dat de landdagen vau Linz Graz Salzburg Kiagenfurt liregenz die gisteren werden geopend een voorstel hebbeu gedaan gelijkvormig met het protest van den neder oostenrijkschen landdag Op de landdagen van Praag Briinn Laibach Lemberg en Czeruowltz werden daarentegen voorstellen gedaan tot het indienen van adressen van dankbetuiging aan den keizer De gallicische landdag heeft reeds het voorstel tot het uitbrengen van een adres vau dankbe uiging voor de invoering van het septemberpateni met bijna aigemeeue stemmen aangenomen öinnenlanö GOCDA 25 November ij meenen onze stadgenooten opmerkzaam te moeten maken op het groote n ideei waarmede deze gemeente wordt bedreigd ten gevolge vau de verordening tot regeling der Gouweaan gelegenheden die onliiigs doo Ie vereenigde vergadering van Rijnland is vastgesteld Daarbij wordt ouder anderen bepaald dat met ujtzoodeiing van de gewone schuttingen de sluizen alhier niet mogen worden geopend behalve iu de maanden juujj julij eji augustus en dan nog maar alleen als het water is gedaald tot 0 45 el ouder A P dat geen water door de volmolens mag worden ingelaten als de Gouwe hooger is van 15 mei tot 1 October dan 0 35 el onder A P en van 1 cct tot 15 mei dan 0 45 el onder A P en daareubuven nimmer gedurende de werking van het stoomgemaal noch binnen vijf uren daarna Door deze en meer dergelijke bepalingen wordt de zuivering oii er grachtf n zijlen en riolen zeer belemmerd en zelfs gedurende een gedeelte van het jaar zoo goed als onmogelijk gem akt Het behoeft geen betoog dat slecht drinkwater en stinkende grachten hiervan het onvermijdelijk gevolg zullen zijn en dat dit een en ander op den gezondheidstoestand in onze stad eenen hoogst nadeeligen invloed zal uitoefenen Wij gunnen gaarne aan ue polders in wier vermeend belang deze bepalingen zijn gemaakt eeue goede gelegenheid om van hun water ontlast te worden maar wij verlangen tevens dat voor de gezondheid eener bevolking van ruim vijftien duizend zielen behoorlijk worde gezorgd te meer daar de polders aan verbetering van den waterstand op de Gouwe blijkens de ondervinding na de stichting van het stoomgemaal opgedaan geene behoefte hebben Bij toeval is het vaststellen van deze verordening te onzer kennis gekomen en bedriegeu wij ons uiet dan is bijna eeji ieder in Gouda van haar bestaan onkundig Het schijnt dat het bestuur van Eijnlaud weinig op heeft met publiciteit en liefst comme au teraps de nos pères de zaken zooveel mogelijk huiselijk behandelt Anders zouden dunkt ons de belanghebhebbenden in de gelegenheid zijn gesteld van deze bepalingen kennis te nemen en hunne bedenkingen daartegen in te brengen Wat liiervan ook zij de verordening behoeft öm vïrbindende kracht te hebben de goedkeuring van gadepat staten Naar wij vernemen is die nog niet verleend Wij raden derhalve onze stadgenooten aan zich tot die vergadering te wenden haar op de Dadeelen te wijzen die voor ons uit deze verbodsbepalingen zouden voortvloeijen en haar mitsdien te verzoeken hare goedkeurig aan de bedoelde verordening niet te schenken Aanstaanden maandag 1 ean adres in dien geest ter onderteekening aan het bureau dezer courant Tiendeweg Naar wij vernemen is op de laatstleden dingsdag gehouden bijeenkomst der timmermansbazen mei algemeene stemmen besloten gunstig te beschikken op het gedane verzoekhunner knechts ter verhooging der daggelden tot op ƒ 1 20 perdag onder voorwaarde echter dat zij s avonds te huis nietmogen werken en er voortaan 10 uren per dag geregeld moetdoorgewerkt worden in te gaan met 1 januarij 1866 Naauwelijks was het bovengestelde berigt met genoegendoor ons opgenomen of wij vernemen dat een der timmermansbazen ongejegen zoude zijn het gegeven woord gestacdte doen Wij hopen hartelijk dat niemand ioo onoeraden zalhandelen en eene eenstemmig gemaakte afspraak ligtvaardii zal verbreken hij zou lich niet alleen bloot stellen aan algemeen minachting maar ook de oorzaak worden van niet teoverziene moeijelijkheden De persoon J V arbeider te Zevenhuizen die op dea 8 augustus jl werd in hechtenis genomen als vermoedelijkeschuldige aan een mauslag den vorigen dag te Gouda gepleegd is den 16 nov jl krachtens bevel van de raadkamerder regtbank te Uotterdam in vrijheid gesteld omdat het naarmen verneemt is gebleken dat hij valt iu de uitzonderendebepaling vau art 329 u 2 stnfregt en het door hem gepleegde alzoo niet strafbaar is Bij kon besluit is bewilliging verleend op het verzoekschrift van M Vroesom de Haan te Lltrecht en P Nourisseen W van der Weerd te Noord Waddinxveen tot oprigtingder naaralooze vennootschap Algemeene bouwmaatschappij te vestigen te Utrecht In de zitting van de tweede kamer van woensdag zijnde beraadslagingeu voortge over afd 6 waterstaat vau debegrooting voor bet dep van binnenl zaken Bij de behandeling van art 96 jaarwedde van den rijks commissaris bij deamslerdamscfiu kauaidmaatsehappij uilgetrokken voor eene soaivan 3Ü0C maakte de heer van Bosse bedenkingen tegen hetvoornemen der regering om die betrekking aan een laudsadvokaat op te dragen terwijl hij het vooige teld inkomsu te hoogachtte De hb van Goltsteiii Win gens Rochussen en Stormvan s Gravesaiide namen aan die beraadslaging deel De minister van biuueul zaken verdedigde het voorgedragen artikel waarom de heer van Bo se iic t voorstel deed ora de som van ƒ 3000 tot ƒ 1000 terug te brengen Dit voorstel werd na eenige beraadslaging met 41 tegen 25 stemmen aangenomen De minister verklaarde alsloen het artikel in te trekken en deze aangelegenheid op andere wijze te zullen regelen waarop de voorzitter te kennen gaf dat teu gevolge van die verklarinj art 96 geen onder erp van beraadslaging meer uitmaakte Hierop ontstond eene breedvoerige noordenwisseling over de vraag of de regering id dan niet het regt had om na de gevallen beslissing omtrent het imendement het artikel terug t nemen Ten einde die vraag uit te makeu stelde de hee de Brauw voor om in de veronderstelling dat het artikel vervallen was het neder gewijzigd gelijk het was geworden in de begrooting op te nemen Onderscheidene leden en ook lic minister voerden daarover het woord waarna de heer de Braaw naar aauleidiug van de gemaakte opmerkingen zijn voomel introk De beraadslagingen zijn in deze zitting gevorderd tot art 100 dat betrekking heeft op de dienst van de ataataspoorwegen over 1866 Alvorens dit artikel te behandelen zal de begrooting van de staatsspoorwegen in beraadslaging worden gebragt In de zitting van dondeidag is de begrooting van destiatsspoorwegen voor 18Gb ten bedrage van 19 millioen metalgemeene stemmen aangenomen Heden voortzetting van destaatsbegrooting Gisteren werkzaamheden in de sectien Men leest in de Arnbemsche Courant Dat het voorgevallene iu de zitting der tweede kamer en het dien ten gevolge door den heer Betz aangevraagd ontslag als minister van financiën ons zeer onaaugcuaam getroffen heeft zullen wij niet behoeven te neggen Wij zien geene reden het te willen outveinzen of verbloemey wij zeggen het ronduit het was een onverwachte slag en die hard neerviel Er is het kan uiet ontkend worden eeue breuk in bet ministerie ontstaan en eene ernstige breuk Een zijner hoofdmannen een man van onlegenzeggelijken ijver van ontegen zeggelijke bekwaamheid een eerlijk en opregt man is aan het ministerie ontvallen liet is echter uiet de breuk iu hel ministerie noch zelfs hetgeen de liberale partij in den heer Betz verliest wat ons het meest treft is het verlies voor ons land Ook in zake van finantie en belasting wezen heeft het liberale kabinet eene eigene nieuwe liberale rigtiug en er was niemand beter geschikt en meer geregtigd deze rigting in uitvoering te brengen dan de heer Betz wiens ministeriele loopbaan nu zoo plotseling en ontijdig te midden zijner hervormingen door deze catastrophe is afgebroken En waarom is die catastrophe gebeurd waarom vroeg de heer Betz zijn ontslag waarom kon hij thans niet anders doen d in zijn ontslag vragen Heeft hy landverraad gepleegd iieeft hij in eene dier tripptages deel genomen die un den staatsman èn den zedelijken menseh te gelijk veroordeelen Ia geenen deele Maai de heer Betz heeft twee fouten begaan en in een politiek man is eene fout erger dan een misdrijf De heer Betz heeft eerst e ne onvoorzigtigheid begaan en daarna eeue zwakheid gehad De onvoorzigtigheid was dat hij een vertrouwelijken brief schreef diea hij als minister niet had moeten schrijven zelfs niet aan den vertrouwdsten vriend De zwakheid bestond hierin dat toen men dit vertrouwelijk schrijven op de meest onbescheiden wijze tegen hem begon te misbruiken hij niet terstond en openlijk zijn schrijven erkende en den brief meedeelde Een minister mag niet vertrouwen een minister mag niet ouvoorzigtig en niet zwak zijn Doch deze twee fouten beging de heer Betz en daarvan is hij het slagtoffer geworden Lees den brief dien fameusai brief door de oppositie opallerlei wijzen geëxploiteerd met cursive en kapitale lettersgeïllustreerd met commentarien tusschen de regels geïntercaleerd met vraag en nitroepings teekens gelardeerd lees hembediard en kalm na lees hen deu geest waarin hy geschreven werd als een vertrouw woord van een vriend aaneen vriend en oud ambtgenoot en gij zult met verwonderingvragen welke ijsselijkhejen welke groote schandalen men dautoch eigenlijk in dit schrijven vinden kan Geen Die beweerde ijsselijkhelen en schaudalen welke de oppositie uit dezen brief haalt zijn de ijsselijLheden en schandalen die zij zelve er in uedergelegd heeft Et toch bad een minister zulk een brief niet moeien schrijven en vooral uiet een minister aan een lid der kamer vooral niet tijdens de verkiezingen De minister die deze fout erger dan een misdrijf pleegt kan niet aanblijvea Zelfs deze op zich zelf zoo onschuldige voor den bela geloozen en onbevooroordeelden lezer zoo gemakkelijk te begrijpen brief maakt op dit oogenblik de positie als minister onhoudbaar zelfs deze brief waarin toch niets staat wat een eerlijk man niet openlijk zou kunnen dn mogen zeggen Maar een miii ster die onvoorzigtig is geweest en vertrouwd heeft moet aftreden Voor den minister is het eerste gebod de spreak Wees trouw en vertrouw niemand dat zij Dat de oppositie zich pavaneert in haren coup de mam t zij zegepraalt feest viert en jubeleert is natuurlijk Zelfs eene lovafe oppositie zou dit in z danig geval ot zekere hoogte doen Doch ook dit rumoer zal bedaren en met het doen schuimen zullen de zeepbellen zicu spoedig weder verliezen in hLt vuile water waaruit zij ontstonden De oppositie heeft ons al het kwaad gedaan dat zij ons op het oogenbhk doen kon De heer Betz is gevallen Maar de heer Betz zal weder opstaan De heer Betz heeft niets gedaan wat aan zijne eer of zijn karakter kan schaden Hij is noch voor zijne partij noeh voor zijn land verloren waaraan wij hopen dat hij spoedig weder zal geroepen wor eu zijne krachten en talenten te wijden In het volksblad leest men invloed op de verkiezingen uitge Het openbaar worden vnn deu brief door den minister Betz bewijst welke verregaande knoeijerijeu bij de limuurgsche verkiezingen hebben plaats gegrepen Een miuister heeft niet alleen etend dat wel niet wensche zeggiugen gedaan dat worden De minister kon aanblijven nadat dit feit was bekend gev orden J i i i ip maar hij heeft toe niet IHl UIL l iiu hartis hij zich waarop achi men onversi der regering aanstonds stremmin len onverschillig eene wijziging in l et personeel nnd ikeliik heeft gemaakt Daardoor ontstaat ai iS cle ontwikkeling van het financie wezen Wij houden ons overtuigd dat de schuld van den heer Thorbecke niet is bewezen en waarschijnlijk niet zal kunnen bewezen worden Ja wij gaan verder wij achten het bij het hoogkarakter van den heer Thorbecke onwaarschijulijk dat hij zich zou hebbeu vernederd beloften hetzij mondeling of schriftelijk te doen maar toch verdient de zaak nog wel eenige voordat men geheel rl waarheid zal weten Een iiieiiw minister moet tijd hebben om zich op de hoogte te stellen eii zijn plan te regden en wij staan dos weder voor een poos sul tengevolge van de machinatieu der vriendea des vaderlands En dit toch staat alreeds vast wanneer de koning in dit ministerie eenen nieuwen minister van financiën zal benoemd hebben dan kan hij op deuzelfden tegenstand rekenen omdat het uu eenmaal aangenomen is alles aftekeuren wat V m een kabinet waar Thorbecke aan het hoofd staat afkomstig IS Daarom arbeidt de heer van Zuylen c s voort om ook dezen minister en met hem al zijne ambtgeaooten den voet te ligten Doch de ondervinding heeft geleerd dat men nog knapper dient te zijn dan de heer van Zuylen zich zelvcn acht om den uitnemenden staatsman van zijne plaats te verwijderer Men zegt wel eens dat de miuister Thorbecke met de spade op den schouder blijft staan maar dat is toch beter dan om met de spade alles om te WTïlen of boosaardig een kuil te delven Zwolle 23 Nov Heden avo iJ had de reeds gemelde nutslezing van professor vau Vloten it Deventer plaats Het onderwerp door hem behandeld trok aller aandacht daar het niets meer of minder behelsde dan eene nagedachtenis gewijd aan de vreugdedageu door ons en vele andere volken zoo ruimschoots gevierd ten gevolge der voor vijftig jaren herkregen zelfstandigheid Had deze nagedachtenis echter daarin bestaan dat genoemde spreker nog eens reeds de tot verveleus toe genotene ellende opsomde van de dagen van 13 lö ea den tegenwoordigen toestand hoog in de wolken verhief t nog eens liet voorkomen of na den val van Napoleon de hemel van boven in al zijn tooi en glorie op aarde was neergedaald eu beginselloosheid lauwheid tiranny en suoode willekeur eensklaps waren verdwenen gewis van aller aandacht zou dan m de verste verte geen sprake kunnen zijn Maar men moet ook een van Vloten zijn om een oudenvep zoo afgezaagd nog smakelijk en frisch te maken zouder te vervallen in zoetsappigeo humor kwaadwillige scherts of meerenbergsche fantazie De man van t gezono verstand was op t gestoelte t gezond verstand was het dat daar spr k over de laatste vijftig jareo en vooral deed uitkomen d it hoewel vele volken na den val des geweldenaars met recht juiehtonen aanhieven er echter ook gevonden werden die geen stof tot vreugde konden hebben En toen wees hij zijne hoorders op Italië t land met zijn drie kankers typhus monniken en Duitschers t land waar toen de heiligste regten eens volks met voeten tvetden vertreden t land lat een schuilplaats v erd voor roovers ea boosdoeners Beu schets van den beruchten Metteruich deed dit alles meer in bijzonderheden uitkomen Hij besloot zijne lezing met den wensch dat hoewel Italië in de laatste jaren machtig veel is vooruit gegaan en reeds voor een groot gedeelte de vruchten geniet van een goed georganiseerden constitutioneelen staat het spoedig zoover kome dat het dezelfde zegeningen geniete die wij reeds in een half eeuwfeest herdacht hebben GcDiengde Bcrij ten Sleu wil in Denemarkea ecoe zegelbelasiing heiftD op vreemde effecten Negers en Wackea h bben op Jaoiaic cumeLachelijk legen eikaoder gewoed Frankrijk vereeuigt zich niet Eoeeland om den sp aii ichen overmoed tegeu Chili te beteugelen In Venezuela U een nieuwe opstand uitgebroken De bultan heeft eene rekenkamer ingesteld De koning van Pruisen heeft l5 kistm ontvangen met japansche traaijipheden van den taiLoen Men ït rwactt in Duitichland biunen eenigen tijd de invoerirg van het tiendtehg stci cl tbu maten en ge igten De rnsaische keizer wil zich niet inlaten met von Bismarck De geldigheid vau ITU ital aau6 he verkiezingen zal bet iit worden Pruisen heeft geen zin in VgericrraiudcriDg omdat zrn Lteusadem wapen geweld De romeiusche gendarmes vatten moed tegen de roovers Te Dublin is men op zijne fcoede tegen itrdachte bthepen in het kanaal gezien Te Sommelsdijk wordt op last lan het gemeentebestuur eene loods geboiwd voor zieke koeijen Het kap s hip thenandoah is van Liverpool naar New York vertrokken Het zweedsche volk begint zich opeat jk te verklaren uor de ontworpen wijziging der grond et De vestfagiverken van Duppel en Sonderburg zijn sedert eene maand volledig 4wap nJ Ia IVanknjK verlaugi men meer afdoende bezuinigingen Jrïen wil i n Italic de belastiuic hcriormen en zeker ook vrminderen J Garibaldi wil niet van Capreri naar florenee komen om Je parlementaire praatjes aan te hooren De provinciale staten in Friesland verbeteren hel lot der onderwijzers De engelscbe bank heeft het dis conto bepaald op 6pCt de fransche op ipCt De bisschop van Fampeluna noemt de tegenwoordige beschaung een schandaal au 12 IS november ijn door den veetjphus m Z Holland aangetast 1010 gestorven IU af eaiaakt 223 licrMdd 4S img ziek C25 runderen sedert het begin der ziekte aangetast 8734 gestorien 2T 8 afgeaaakt 22C3 hersteld 3 78 Marktberigten n mt a 3 Nov Tarwe Poolsche p last 310 Zeeuw oer mud ƒ 3 i 10 50 Rogge Inl ƒ 6 a ƒ 6 50 buiteiil r ÖÖ a 7 35 Ger t ƒ 4 50 i ƒ 6 00 Haver fi it 5 25 Erwten ƒ S 50 1 il Bruine booneu 12 k f U Paardeb Tl to i ƒ 7 75 Duiv=booneu ƒ S 80 a ƒ 9 Hennipz 8 1 oekw vf pe 2100 ued B ƒ 170 Noordb f 180 ii ƒ 1S5