Goudsche Courant, zondag 26 augustus 1866

krnii g JaLkle ook zelfden Almagtigc die hem in zijn hoogen oiuierdcm nog heeft geroepen om raet en voor Pruisen zulke grooie resultaten te bereiken nadal hij geuood aakt was geworden het zwaard te trekken De voordeelen der door hem beoogde reorganisatie zullen thans erkend worden Het doet liem leed dat die eensgezindheid niet reeds vroeger heeft plaats gehad Wanneer het geval zich andermaal mogt voordoen dat hij lot handiiaving der staatsregeling genoodzaakt werd op te treilen zou hij even als vroeger moeten handelen doch hij vertrouwt dat zulk een conflict na zulk een adres van antwoord zich niet weer zal opdoen Het slot van het adres bevat alles wat Z M kan verlangen Leipzig 26 xVug in de vergadering van de nationale liberale partij is m t overgroote meerderheid het volgende besluil genumen Wij achten de duitsche en Saksische belangen het best gewaarborgd door de inlijving van Saksen bij Pruisen en in geval dit onmogelijk is ten minste door het afstaan van het bestuur van het leger en de leiding der diplomatie aan Pruisen terwijl de wetgeving de administratie en de belangen van het algemeen beheer aan het orgaan van den bond moeten worden overgedragen Florence 25 Aug In het tractaat te Praag is op voorstel van Italië een artikel opgenomen van de volgende strekking Ter uitvoering van artikel 6 van de overeenkomst te Nicolsburg en nadat keizer Napoleon den 29 julij aldaar officieel had doen verklaren dat hij voor zoo ver zijn gouvernement betrof Veuetie voor Italië had verkregen om na den vrede aan die mogendheid te worden overgedragen stemt de keizer van Oosienrijk toe in eene vereeniging vau het lombarilij ch venetiaausch gebied bij het koningrijk Italië zonder anJire voorwaarden dau de liquidatie der schulden erkend als rustende op de afgestane territorien overeenkomstig de bedoeling van het tractaat van Zurich GOUDA 29 Augustus Wij vernemen dat de binnenlandsche schroefstoombootreederij te Dordrecht aan de Moerdijk verbonden zal worden volgens speciale tarieven aan de lijnen der nederlandsche maatschappij tot exploitatie van spoorwegen voor het vervoer vangoederen voor en van Gouda Amsterdam Utrecht en tusschenliggende plaatsen De heer iroen van Prinsterer heeft ten gevolge der verklaringen van het ministerie is zake het onderwijs zijn ontslagingezonden als lid der tweede kamer In de zitting van maandag is het ontwerp tot onteigening ter verbreeding der halsteegen oude doelenstraat aangenomen sommige leden wilden debehandeling uitstellen met het oog op het plan van de heerenvan Onishoorn en Kuinders doch de minister achtte dit uitstel niet ninschelijk Verder is met 29 tegen 21 stemmenbesloten woensdag de behandeling der motie over de internationale commissie voor de Ooster Schelde te hervatten daarde regering de stukken nog niet heeft overgelegd Met 42 tegen S stemmen is besloten de oost indische begrooting nu te behandelen De algemeene beschouwingen zijn aangevangen In de zitting van de tweede kamer van gisteren is dealgemeene beraadslaging over de Indische begrooting afgeloopen De minister van koloniën heeft tegenover den heer Rochussen herhaald dat herziening van art 56 van het regeringsreglcmeni niet noodzakelijk was Morgen zullen de afzonderlijke punten in discussie komen doch vooraf de motien overde zaak van de afdamming der oosterschelde De hoofd commissie der algemeene tentoonstelling verleent on franco aanvrage daartoe van directeuren van industriële ondernemingen voor hunne werklieden voor besturenvan industriële genootschappen voor hunne mingegoede leden en van Bazen voor hunne onderhoorige ambachtslieden dagelijks toegang tot de tentoonstelling voor 25 cents Tevens zijn bij haar bewijzen te verkrijgen op vertoon van welke de directie der nederlandsche rhijnspoorweg maatschappij dagelijks met uitzondering van zondagen en woensdagen retourbilletten naar Amsterdam uitgeeft die tevens vrijen toegang verleenen tot de tentoonstelling Deze biljetten worden uitgegeven van Arnhem Wolfhezen Ede Veenendaal Maarsbergen Zeijst Briebergen Kotterdam Capelle Nieuwerkerk Moordrecht Gouda Oudewater Woerden en Harmeien tot den prijs van één gulden vijf en twintig cents en van Utrecht Maarssen Breukelen Niewersluis Loenen Vreeland en Abcoude tot dien vao één gulden voor heen en terug In 1864 65 werd door het rijk het lager onderwijs voorgewone behoeften gesubsidieerd met ƒ 25 439 Daarvan ontvingen NoordBrabant ƒ 3025 Zuid Holland ƒ 4440 Noord Holland ƒ 6219 Zeeland ƒ 790 Utrecht 1813 Friesland ƒ 2057 Overijssel ƒ 250 Limburg ƒ 4770 en Drenthe niets Buitengewone subsidien ontvingen Noord Braband ƒ 5 588 87 ZuidHolland 14 419 Noord holland ƒ 23 937 37 Zeeland ƒ 5 560 50 Utrecht ƒ 2 949 OTeiijssel ƒ 1 683 99 en Liraburg ƒ 6 750 Men leest in de Nieuwsbode van gisteren Wat ons cogeloofelijk voorkwam is een feit Bij ministeriele beschikking van 8 aug 1866 n 323 is aan de ingenieurs bij den waterstaat bekend g emaakt dat de regering van meening is dat zij in het vervolg nog steeds verpligt blijven om bij het aangaan van een huwelijk daarvan vooraf aan den minister kennis te geven en daartoe vergunning te vragen Den 25 Aug is aan den Kiuderdyk onder de gemeenteN liekkerland in 89jarigen ouderdom overleden de bekendescheepsbouwmeester Fop Smit die door volhardende ondernemingsgeest helder doorzigt en onverpoosden ijver zeer veelheeft toegebragt tot ntwikkeling van den nederlandschen scheepsbouw en tot de uitbreiding van de buiten en binnenlandschestoom vaart De Goessche Courant zegt Het is thans boven alle bedenking dat de heer Groen bij de wording van het tegenwoordige kabinet waarheid sprak als hij zeide dat de graaf van Zuylen daarin zitting genomen had als specialiteit in het bestuur van het departement van buitenlandsche zaken en wat men sedert gezegd heeft van dien staatsman dat hij een zeldzaam exemplaar is op dit gebied anders niet rijk aan groote mannen het is alles door de uitkomst overtroffen Wij hebben inderdaad eene specialiteit aan het hoofd van dit departement die alle voorgangers in de schaduw stelt Men gelieve echter optemerken dat er specialiteiten zijn ook in anderen zin dan men dit woord gewoocigk verstaat Van tijd tot ontmoeten wij ze in de staatkundige wereld die een voorbeeldige tact hebben om de zaken in de war te sturen en eene lange ervaring getuigt er van dat die specialiteiten werden genoemd niet altijd het talent bezaten om ten meesten nutte werkzaam te zijn Indien wij eene vergj lijking maken tusschen de enkele daden door den tegenwoordigen minister van buitenlandsche zaken in zijne betrekking verrigt en die welke wij onder het zoogenaamde wanbestuur van zijnen voorganger zagen geschieden dan komen wij tot de slotsom dat noch een lange lijst van titels noch een lange diplomatieke loopbaan eenigen waarborg opleveren en dat alle verandering geene verbetering is Zwolle 28 Aug Hoewel de cholera nog niet geweken is neemt zij toch eer af dan toe Het teerbranden geschiedt nog druk en de bekende geschiedenis van kraaien op den toren vindt ook hier even als elders geloof Het gebouw voor de hoogere burgerschool begint ziJLe voltooiing te naderen Met oct 1867 zal de school geopend worden en een maand vroeger de birger avondschool De elementen dier scholeu beginnen zich al reeds te ontwikkelen daar gepasseerde week drie onzer stadgenooten de heeren J C Klaar G Nieuweuhuijs en J G W Postel te s Hage tot leeraren zijn bevorderd de twee eerste in de gymnastiek en de laatste in t schoonschrijven Tot op uur afstands dezer stad is de lijn ZwoUe Deventer gereed en ofschoon men reeds spreekt van het openstellen der lijn binnen eenige weken zal dit nog wel tot 1 nov a s duren t Is te hopen dat de ceutraal maatpchappij dan betere dagen te gemoet gaat t welk nu verre beneden het middelmatige is Gemengde Berigten o ïo De Punch wil de eng Bchepea niet langer de iNvi ïciBi a mair deiKvisiBLES noemen De staat van beleg is den S3 aog te Maintopgeheven en de stad is den 25 donr de Pruisen bezet De onderkoningvan Egjpte heeft de veelwijverij afgeschaft in zijne familie De leerlingen der hoogere burgerscholen moeien in den wapenhandel reoefend worden Meu beweert dat 36 eerste luitenants benoemd zuUcl wordentot kapiteins Te Wezel worden ousteorijksche krijgsgcvangenea alspaarden voor de kar gp pannen Te Boston gebroiki men op een sarmen i g 600 ton ijs De nederlandsche leeuw begint aaudoening tegevoelen van zijne oude kwaal den lintworm De badgasten te BadeuBaden zijn weder aangegroeid tot tien duizend Te Breda is niet ingeschreven op de leening voor het bouwen der hoogere burgerschool De krijgswet wordt te New Orleana gehandhaafd Het contingent van Mecklemburg Strelitz is den 21 aug aangekomen te Berlijn Engelandkan in alles te zamen beschikken over 120 duizend man armeetroepen en 180 duizend man zoogenaamde hulptroepen vrijwilligers enz en alzoo 300 001 man Beijeren moet dertig miilioen oorlogskosten betalen De reformmeetings zijn ontelbaar in Engeland Zweden wil de prnisische veroveringen niet erkennen Tnsachen de rijksgrooteu in Japanis een oorlog uitgebroken De keizer van Oostenrijk zal jaarlyk eenige maanden te Buda doorbrengen Twee frauBche bisschoppen en zeven priesters zijn op Corea vermoord Van 12 18 aag ïiju aangetast in Zuid Holland 579 in Noord Holland 21 ïu Utrecht 533 totaal 1133 runderen De koning van Beijeren heeft eene herinneringsmc ilaillc vo r den roemrijken Ijpg De cholera heeft zich vrij eriietig te Ijeipzig vertooi d Mazzini wil geen gebruik maken van le uitgevaardigde amnestie De conventie te Philadelphia den 16 aug gehouden heeft zich verklaard voor de staatkunde van den president Ingezonden De handel in menschenvleesch die thans in Duitschland op groote schaal gedreven wordt heeft ook in ons anders zoo vreedzaam land eenige beweging veroorzaakt Eensklaps heeft men hier en daar vertooning willen maken als of men een volbloed soldatenvolk was krijgsoefeningen kwamen op het voorbeeld van de krijgszuchtige deventersche helden aan de orde wel niet zoo algemeen als men misschien verlangde maar toch ie vertooning was gemaakt Nederland wapende zich tot de verdediging van het erf der vaderen zno als de geijkte uitdrukking is Onwillekeurig werd de eenvoudige burger er toe gebragt om het oog te vestigen op ons krijgswezen Tijdschriften anders aan de dingen des vredes gewijd onthaalden hem op krijgskundige vertoogen over staande legers naaldge weren ncutraliteitsregten enz oorlog werd het hoofdonder verp zijner gedachten en veel moest hij vernemen wat hij niet had kunnen deuken Wel wist men dat ons krijgswezen jaarlijks aardige sommetjes verslond wel was men niet overtuigd van het uut der uniform verandering epidemie wel had men vroeger gehoord over nuttelooze vestingen maar nu kwamen zaakkundigen berigten dat ons krijgswezen aiierellendigst was en dat ons land eerst te verdedigen was ra de uitgave van ruim vijftig railUoen Zoudeu dan al die millioeneu jaarlijks aan het krijgswezen besteed onnut verspild zijn Zoo denkt de onku idige zouden die gelden voor het grootste deel slechts gestrekt hebben om een onhoudbaren toestand te doen voortduren zonder nut voor het algemeen en tot groot ongerief van vele landgenooten Waartoe dan toch de kamerleden naar s Hage afgevaardigd als zij hier en daar slechts kleine posten beknibbelen en verlof geven om met millioenen te spelen Is ons land dan niet tegen von Bismarck of Napoleon te verdedigen Neen hoort men van deskundigen neen zegt de regering want zij vraagt weder ruim een miilioen aan om verdedigingslinien te doen oprigten overtuigd dat de tegenwoordige niet voldoende zijn Is er nog geen geld genoeg verkwist en zoude het eindelijk geen tijd worden om aan de geldverspilling die men uitgaven voor het krijgswezen noemt paal en perk te stellen Aanzienlijke sommen werden jaarlijks aan de vestingen besteed doch waartoe zullen zij dienen als eens de nooil aan den man mogt komen Welk voordeel heeft Oostenrijk van zijne vestingen gehad Zij dienden slechts om het leger ie verdeden de vijand bemoeide zich met geen vestingen maar trok voort en zoude het hier anders zijn Het slechten onzer nuttelooze vestingen zoude een aardige som opbrengen jaarlijks veel geld sparen eu de bewoners dier vestingen zeker hoogst gevallig zijn En is het aankoopen van wapenen ook geen verkwisting in tijden dat men op altijd krachtiger middelen ter vernieling zint De Pruisen roemen hun naaldgeweer België moet reeds krachtiger wapenen hebben Engeland zoekt en gewis e zullen nog moorddadiger wapenen gevonden worden Is het dan geen verspilling om ƒ 500 000 voor naaUlg2 eren uit Ie gevin die misschien in een volgend voorjaar reeds veroudeid zullen zijn En dan de geiden aan soldij besteed is dat ook geldverspilling Zonder nog in rekening te brengen het nadeel dat der maatschappij wordt toegebragt als een menigte krachtige armen veroordeeld worden om geruimen tijd werkeloos te blijven die schade zoude men kunnen ür gen als het soldaatje spelen een nuttige zijde had maar wat zoude ouze gewapende magt vermogen als of Frankrijk of wat nog minder zoude bevreemden Pruisen het in den zin kreeg om onder aanroeping van den Heer der legerscharen na gehouden bededagen in ons land te trekken en het eenvoudig bij besluit te annexeren Ieder zal wel toestem ren dat verdediging ja hoogst eervol zoude zijn maar dat per slot van rekening de uitkomst wel dezelfde zoude wezen alleen zon en misschien de oorlogsschattingen een hooger cijfer beloopen Waartoe dan die oorlogsuitgaven die nog aanmerkelijk vermeerderd worden als de vloot daarbij in rekening wordt gebragt als onze onafhankelijkheid toch niet bewaard kan blijven wanneer zij door een der groote mogendhedeu bedreigd wordt En spoedig zal men in Europa slechts groote moge Jheden en daarvan afhankelijke vasalienstateu kennen De klei jere staten znllcu gedeeld worden tot men het eens is omtreit de deeliug van den buit cl wee dan de staat die zich tegen de vaderlijke bedoelingen van de groote mogendheden zoude durven verzetten Hopen wij dat spoedig een andere geest in Europa mogeontwaken een geest an vrede en brcederliefde opdat deschijngodsdienat van bededagen en lasterlijke aanroepingen doorware godsdienstige beginselen vervangen wordt dau zijn geenofficiële raoorddagen cl rooverijen meer te wachten en dan zalhet bloed en merg dei volken niet meer verspild worden innuttelooze uitgaven P Om de gdijklmd vat strekking bij geheel gewijzigde voonteUiitg plmisen tcij ook dit stuk uit het VtrecUsche Dagblad doch niet de aanmerking der red waanaede vij oh niet vereaiigen De Séd Vragen op poütlek gebied Is er iemand die zijn vaderland een goed hart toedraagt dan is het de schrijver van deze regelen Geene zaak die geschikt is het waarachtig heil van Nederland te bevorderen of ik zal ze van harte toejuichen Maar juist daarom is er onder de maatregelen welke men der regering op dit oogenblik voorstelt één welken ik niet zonder weemoed overdenken kan Ik bedoel den maatregel om het nederlandsche leger te veraterken Het is waar Nederland s onafhankelijkheid is eene groote zaak en ze heeft regt op zware offers Maar eene gewigtige vraag is deze hebben die offers hunne grenzen en zoo ja waar zijn die grenzen Ik voor mij ben geneigd ie meenen dat die offers inderdaad hunne grenzen hebben Al wilde ik mijne adhaesie schenken aan het beginsel dat het doel de middelen heiligt ik zou het altijd doen onder dit voorbehoud mits het doel het edelste het hoogste doel zij Nu ia hc ni i niel uiigemaaki dat iedere soort van onafhankelijkheid is het hoogste doel naar hetwelk een volk streven kan Ik ben er niet zeker van dat een volk verpligt is iedere soort van onafhankelijkheid te handhaven quand même ook ten koste van het bloed van duizenden landgenooten en vreemden Ik zie niet in dai de eer vaa een volk zulks eischt Integendeel het zou kunnen wezen dat er meer eer meer luoed stak in eene vrijwillige afhankelijkheid dan in zulk eeiie onafhankelijkheid die men gekocht heeft voor een ongeoorloofden prijs Men wijst ons op het feit dat menig volk het recht met Voeten treedt en het geweld tot hoogsten rechter benoemt Men raadt ons Nederlanders daarom aan ons leger te versterken en te zorgen dat wij in staat zijn ook het geweld te doen gelden Maar is het niet een gevaarlijk beginsel het verkeerde te doen omdat men anders gevaar loopt te worden de prooi van hen die verkeerd handelen Men zegt de oorlog is een kwaad maar bestaat dit kwaad zoolang moeten wij er ook maar aan meedoen Fraaije redenering I Kan dan het kwaad ooit opLoudcu indien er r één is die het goede voorbeeld geeft indien niet tk u wil de eerste die ophoudt het te plegen Nog eene andere vraag verdient bier de aandacht onafhankelijheid die men zich gewapeuderhaud verovert de ware onafhankelijkheid Is het onmogelijk dat eene provincie van een groot land minder afhankelijk is dan een klein land dat op zich zelf staat Misschien is er 3 Nederland menige inrichting die meer aanspraak op verbetering heeft dun het leger Nogtans vermeet ik mij niet te beslissen of hit zaak is ons leger te versterken ja dan neen Één ding slechts verlaug ik dat niemand hier beslisse zonder geraadpleegd te hebben niet act schijnbare belang van Nederland maar het ware niet de stem van de zelfzucht maar die van zedelijkheid en godsdienst Is een volk zedelijk en verstandelijk ontwikkeld dan is het een groot volk al telt ook zijn leger niet meer dan duizend man I Utrech t 21 Aug 66 F A Hvrtsen Burgerlijke Stand GOUDA trEBOREN 25 Aug Maggiel oude s J van der Steen en W J Heerleen Bertha ouders E Lcuvenherg en B S Mossel Barbara onder J T van Asten en J M van dur Kleijo Maartje Johanna Gijsberta oudcis C G van Tlijlt en K Lamraers 26 Auoa ouders E Hirschcl en K J Hoepelman 27 Wilkmiua en Heudnk ouders J D Evcrling en G van der Kemp Johannes Willem Cornells ouders V Sorel en C h Verlaat Catharina Adriana ouders 1 van Straateu ej O H Hagcmaii 28 Susanna Margrietha ouder A E erliog en O van Es OvEKLEDts 24 Aug J van der Burg 50 j C de Keiser 41 j N van der Stam 78 j 25 P G X van Hooff 15 m 26 R ïan der Bas 36 j 28 van Delft 43 j C Boere tred M Koot 72 i van 24 tot 28 aug is bij den Burgemeester aangifte gedaan vau 2 choleraliiders In het geheel eangc ast 203 v aarvau 1 Ï2 zijn o ericifcn