Goudsche Courant, donderdag 30 mei 1867

ï Ainsenomen met 34 tegen 19 stemmen art 118 hoilfknile dat de komraandant of de oudste officier der schutterij op last van den komraiss iris des konin s of van den burgemeester de schutierij geheel of gcdedtehjk oTider de wapenen doet komen w artegen van verschillende ide bezwaren waren geopperd 3 Verworpeu ir et SO tegen 25 stemmen een amendement van Ten heer Pijnappel om bij br ind de opkomst van en deel der schutterij brandpiket niet verpligtend te stellen maar dit over te l ten aan de plaatselijke behoeften en omstandigheden voon l aar militaire garnizoens aanwezig zijn 4 Aangenomen de artt 120 128 deels uitvloeisels van de bepahugeu nopens den werking der schutterij bij oproerige be ve i cu en van de verhouding tusschen de schutterij en de militairen 5 Aangenomen eene wijziging van redactie voorgesteld door den heer Stieltjes op art 129 houdende dat in gemeenten van eringe of verspreide bevolking de oefeningen en wapenschou wingen kunnen worden vrijgelaten bij gebleken noodzakelijkheid iii hoofde van plaatselijke omstandigheden en welks wijziïing de strekking had om die vrijlating meer te beperken en juister te omschrijven Daarna is het artikel zelf met 55 tegen 4 stemmen aangenomen fi iTL esterad met ai tegen 4 stemmen en door de heerni Stieltjes en de Roo voorgesteld nieuw art li Ja om in h iiiugewone tijden de schutterijen in een of mrer kampen tot oefening bijeen te brengen gedurende hoogstens 4 dagen niei inbegrip van heen en weermarsch en tegen geldelijke sehadeloosstelling 7 Aangevangen de discussie over hoofdstuk XII van de dienst der schutterijen in oorlogstijd waarbij ad art 130 de kwestie van formatie tot afzonderlijke scbutterscorpsen onder militaire aanvoering op nieuw ter sprake komt in verband tot de beslissing genomen bij art 95 al 3 Üisieren is in de tweede kamer art 130 der scluitterij wef na wijziging door de regering aangenomen Vervolgens zijn bijna zonder discussie goedgekeurü artt 131 IGO betrekking hebbende op de dienst het remplacement ea de onttrekking aan de dienst Art 161 waarbij bepaald was dat de nalatige schutters gearresteerd en voorloopig ia hechtenis kunnen gehouden worden enz is na bestrijding door den heer Godefroi als te weinif waarborgen opleverende voor de persoonlijke vrijheid verworpen met 34 tegen 22 stemmen De regering zal tot handhaving van het beginsel eene nieuwe reiiactie voordragen Op art I i7 de zamenstelling van den scfanltersraad werd voorgesteld een amendement van den heer van der Hncht om te bepalen dat indien de beklaagde cenigen rang bij de schutterij bekleedt de leden van den schuttersraad gelijken of hooseren rang moeten bezitten Dat amendement is evenwel afgestemd met 41 tegen 12 stemmca Blijkens de Kerkelijke Ct heeft de synodale commissie der herv kerk thans te s Hage vergaderd besloten aan deaanstaande vergadering der synode een voorstel te doen omde kerk bij gezette doorvoering van het beginsel der scheidingvan kerk cu staat eeiie volledige onafhankelijkheid vau denstaat te doen verkrijgen De gunstige loop der Teeziekte heeft de regering instaat gesteld de lijn van afsluiting andermaal te verleggen Tl igevolge daarvan wordt met den 2S dezer maand ook hetwestelijk deel der provincie Utrecht met uitzondering van eenpaar gemeenten aan de zijde van Schoonhoven buiten de lijngebragt In Znid Holland vallen Woerden ea Oudewater mededaar buiten Krachtens een koninklijk besluit is het houden vanmarkten en openbare verkoopingen van wcWee bij vroegerebesluiten verboden tot wederopzeggens toe vergund Gemengde Berigten Van 12 18 mei zijn aangetast in ZuiJ HoUand 75 in ÏCoord Holland G in Geliierland 2 in Utrecht 1 iu Xoord Brabant geen totaal 81ixoderen Men heeft te Haarlem besloten tot het oprigten van eene landbouwscbooi als het rijk C en de provincie 3 duizend gulden jaarlijks subsidie geven Pruisen geeft amnestie aau ü t HÏtgewekeo aienïtplig tigen als zij binnen zes maanden tcrugkeereo Tc Jassy To dea de Israëlieten mishandeld en vervolgd zij faeUaen een beroep gedaan op de fraosche reuring Van 12 IS mei zijn te Londen 33 runderen aangetast door de veepest Te Peking heeft een hevige brand gewoed Htt onzijdige België besteedt 8 400 000 fr toot acbterlaadgew en en leent GO mÜUocn voor oorlogstoerustingen Oratenrijk komt in de eerste 5rie maanden van dit jaar slechts ruim 16 millioen fl te kort Rothschild heeft de wurtcmbergsche spoons egleuüng van 15 millioen tegen él jpCt ad 92 proc afgewoten In september zal weder een katholiek congres gehouden worden te Mechelen Canadï Nieuw ScLotland en Nieuw Brunswljk zullen van 1 julij af één rijk vormen ouder den naam van Canada 3n britsch Indie rijn onlusten uitgebroken In Italië wil men om te bezuinigen de 68 prefecten in krimpen tot 39 en de ondeqirefcctcn vau 200 tot 105 Garibaldi schenkt iljne dhtBsSa aan het vredesverbnnd De engelsoh keukenmeiden eischen een pianino en het regt om er dagelijks een uur op te spelen Het fransche vredelcger blijft bepaald op 800 000 man Eene amerikaansche kanonneerboot heeft een plaats op Formosa gebombardeerd Eene afdeeling artillerie is reeds nit Loiembftrg v rtrokken On de verleende pensioenen merkt mee op aan een postbode van ƒ 22 s jaaM n dat aas een ontvanger der dir bel van ƒ 2344 s jaara Ingezonden HET VOORSTEL VAN t EN HEEE DE BEAÜW Vervolg Art 4 brengt de subsidien aan de sektescholen te verkenen onder de gewone kosten van het onderwijs nu dat spreekt van zelf als men het doel wil moet men ook de middelen willen In art 5 wordt het kosteloos onderwijs verboden Bepaalt de wet dat van ieder schoolgaand kind schoolgeld kan geheven worden in het ontwerp van verbetering wordt dat tan zal en is dus voor goed een eind gemaakt aan kosteloos onderwijs op de openbare school Weg dan met de zoo nuttige armenscholen die geen geld heeft behoeft ook niets te weten hond het volk zoo dom mogelijk en het iaat zich des te gemakkelijker leiden zoo kan het volk achter de kiezers een uitmuntende legerbende worden om domheid vooroordeel en bijgeloof te doen overwinnen of v el de gemeente besturen ontduiken het voorschrift der wet en heffen een schoolgeld van één nt sjaars te betalen in twee termijnen dat kan ieder nog maar zoo leert men ook het volk andere wetten ontduiken en waarlijk dat behoeft niet meer vooral op het platteland niet in dit opzigt heeft de veeziekte met haar tal van verordeningen koninklijke besluiten en ministeriele aanschrijvingen reeds genoeg gedaan Wordt dit artikel eerlijk door de gemeente besturen uitgevoerd dan zullen een menigte leerlingen van onderwijs verstoken zijn eu de gevolgen zullen niet uit blijven Bij art C wordt bepaald dat indien de subsidien aan het bijzonder onderwijs te veel kosten hel rijk en de provincie zullen moeten helpen even als bij de kosten voor het openbaar onderwijs Bij weigering van den gemeenteraad om subsidie te verlecnen kunnen volgens art 7 de besturen der bijzondere scholen in beroep komen bij gedeputeerde staten of bij den koning die dan de eindbeslissing hfeefl waaraan de raad zich moet onderwerpen lu art 8 eindelijk wordt hoe goedhartig toch aaü de tegenwoordige openbare onderwijzers vergund de kerkelijke ambten en bedieningen te blijven bekleeden tot hun vervanging of verplaatsing Ziedaar het ontwerp tot Verbetering der schoolwet door onzen afgevaardigde ingediend Zal de tweede kamer het in behandeling nemen of wel zal zij kortaf die behandeling weigeren Was de partij der groote minderheid voor overtuiging vatbaar waren het alleen gemoedsbezwaren van godsdienstigen aard die haar dreven dan zoude een behandeling van het voorstel misschien veler oogen kunnen openen maar het is te vreezen dat die behandeling slechts hartstogtén opwekt Als men niet wil hooren is het hoogst moeijelijk b zoo iemand gehoor te krijgen en dit schijnt het geval te zijn bij de aanvoerders der groote minderheid want de groote mindertieid zelf och die leest weinig van dé haagsche discnssien en gehoorzaamt slechts aan het wachtwoord De behandeling zou dus slechts tijdverlies veroorïaken want van aanneming kan wel geen sprake zijn daarvoor strekt de aanneming van de begrooting van binnenlandsche zaken met bijna algemeene stemmen ten waarborg Maar hoe de afkrop van het voorloopig onderzoek moge zijn het is niet te otitkennen dat door di wetsontwerp het openbaar onderwijs onbillijk behandeld wofdt D openbare scholen toch kunnen aan de gemoedsbezwaren niet tegemoet komen moeten de bestaande verordeningen volgen envrwekken daardoor bij sommigen tegenzin wat het getdlg heéit dat de leerlingen die scholen ook verlaten om andere dan godsdienstige redenen In de plaatsen waar reeds bijzondere scholengevestigd zyn zullen de openbare onderwijzers daarïaa genoegvoorbeelden kunnen bijbrengen dat de betrekking van openbaar onderwijzer volstrekt öiétbenijdbaar is daar hij ieder jaar kan verwachten dat zijn schoolgesloten wordt In plaats dus van conciliant iS het ontwerpuitmuntend geschikt om een hevigen strijd tusschen het openbaar en bijzonder onderwijs te doen ontbranden en de gemeenten ia twee vijandige partijen te verdeelen j dat het onderwijs door dit voorstel niet andets dan schadekan lijden De gesubsidieerde bijzondere scholen toch zijn bnitenhet toezigt gesloten alleen hebben burgeu eester en wethohdersinzage in de boeken ter beoordeeling van dea financiéleu toe stand Of den geheelen dag godsdienstig onderwijs gegeven en het gewoon lager onderwijs geheel verzuimd wordt gaat slechts het bestuur der school aan en de ouders zijn dikwijls tevreden met wat lezen en schrijven dé andere akken zijn slechts artikelen van weelde Of die bijzondere scholen kweekscholen vgn onverdraagzaamheid en bijgeloof zijn daarmede behoed het gemeente bestuur zich niet te bemoeijen dat behoeft slechts de subsidie toe te staan Bovendien zal de bijzondere onderwijzer zich veel meer moeten schikken naar verkeerde wenschen van bestuur en ouders dan met een goed onderwijs bestaanbaar is 4 het ontwerp is hoogst onbillijk tegenover de gemoedsbezwaren van kleine minderheden Wanneer eenige inwoners van eene gemeente zich niet kunnen vereenigen met den geest op de bijzondere school heerschtade kunnen zij hun kinderen te huis houden of naar een nabij gelegen gemeente sturen dikwijls een uur ver worden die burgers dan niet in hun heiligste belangen gekwetst veel meer dan nu de groote minderheid Op de openbare school toch mag niemand gekwetst worden in zijn godsdienstige begrippen die is geheel neutraal er wat daar ontbreekt kan door ieder buiten den schooltijd aangevuld worden naar verkiezing de bijzondere scholen daarentegen geven meer en kunnen daardoor gemakkelijk andersdenkenden kwetsen zoodanig dat deze kinderen niet naar zulk een school kunnen sturen En toch ook die minderheden hebben regt op ondersteuning 5 de verkiezing van leden voor de gemeenteraden zal dikwerf beheerscht worden door het vr iagstuk van het onderwijs en de hefboom reeds sedert eenigen tijd gebruikt om bij deverkiezingen voor de staten generaal te werken zal met vollekracht bij gen ecnteraads verkiuzingen aangewend worden Andere eischen voor die betrekking zal men over het hoofd zien de subsidie voor de bijzoiulere school de vernietiging van hetopenbaar onderwijs zal de verkiezing beheerschen Z jn toch aan de subsidie voorwaarden verbonden de opheSng van de openbare school hangt af van de rekbare uitdrukking een gering getal leerlingen de gemeenteraad kan bepalen waf hij door een gering getal verstaat en hoe die uitlegging zal zijn wanneer door de opheffing der openbare school eenige honderde gulden op den hoofdelijken omslag knnnen uitgespaard worden is gemakkelijk na te gaan maar ook de groote minderheid heeft geen reden om hetvoorstel met blijdschap aan te nemen Of zijn die gemoedsbezwaren zoodanig dat zij met geld kunnen overwonnen worden Is een weinig geld genoeg om de rust des gemoeds tekoopen terwijl nog zoovele duizende landgenooten op de openbare school voor tijd eu eeuwigheid bedorven terwijl het godsdienstloos onderwijs en de heidensche scholen nog overal gevonden worden want de voorsteller zegt zelf dat de afmakingzich slechts tot enkele openbare scholen zal bepalen Onze afgevaardigde heeft zoo goedkoop mogelijk zyn dankbaarheidwillen toonen of echter de gegeven belofte met geld is af tekoopen zal de tijd moeten leeren eindelijk en het laatste bezwaar is zeker niet het minste maar het beheerscht de geheele kwestie Naar veler inzien ishet voorstel iu strijd met de grondwet Deze toch schrijftvoor Het onderwijs is een voorwerp van de aanhondiudezorg der regering Er wordt overal in het rijk van overl idswege voldoend lager onderwijs gegeven Voldoend lager onderwijs van overheidswege dus niet door kerkelijke corporatien niet door wettig erkende vereerigingen maar van overheidswege Worden de openbare scholen opgeheven das zorgt de overheid niet meer voor voldoend lager onderwijs dan wordt de grondwet geschonden Kan een voorstel dat naar veler meening de bezworen grordwet schendt door de tweede kamer in overweging genomeri worden P Wij kunnen het niet gelooven Hoe ock de partijen tegeii elkander mogen strijden de grondwet is allen heilig Zij is de banier waarom alle partijen zich vereenigen Onze afgevaardigde moge zich daarover voor zijn medeleden veraütwoorden alt het voorstel in discussie komt Dien tijd kunnen wij met gerustheid afwachten want het voorstel kan nimmer door de volksvertegenwoordigers aangenomen worden Men heeft nog genoeg Tan sekte onderwijs Wat was het onderwqs hier te lande 100 jareu geleden toen de kerk het bestuurde Wat is het onderwijs in Engeland waar de staat lich tot nog toe weinig daarmede bemoeide En wat kan Frankrijk ons niet leeren van geestelgke scholen Maar genoeg een overgroote meerderheid in de tweede kaaier Kal voorzeker allen bestrijders toonen dat het openbaaronderwijs nog altijd een dierbaar kleinood is dat men zichnoch cfoor zachte vleitaal of schoone beloften noch door geweld zal laten ontrukken P Weerbaarheidsfatsoen k Heb met dat nie we niets van doen Vooreerst het strijdt met mijn fatsoen Eq dan t heb een vtdüw getronwd Die van sabel noch geweren hondt Ik ben e a hoogst eenvoudig man bijna zou ik zeggen de verpersoonlijkte eenvoudigheid zelve Met het fatsoen dat monster onzer eeuw dat recht maakt wat krom is ta krom wat recht dat nieuwe woord voor een gek ding want iu de oude talen kent men het niet bemoei ik mij weinig Wat kan het mij schelen eenvoudige die ik ben of de wereld mij al of niet fatsoenlijk vindt Ik ga veel liever door mijne eenvoudigheid voor half onnoozel door dan dat ik zoo n hoogst fatsoenlijk menschje zou worden Eu dan vooral in den tegenwoordigen tijd Nu toch is het reeds zoover dat men fatsoenshalve willens of niet verplicht is zich vlijtig te oefenen in het hanteeren der wapenen iets dat mij nu nog het min van al die fatsoenkunsten bevalt Mijne eenvoudigheid is hier wellicht de oorzaak van Ik kan het toch waarlijk niet helpen dat vaderlandsliefde voor mij zoo n machtig groot begrip is dat ik nationaliteit met menschelijkheid verwar en altijd van hoofd tot voeten beef zoo dikwijls ik in dat boek der oudheid die Abelgeschiedenis lees Mijn fatsoen maar dat is een zeer ou lerwetsch komt tegen zulke dingen mot kracht op En geen wonder van af zijn beslaan dai reeds ele eeuwen telt predikt het even als de christelijke godsdienst menschenliefde en anders niet En na mij gaan oefenen om den broeder te kunnen vermoorden den broeder dien ik nooit gezien heb die mij nooit eenig leed heeft gedaan en wellicht nimmer doen zal dien broeder in een dwaas oogenblik met een kogel in hart tretfin of een dolk iu de borst steken en dat alles omdat de humeuren van twee voorname personaadjes niet in alle opzichten met elkaar overeen stemmen of om door alle fatsoenlijke mensclieu als een dapper held en een oprecht vaderlander te worden aangemerkt Ik ijs er van Ik gun ieder fatsoenlijk mensch die fatsoenlijke eer en dien fatsoenlijken moed ik kan er buiten Ik zal gerust mijn hoofd ter nede leggen iniüen ik maar aan één mensch overtuigend heb inge irent 1 dat eene maatschappij die op kracht van kanonn k en en sabels moet steunen een onding is 2 dat zoolang alle geschillen die vorsten onderling hebben niet door hen zelven worden uitgemaakt zij niet waard zijn te leven noch minder beerschappij uit te oefene en 3 dat zoolang er nog een mensch is die he eerige handennaar een of ander wapentuig uitstrekt de tijd v n onderlingeverdraagzaamheid nog niet is gekomen en meuschenliefde nogeen hersenschim is H M Mijnheer de Redactair Nieuwsgierig naar de aangekondigde vergadering van de spaarvereeniging der ambachtslieden hier ter stede welke ji dingsdag avond moest plaats hebbeu begaf ik mij op den bepaalden tijd naar het logement de Paauw met de gedachte er een groot aantal verschillende ambachtslieden te zullen aantreffen Dit was echter niet het geval zeer geregeld werd de vereader ng door den voorzitter den heer i A van der B n geopend de Qolnlea van de voorgaande vergadering voorgelezen waarna over verschillende z aken het doel der vereeniging betreffende werd gesproken terwijl de vergadering iu de beste orde des avonds ten 9S 4 uur door den voorzitter werd gesloten Het verwondert mij dat er nog niet meer werklieden tot dit nuttig doel zijn toegetreden hetwelk hoofdzakelijk daaraan moet worden toegeschreven dat te weinig werklieden er kenais van dragen zouden er welligt onder den meer gegoeden stand of onder de werkbazen geene gevonden worden die hunne knechts of werklieden tot deelneming aanspooren of iets zoudan willen bijdragen ter ondersteuning zoodat deze zaak klein maar edel in beginsel grooter mogi worden tot welzijn der ambachtslieden in het algemeen Door het opnemen van deze regelen in de Goudsche Courant zult UEd zeer verpligten UEd dw d P O Vergadering van den Gemeoiteraad Zitnrdag 25 Mei Tegenwoordig al de leden D notulen der vorige vejgtacriBg vuicn gdeara v g fast ri Zijn ingtkomen e dupoaitiD vaa g deput states ta gd i e u ene miwive ran den minister van binnenl zaken namens den lïoning kennis gevende dat er geene redenen beataan ter vernietiging van het raad beslait betreffende Ket ontslag van een hulponderwijzer notif eene missive van dr A Romeyn bedankende voor de benoeming van lid der gezoodheids commissie kennisgeving aan de gezegde coniDiaMe met verzo om eene nienwe voordragt een adres van P Mils urn in aanmetkifig te komea aU brjngivachter ter visie