Goudsche Courant, donderdag 28 mei 1868

ADVERTENTIEN Hulpbank te Gouda COMMISSARISSEN van de HULPBANK opgericht door het Departement Gouda der Maatschappij Tot Nut van t Algemeen maken bekend dat de zittingen een aanvang zullen nemen den zesden Juni e k in het St Catharina Gasthuis aan de Oostbaven alhier en dat zij van dien dag af eiken Zaturdag van B j tot 7 Va oren aldaar zullen worden gehouden GoDDA 26 Mei 1868 Commissarissen voornoemd J e Voorzitter M J FORTUIJN DEOOGLEEVEE De Secretaris D EUIJTEE nen te maten door het f oeken van eijeren de vermenigvuldipn dier vogelen te voorkomen Evenzoo ergert het menigeen dat de enkele paren kieviten die hier ea daar nog worden aangetroffen door het wegnemen der eijeren worden verdreven Van hoe groot aanbelang de kivieten voor den landman zijn schijnen de grondeigenaren nog ein g Ie be vroede vermoedelijk zonden zij anders het eijeren zoeken niet dulden Hazen ijn er bijna geen Uit het Westland verneemt men het volgende Eeeds bij de eerste vracht aspersies op i dezer iverd als eene bijzonderheid een mandje met nieuwe aardappelen naar Amsterdam gezonden terwijl de vrachten aspersies grooter wordende ook het vervoer van aardappelen is toegenomen Er worden nu reeds versciieidene kinnetjes met de aspersies afgescheept De aspe ies zijn zwaar menigvuldig en laag in prijs De nitgesirekie velden met aardappelen stann voortreffelijk en de teelt flie het vorige jaar zeer uitgebreid was is dit jaar schier verdubbeld Voor engelsohe rekening zijn bereids onderhandelingen op groote schaal geopend Het groeizame weder heeft op alle gewassen een gpwen chten invloed en zooals o a de vruchtboomen en de wijngaard zich voordoen kan een mime oogst worden te gemoet gezien Gcineiisdc Berigten De heer Gladstone is te Edinbur tot kanselier Ier hoogeschool geko7en 24000 Parijzenaars vragc ii bij petitie het regt ora den peniPenleraad te mogen kiezen In 1S67 zijn 41S7 landverhuizers vertrokken uit Nederland De koning van Pruis en laat de genade los en zal zich behelpen met de constitutie Te Mexico is een opstand onderdrukt Voor de slechting der luseniburgsehe vestinguerken zijn naar raen beweert 30 millioen fr noodig In den Engelenburg te Rome is een schat geTonden De beristen uit Algerie peuagen sk chts an dufsiallen moorden en andere gru elrn 2 n leden van het to parlemfüt zijn een kijkje aau nemen te Kiel of de priiisische marine nl nader komt Stanton il bedanken als minister indien Johnson wordt vrijgesproken Het feest te Heiligerlee is onder schoon weder met geestdrift gevierd Het znitsersche zangersfeest zal van 11 13 July dit jaar te Solothum gevierd worden Zaturdag 23 Mei zijn van Uotterdam de eerste duitsche kersen ersclieept naar Huil riTTREKSEL uit het verslag van den toestand der gemeente Gouda in 1867 jïv Vervolg en slot jts De landbouw is in deze gemeente van geen beteekenis De huurwaarde der landerijen is gemiddeld ruim ƒ 86 per bunder De afdeeling van de hollaiidsche maatschappij van landbouw hier gevestigd telt 120 leden luinbouw en bloemisterij nemen eenigzins toe Er werden ter markt gebragt 50 7 80 l £ boter waarvan de middelprijswas ƒ l lö per S en 692 300 S kaas tegen ƒ 28 75 per 50 De aanvoer op de vier groote kaasmarkten was grooter dan in het vorige jaar De buitenlandsche handel bepaalde zich grootendeels tot kaas boter siearine kaarsen tabakspijpen en garens De scheepvaart bestond uit 40 998 schepen en 3 890 stoombooten metende raira 2 millioen ton Hier behooren 59 schepen van 10 ton en meer te huis meteude te zaraen 1 513 ton De aanlegpkats voor sioombooten met het daaraan verbonden commissariaat verschaft aan handel en verkeer het gewens hte gerief De nieuwe spoorweglijn naar s Hage en de verkorte weg naar Amsterdam zullen voor den bloei van Gouda de meest guDs ige gevolgen hebben Al bglagen zijn aan het gemeente verslag toegevoegd twee bfllagen een van de gezondheids commissie en een van de kamer van koophandel Volgens het gevoelen der gezondheids commissie is een groot gedeelte der woningen van den mingegoeden stand zeer nadeeüg voor de gezondheid zij verwacht ve l goeds van de oprigting eener vereeniging tot het boa wen van dergelijke woningen Vooral was de aandacht der commissie op de zaak van bet drinkwater gevestigd ook op den slechten toestand der zijlen en achtergrachten vestigde de commissie de aandacht Op advies der commissie werd tijdens het heerschen der cholera ijsselwater verkrijgbaar gestelü en met voldoening mag zij op dien maatregel terugzien De groote kindersterfte is de aandacht der commissie niet ontgaan Middelen tot verbeteriiig hiervan op te sporen acht de commissie haar sefaooDe taak In het verslag der kamer van koophandel leest men onder meer het volgende Het afgeloopen jaar was voor den handel in het algemeen niet gunstig De handel in kaas was slap die in boter ging niet achteruit De fabrieks nijverheid onderging weinig verandering slechts een nieuwe fabriek een vlechlerij van kaarsenpitten werd opgerigt De fabrieken van aarden tabakspijpen hadden overvloed van werk zoodat goede prijzen bedongen werden Het getal arbeiders bedroeg 530 mannen 320 vrouwen en 150 kindereu De potteufabrieken werkten onvoordeelig dit bedrijf hield 170 werklieden bezig Dekleingaren fabrieken behielden het gewone debiet 342 mannen 240 jongens en 102 meisjes waren daarin werkzaam De machinale garenspinnerij door stoom gedreven verschaft werk aan 45 mannen 5 jongens 50 vrouwen en 30 meisjes De siroopfabriek werkte minder dan gewoonlijk de branderijen werkten gunstiger De disteleerderijea en bierbrouwerijen werkten onvoordeelig de snelazijiimakerij bleef op dezelfde hoogte de leerlooijerijeu mogtcn zich in genoegzamen aftrek verheugen De lüodwitmakerij door stoom gedreven verschafte werk aan 14 persoiieu de bindrottingwasscherij onderging geen noemenswaardige verandering De zeepziederij door de accijnswet gedrukt ondervond vermindering van debiet De oliesiagerijeu werkten gestadig door en met voordeel De patentoliefabrieken kwijnden in hooge mate door het vermeerderd gebruik van petroleum lu de stearinefabriek werkten 97 mannen 110 vrouwen 5 jongens en 44 meisjes aan erkloon werd uitbetaald ƒ 62 000 aan grondstoffen werden verwerkt 3 214 000 S De ij ergieierij door stoom gedreven en waaraan ook een fabriek van sloomwerktuigen is verbonden had veel werk Het getal werklieden bedroeg 50 De gasfabriek ondervond de gevolgen van het veelvuldig gebruik van petroleum De kleederbleekerijen waarvan 3 met stoom gaven 150 personen werk en namen in belangrijkheid toe De inrigting tot het sorteren en snijden van lompei verwerkte wekelijks 1 Ü00 S en gaf 54 vrouwen bezigheid De scheepmakerijen hadden weinig nieuw werk de houtzagerij was levendiger dan bet jaar te voren KANTON GEUEGT te GOUDA Bij vonnissen van 29 April 1868 zijn 1 L J 20 E V D 8 H N 4 A v B 5 K V 60 J M K 70 A S hnisvrouw van T d J 8 A B 90 C S huisvrouiv van H D ieder wegens bet schrobben der straat te Gouda zonder vergunning van burgemeester en wethouders op eene plaats waar geen markt gehouden wordt veroordeeld tot eene geldboete van 1 of ieder 1 dag subsid gevangenisstraf 10 A L 110 C v d G huisvrouw van H S ieder wegens het zonder noodzaak berijden van een met klinker bestraat voetpad te Gouda met een kruiwagen niet beladen met glas of aardewerk veroordeeld als voren 120 H T wegens l het als voerman of geleider van eenmet een paard bespannen voertuig niet bestendig blijven op ofbij dat ïoertuir 1 staat om het te voeren of te geleiden en 20 het bele van den vrijen doortogt over de rijbaan van een eg in de provincie Zuid Holland veroordeeld tot 2 geldboelen eeue ad 3 en eene ad ƒ 1 50 of 1 dag subsid gevangenisstraf voor elke boete 130 N B wegens het als eigenaar of bonder van bijen te Gouda plaatsen van korven of verblijven van bijen aldaar binnen de wateren der stads singels veroordeeld tot eene geldboete van ƒ 15 of 5 dagen subsid gevangenisstraf Bovendien allen in de kosten van den processe invorderbaar bij lijfsdwang 140 H VV en C V aangeklaagd van overtreding der wet op de jagt en visscherij vrijgesproken de kosten Ie dragen üoor den staat Bij vonnissen van 6 Mei 1868 zijn 10 J H 20 A S ünisvrouw van J E 30 C de H 40 J S huisvrouw van A de K ieder wegens het schrobben van de straat te Gouda zonder vergunning vaa burgemeester en wethouders op eene plaats waar gf n marH gehouden woidt veroordeeld tot eene geldboete van 1 of ieder 1 dag subsid gevangenisstraf 50 D S 60 A V S en C Z 1 J v E ieder wegens het zonder noodzaak berijden van een met klinker bestraat voetpad te Gouda met een handwagen niet beladen met gla of aardewerk veroordeeld als voren 8 J H wegens het zonder vrijstelling van den burgemeester aanwezig hebben van een bezoeker in zijne tapperij te Gouda in de maand maart na middernacht en vóór des morgens S ure zonder den bezoeker vóór middernacht te hebben aangezegd om te vertrekken of althans van Jtens weigering om daaraan te voldaan dadelijk kennis aan liet bureau van politie te hebben gegeven veroordeeld tot eene Idbcelc van ƒ 10 of 1 dag subsid gevangenissirui 90 D W wegens het laten loopen van vee op eens anders in den oogst staanden groud veroordeeld tot eene geldboete vau ƒ 3 of 1 dag subsid gevangenisstraf 10 B H wed D H wegens lO het verhuizen in de gemeente Gouda naar eene andere wijk zonder daarvan binnen 3 dagen aangifte te hebben gedaan bij de wijkmeesters der wijken welke zij verlaten en waarin zij zich gevestigd heeft en zonder het bewijs daarvan ter Secretarie der gemeente te hebben verloond en 20 het schrobben van de straat te Gouda zonder vergunning van burgemeester en wethouders op ene plaats waar geen markt gehuuden wordt veroordeeld tot twee geldboeten elk van ƒ 1 of 1 dag subsid gevangenisstraf voor elke boete Bovendien allen in de kosten van den processe invorderbaar bij lijfsdwang Varia Groote steden zijn hoogst nadeelig voor de gezondheid der bewoners allerlei schadelijke bestanddeelen hoopen zich op en verkorten het leven In de city te Londen stierven volgens een jaarlijkse rapport van de 130 000 persenen 2 904 of ruim 22 per 1000 op de 45 inwoners had dus één sterfgeval plaats Van de 15 524 bewoners vun Gouda stierven er volgens het jaarverslag 672 of ruim 43 per duizend of op de 23 inwoners 1 Zoude een gezondheids commissie hier een nuttelooze zaak zijn In de groote plaatsen in Engeland bedraagt de sterfte in het algemeen ruim 25 per duizend in geheel Engeland heeft men bijna 23 sterfgevallen op 1000 bewoners Van de 2904 sterfgevallen in de city kwamen er 1163 voor bij kinderen beneden de vijfjaar of 40 Oy In Gouda as het getal overledenen beneden de vijf jaar 443 of 66 o Treurige cijfers voorzeker In 1856 was te Amsterdam de sterfte 24 3 per 1000 inwoners of 1 doode op de 41 inwoners en Amsterdam wij weten het is een stad met stinkende grachten kelder woningen en ongelegen kerkhoven om van bedomptheid en armoede niet eens te spreken Met onze luchtige ruim gebouwde stad kan het niet vergeleken worden maar het sterftecijfer 420 der overledenen te Amsterdam stierf beneden de vijf jaar Met de city van Londen is het verschil gering maar mei ons kleine Gouda 42 en 66 percent Zonden groute steden met haar bedorven lucht misschien gezond zijn voor den raensch Te Amsterdam en Londen was ruim 21 0 0 der overledenen boven de 60 jaar in Gouda bedroeg dit slechts 16 f Van de 100 kinderen die geboren worden sterven eer zij 12 maanden oud zijn volgens de opgave der regering te Leeuwarden 17 te Maastricht en Nijmegen 19 te Zwolle 20 te Groningen 31 te Deventer en Breda 23 te Arnhem en Leyden 27 te Haarlem en te s Hertogenbosch 28 te s Graveuhage en Utrecht 30 te Amsterdam 32 te Middelburg 33 te Rotterdam en Dordrecht 35 En in onze stad In hel afgeloopen jaar zyn aangegeven als geboren levend en levenloos 696 beneden hel jaar stierven Bevallen van eene Dochter M J YPELAAE VAN Steel Gouda 25 Mei 1868 Voor de vele en troostende bewijzen van deelneming bij het afsterven T£ n haren goeden DE WAAL ondervonden betuigt de ondergeteeksnde aan alleu haren bartelijken dank Gouda Wed J W de W AL 27 Mei 1863 Jansen GEVfiAAGD voor eenige uren daags een fatsoenlijk Meisje goed met kinderen en met de naald kunnende omgaan Adres in persoou Goawe C KO 195 206 kinderen dus 39 oS van de ö linderen bereiklen slecht 3 den ouderdom vaa 12 maanden Cijfers zijn welsprekender dan de langste redeneringen De sterfte in ons land was van 1850 1856 gemiddeld 26 per 1000 inwoners in Gouda was de sterfte in 1867 43 per duizend en dit kon 15 per duizend zijn Veel is dus nog te doen eer dit gunstig sterftecijfer bereikt wordt Het leven des menschen is in Gods hand maar de mensch is verpligt de middelen te gebruiken die hem in staat stellen het leven zoo veel mogelijk te verleng Een vergelijking met het naburige Kotterdam valt mede ten nadeele van de stad onzer inwoning uit Van de 1000 inwoners stierven er in 1857 29 of 1 van de 34 Dit moge ongunstig zijn ten opzigle van In 1856 had men in ons land gemiddeld 1 doodgeborene op de 20 geboorten lu 1867 had men te Gouda op 636 geboorten 43 levenloos aangegeveneu of op de 16 geboorten 1 levenloos aaugegevene dus al weder zeer ongunstig Is het dan te verwonderen dat in deze gemeente het ingekeerde plaats heeft van hetgcne in andere gemeenten wordt waargenomen Overtreffen iu andere gemeenten de aangiften der gfboorle die van overlijden hier had men 34 aangiften van overlijüeii meer dan van geboorte Maar reeds genoeg cijfers Een sterfte van 1 op 43 inwoners wordt in Engeland zoo bovenmatig groot geacht dat zij volkomen onduldbaar is en de regering alsdan verpligt is tusschen beide te treden Wat zal hier gedaan worden om den toestand te verbeteren Hoelang bijv zullen er nog plannen besproken genikt en gewogen worden om de stad voldoend drinkwater te bezorgen Groot is bij dezen toestand de verantwoordelijkheid van het bestuur Want 1S67 is geen buitengewoon jaar Slechts 26 personen zijn aan zoogenoemde epidemische ziekten bezweken 6 aan cholera 11 aan mazelen en 9 aan typhus De cijfers zijn welsprekend mogen zij een volgend jaar mogen zij volgende jaren van voortgaande verbetering spreken De kwaal in zijn geheele uitgestrektheid kennen is de eerste stap tot verbetering Dringend zij de gezondheidstoestand allen aanbevolen Burgerlijke Stand G o l D A Stam en M Ijingerak Woensel Elias Abram on Marcns onders ü M Cati C G VVultfraat en P 3 Tijen C Blok 24 Johannes 25 Willem ouders VV v n L denijk ouders J W G ouders A Rietreld en M c 3 j 10 m J tan Houten J van Maaren 5 m 24 van J Zwaneveld 69 i 1 8 w M A van Schaik S Gebobfk 22 Mei Aagje ouders C23 Jacobus ouders K Vonk en P van der ders W G X de Keizer en M J Rutgers en H Witsteijn Simon Willem ouders hout Pirk ouders P van Oudshoorn Marinus onders D Post en G bjilinter der Mei en A Verheij Karel Theodor Peltzer en J W M Sjwor Catharina chep OvEELEDEN 22 Mei B firoenendaal 19 j 23 W A de lirnijn 10 w D de Kif 83 j J Verhoef huisvr M van Gastel 17 j 25 J Voordcuw m G van Leeuwen ö m Malz Borst Bonbons 30 Cents per pakje UNIVERSEEL HUIS en HULPMIDDEL tegen HOEST HEESqHHBID en VERKOUDHEID Te verkrijgen bij d Heeren J C van VEEUMINGEN te Gouda en HENEI J van den BEEO te Woerde Malz Chocolade is mede verkrijgbaar in pakjes van 40 Cf 60 Cts 75 Cts en ƒ 1 10 Aanvragen om Depou franco aan het Centraal Depot van JOH HOPF te HSTSEDAM Voor vervalsching wordt gewaarschuwd