Goudsche Courant, donderdag 10 december 1868

ADVERTENTIEN neiischelijk dat pffir c i m i worde be oemd om de bezwaren Ie oiiderzoeleii die tegen de eiken tot vorming der Nieuwe Jlerivede zijn gereden en de middelen aan te ijzen waardoor die zouden kunoen worden neggenomen Artt 81 tot S3 werdeu daarop zouder discussie goedgekeurd Bij art S3 werd gevraagd naar de inzigten van den minister omtrect het Zwolsohc Diep De minister gaf te kennen dat hij reeds op verbetering vun ien toestand bedacht waa Met 37 tegen 2 stemmen werd het art goedgekeurd Bij art 84 verbetering van den rotterdamschen waterweg in ZuidHolland enz gaf de minister de gevraagde inlichtingen Gevorderd tot art 101 doorgraving van Holland op zijn smalst De heer Fynappel stelde een amendement voor om de rentebetaling te verminderen met de som die de aannemers beweren in arbeid geleverd te hebben en zulks als middel om hen te nopen het aannemingscontract over te leggen Maandag is in de zitting der tweede kamer ingekomenvan den hoogen raad eene aanbevelingslijst voor het opmakenvan eene nominatie van vijf personen ter vervulling der vacature in da collecte ontstaan door het overlijden van denheer v d Sir le Zij is zamengesield uit de hh Kist Francois en van Bell raadsheeren in het hof van Zuid Holland Goyoii raadsheer in dat van Noord Holland Wichers president van de regtbank te Utrecht en Stoop advocaat te Arnhem De beraadslagingen over het V hoofdst binn zaken werden voortgezet Het amendement van den heer Pijnappel op art 101 subsidie tot rentebetaling over de gelden te storten iiierevolge de bepalingen der concessie voor de doorgravingvan Holland op zijn smalst om het bedrag i n ƒ 333 800 tevermindereu met de vereischte som voor rentebetaling voor deaandeelen van den aannemer om dezen alzoo te dwingen totEverlegging van het aanneraingscontract werd na lange discussie verworpen met 43 tegen 15 stemmen Arlt 102 107 worden na eeiiige woordenwisselingen over het staatstoezigt opde spoorwegdiensien en de wijze van exploitatie van den noordertpoorwcg goedgekeurd Volgens het door de kamer vroeger vastgesteld plan tot behandeling der staatsbegrcoling vieluu in de begrooting voor de staatsspoorwegeu dienst 1869 Aan de algemeene beschouwingen namen vele leden deel In de zilting v t gisteren werd de behandeling vanfcavengenoemd wetsontwerp voortgezet De beraadslagingen betroffen hoofdzakelijk hei vragen van inlichtingen naar verleendecoDcessien voor den aanleg van spoorwegen en naar de uitzigten en plannen welke bij de regering bestonden omtrenthet werkelijk tot stand komen daarvan terwijl overigens veelgesproken werd over aanhangige aanvragen om concessie en deredenen welke het toestaan dier aanvragen belet of vertraagdhebben Aan dit debat werd deelgenomen door de heerea van Nispen Thorbecke Kemper van Voorthuysen van Beyma de Roo van Aldewerelt Kerstens van Kerkwijk Viruly Fransen van de Putte Storm van s Gravesande Heydenryck Pijnappel en de ministers van oorlog en van binneniandsche zaken De algemeene beraadslagingen werden gesloten Arlt 1 9 werden zonder discussie goedgekeurd Door den heer J W Gefken lid der tweede kamer zijn aan die kamer de volgende amendementen voorgesteld ophet V s hoofdstuk depart van binnenl zaken 1 om art 124 jaarwedden van de inspecteurs van het middelbaar onderwijs post van ƒ 9000 te verminderen met 3000 2 omart 128 kosten van de rijks hoogere burgerscholen post van 410 000 te verminderen met ƒ 4Ü000 3 om art 130 sibsidien voor luri ifv voor middelbaar onderwijs postvan 170 000 te verminderen met ƒ 11 500 Te Utrecht zal den 15 dezer eene vergadering wordengehouden tol het vestigen eener algemeene kiesvereeniging inNederland Blijkens de ontworpen statuten verlangt de vereeniging de kiezers bij het doen van keuzen voor de tweedekamer en de provinciale staten voor te lichten en die kandidaten te steunen die bekend staan als voorstanders van demonarchaal constitutiunnele regering gelijk de in 1848 herzienegrondwet die heeft omschreven maar die ook niet minder dereg en der kroon dan die der vertegenwoordiging verlanfengehandhaaf 1 te zien die de overzeesclie bezittingen beschouwenals aan het opperbestuur des konings loevertrouivd en die wenBchen te beheeren in hel belang van hel moederland in verbandmet dat der bevolking niet door onstuimige ovcplanting vanwestcrsehe begrippen maar langs dep weg van beraden ontwikkeling en beschaving der inlanders De hr Bassecour Gaan schoolopziener te s Graveuhage heeft in het belanz van het onderwijs de volgende circulaire verspreid die terstond de medewerking der pi schoolcommissieheeft ondervonden en door den heer Inspecteur van het lag onderwijs in Zuid Holland Ier overweging is aanbevolen Wijmeenen deze zaak ernstig te moeten aanbevelen om ook alhieriets dergelijks tot stand te brengen Sedert de laatstd jaren is het Lager Onderwijs te de i r stede zeer vooruitgegaan doch ongelukkig heeft bet voor de mindere volksklasse geene vruchten afgeworpen die daaraan geévenrerligd zijn De oorzaak hiervan is dat de meeste armenkinderen als zij hun twaalfde jaar bereikt nebben de school voor goed verlaten Op deze wijze vergelen zij weder spoedig hetgeen met zooveel moeiten en zorgen onderwezen is op hun veertiende of vijftiende jaar kunnen velen Ier naauwernood meer leesbaar schrift leveren of een gemcakkeiijk rekenvoorstel uilwerken Deze treurige uitkomst heeft reeds sedert lang veler aandacht getrokken en middalen doen sitdenken om hierin verandering te brengen Ten einde dezen toostand te verbeteren heeft de raad dezer gemeente in de den 29 september jl vastgestelde ver ordening voor de gemeente armenscholen en de scholen voor minvermogenden bepaald dat maandag dingsdag donderdag en vrijdag avond van iedere week in genoemde scholen etn avondschool zal wordei gehouden voor kinden van dertien tot zeventie jarigen leeftijd welke de dagschool niet meer bezoeken Die avondschool welke zal strekken tot herhaling en voortzetting van het op de dagschool aangeleerde kan groot nut stichten en tot beschaving onzer lagere volksklasse veel bijdragen Doch om dit doel te bereiken is uwe krachtige medewerking onmisbaar Indien gij aan de kinderen welke gij beneden de zeventien jaren in uwe dienst neemt de geiegeuheid wilt verschaffen op genoemde avonden nog een tweetal uren de school bij te wonen en hen daartoe zelfs wilt aansporen zult gij niet enkel hun en der r aalsehappij een onwaardeerbare weldaad bewijzen maar uw eigen voordeel behartigen door in vervolg van tijd betere meer ontwikkelde en beschaafde werklieden te erlangen Te Purmereiid hebben de werkbazen dit goed cgrepen en zich algemeen verbonden geene jongelieden in dienst te nemen die de avondschool verzuimen Het wijzen op dit enkele voorbeeld is ongetwijfeld voldo nde om u te bewegen bet te volgen reeds door sommige werkbazen te dezer stede is dit geschied Daarom verzoek ik n beleefdelijk nevensgaande verbindtenis door u onderteekend terug te mogen ontvangen niet omdat ik twijfel dat gij deze nuttige zaak niet naar uw beste vermogen zult voorstaan maar omdat ik zoo gaarne uwen naam zag prijken op de lijst dergenen die de ontwikkeling en beschaving van den jeugdigen werkman ter harte nemen En mochten er geene zoodanige lieden in uwe dienst zijn dan ware het toch te wenschen dut gij nevensgaande verbindtenis wildcl onderschrijven omdat uw naam en zedelijke invloed een gewigl in de schaal der avondschool zullen leggen hetwelk hare groote waarde nog meer zal doen in het oog springen De ondergeteekende verbindt zich den jongen lieden welke hij beneden den leejtijd van cevenfien Jaren in zijne diemt heeft de geleiji uJieid te verschaffen tot het hijiconen der lensen van de avondschool en hen daartoe zooveel mogelijk te zullen aansporen icmeiigdc Berigten SL2 De expeditie op Bali is afgeloopen Aan den nieuwen waterweg bij den hoek van HoUaud is door verzaodiog van de genl schade veroorzaakt De regering te Parijs was 3 Dec volkomen gereed het volk slag te leveren De rejiubliekeinen in Spanje groeijen steeds aan en de monarchilen zoeken nog a iijd den onmogelijken koning Te Stockholm is een standbeeld onthnld voor Karel XII Te Essen hebben ongereg3ldheden plaats gehad van politïeken aard In Amerika is men ongenegen de overeenkoinst ¥ aa den gezant van Engeland te bekrachtigen Op de Ohio is de stoomboot Amerika door eene andere in den grond gevaren en daarbij 100 persouen omgekomen Ter eere van James Brooke rajah van Sarawak zal te Plymouth een gcdenkteeken opgerigt worden De telegraafkabel in de perzische golf is gebrokea en de laüdlijn m die streken moedwillig ernstig btèchadigd Te V ceneD zwoegt men om dagelijks 15 a iiO duizend o zoo fraaije schuldbrieven te drukken Monagas de president der republiek vao lenezoela overleden Onder den vorm van gebedenboeken erden in Zevenbergen een groot aantal rumeensche proclamatien ingeeraokkeld ontdekt en verbeurd verklaart Salnave is voor Jaemel teruggeslagen met verlies van 300 doodtn De Portugeezen betoonen zich zeer afkeerig van de verceniging met Spanjo In het oïgcnde jaar zal te Muncben gehoc den worden eene algemeene internationale tentoonstelling van voortbrengselen van beeldeode kunst De aartshertog Joief is benoemd tot opperbevelhebber der hongaar he bonveds In Kuslaod zijtt eeo g aantal Varia A De volgende cijfers zijn ontleend aan het staatktjndig en staathuishoudkuiidig jaarboekje voor 1868 Het getal vrouwen overtreft in ons land dat der mannen tegen ICOO mannen telde men in 1866 1012 vrouwen In 1859 telde men 1031 vrouwen tegen lOÜO mannen Het evenwigt schijnt zich dus langzamerhand te herstellen In 1857 werden geboren 57 000 in 59 59 000 in 61 61 000 in 63 63 000 en n 6a 5o 000 jongen Het klimt dus aardig op met het jaartal Het getal onechte kinderen neemt nf r 1857 telde men 1 onecht k nd op de 23 46 en in 1S8Ö 1 op de 25 S lu r Jöi T i gesloten in 1866 was dit geul 29 600 of lu evenredigheid met de bevolking ruim 2000 n bedeelden was in 1836 149 van de 1000 zielen en in 1865 slechts l S terwijl men 184 lieldadige instellingen meer lelde en ruim ƒ 44 000 meer werd uitgegeven Zouden die cijftrs i iel van verbetering spreken Meer huwehjken minder in onecht geborenen en minder bedeelden al die cijfers wijzen op morele verbetering boe men ook over de slechtheid van dit boos geslacht moge spreken In 1856 filde men voor de provinciale geregtshoven 1 beschuldigde op de 3000 zielen en voor de arrondissementsregt hanken l beklaagde op de 217 zielen In 1S65 heeft men er bij de prov geregtshoven slechts 1 op de 5450 en bij de arrondissemenls reglbank slechts 1 op de 262 zielen dat is dus ook verbetering In 1865 bedroeg de sterfte in Friesland 1 op de 43 en in Zeeland 1 op de 31 5 In 1866 stierf er in Friesland slechts 1 op de 48 terwijl het in Utrecht 1 op de 25 bedroeg In 1865 was Vlissingen in het ongezonde Zeeland de gezondste en Kampen de ongezondste stad In 1861 stierven van de lOU kinderen 27 beneden het jaar en 42 beneden de 5 jaar In 1867 verminderden die getallen lot 23 en 39 In 1866 konden bijna 14 van de 100 jonge dochters die een huwelijk aangingen niet schrijven Van de 4000 paren die in deze provincie huwden konden 270 mannen en 549 vrouwen niet schrijven Te Hilversum verkeeren 56 der vrouwen in dit geval Op het gebied van hel onderwijs valt dus nog genoeg te doen De ontbindingsslormen hebben heilzaam op hel getal der opgekomen kiezers gewerkt 66 der kiezers nam deel aan de verkiezingen voor leden der tweede kamer 41 o voor leden der provinciale staten en slechts 39 voor leden van den gemeenteraad De trouwste opkomst der kiezers heeft men in Limburg Van de 25 000 gemeten mililiens was 1 10 beneden de maat In Zeeland beeft men in 1866 slechts 8 branden gehad in Njord Brabant 112 In Zuid Holland missen van de 198 gemeenten nog 106 st aatverlichting terwijl in Limburg slechts 12 van de 125 gemeenten verlicht zijn In 1866 zijn 3 menschen boven de 100 jaar gestorven De huurwaarde der woonhuizen in het geheele land bedraagt ongeveer 35 millioen in Noord en Zuid Holland te zaaien 19 millioen er zijn ruim 3 millioen dearen en vensters en 800 000 schoorsteeneo Eeeds tweemaal heeft de voorzitter der tweede kamer leden moeten bedreigen hun hel woord te ontnemen en een lid heeft zelfs vergiffenis voor beleedigende woorden moeten vragen Is dat nu de eerbied die men verschuldigil is aan dienaren van de kroon zoo als het onder het vorige minister heette Toen was alle oppositie schandelijk toen was alles ver et tegen de kroon nu worden duur diezelfde mannen de ministers des konings beschuldigd vijanden des konings te zijn zeer consequent zeker maar het was te wachten en is reeds vroeger herhaaldelijk voorspeld Afstemming van begrootingen om redenen daarbuiten gelegen is incoustitutionneel zoo zeide men Getuigen de tegenwoordige stemlijsten van consequentie of moet ook hier gelden het doe naar mijn woorden maar niet naar mijn werken Slechts enkele stemmen hebben zich gekant tegen de opheffing der deparlemenipn an eeredienst ter kwader ure hersteld om verkiezingsmanoBuvres te bevorderen Uit de discussien is geb ekeri dat de groote meerderheid der tweede kamer opreet de scheiding van kerk en staat wil Heeds te lang is met me woorden geschermd en de groote meerderheid juichte uet toe dat het met langer bij woorden zoude blijven maar daden van de geztndbeid der r gering zonden doen blijken De wijze n e Kioge nog met bepaalt zijn daaromtrent moge men vooral ten zigte der geldelijke a ngelegenheden nog verschillen reea i quisitie zal meer uitgeoefend worden en het onderzoek naar de gevoelens van den een of anderen predikant door een minister zal tot het verledene behooren Met spoed is de Indische begrooting ook door de eerste kamer aangenomen en hoewel aen nu de politieke kweslien niet behandeld heeft schijnt het toch dat de beginselen der tegenwoordige regering ook ten opzigle der koloniale politiek de goedkeuring der meerderheid hebben mogen verwerven En hoewel men niet veel prijs moge stellen op de vastsulling een r begrooting die in de uitvoering nog zooveel achterdeurtjes openlaat ter bevordering van het nepotisme door de posten van onvoorziene uitgaven als anderzins het is niet te ontkennen dat het een stap is op den goeden weg Meer en meer treed no toch de vraag op den voorgrond wat mogen wij naar regt en billijkheid van Indie vorderen wat ia Inoie aan bet moederland verpligtKomt men eens tot een vaste jaarlijks bijdrage dan kan men vooruit in In lie de beste middelen opsporen om dit geld te kunnen opbrengen terwijl meu hier niet meer afhankelijk is van kolEj oogsten en koffij prijzcn zoodat onze inkomsten zeker orden en cij dus de tering naar de nering zullen moeten zetten zouder op buitengewone balen te kunnen rekenen Dit zoude dus voor Indie en het moederland reeds veel gewonnen zijn Te midden der belangrijke discussien in den rotterdamschen gemeenteraad over een leening voor groote werken over spoor wegverbinding en uitbreiding der stad allen maatregelen die Kotterdam een schoone toekomst beioofdeo en die E o lig geoordeeld werden door den nieuwen waterweg heeft ich onverwacht een donkere stip vertoond De uieu e waterweg is met goed succes doorgegraven maar daarop heeft spoedig de door sommige zwaartillenden voorspelde verzanding zich niet laten wachten Veel is reeds voor en tegen de nieuwe waterwegen geschreven en na het gebeurde is het vooruilzigt niet bemoedigend Het is te hopen dat de etenschap middelen aan de hand zal geven om het kwaad te keeren maar de zaak is hoogst onzeker geworden Somtijds stelt de natuur grenzen aan de industrie die zij niet ongestraft kan overtreden Hebben onze natuurlijke zeegaten hun natuurlijke dijken in de daar liggende steile banken onze nieuwe zeegaten missen die verdedigingsmiddelen en alle pogingen kunnen wel eens vruchteloos bevonden worden om het kwaad te keeren Het mogen goede wegen zijn voor sloomboolen die door een naauwe geul kunnen manmuv reren het nut oor zeilschepen is reeds nu zeer duLieus geworden Burgerlijke Staud GOU üT Gfbobfs 3 Pee Maria Catbariaft ouders J Albla ea M C Soeterboelc 4 Adriaaotje Gr etje oudtri G Arkenbout eo T Tonw Adriana ouders 1 Donk ea N StreDp 5 Carolma Maria ouders W K an Zutpbeu eu J Herma de Groot 6 Cornelia ouders J van Dam en L van der eijde 7 KlasMa ondera K Stein ea K Rem Johannes Adrianus ouder F Dubbel en M S koolmees OMiaEDE S 4 Dec J C de Vries 18 J 7 M C AlbUs 1 i