Goudsche Courant, zondag 30 mei 1869

De autoriteit heeft getracht botsingen te voorkomen Het is in geen enkel geval noodig geweest van de bajonet gebruik te maken De orde werd krachtig gehandhaafd Jlen zal op ilr elfde wijze voortgaan De regering zal van deze wanordelijkheden niet profiteren om eene reactionnaire politiek in het leven te roepen zij zal een liberalen regerinpvorm blijven voorstaan Door de verkiezingen zijn eenige vertegenwoordigers van oude partijen verdwenen het liberaal keizerrijk is gehandhaafd tegenover eenige revolutionnaire afgevaardigden Madrid 26 Mei lu Malaga en in andere steden van iVndalosie heerscht eene zekere agitatie doch de republikeinen honden i ich rustig 27 Mei De cortes hebben thans de constitutie in haar geheel aangenomen 6tnncnlan r noiD i 20 De kiesvereenigiug reest God Eert den Koning alhierheeft tot candidaat voor het lidmaatschap der tweede kamergesteld de heer mr J de Neufville te Amsterdam De eerste kamer der stateu generaal heeft woensdag aangenomen de aan de orde gestelde wetsontwerpen met 25 tegen i stemoien dal op de turksche paspoorten en dat houdendealgemeene afschrifüug van registratieregt van in het buitei hmdgebouwde zeeschepen Tegen het eerste stemden de heerenHartsen Schimmeipenninck van der Oye Messchert van Volltnhoven en van Mspen Verder met algemeene stemmen deontwerpen over de begrooting in Suriname en Curacao voor 1869 herziening der wetgeving op het regt van successie entoi regeling v in liet toe igt op het gebruik van stoomtoestellen De L in r is tut nadere bijeenroepiug geseheiden De N lujit Cour zegt o a De beschuldi ing datonzcr ijJs het uni en ij thema slechts als hulpmiddel bij destembus worUl g liruikt heeft ons inderdaad versteld doen staan Hoe nadat jaren lang de liberalen met de schoülkwestie zijnbestookt nadat de conservatieven die kwestie gebmikt hebbentot een lokaas voor de confession neien en ultramontanen omdatzij zich under bondgeuooten onmagtig gevoelden tegenoverde liberalen nadat in de schoolkwestie de kerkdijken aauinoediging gevonden hebben bij de conservatieven komt men onsbeïohuldigen van het onderwijs thema tot een hulpmiddel temaken bij de stembus Hulpmiddel bij de slembus Is men vergeten hoe de heer de Brauw eens een warm voorstander van de schoolwet van 1S57 zich in de beuaauwdbeid van dc n verkiezingsstrijd tot concessien aan den heer Groen liet bewegen Denkt men er niet aan hoe de heer Wintgens zich zonder protest tot dus ver opentlijk iaat aanbevelen als homogeen met Groen s geestverwant Bichon Vergeet meu dat dubbelzinnigheid in de groote kwestie van dezen tijd bij de conservatieve partij thans schier de algemeene stembus taktiek is Voor ons is de schoolkv estie geen hulpmiddel van politiek Het VolksbLad zegt Een conservatieve partij door eenheid van beginsel verbonden bestaat in ons vaderland niet Zij zou slechts als coalitie zameogesteld kunnen worden uitzeer heterogene bestanddeelen uit ultramontaansche katholieken uit orthodoxe gereformeerden uit enkele reactionnairen envele oudministerielen Het cenipste fereenigingspunt der zoogenaamde conservatieven zou iju dat men zich vereeiiigde tegendit ministerie En zulk eene oppositie quand même tegeneen minisiciie des koniii s is volgens onze grondwet zeer zekergeen conservatief beginsel geschikt om ontzag voor de regtsnvau de kroon iii te boezemen Men schrijft uit Moordreeht dd 26 mei In de vergadering van stemgeregtigde ingelanden van den Zuidplas polder is op heden ot dijt gr af benoemd de heerj v d Breggen Az te XoordWaddinxveen iii plaats van den heer W K v Gennep te s Hage die om redenen van gezondheid zijn ontslag heeft genomen Donderdag jl is te s Hage na afgelegd examen toegelaten als kandidaat notaris de hr mr P J Snel ie Moordrecht Men schrijft uit Botterdam In het Westland heeftnieu reeds een begin gemaakt met het rooijen der nieuwe aardappelen echter van kleine plekjes gronds Becds zijn eenigemandjes van het product als eerstelingen naar Engeland vervoerd bet gewas laat zich gunstig aanzien reeds nu vertoontzich de knol ongeveer zoo groot als de volwassene ten vorigenjare Wat de ooftboomen aldaar betreft beloven de peereneen allezins gunstig gewas terwijl de appelboomen niet dieaanlokkelijkheid toonen als het vorige jaar Terwijl men reedsdruk in de weer is ter verzending van verschillende groenten zijn ook Bu de eerste kersen uit Duitschland alhier aangebra fo naar Engeland verzonden ofschoon deze vrucht ge woón1ijk n paar weken die uit onze Geldersche streken in tijd vooruit is behalen echter de laatste verreweg de overwinning zoo in smaak als kwaliteit en is het ons aangenaam te kunnen mededeelen dai het zich laat aanzien dat deze heerlijke vrucht dit jaar in ons land een overvloedig gewas zal opleveren Gemengde Berigten De geillustreerde eng weekbhden voeren ten caricaturen oorlog tegen Amerika De pruis minister van financiën von der Ilejdt v de plaats ruimea De oosteurijksche regering beeft den nitvgei van wapenen naar Montenegro verboden De Indep iudance Beige wordt te Parijs bij herhaling geweerd In Chioa is rtgt gtdaau aan klagtcn van htt fransche gezantschap over het mishaudelea van christenen in h t jioorden des rijks De eng Spectator zegt dat de plotselinge wees voor oorlog door de speech van Sumner gewekt reeds 30 millioeüen gekost heeft aan Amerika en Eugeland De opperregter in de Vereeo Staten Chase heeft beslist dat de regering geen Tegt heeft om van buitenlandsche houders der schuldbrieven incometas te hetfen De stads boerderij en te Kampen zullen bij de vernieuwde Terpachting 70 duizend meer opleveren iu hetvolgendejaar Europa bezit een veestapel van ruim 25 millioL ii paarden 76 mülioen stuks hooruvee 195 millioen schapen 34 milliotn arkeus eu 137209 geiten Er is dezer dagen overeenkomst opgemerkt tussehen de coascrvatieven en de wiiidmolens In Victoria is een klomp goud gL voiidcu van 75 pond Men klaagt in Limburg zeer over de schade door de rup=cn aan de vruchtbüomea toegebragt De oostenr consulgeneraal te J i ürno is op de straat met dolksttkea vermoord door twee üubekeudeu die ouk den graaf Creuneville die met hem was gekwetst htbbeu Te Zaltbommfl zal een korenbeurs gebouwd worden In het oostenr rijksministeric zal een Ilongjar opgenomen worden Te London i ojJcu papieren japunucn verkocht oor zes stuivers ook worden papieren schoeueu gtdiageu Men beweert dat de Franschen in septduber uit Kome zullen Ingezonden Verldezingshrieven IU Mijnheer de Redacteur In een leesboek dat in mijn jeugd op de school gebruikt werd kwam een historie voor van een Atheensshea wijze die allerlei rare invallen had Zoo liep hij eens door Athenes straten op klaarlichten dag met een brandende lantaren in de hand zoekende naar menscheu Hetzelfde zou men tegenwoordig in ons land ook kunnen doen om republikeinen te zoeken Waar is bij ons de republikeinsche partij We zijn zoo gelukkig een vorstenhuis te bezitten dat alle partijen eeren en liefhebben en waarom alle Nederlanders zieh scharen dat geworteld is in onze geschiedenis en de vrijheid der burgers handhaaft Welk Nederlander met gezonde hersenen en die het hart op de rechte plaats heeft zou de gevestigde orde van zaken willen omverwerpen om de republiek te stichten op de poinhoopea van onze welvaart De Heer Bosscha antwoorden sommige conservatieven Daarenboven zou die Heer volgens zijne tegenstanders ong land gaarne bij een naburigea grooten staat ingelijfd zien Ik heb geen lust dergelijke dwaze uitstrooisels in ernst te bestrijden iemand die zulke dingen wezenlijk wilde Mijnheer de Redacteur moest inderdaad zoo spoedig mogelijk naar een krankzinnigengesticht in plaats van naar de 2 kamer De Heer Bosscha door het vertrouwen des Konings totzijne belangrijke betrekking geroepen staat te hoog en is tealgemeen bekend dan dat het noodig zou zijn aan te toonen dat hij niet is een man zonder eer zonder verstand zondergeweten zonder hart zouder vaderlandsliefde Wat geeft onzen tejrcnptn Ki rs hpt rr i to f i p i recntbeid in het nakomen van den eed van trouw aan den Koning en van gehoorzaamheid aan de wetten van den staat dien hij bij de aanvaarding van zijn staatsambt afgelegd heeft Z M zon hem niet handhaven in zijne betrekking indien het waar was en noch Thorbecke noch de in conservatieve oogeo onoverlroffen smetielooze Heemskerk dergelijken ambtenaar aan tulk een belangrijken tak van hun departement geduld hebben Liever wil ik U mede deelen Mijnheer wat mij omtient den heer Bosscha is ter oore gekomen Ik houd er van te weten op wien ik stem en wat ik van iemand te wachten heb Daarom heb ik inlichtingen ingewonnen die ik onder uwe aandacht wil brengen De Heer Dr J Bosscha Jr meldt men mij is een bekwaam man die schoon nog niet op politiek terrein bekend in de tegenwoordige omstandigheden in de 2 = kamer behoort te zitten Het is in alle opzichten een nieuw man die versch krachtig bloed in de vertegenwoordiging brengen zou waaraan volgens sommigen zoo groote behoefte bestaat Hij is vast van beginselen onafhankelijk van karakter afkeerig van partijzucht iemand die het goede goed en het kwade kwaad noemt van welke zijde ook afkomstig Een man van algemeene uitgebreide kennis op de hoogte van zijn tijd en voorstander van bedachtzamen vooruitgang op elk gebied Hij beschouwt het grondwettige koningschap als den regeeringsvorm die aan Nederland meer dan eeuige andere geluk eu welvaart kan bezorgen en wenscht vrijgevige toepassing onzer Grondwet die nan gewestelijke en gemeentelijke overheid een eigen kring van bestuur verzekert In de onderwijskwestie wil hij behoud van ons openbaar onderwijs dat het eenige middel is om beschaving te verbreiden onder alle standen en allen zonder onderscheid te doen deelen iu de zegeningen der vrijheid In het onderwijs heeft de Heer Bosscha zijn sporen verdiend Te Leiden was hij in den beginne werkzaam bij het natuurkundig onderwijs aan de Hoogesehool en tevens Schoolopziener en bestuurder der Teekenen ambachtsschool Later werd hij eerst Hoogleeraar te Breda aan de Militaire Akademie en nu bekleedt hij sedert eenige jaren de betrekkingvan Inspecteur bij het middelbaar Onderwijs Zoo iemand dan is Dr Bosscha in staat te beoordeelen welk onderwijs voegt in onze maatschappij en op de hoogte om de inrichting er van te beoordeelen Hij behoorde tot die Haagsche Nutsleden welke voorstelden naar aanleiding der onderwijscirculaiie van t Hoofdbestuur ts verzoeken eene buitengewone vergadering uit te schrijven en dat hij nu Voorzitter is voor de aanstaande Algemeene Vergadering der Maatschappij te Amsterdam heb ik U reeds medegedeeld In den Haag kent men Dr Bosscha als een warm voorstander van al wat goed en heilzaam is velerlei inrichtingen van algemeen nut steunt hij door zijn invloed Wel verre van te wenBchen dat Nederland uit de rij der volken worde geschrapt is hij een ijverig bevorderaar van onze weerbaarheid De Scherpschuttersvereeuiging telt hem onder hare leden en al belet zijne betrekking hem aan de oefeningen deel te nemen aan zijn invloed is het vooral te danken dat de leerlingen der Burgerscholen in het geheele land ook worden geoefend in den wapenhandel met het doel lederen toekomstigen burger in staat te stellen zijn geboortegrond te verdedigen Hij is lid van het iestuur der Vereeniging ot beoefening van krijgswetenschap in het leven geroepen toen naburige oorlogen meer dan te voren dedenbedacht zijn op de mogelijkheid dat wij onze onafhanfcelijkheid zonden hebben te verdedigen Mijnheer de Redacteur Wat blijft er van die losweg daarheen geworpen beschuldigingen over Niets dan een bewijs te meer hoe ver partijzucht gaan kan om bij gemoedelijke lieden het karakter van iemand te gronde te richten wiens invloed en bekwaamheden men vreest Zal men nu eerlijk zijn en beginselen vooropzetten ik hoop het van harte Wij voorstanders der gemengde school die het met de Kegeering eens zijn dat handhaving ongeschonden handhaving van de bestaande inrichting noodzakelijk is laten we ons allen vereenigen om Dr J Bosscha Jr te doen verkiezen Gouda zal dan kunnen rcemen op een degelijk vertegenwoordiger die een helder hoofd paart aan vaderlandslievende gezindheid die een scherpen blik vereenigt met het talent om op zijn tijd wel te spreken die niet zal geven en nemen maar vast op zijn stnk staat Weerhanen hebben we niet noodig maar gidsen die met bedaarden vasten tred voorgaan op wie men vertrouwen kan en van wie men weet wat men aan ze heeft GoiD 27 Mei VERAX De heer de Brauw en zijne circulaire Waar ik mij niet onverscMlUff verklaar voor eene herkiezing hebt gij het regt mijne hegin ielen ten aamien vau het volksonderwijs te kennen aldns luidt een der slotzinnen van eene circulaire des heeren de Brauw gericht aan de kiezers van het Hoofdkiesdistrict Gouda De heer de Br heeft zóó weinig op zijne antecedenten of op de snuggerheid der kiezers vertrouwd dat hij het noodig achtte onlangs 12 Mei nogmaals zijn gevoelen omtrent de schoolkwestie uiteentezetten Wij zeggen er hem dank voor want de zending van den volksvertegenwoordiger moet berusten op de instemming der kiezers met zijne beginselen enz Zie circul De gen heer heeft de stellige overtuiging dat het bijzonder onderwas onderdrukt ec door de wet stiefmoederlgk behandeld wordt Hij wil merkelijke vrijheid voor het bijsonder ondertoij zonder verdrukking noch regtstreekg noch zijdelings Edel streven Stoute wenschl Omstreeks 30 jaar geleden was er een man in den lande die in s lands vergaderzaal gezeten met ootmoed voor het bijzonder onderwijs de bede tot de afgevaardigden richtte duldt slechts dat wij zijn Die biddende was Groen van Prinsterer De bede werd verhoord En thans Zie wat die richting in kracht heeft gewonnen Stout onverholen uit zij hare wenschen neen En alles stemt in Katholiek Konservatief en Antirevolutionair richten broederlijk vereend hoe zou t ook anders kunnen hunne dreigende blikken op de liberale banier waarin bovenaan geschreven staat handhaving der openbare school en sluipen grimmig rond dat gulden schrift Wie tot de verdediging der openbare school iu 57 oo trouw bijgedragen heeft kon nu van haar niet verklaren zij deugt niet of ze is godsdienstloos dat begreep de heer de Brauw ook Doch zie daar was een roiddelweg gevonden dat was heerlijk en verzoenend en t klonk zoo schoon ik heb het wars midden Vreemd wonderlijk niet te begrijpen dat dat schoone denkbeeld door hem in het voorstel van 66 tot wijziging der wet op t onderwijs van 57 verwezenlijkt zóó eer algemeene afkeuring in de 2 kamer vond dat het weldra gevolgd door den diepbedroefde ouder en een enkelen deelnemende naar de rustplaats werd gedragen En over de groeve zal t wel geruischt hebben Van da doode niets dan t goede En van s heeren de Branw s lippen klinkt het nu Het ruste in vrede immers is ondersteuning der bijzondere school onder bepaalde voorwaarden niet doelmatig men geve een beter Zie eire De heer de Br heeft dus genoeg van eigen WQrk naar t schijnt Maar wat wil hij dan nn toch vraagt een ietwat ongeduldig kiezer Wat hij wil domoor lees t Staat met stevige letters onder aan zijne circulaire Voor het openbaar onderwijs handhaving van de gemengde school en zonder aanranding van éese werkelijke vrijheid van het bijzonder onderwijs zonder verdrukking noch regtstreeks noch zijdelings Maar dat Stil man zwijg ik zal t je verklaren maar vooraf een vraag Neem jij van ganscher harte aan dat geld maar slqk is zooals je vroeger leerde J j j a menheer Welnu dan de heer de Brauw wil dat iedere bijzondere school evenals de openbare toelage of dewel subsidie ontvange zoodat in eene gemeente neem bijv Moordrecht waar Protestanten Katholijken Remonstranten Afgescheidenen en de hemel weet wat al meer wonen weldra scholen voor die gezindheden zouden verrijzen allen natuurlijk tot stand gebracht en in stand gehouden door de duiten van Ijiezers en riet kiezers Maar mijn lieve hemeltje wat zou dat een geld kosten eu dat staat dan toch ook niet in die mooije eir cnlaire Ik herhaal geld is maar slijk niet waar dat hebt ge altoegestemd en wat het tweede betreft het is juist de eigenaardigheid van t heele stnk dat het met schoone wegslependewoorden de ware bedoeling verbergt met andere woorden dotmen t mooi vindt en t toch niet begrijpt PIK De directeur van het postkantoor te Gouda brengt ter kHonis van belanghebbenden dat op den staal van brieven geadresseerd aan onbekende personen over de maand April 1869 voorkomen de navolgende adressen afgezonden van Gouda èaii mej A M Felelie W Vrea Driesoo M J Wolff wed van der Slnis K P M Otto E Lam allen te Amsterdam E V deGroof te Bast Kooijman te Bodegraven J Schimmel te Bommel C Janzen te Brielle Adrianus Verheul te s Gravenweg Baziadolij te Labarde Frankrijk Goedraad te Leiden E Meijer te Leiden H de Lange te Noord Waddingsveen mej J Y Wittebql te Nijmegen C Kepsteeg te Reijerskop K Willemers J Scheijer