Goudsche Courant, donderdag 3 juni 1869

belang te exploiteren Zoo hebben de mijnwericers m PensylTanie den arbeid gestaakt omdat de patroons hoogere loonen wei erden In plaats dat de eigenaars der mijnen dien eiseh inw lligden ondersteunden zij zelfs de arbeidslieden die het v erk geslaakt hadden doch tevens sloegen zg ileii pnjs tiunner koien op zoodat de strike de patroons ruime wiust opleverde De bankier William W Corcoran heeft 1 ÜÜÜ 000 doU beschikbaar gesuld om te Newyork een museum van nationalekunst op te rigien Een ander is met dit denkbeeld zoo ingelumen dat hii 12 der voornaamste schilderstukkeu van zijnkostbaar kabinet voor dit museum heeft beschikbaar gesteld Jif leest in de Turquie een opstel over de capitulatien en heriunert dat zij oorspronkelijk een vrijwillig geschenk zijn eneest van Soliman toen hij het toppunt zijner magt had bereikt eu geenszins eene concessie door zwakheid afgedwongen De capitulatien zijn later in misbruiken ontaard zelfs Tot een protectoraat over onderdanen van christelijke mogendheden in den turkschen slaat zelven De herziening door het tractaat van 1S56 toegezegd heeft niet plaatsgehad Hel is tijd dat Turkije tegenover de wereld zijue regten als souvereine en onafhankelijke natie hantihave en een laatst beroep doe op de broederlijke iiaiien om afstand te doen van l e heer Motley amerikaansch gezant alhier heeft op een adres der kamer van koophandel te Liverpool geantwoord dat de president eu de bevolking der rereenigde staten den lev adigsten wcnsch koesteren om de oprechte vriendschappeliJKe betrekkingen tusscheo Engeland en Amerika te versterken Hij voegde er bij dat de vboruitgang en de beschaving afhangen van de handhaving des vredes en dat zijne poginfen voortdurend zullen strekken tot bevordering der vriendschappelijke betrekkingen tusschen de beide landen gegrond op de beginselen van bet gezond verstand de rechtvaardigheid en de eer der Amerikanen Parijs 29 Mei Het Journal officiel verklaart het berigt van den Moniteur als zou er eene overeenkomst zijn tot stand gekomen tussclien Frankrijk en Italië betreffende de ontruiming van het pauselijk grondgebied voor onwaar au Mei Volgens de Gazette de France zijn bij de jongste algemeene verkiezingen 4 Ü53 05ö stemmen uitgebragt op officiëleen 3 248 S85 op onafbaukelijke of door de regering bestredenkan lidaten Berlijn 30 Mei De rijksdag heeft bij de derde lezing de iewerbeOrdnung aangenomen alsmede de conventie met Zwitêerland betreffende den letterkundigen eigendom Het voorstel betreffende de verhooging der belasting op den brandewijn is door den rijksdag verworpen Petersburg 31 Mei De keizer is voornemens een buitengewoon gezant naar VVashingtou te zenden om den generaal Grant geluk te wensehen met zijne benoeming als preeident der unie en tevens oen s keizers wenscb te kennen te geven dat de vriendschapsbanden tusschen Eusland en NoordAmerika nog nauwer toegehaald mogen worden 6tnnenlanl GOUD 2 Jnnij Naar wij met zekerheid vernemen zijn hier ter stede door ingezetenen brieven ontvangen van den heer Went tolt die voor de candidatuur der tweede kamer bedankt heeft en van den heer Undo die ook daarvoor in aanmerking gekomen is waarbij beide heeren hunne vrienden aansporen hunne stem uit te brengen op J Bosscha Jr dien zij als een uitstekend man kennen In het Handelsblad onder het artikel XII Verkiezingen leest men Voor GocDi bevelen wij op de bekende gronden den kundigen inspecteur van het middelbaar onderwijs den heer Dr Bosscha Jr met groote ingenomenheid aan De beer de Branw heeft zich door zijn brief bij velen onmogelijk gemaakt zonder er anderen door te winnen Hij stelt zich door dien brief op hetzelfde standpunt als de algemeene kiezersvereeniging die hem heeft aanbevolen Lettende op het verzet tegen de opoffering van de gemengde neutrale school aan kerkelijke eischen en evenwel behoefte hebbende aan de stemmen der overige conservatieve voorstanders dier school wordt er wat water in den wijn gemengd Maar zijn de protestanten dan blind Zien zij niet dat de ïijd die dezer dagen den redelijken eisch aan de kandidaten gesteld heeft om zich in de onderwijskwestie als conditio sine qua non vóór of tegen te verklaren dat dit orgaan van ontwijfelbare kleur graaf Sohimmelpenninck s kandidatuur der r k kiesvereeniging te Almelo ondersteunt tegenover een r katholiek en tegen hel advies van een zijner correspondenten die deze candidatuur eene mystificatie een hors d oeuvre noemt Wie geeft de oplossing van al die mijsterien Wat ligt er tusschen al die inoonsequentien die wederom zamengaan met de zorgvuldige onthouding der conservatieve kandidaten om op den man af te verklaren hoe zij dan eigenlijk denken over de bestaande kwestie Bij de trekking van loten in de geldleening voor het paleis van volksvlijt te Amsterdam zijn heden uitgeloot serie 6978 u 48 150 000 ser 7458 n 37 ƒ 20000 ser 1635 n 37 ƒ 5000 ser 1621 n 50 5000 ser 6740 u 8 ser 4232 n 6 ser 200 n 16 ser 3724 n 45 ser 941 n 39 ser 32 34 n 23 ser 4986 n 39 ser 4454 n 28 ser 910 u 27 ser 6303 n 12 elk 1000 Gemeogde Berigteii De amerik methodisten hebben de vrouw ontheven van de Bgehoorzaamheid aan den man en vergenoegen zich bij het formulier r getrouwheid te eischen Mevrouw Rossmi heeft verkocht voor 150 000 fr het copieregt van 160 door haar man nagelaten muziekstukken De schotsche paarlvisscherij is na honderdjarigen stilstand weüer met gunstige uitkomst opgevat De bevolking van den pruisiscben ataat is tot nageooeg 24 millioeu inwoners gestegen Berlijn telt ruim 700 000 inwoners De Cortes hebben het zont en tabaks monopolie afgeschaft Hetnoorden van Australië wordt zeer eeschikt crpacht voor kolonisatie Het getal hersteramiugen in Frankrijk bedraagt zestig Thiers zougezegd hebben dat al de dynastiei versleten raken De koning der tjatidwicheilandeu is door een afvallende kokosnoot zoo getroffen dat hij bezweken is aan de gevolgen De grieksche troepen betengelen de roovers behalve in Akarnaaie waar de oudminister met hen heult Sedert October ji heeft het op Cura9ao bijna niet geregend Prof Ëwaldweert den koulng nit Hanover die den professor niet weren kan uit Berlijn Te Liverpool ziju 30 000 kinderen verstoken van onderwijs Eene som van 3U0 000 is beschikbaar gesteld voor de vestingwerkeo van Koüiugïibergen De Great Eastern aal in zee gaan om den franschen transatlautischen kabel te leggen In de vereen siaten wordt eenewetenschappelijke expeditie uitgerust om in Aliaska de totale zonsverduistering van aug waar te nemen In het zuiden van Italië zijn ineen jaar tijds iZl struikroovers gevangen genoraea 9 beruchte hoofdlieden zijn oingt koinen in den strijd met de soldaten Rotterdam heeftwel veel koopzucht maar minder kunstliefde en aanvaardt de erfstellingniet van het kabinet schilderijen vao den hr Vis Bloschujsen Deopstand op Cuba is nagenoeg bedwongen Isabella is 472 millioengulden sctiuldig aan de spaansche schatkist en daarenboven zijn onderhaar bewind 745 schilderijen van hooge waarde verdwenen uit de musea De uitgaven vooor het onderwijs beliepen in 1868 te Berlijn nagenoeg 460 000 thaler tegen eene inkomst van 37 000 thaler Thierg beveeltGambetta krachtig aan te Marseille Te Lausanne hebben tal vansteenhouwers en metselaars het werk gestaakt De onderkoning van Egypte wenacht de voortdurende onzijdigheids verklaring van het Snez kanaal gewaarborgd te zien Te Ipswich is een graanhandelaar gefailleerd meteen deficit vau IS ton Ingezonden Verhiezingshrieven IV Mijnheer de JUdacteur Mag ik U nog eens lastig vallen om een klein plaatsje voor het volgende Gisteren kreeg ik een vriend bij mij om een buurpraatje te maken One gesprek liep al spoedig over de aanstaande verkiezing want oude renteniers houden veel van de politiek en een praatje Hoor eens Verax zei mijn vriend ge hebt nn wel heel veel moois geschreven over Mijnheer Bosscha maar wat hebt ge toch eigenlijk tegen Mijnheer de Brauw onzen ouden vertegenwoordiger Ik heb zoo n mooi papier thuis gekregen waarin de Heer de Branw mij zelf vertelt dat hij zoo ijselijk houdt van de openbare school Ja maar vriendlief antwoordde ik staat er ook niet in dat stuk dat die Heer bijzonder onderwijs wil voor degenen die zich niet met de openbare scholen kunnen vereenigen Dia wil hij met geld uit de schatkist ondersteunen Zoo hernam mijn vriend dat begrijp ik eigenlijk niet Als er toch overal goede openbare scholen zijn dan moeten zij die daarvan niet gediend blieven op eigen kosten maar een apart schooltje oprichten Anders is het eind er van weg en er zon zooveel aanvraag zijn om hulp dat de schatkist het niet vol kon houden zonder diep in de beurzen der ingezetenen te tasten Ja dat is zeker zei ik het denkbeeld van den Heer de Brauw is onuitvoerbaar Die Heer wil zooals hij zegt werkelijke vrijheid voor het bijzonder onderwijs maar dat is maar een praatje want het bijzonder onderwijs is werkelijk volkomen vrij Ieder kan als hij knap en braaf genoeg is eene school opzetten en leeren wat hij verkiest Maar Mijnheer de Brauw wil die ontevreden menschen geld uit de schatkist geven om aparte scholen voor elke gezindheid te bouwen Dat gaat niet Als de slaat een spoorweg legt van Arnhem naar Zutphen langs den linker iJseloever en er was nu iemand die zei Dat is nu allemaal goed en wel maar ik ga liever langs den rechter oever eu hij kwam dan bij de Regeering met verzoek om een apart spoortje voor eigen gebruik op s Eijks kosten te hebben dan zoude Minister zeggen Man dat gaat niet ieder kan geen lijntje op eigen hand hebben Zijt gij niet met den Staatsweg tevreden reis dan op eigen gelegenheid En de Minister zou groot gelijk hebben even als in de kwestie van het onderwijs Af onderlijke scholen kan niet omdat het te veel geld zou kosten In het geheel geen rijksof gemeentescholen kan ock niet want dan zou het er spoedig bedroefd slecht met het onderwijs uitzien Dus schiet er niets over dan scholen in te richten die voor iedereen zonder onderscheid toegankelijk zijn en aan degenen die daarmee geen vrede hebben de vrijheid te laten om op eigen gelegenheid scholen te hebben Zoo is nu de wet ook en de Regeering wil dat zoo laten blijven Maar ging ik voort weet ge waar de knoop eigenlijk zit De Heer de Brauw houdt van laveeren hij hinkt op twee gedachten en zou gaarne voor en tegenstanders der openbare school tegelijk believen En dat gaat toch niet Men moet beslist voor zijn gevoelen uitkomen Er zijn twee scherp gescheiden partijen waarvan de eene Liberalen wil de gemengde schooi zooals die nu is en de andere Groenianen e s alleen bijzondere scholen Nu gaat de Heer de Branw tusschen die twee partijen in staan en zegt tot de eene Ik wil openbaar onderwij eu tot de andere Ik wil ook bijsonder onderwij $ Zoo zoekt hij steun bij menschen die anders tegen hem zouden zijn Vindt ge dat wel mooi t Is net als bij den Bomeinschen god die twee aangezichten had cén om iu het verledene en é 5n om in de toekomst te zien De Heer de Brauw heeft ook twee aangezichten en op zijn eene voorhoofd staat Bijzonder onderwijs en als hij nu herkozen moet worden dan kijkt hij met dat gezicht den Heer Groen en vrienden aan eu de conservatieven zingen in koor zooals voor eenige jaren Helpt ons in den nood Onze angst is zoo groot Van uwe hulp ontbloot Vind ik bij de stembus den dood Op zijn andere aangezicht staat openbaar onderiüijs en dat laat hij den lieden zien die van de gemengde school houden En nn in 1869 nu de nood al hooger en hooger voor hem klimt en het gevaar voor zijn zetel met den dag aangroeit daar de oogen des volks meer en meer opengaan nu gaat hij naar Petersburg en laat hij bij de Kiezers een afdruksel thuis sturen van zijn beide aangezichten met de twee deViC en erop en nu kan ieder hem van dien kant bezien welken hem het best lijkt Dat is heel aardig gevonden maar mij bevalt het niet erg Ik houd niet van menschen die dubbelzinnig schijnen die water in de eene en vuur in de andere hand dragen Ik houd van ronde ferme eerlijke lieden die partij kiezen en niet nu eens ter rechter eu dan ter linkerzijde overhellen Ziet ge dat heb ik legen den Heer de Brauw en daarom kies ik hem niet meer Ik ben voor het openbaar onderwijs dat zoo heilzaam werkt eu voor de vrijheid van bijzonder onderwijs zooals dat in de Wet is opgenomen maar sonder ubsidie Het verzoenende stelsel van den Heer de Brauw zou te veel vruchtbare sappen aan het openbaar onderwijs onttrekken het zou de krachten van den stait zoo verdeelen dat goed onderwijs onmogelijk werd de bijzondere scholen zouden langzamerhand de openbare waar verdraagzaamheid en wetenschap voorzitten vermoorden onze beurzen zouden gaan protesteeren want de schatkist is geen onuitputtelijke bron maar moet telkens door de ingezetenen worden gevuld Ik blijf er bij ik verkies Bosscha boven de Brauw Ik geloof antwoordde mijn vriend dat gij gelijk hebt Naar ik hoor heeft Dr J Bosscha Jr maar één vlag met het opschrift OPENBAAR ONDERWIJS en ik verwacht dat hij dat vaandel trouw zal blijven en niet zijn hof gaan maken bij andere partijen Het is eervoller te sneuvelen strijdende voor zijn beginsel dan de overwinning te behalen door de genade zijner tegenstanders Mijn vriend ging heen en ik geloof dat hij op 8 Juni a s zal stemmen als ik GoDDA 31 Mei 1869 V E R A X UITTREKSEL uit het verslag omtrent den toestand der gemeente Gouda gedurende bet jaar 1868 De bevolking der gemeente bedroeg op 31 december 1868 7530 mannen en 8246 vrouwen waaronder 230 mannen tot de landmagt behoorende begrepen waren Vertrokken zijn gedurende dat jaar 871 personen terwijl er 891 zich in de gemeente gevesiigd hebben Het getal geboorten bedroeg 369 van het mannelijk en 359 van het vrouwelijk geslacht waaronder 45 als levenloos aangegeven Het getal geboorten was 30 meer dan in het voorgaande jaar 18 jongens en 10 meisjes waren buiten echt geboren Het getal overledenen bedroeg 226 van het mannelijk en 222 van I ouwelijk geslacht zijnde 224 minder dan in het vorige jas jnder de overledenen waren 233 beneden de 3 jaren De oudste overledene was een man van 93 jaren 15 waren biven de 80 jaar oud Er werden 130 huwelijken voltrokken 5 minder dan in het voorgaande iaar ter voltrekking van 52 huwelijken werden bewijzen van onvermogen afgegeven Echtscheidingen werden niet ingeschreven Het getal kiezers voor leden der tweede kamer bedroeg 401 dat voor leden van de provinciale staten 400 eu dat voor leden van den gemeenteraad 695 Als raadsleden moeten in 1869 aftreden de hh J A Eemy mr J H van Gennep mr P P Kist mr A A van Bergen IJzeudooru en D W Westerbaau Door den raad werden dit jaar geen zaken van buitengewonen aard behandeld De afgesloten rekening over 1867 sluit met een batig saldo van ƒ 40 696 95 De begrooiing van 1868 sloot met een batig saldo van ƒ 7 59 De ontvangsten zijn geraamd op ƒ 209 274 31 de uitgaven op ƒ 2119 266 71 Het droogveld gelegen aan de Bleekerskade groot 3602 vierk ellen werd voor J 2800 verkocht aan de stearine fabriek Gouda De opbrengst der andere eigendommen niet voor de publieke dienst bestemd bedroeg f 5320 De onkosten voor onderhond waren 449 Het exercitie veld werd beiansrrijk verbeterd De kosten daarvan beliepen ruim ƒ 3117 aan materialen en arbeidsloon Aan de meeste openbare gemeente gebouwen had alleen het gewone onderhoud plaats Aan materialen werd daarvoor uitgegeven 4388 38 en aan arbeidsloon ƒ 2934 78 Hel nieuwe lokaal voor ds burger avondschool en de muziekschool voor een groot gedeelte in 1868 afgebouwd is aanbesteed voor ƒ 19 997 Met de verbetering van straten en pleinen werd voortgegaan De onkosten daarvan bedroegen ƒ 7973 86 aan materialen en ƒ 3509 34 aan arbeidsloon De riolen kokers en putten werden goed onderhouden en 269 el gerioleerd De kosten daarvan bedroegen aan materiaal ƒ 4220 84 en aan arbeidsloon ƒ 2022 44 In het onderhoud der wegen en voetpaden werd naar behooren voorzien Aan de plantsoenen werd besteed ƒ 1423 64 Alle werken tot de rivieren kanalen en vaarten behoorende werden in goeden staat onderhouden of zoo noodig vernieuwd Aan materialen werd voor die werken ƒ 11 412 99 en aan arbeidsloon ƒ 6658 69 uitgegeven De algemeene burgerlijke begraafplaats werd in goeden staatonderbouuen De onkosten bedroegen ongeveer ƒ 500 De begraafplaats voor Israëlieten verkeert in goeden staat Verfolg hierna BURGERLIJKE STAND GOUDA G EBOEEN 28 Mei Maria Elizabeth coders A T de Does ea A Kloos Pieter ouders A van Wijugaarden en A van Vliet 29 Johannes onders M Visser en J J Sloos Pieter coders V Soi el en C L Verlaat Jacobus ouders T Kederhot en J M Trysborg V ilhelmina Maria ouders Kelder en W Neef 30 Wilhelmns Hermanns Mari ouders C J Lefel en W J van de Pavoordt Anna ondersA van Fj essem en M Kranendonk 31 Anthon o ouders P Q Ettsseison en E II Sparnaaij q OVEELEDES 28 Mei C NieuwvelJ 3 m J van Donren 5 j 9 m 30 S Trijsburg 77 j C S van Eijt U m 31 J van der Kraan 69 j J C Marijt 82 j J G van KUveren 16 i