Goudsche Courant, vrijdag 16 juli 1869

MN 1869 Zondag 18 Juli o yg GOUDSCHE COURANT Nieuws en Advertentieblad voor Gouda en Omstreken Ile uitgave dezer Courant geschiedt ZONDAG WOENSDAG en VfilJDAG In de Stad geschiedt dq uigave in den avond ran DINSDAG DONDERDAG en ZATERDJ Oif De prfls per drie maanden is 1 75 ranco per post ƒ 2 ADVERTENTIEN worden geplsaiit van 1 5 regels a 50 Geuten iedere regel meer 10 Centen GROOTE LETTERS worden berekend naar plaatsruimte Afeonderlgke Nommers VIJF CENTEN De inzending van advertei De verkiezingen voor den Gemeenteraad VwToIg ea elot De kosten van het lager onderwgs hebben bedragen 21 183 78 Aan schoolgeld werd geheven ƒ 7700 35 zoodat de kosten voor het lager onderwijs waren ongeveer f 14000 dus nog geen gulden per inwoner Zeer gering is dit c fer als men zich de sommen herinnert door vele steden in het buitenland ten behoeve van het onderwjjs besteedt Wg mogen niet klagen over het dure onderwjjs als men rekent dat naar ik meen in Ncw York die kosten meer dan 10 per hoofd bedragen Het geld aan onderwijs besteed is goed op renten gezet en een verklaring dat de hulpmiddelen voor het onderwijs weinig of niets te wenschen overlaten is verre van voldoende Zjj behoorden uitmuntond te zgn Ongeveer 1500 schoolpUchtige kinderen maakten gebruik van het onderwijs op de dagscholen Weinige kinderen zullen dus in deze gemeente geheel van onderwijs vertokcn zjjn groot is evenwel volgens het verslag het getal van hen die to vroeg de school verlaten ten gevolge van de zucht der ouders om hen reeds vroeg door hunne verdiensten in fabriek of werkplaats in de behoeften des gezins te doen bijdragen De plaatselijke schoolcommissie houdt zich ijverig bezig met het nemen van alle maatregelen welke binnen haar bereik liggen om het nog bestaande schoolverzuim togen te gaan Schoolverzuim is do algemecne klacht de oorzaken worden in hot verslag vermeld en die oorzaken kunnen door geen autoriteiten worden weggenomen Geen herstel van het kwaad indien niet de burgers beprijpen dat het hun plicht is daartegen met kracht te waken Konden alle werkbazen alle fnbriekauten besluiten om niemand in hun werKplaiits of fabriek op te nemen die niet voldoend lager onderwijs had genoten dan zoude do voornaamste oor aak zijn weggenomen en op den duur het schoolverzuim moeten oplioiideii De bezwaren om dit doel te bereiken zjjn gering in cvenrodiglieid van lul groote nut dat men daardoor zoubeweikeii iaaii de o n it e fabrieken waar het werkvolk hcliiiorlnlc betaal 1 L kan geschieden tot 6én uur des naniic wordt in deze zaak voor dan zoude de invloed daarvan spoedig merkbaar zgn Heilzaam zoude het ook zgn indien de fabriekaut u konden besluiten om de avondscholen in hun beschenning te nemen en het bezoeken daarvan aan hun leeijongens verplichtend te stellen De ondenr xers zullen waarschijnl k wel bereid gevonden worden om daarop toezicht uit te oefenen en van verzuim den fabriekanteu kennis te geven Verblijdend z n de berichten omtrent de openbare burger avondschool De school verkeert in bloeienden toestand GM en gehalte der nieuwe leerlingen gaf redep iei tevredenheid Groot zal het nut zgn door die scholen gesticht als men het onderwijs slechts niet te hoog opvoert Onze ambachtsman moet daar zijn vorming ontvangen en dat is bij een getrouw bezoek dor lessen nu die ook des zomers voortgezet worden mogelijk Eerst goed lager onderwijs en dan de bur geravondschool dat moest regel zijn nu is het helaas nog uitzondering Hot armwezen is in dcnzclfden toestand gebleven Groote geldsommen worden besteed ter ondersteuning van behoeftigen dat is uu eenmaal zoo en de goede bedoeling van de arniwet om die subsidien en bcdeelingen jaarlijks in te krimpeu schijnt in de uitvoering aan velerlei mocilijkhedeu onderhevig Men klaagt over bezwaren burgerlijke en kerkelijke besturen verwijten elkander de slechte gevolgen en knoeierijen van velerlei oard worden gebezigd om zich de behoeitigen van den lials te schuiven en die aan anderen over te dragen Men wil hierin verbeteringen brengen maar do wjjze hoe is nog niet gevonden en zal misschien ook wel niet gevonden worden want het Ml Hasten van den een moet gevolgd worden door het belasten van den ander Zou dit ook daarin liggen dat do geheelo zaak lor burgerlijke armver orging op vorouderde en verkeerde beginselen steunt maar hierover misseliieii wel eens nader Treurig is de opKoiiist dei kiezers bij de stem iiiiiig voor leden aii de kamer van koophandel Van do l 7 t kie ers lielibeii sleelits 21i hun slem uitgebracht HeiOlt llieii liiu iiii t van Wilk l ioot belang lidagg op den dag der aitgsve voor oen stad ala de onze die Tiut n verheid en handel bestaai een kamer van koophandel is die de belangen van n veifa d en handel niet slechts bg het gemeentebestuur maar ook hg de hooge regeering moet behartigen En waariyk onze kamer heeft teekeneu Y n leven gegeven al is dan ook teleuntelling haar deel geweest daar geen der door haar inge diende verzoeken aan de hooge legeering alsnog voor inwilliging vatbaar scheen Zg volharde echter in hetgene z nuttig en goed oordeelt en van deze regeeriug mogen w verwachten dat zjj het mogelgke zal do n om aan dia geopperde bezwaren te gemoet U komen Het verslag van de kamer van koophandel vermeldt ook het gemiddelde bedrag der loonen in verschillende fabrieken Wat zal men daarover veel zeggen Men zoude kunnen vragen of die loouen in evenredigheid z n met de tegenwoordige prijzen der levensbehoeften meu zoude kunnen uitwijden over de zoo Teïderfe lijkc werkstakingen die niet slechts nadeelig zgn voor de nijverheid maar vooral den werkman zeer benadeelen die quaastie is echter van te diep ingrijpend belang om ter loops te behandelen liever brengen wg een woord van hulde aan de directie der stearine kaarsenfa briek die haar werklieden niet slechts in evenredigheid van andere fabrieken goed beloont maar bovendien bjj gelegenheid van nieuwjaar uls blijk van tevredenheid eene gratificatie van ƒ 1550 heeft verleend Moge het voorbeeld door die directie gegeven door anderen worden nagevolgd Over het geheel verkeeren de meeste fabrieken in bloeienden toestand de handel neemt st eds toe men kan Gouda onder de welvarende pliiiitsen rekenen de gegevens zjjn daar om voortdurend op verbetering te kunnen ho en do weg naar s Hage komt dit jaar gereed dit zal niedo ijdnigen tot vermeerdering der welvaart cii toch behoort Gouda onder do liulpbclioevendo gemeenten van Nederland Ooli in liet gemeente verslag van 1808 vindt men een veronleniug tot hefling loncr l elaKtiiig 0 1 liet g iiiaal voor zooveel de tarwe en spelt betr lt alsmede op het vau elders ingevoenl ineul üt gebak van die graansoorten af komstig lli t lioofdvoedsel van den bclioeiligc wordt nog