Goudsche Courant, woensdag 11 augustus 1869

ll Myt i w j p ypiy VrlJ l K i i Adglistiis 1869 N 775 GOUDSCHE COURANT Nieuws cii Advei lcnlieWad voor flouda en Omslrekn De inzending an adveri entien kan geschieden tot één uur des namiddags op den dag der uitgave 1 kooping iRWERF Liuis c a ENSDAG 25 AU d lag8 10 ure in do aldaar tontijny iiartoo last hebbende lueld iu het openeljruik doen veilen laren en thans nog br HEEPSTIMMER LINGBN SCHUÜll BM aan de Rivier de ijiule gedeelte en wel 30 Ellen van het n 3635 benevens loortimmerd WOON l TUIN en ERVE bojistimmerwerf ka 3112 en 3113 ter j lillen mber 1869 en infor Notaris MONTIJN of kleiner kapitalen In billijke rente ver aagpiïiciü fs vele jaren met het en als maagver In door hare werking vorderen bijzonder zacht laxerend et doosje met borigt ar bjj de navolgende p Droogisten ta Hniden8tr K K278 tte Joogstrant Ir iat Ifiilcmmerstr lürtc Hoofdsteeg imitn I ecuweg over de Don ni I EN bereid volgens ir mij te Couda nUeeïi leid bij den lieer L IeL Il sinis onheugelijke J itfaagpillen is een lidceckciiing van J J iLc haniltrckening zich waarmede het doo je lar wel allent op te hot gcbiuik van eoii iriilniip II binigoii ïl i I Ihuluiitn De uitgave dezer Courant geschiedt ZONDAG WOENSDAG en VRIJDAG In de Stad geschiedt de uitgave in den avond van DINSDAG DONDERDAG en ZATERDAG De priJs per drie maanden is 1 75 franco per po t ƒ 2 PATENTEN KENNISGEVING BURGEMEESTER kn WETHOUDERS der gemeente Ooiitla brengen ter kennis van al Patentpligiige ingezetenen dnl de PATENTEN voor h t dienstjaar 1S69 70 in gereedheid en op Aë Secretarie dezer Gemeente voor hen verkrijgbaar zijn wanneer ij zich daartoe persoonlijk aanmelden van en met Maimtlag den I6 teii Avgmtus 18R9 tot en met Za turdatj deu ÏSsten Augustas daaraanvoifende des voormiddags van 10 tot des namiddags 1 ure de Zondag uitgezonderd zullendf overeenkomstig Z M besluit van 17 October 182Ü de binnen dien lijd door de belanghebbende niet afgehaalde PATENTEN door den Deurwaarder der Directe belaslinpeii aan hunne hnizen tegen betaling van tien centen worden uitgereikt terwijl de nalatigeu vervallen in eene boete van vijftien gulden bijaldien zij aangevraagd wordende hun PATENT of een a icA van hetzelve niet kunnen vertoonen Gouda 10 Augustus 1869 De Secretaris De Burgemeester IlKOOGIEEVEIl FOUTUIJN va j UEKGGN IJZENDOOUN Spelling Bij besluit van 23 Juli jl is door den koning ingetrokken het decreet van het staatsbewiud der Bataafsclio Republiek van 18 December 1804 houdende bepaling dat de spelling aangeprezen in de in naam en op last van dat bewind uitgegeven verhandeling van de spelling der Nederlaudsche taal van den Leydschen hoogleeraar Siegenbeek zal worden aangenomen en gevolgd in de bij dat besluit vermelde geschriften In een tjjd van staatkundige partijschap is er niets zoo onboduidenu of het kan aanleiding geven tot tegenstrijdige en hatelijke aanmerku gen en wie hieraan nog twijielen mocht kan zich overtuigen bij gelegenheid van dit onbeduidende besluit dat niets bepaalt niets voorschrijft niets verandert maar alleen uitspreekt wat is en bestaat oneen iiuiteloos cu vergeten voorsohrilt van een vroeger beitmir dat sedert lang in onbruik ivas geraakt stellig opheft Wij 7 ien hieriu geou groud om ons zoo eer te Ide minsten kenden en die de meesten ongekend opvolgden Wij geven allereerst en volkomen toe dat de spelling der taal niet behoort tot de bemoeiingen der regeering In de republiek der letteren mag geen dwang en onvrijheid heerscbeu vrijheid van onderzoek en eigen inzicht is de geëerbiedigde wet De vaststelling der spelling was dus in 1804 eene machtsover schrijding eene aanmatiging Maar hoe onbeduidend komt ons deze aanmatiging voor als wjj overwegen dat men vroeger op duizenderlei wyze s meusehen natuurljjke vrjjheid meende te mogen beperken en het wol te weiischen ware dat dit de laatste beperking mocht zija die ons leven belemmert Goede hemel hoeveel blijlt er af te schatten Mocht men beginnen met de dwaze zondagswet Het is nooit een wet geweest het was een beperkt voorschrift niet buiten den kring der bevoegdheid Het decreet bepaalde niet hoe de Nederlander schrijveu moest maar het bepaalde een algemeeuen regel van spelling voor de staatsstukkeu voor de boeken die van Landswege ten dienste der scholen uitgegeven werden eu hot verzocht den schoolopziener om te willen medewerken tot de aanneming der aangeprezene spelling in de scholen De aanmatiging is al zeer genng geworden daar was wel geen decreet voor noodig om in de staatsstukkeu eeue eenparige spelling te volgen en die eenparigheid den onderwijzers atui te bevelen De vorm zij dan gebrekkig de zaak was hoogst weldadig De taalstudie was verwaarloosd de spelhng een chaos van verwarring een redeloos verminken van alle voorschriften dat de schoone taal verbasterde en den goeden smaak verpestte ou o letterkunde oiitsierde Twee luiuiuen beproefden eeue hervorming Siegenbeek en Weiland hebben een weldaad bewezen aan Neileilaud zij hebben groot imt gesticht enden weg gebaand voor ondankbare navolgers Het waren geene geniale mannen geen schoppende veniul ten die reuzenschreden deden op het f ehicd Ier weteii chaji maar ijverige jiriictis lil grleerileii die di hau Ii ii iiiiu het r i li eil til lil 11 AilgiiisNt ki iilitig reiiil il 11 Zi a i li liiiü ui ik liu l hilji iriuk iuI iiiunI lickiiidiel 111 hi ha ilili 11 ilkoi p 1 Hii 11 roem ADVERTENTIEN worden geplaatst van 1 5 regels ü 50 Centen iedere regel meer 10 Centen GROOTE LETTERS worden berekend naar plaatsruimte Afzonderlijke Nommers VIJF CENTEN Dit was dat zij de taak opvatten die niemand aandurfde en gebruik maakten van de resultaten der in Duitschland opkomende taalstudiën Weiland schreef Adelung na in z ne grammatica en exploiteerde voor zjjn woordenboek den excentrieken G Bruining Siegenbeek was vl tiger onderzoeker maar onwjjsgeerig en te schroomvallig hij wist in 1804 zoo goed a s uu de Vries dat de taal ch voor de t eischt en dat lagchen wiinspelling is maar h durfde niet zoover gaan Zoo schoorvoetende weinig doortastende gebrekkige hervorming raocpt weldra tegenspraak vinden Bilderdijk was de geleerde man een geniaal dichter maar daarom ook onpractisch die het doemvounis uitsprak over de taalhervorming doch niet in staat was eene rationeele spelling voor te dragen Hij schold dichterljjk en vervloekte onchristeljjk hij had een schaar navolgers waarvan velen hem niet begrepen Siegenbeek behield wel de meerderheid toch scheen het alsof de vroegere verwarring zoude terugkceren Maar de taalwetenschap heeft in den laatsten tjjd de schitterendste vorderingen gemaakt Duitschland Frankrjjk en Engeland zijn ons voorgegaan Grimm heeft de duitsche taalwetenschap geschapen Zoo kwamen wjj tot het besef der Siegenbeeksche wanspelling Zoo zien wij de nieuwe spelling verrijzen De Siegeubeeksohe spelling was eene allerbelangrijkste hoewel onvolledige hervorming de nieuwe spelling is eene nuttige herziening die de vroegere hervorming gedeeltelijk aanvult maar niet vrij is van inconsequcntiën en bizarre willekeurighedeu Geen wonder dat men gewaagt van oude en nieuwe wanspelling liet kon besluit is goed in zoover het deu schijn van dwang opheft Maar il nu losbandigheid geene nieuwe verwarri ig sticht n Niemand achtte zich gebonden maar men volgde meestal deu gewonen regel Nu zal men meoueu eerder te moeten gaan Een wet nsrhapjielijk man weet rekenschap te geven van ziju iloeu Magdaunu elke klerk zjjn willekeur volgen mag elk onderwij er eene eigene spelling iiiuirreuV Kr IA geen wel noodig maar tucli eene re 4i hug lil iiii t hi iiiie lutlrgaau van lic i hoog lii liMU doch inilieii j ceue maalre 4 rlen benuiuid wdi ileii iliiu al i e M oegere h ijerl Lenigkecreu