Goudsche Courant, woensdag 1 september 1869

1869 Woensdag 1 septcmiicr N 783 GOUDSCHE COURANT Nienws en Advertentieblad voor Gonda en Omstreken De uitgave dezer Courant geschiedt ZONDAG WOENSDAG en VRIJDAG In de Stad geschiedt de uitgave in den avond van DINSDAG DONDERDAG en ZATERDAG De pr s per drie maanden is 1 75 franco per post ƒ 2 ADVERTENTIEN worden geplaatst van 1 5 regels a 50 Centen iedere regel meer 10 Centen GR 00 TE LETTERS worden berekend naar plaatsruimte Afzonderlijke Nommers VIJF CENTEN De inzending van advertentien kan geschieden tot één uur des namiddags op den dag der uitgave Vaderlandsliefde en Wereldburgerschap n Wij hebben ons vaderlaud lief op betere gronden dan die eener instinctmatige gehechtheid Als wij dooi verstandelijke ontwikkeling komen tot het inzicht van al het goede en voortrefieIjjke wat wfl in ons land bezitten en genieten en vooral als wj door de uitbreiding onzer kennis in staat zijn onze toestanden te vergeleken met het buitenland dan kunnen wjj ons gelukkig prjjzen Nederlanders te zyn te leven iu het land waar de vrijheid inheemsch is waar reeds het beginsel dor gewetensvrijheid vroeger en meer werd geëerbiedigd dan elders waar vóór de nieuwe constitutien eene burgerlflke vrgheid bestond die in andere landen zoo langzaam tot stand komt onder de geschrevene wet waar nijverheid en handel sinds eenwen bloeien kunst en wetenschap worden aangemoedigd en de inwoners zich onderscheiden door vele treffelijke eigenschappen bovenal door broederlijke gezindheid Een Nederlander die dit alles inziet en erkent zal wel geen lust gevoelen om zjjn vaderland te verruilen voor zachter klimaat en vetter bodera Dit zijn gronden van gehechtheid die ons echter niet bewegen moeten om met Chineesche bekrompenheid het goede en betere te miskennen wat elders bestaat Maar hier zit juist de kwaal de regtmatige vaderlandsliefde ontaardt in blinde vooringenomenheid in minachting van hetgeei elders beter is in wangunst en verachting Wjj moeten ons vaderland liefhebben met open oüg voor al het gebrekkige dat ons omringt en steeds gereed zjjn ter medewerking tot alles wat onzen toestand kan verbeteren wjj moeten bereid zjjn tot het brengen van willige offers op het altaar des vaderlands Maar wij zijn meer dan zinneljjke en verstandelijke wezens wij zijn redelijke menschen die het zedelijk on godsdienstig beginsel als den rogi l van ons leven moeten eerbiedigen Dl vaderlandsliefde van den vrocgercn tijd die wij iit do geschicdeiiis der oiidlieid keniicii is gclu i l iiidpi Hclieiden van onze meer iintwikkeldi d iilvl c ldi ii Tiioii was de staat liel cou en het al Buiten Griekenland slechts barbaren De godlieden behoorden tot den staat vaderlandsliefde was de hoogste zedel ke en godsdienstige verplichting Te sterven voor het vaderland was het toppunt van deugd Die verouderde begrippen oefenen nog alt d grooten invloed uit op onze maatschappg die op geheel ander beginsel moet rusten en de miskenning van dat hooger beginsel verontreinigt onze vaderlandsUefde die zoo dikwerf bekrompen eigenbatig is en liefdeloos Het hoogste doel van ons aauzgn is niet Nederlander te z n maar mensch te zëii den vollen schoonen zin des woords Dan is vaderlaodsliefde geen doel en eindpaal maar eene schrede op den weg der volmaking Gelijk wg tot een stad of dorp tot een district of provincie zoo behooren wfl tot een land en vormen eene natie maar dan moeten wjj verder gaan en de eenheid van het menschelijk gesjlacht leeren inzien Verhief Socrates zich tot dit verheven besef vier eeuwen voor dat het licht aan de kimmen daagde wy bewonderen de grootheid van den heidenschen wjjsgeer die onzen trotschen waan diep beschaamt Menschen zyn kinderen van denzelfden vader gelijke broeders geroepen tot het kennen van dezelfde waarheid en tot het volbrengen derzelfde verplicht og De onderscheiding van landen en volken is goed en noodig ter algeiueene ontwikkeling maar in zich 7 elve onwezenlijk een middel tot een hooger doel Wjj moeten niet stil staan op het pad der ontwdvkeling wereldburgerschap is de hoogere trap van volmaking die wij niet slechts kunnen maar moeten bereiken Dit is ons sieraad en onze adel als ons leven der menschheid geleiligd is en wij met alle krachten streven om in waarheid en liefde het waarachtig geluk van al onze broeders te bevorderen Zoo is dan wereldburgür chap wat wij christendoni noemen waarvan de naam zoo algeraeea en het wezen zoo zeldzaam wordt gevonden Het Evang lie wil het geweld vervangen door de liefde Dit is tot nu ten aanzien der maatschnpjijj een onbereikbaar droombeeld maarindividueolworden er gevonden die in meer of mmdcr mate het licili lii j ins l liuliligcn Wat hi l Ks Liiij cli vrrkoiidigt dal vilxll zijn bewijs in de ztMlclijkc oiitwikkcling en als wij nii t onvathaiir v n voor igi ii mncrliiki over tuiging dan zullen wij erkennen dat de vaderlandsliefde bij bloot verstandelgke ontvrikkeling steeds onzuiver eigenbatig en liefdeloos blgft De gewone vaderlandsliefde let niet op de belangen der menschheid maar op de tgdel ke belangen des vaderlands wat Nederland voordeel brengt is recht en goed daarom durft men bidden tot den god van Nederland daarom moet de Javaan onderdrukt e a uitgezogen worden ten bate van Nederland en belachen w de dwazen die tw felen aan het recht van den sterkste Wij verfoeien die bekrompene onzedelgke en ongodsdienstige vaderlandsliefde en erkennen wij bij al het gebrekkige het voorrecht Nederlander te zgn wg streven naar de hoogere eer menschen te zijn Die slechts Nederland liefheeft miskent het doel des levens hg komt te kort aan zijne verplichting hjj doet onrecht aan zijne broeders en mist zijn doel Dat hoog beginsel der evangelische waarheid is wacrlgk nog weinig doorgedrongen tot het gros der menschen zij staan ook nn nog slechts op den trap der dierlijke ontwikkeling en maken het verstand dienstbaar aan de zelfzucht zedelijkheid en godsdienst zjjn woorden en schgn om de melaatschheid to bedekken en ons gerust te stellen bg de verloochening van het hoogere beginsel dat wij niet tegenspreken maar w iks invloed wij steeds trachten uit te sluiten van de praktgk des levens waarin wjj andere goden huldigen als den eenen Vader aller menschen Algemeen Overzlciit Gouda 31 Augustus Het is wel bekend dat Napoleon de beste gezondheid niet geniet en velen zgn niet wars ran de gedachte dat die toestand van invlofid s geweest op zijne toegevende gezindheid die de gemoederen tot rust moot bi engen Maar de gelieimzinniglield waari iede de regoering zweeg over do zl kto aanvaUm des keizers had als natuurlijk gevolg eene overdrevene bekommering Do beurs werd er door aangedaan en wijd en zijd viTspreidden i ich di bedenkelijksto j cnulitt n lom iiii lii t oltifieele dagblad het stilzw ij i ii riircKrii vn j oru itheidbrengen door do liovstolliiii iiiiiito kondigen toen moest do ki izoriii naar Cii ioa vortrokkoit om dit te