Goudsche Courant, woensdag 8 september 1869

1869 Woensdag 8 September N 786 GOUDSCHE COURANT Nieuws m Advcrlcnlieblad voor Gouda en Omstreken De uitgave dezer Courant geschiedt ZONDAG WOENSDAG en ViUJDAG In de Stad geschiedt de uitgave in den avond vau DTNSDAG DONDERDAG en ZATERDAG De prjjs per drie maanden is 1 75 franco per post ƒ 2 AÜVERTENTIEN worden geplaatst van 1 5 regels a 50 Centen iedere regel meer 10 Centen GROOTE LETTERS worden berekend naar plaatsruimte Afzonderlijke Nommers VIJF CENTEN De inzending van advertention kan geschieden tot één uur des namiddags op den dag der uitgave Algemeen Overzicht Gouda 7 September De vrede schijnt thans meer dan ooit verzekerd De opkomende onbeduidende quBostiea worden in der minne vereffend of rusten en Frankrijk dat steeds de meeste zorg inboezemde kan or volstrekt niet aan denken iemand te bemoeilijken Al die geweldige wapeningen die reeds jaren lang bekonnnering en stilstand veroorzaakten duren wel voort maar leiden tot niets dan tot ijdele vortooningen Overal spoelt men soldaatje en houdt spiegelgevechten die niets beteekenen en den afkeer wekken van allen die den vooruitgang liefhebben op hooger gebied Is hot niet treurig als een twee en zeventigjarige koning geen hooger genot kert dan van de eene wapenschouw naar de andere te snellen en daaraan zjjne laatste krachten wijdt Maar de koning van Pruisen is geene uitzondering hoe hijgt Napoleon om naar Chalons te komen liet is een kostbaar en vernederend spel de schatten des volks te verspillen aan nuttelooze wapenschouwingen en het krachtigste deel des volks te dwingen tot erger dan slavendienst Maar wjj blgven bewaard voor het verderf van den oorlog hoe vel ook niet veel nuser geheel Europa is ontroerd en iu agltiitio en wat daaruit volgen kan kunnen wij niet zonder bekommering overwegen Frankrijk verkeert in oen onzekoren toestand De laatste verkiezingen hebben het bewijs geleverd van do veranderde gezindheid des lamls de onmogelijkheid bleek dat de willekeur kon volgchoudeu worden en daarbij kwam vermoedelijk ook de wankelbare go ondheid des keizers die begint nj te denken over de gevolgen van do algomeeue ontevredenheid als hij eens ontbreken mocht aan de liiindliaving van zijn persoonlijk rcgcerstelaei lu beiden in die blijkbare ontevredenheid des volks ei in bet gevoel zijner lichiianiszwakto ligt de geiiiieg aiiic giMiid der zcHoverwiiining die den autocriuit bewoog zich te bnigen voor de iioodziikelijkliciil eu vrijzinnige concessii ii aan te kondigen liet is wel liiiit niiiar niet te laai als liij krachtig do trtast en in dfii geesi v m v ijii neel den iirin Nii iiileon voortgaal en aan alle iiillijki eisclii ii voldoet Hoewel men nii IhwhtI dat ile Kev iT i i ii stouten uitval van zijn neef goedkeurt is dit geenszins het geval met de vrienden des keizers De minister van binnenlandsche zaken was de eerste om te verklaren dat h j liever afstond dan den prins op z n weg te volgen en andere loden van den senaat gaven hunne afkeuring bits en beleedigend te kennen De prins heeft ongetwijfeld gelijk de senatoren begrijpen den toestand niet achteruitgaan is onmogelijk eens het pad der concession opgegaan kan men niet stilstaan en dan te willen wachten totdat men door den storm der volksbeweging wordt voortgezweept is een dreigend gevaar Het wetgevend lichaam zal weldra bijeen komen en zal zeker va anderen zin getuigen dan de senatoren die den prins beschimpen en den keizer te liberaal vinden Het is volstrekt onmogelijk te weten hoe het is met des keizers gezondheid Men heeft te lang gezwegen en den toestand verbloemd om nu vertrouwen te kunnen eischen voor de goruststellende verzekeringen Men wil den keizer zien en de geneesheeren verbieden hem in de buitenlucht to komen hij moot naar Chalons en zich vertoonen en hij kan niet rijden Onrust en onzekerheid boroereu hot volk en dit kan niet voortduren zonder gevaar de senaat moet zich haasten en de keizer moet zijne aaugevangene taak krachtig volbrei n En waarlijk de p miat heeft zich gehaast Do discussie is reeds gisteren ten einde gebracht Het sojiatuscon sult is gelyk trouwens ieder verwachtte door do gehoorzame dienaren des keizers aangenomen en de drang der omstandigheden bespaarde ons zeker i on aantal slai ahe huidebetuigingen en kruipemle vleierijen Wij zijn nu genaderd tot het tweede bedrijf der grootmoedigheid van den vredekeizer de bijeenkomst van hot wetgevende lichaam De keizer van Rusland is ziok o i lusteloos mon bidt voor hom in de kerken doch ook van hem weet men niet wat hem schort Keizerlijke kwalen schjjncn tot een eigen weinig bekend soort te behooren liet aimstaaud concilie ekt iu verschillende lani cii vooral erne eigenaardige agitatie Het is cru vrcenul vei scliijiisel in oir eriiw de iiiiis i nagenoeg beroofd in zijne werelillijke iiiadit en hij wordt nog sleclils dool Fnin die Imji i etteu te lioine gelmndliiiafd en zoo ook schijnt het einde der hiërarchie nabij De geest der vrijheid wordt steeds verder en verder gehuldigd het geesujljjk gezag neigt ten val de staat emancipeert zich de kerk Vfordt binnen hare grenden terug gewezen en dan verwacht men de grondige hervorming der maatschappij op betere grondslagen Wat zal de verg adering der bisschoppen vermogen als zjj den sterken arm der vorsten missen het oude ontzag is verdwenen het verlichter deel der volkon heeft het bijgeloof opgegeven en wil niet langer loopen aan den leiband der priesters de laatste steunpilaren zijn dor hiërarchie ontvallen hot te lang gehoorzame Oostenrijk verbreekt hot concordaat en hot bigotte Spanje ontrukt zich aan de dwinglandij der duisterlingcn Alles wordt bijgezet om de machtelooze poging der kerk voor te stellen als oen hoogst belangrijk evenement maar als do vorsten wjjs genoeg zijn om stil toe e zien dan zal de geheele beweging als eene jjdele vertooning voorbijgaan en niet moor beteekenen dan een wapenschouw en een spiegelgevecht De Krakausche kloosterzaak die ons toch wel niets nieuws leerde heeft eene groote beweging doen ontstaan Niet slechts in Oostenrijk is men opmerkzaam geworden op de groote misbruiken waaraan deze instellingen lijden maar ook in Pruisen is door een onbeduidend voorval de aandacht gevestigd op do buit3 igewone uitbreiding dier instellingen on de partijdige voorliefde van het orthodoxe protestantisme der Pruisische rogeering voor middeleeuv sche kloosters Vrijzinnige gevoelens vvordenmet angstvallige bekroraper id tegongegdan maar hot volk doet zich gei l n en hot reactionnair bevi ind zal moeite hebben zijne richting te handhaven In Ierland begint eene beweging die bewijst hoe weinig late concession afdoen De katholieken betoonen zich hoogst ondankbaar voor de groote weldaad Even als in ons Vaderland is geschied wordt de gemengde school eerst als een weldaad begroet en later als oeu gniwol verlboid de kardinaal Gullen veroordeelt dio wet bekroiiiiieii faniitismus en bedreigt allen met mtslnitiiig van de kerkelijke geineeiiselia i die liiinne kinderen ter school i ideii waar zij opgevoecl wonleii tul vi rlieliieii 7 i en inlni iM zaïlie Helde