Goudsche Courant, vrijdag 17 september 1869

1869 Zondag 19 September N 791 GOUDSCHE COURANT Nieuws en Adverlentieblad voor Gouda en Omstreken De uitgave dezer Courant geschiedt ZONDAG WOENSDAG en VRIJDAG In de Stad geschiedt de uitgave in den avond van DINSDAG DONDERDAG en ZATERDAG De prijs lier drie maanden is 1 75 franco per post ƒ 2 ADVERTENTIEN worden geplaatst van 1 5 regels a 50 Centen iedere regel meer 10 Centen GROOTE LETTERS worden berekend naar plaatsruimte Afzonderlflke Nommers VIJF CENTEN De inzending van advcrtentien kan geschieden tot één uur des namiddags op den dag der uitgave II t Handelsblad en de Republiek Het Handelsblad behandelt Vragen van den dag en daaronder inde eerste plaats sConstitutionneel koningschap of republiek Er zijn tot heden twee artikelen over dit onderwerp De schrijver wil de liberalen vr j pleiten van de beschuldiging dat zij den koning willen maken tot een stroo pop en niets liever wouschen dan het constitutionneele koningschap te vervangen door de republiek En tot de ontzenuwing dezer beschuldigingen vo gt nu eenc lange reeks van recrimination over dit en de vorige ministenen die ons voorkomen niets af te doen tot de beantwoording der voorgpstelde vraag Maar met het tweede arlikei wordt het onderwerp eerst aangevat Daar heet het 1 Er bestaat in Nederland tot hiertoe geono republikeinsche part 2 Zelfs bejtaan er geeazelfbewnsie geen erkende republikeinen 3 Er is gelüoven wjj in ons land niemand althans niemand van eenigen naam en invloed die het constitutionneele koningschap door de republiek zou wenscheu te vervangen Wij kunnen niet ontveinzen dat deze drie stellingen en vooral de tweede ons hoogst naïef voorkomen Weet do schryver niet beter of wil liij de oogen sluiteu voor hetgeen bestaat Dat er tot hiertoe geeue zoodani 5e partij in ons land bestaat schijnt aan te duid sn dat men die locldra verwacht en dit zouden ivij oprecht betreuren als wjj partij moeten opvarten in den zin eener menigte die eenstemmig door hare pogingen de invoering der rejiubliek booogt en daaronder niet verstaan allen die don republikeinschen regeeringsvonn als den lieston heschouwen en als het einddoel onzer tegenwoordige instellingen Maar de tweede stelling dat er yi cii zeil bewuste en erkende republikeinen hnfudii komt ons hoogst wonderbaar voor Wel tnagik uiet vergen dat iomaiid de oogi u sla iii u t onbcduiilenile Goudsclte blaadje maar het Ilumklshlud mag toch liol ecrziiiiic Uti ccltlurJn Dtufhlad niet ignorci rcii diit 1 liili de volgende fra montou uit de lomhelie ntiriiiil ker el met heiligen afschuw uvi niiiiii Men leest daar Do republiek blijft de min of meer verscholen hartewensch van vele radikalcu t ia herhaaldelijk gezegd Do redacteur van de Goitdsche Courant kon t heden ruitcrlijk voor zijne mccning iu dezeu uit en schrijft o a Geboren onder do Bntaafwhe republiek zoog de redacteur met de moedermelk de rcpubliukeinscho beginselen in gevoelde niets vour den Franschen Ludcwijk kromdo zich unwiilig ouder het juk van den tiran dio Nederland veruietigde en heeft wel nooit begrepen wat soeverein en souvereiuiteit beteekende maar begroette toch met welgevuUcn den oranjevorst die waarlijk liberaal de oude veete heelde Hg erkent met dankbaarheid het vcic goede dat wij onder onze koningen mochten genieten hij ziet gcenazins voorbij dat onze tegenwoordige burgerlijke vrijheid niet achterstaat bij die welke onder do republiek wefd genoten toch blijft hg gelrouw aan zijne eerste liefde en huldigt in het gcmeencbest hut doul het ideaal vnn den staat Hem is dit een onschuldig genoegen hij verwacht die toekomst van de regelmatige outwikkoling der volken zonder te haasten zonder te morren onder de coustitutionueele monarchie die zoozeer in de onbeperkte heerschappij der wet genaderd is tot het wezen van den repnblikeioscheo rcgeeriugsvorm De roem van Athene en Sparta zal leren tot do laatste nageslachten Itoine s wereldheerschappg zal nooit vergeten worden Genua en Venetië Florence en hoevelo andere republieken wekken onze bewondering Nederland verrees en bloeide als republiek en do Vcreenigde Staten zgn het uitatckcndsto volk door grootheid macht en volkswelvaart Duidt het dan uwen kinderen niet ten kwade als zg met bewondering opiicn tot het ideaal der republiek maa schaamt n veeleer uls Nederlander een roemrgk verleden ondankbaar te verloochenen Dat ik nu wel niet erkend word zie ik maar dat ik uiet zelfbewust zou zjjn wil er bij injj niet in Is het Handelsblad dan alleen een vreemdeUng iu Jerusalem Dezer dagen las ik dat er drie republikeinsche bladen in Nederland ijn de Sliiissc ie de Goudsche Courant en het Noorden ik laat de qualificatie voor wat ze is maar vraag kan het Handelsblad do drie voortreffelijke artikelen van het Noorden de rejuiblikeinsclie geest dan geheel ignoreeren ï Ik ïvil alleen wijzen op het daar 6 Sept jl gestelde Ilrt blaalsrtcht onzer eeuw kan op dit punt niet Uter uitgesprul en worden dan zooals het eenmaal de Gruniugsche buogleeraar sTAn nvman deed wij gelooven aan eem repuolikeiitsche richting onzer dagen ilfs d il oii i cciiw üMi liLt 7 111 te nopineii reeds door en iloul ixpublikeiii c h H eii dut karakter hoe langer beo mul zul iju iibitri ii Wij hebben duaun altgd een ii n geslachten instellingen in en onder ziob vcrocnigt en bezielt hot verledene tegenwoordige en de toekomst verbindt zich door eigen geest en Ie en kenmerkt En verder zoodat de koningsgeiinden onder de liberalen in onze eeuw in vertrouwelijk gesprek eerlgk belijden dat zg bet koningschap slechts als een noodzakelijk kwaad beschouwen En nu zal ook de derde stelling wel geene nadere wederlegging behoeven Meu deed beter te zwjjgea over de republiek dan daarover smadelijk te spreken De echte republikein is de beste burger hjj acht de heerschappjj der wet het hoogste beginsel in den staat hij verfoeit het geweld en gehoorzaamt het ingesteld gezag Hfl ziet de gebrekkigheid der bestaande vormen wel in maar wacht verbetering alleen van voortgaande ontwikkeling Wij willen den koning eerbiedigen in al zjjne grondwettige rechten zonder die ooit in iets te willen verkorten maar wij handhaven onze vijje overtuiging en wy verloochenen die niet schroomvallig als zij hatelijk wordt afgeschilderd door kruipende slaven of aangerand door de naïeveteiten van een onzelfstandig liberalisme Het constitutionneele koningschap wordt bewonderd als de parel der 19 eeuw het is het non pluj idtra der moderne staatsmanswijsheid Ons is het eene voorbijgaande fictie een gowenschte overgang van het despotisme tot de vrijheid die komen zal door de algemeene beschaving der volken Algemeen Overzicht Gouda 18 September De schrik veroorzaakt door de ziekte des keizers begint langzaam te bedaren de beurzen herstellen zich maar minder de Oostenrijksclie beurs waar andere oorzaken medewerken die den gedrukten toestand doen voortd uren De landdagen komen achtervolgens bijeen en dienen slechts om den ongelukkigen strijd over de nationaliteiten te verlevendigen De bisbilles met Pruisen zjjn geëindigd en von Beust zal vooreerst niet weer beginnen hjj is ter ver 0ozing een klein uitstapje gaan doen Il ij mag waarljjk wel want het is een rusteloos werk minister te zjjn in dat venleolde laud ilel kei erseluip is ilimr lietcr hiiautju de gelielde iiiiiimreli liekoniiiiei t zicli over ji eeii ftaatszakeii hij liiiiiiK ieli l iiil en lil die hiHÜge bc