Goudsche Courant, woensdag 29 september 1869

1869 N 795 GOUDSCHE COURABTT Nieuws en Advertentieblad voor Gouda en Omstreken De inzending van advertentien kan geschieden tot één uur des namiddags op den dag der uitgave RMAAK 3EU 1800 Eiisr IDE fsOezelschap DEN lllELDBEllOEMDE SLBERT on £ LINE en Mej ar force danser ont 2 Rang Int ïnds ten 8 ure iprlaktc gepolijste N ir De uitgave dezer Courant geschiedt ZONDAG WOENSDAG en VRIJDAG In de Stad geschiedt de uitgave in den avond van DINSDAG DONDERDAG en ZATERDAG De prfls per drie maanden is 1 75 franco per post f 2 Wnciisdas 2 Sciitcmkr ADVERTENTIEN worden geplaatst van 1 5 regels a 50 Centen iedere regel meer 10 Centen GROOTE LETTERS worden berekend naar plaatsruimte Afzonderiyke Nomnzers VIJF CENTEN worden van lÖARK Gouda het lak Tvordt tkte KOLEN TELLEN en gephillende soorten FOURNÜIZEN ÜJWAAIIBORG l enveld C 92 94 5 per mud por mud 1 1 20 per mud 11 35 per mud korting per mud mm lAK HEISTEL i 9 SEPTEMBER het terrein van door den Nota IGLAS ITSCHAPPIJ sluit gevestigd to A PLEIJSIER Duizend Gulden lam Wed G DO cvrasgd in hoofd 3ELGLAS LEVE IRCHlïECÏScnz Jing Reflecteertn ïranco brieven san erschaft in 4 lEN UITKOMEN s meest voldoende KOPHILB HefloIvi H worden terug jjigepakt IdlJSSEL I Miisdag s morgens P s morj 7 uren i kc ilagi ii nam kttii Ii h Bekendmaking BURGEMEESTER eii WETHOUDERS van Oomla gezien iirt 54 en 1C6 der wet van den 29 Tiinij 1851 Staatsldad N 85 Brengen tor kennis van le Ingezetenen dut de Rnail dier jrmeenie heeft bcnoenid twee vasie Comraissien belast met le voarboreiiling van hetgeen waarover hij heeft te besluiten Dat tot lellen van de eerste dier ommissien wier werkkring i hot bijstaan van Burgemeester en Wethnuilers in het loe ien op het beheer en het onderhoud van en de org voor alle plaatselijke werken en eigendommen der Gemeenle behalve Burgemeester en Wethouders van welke de eerste is Voorzitter zijn benoemd de Heeren G PRINCE en D W WB8TBRBAAN en tot leden der tweede kommissie belast met het ontwerpen v in en het herzien der plaatselijke verordeningen legen wier otertrediug straf is bedreigd Oniler hel Voorzitters hap des Burgenieestera zijn benoemd de Heeren Mr J L A E GRAVE W J FORTÜIJN DROOGLEEVER J REUTINGER enMr P P P KIST Gouda 24 September 1800 Burgemeester en Wethouders voornoemd De Secretaris De Burgemeester DUOOGLKEVElt FOUI lIUN van liEKGEN IJZKiNDCOUN Het CÜLTUüliSTELSEL II b Jaarlijks werden voor vestingbouw enz tt millioen werkdagen gevorderd die slechts met half dagloon betaald werden en daarvoor moest de inlander soms 50 en 60 uur ver komen om een geheel jaar ver van vrouw en kind te werken Is het te verwonderen dut 18000 zielen de residentie Passoeroean on Uezoeki ontvluclitteii en dat van de ruim 2100 landbouwers die voor den vestingarbeid geprest werden in 9 maanden tijds 1400 verdwenen waren i Hoo joi deelt een suikercontractaut een vcdblood coii scrviiticfy Hf kiievehirijcn zijn imgelooflijk velo bladzijden zoude men daiirnicdc kuiin n vullen de kleine man ordl tot up het gi bncntc toi uitj c ci i n Ken iiniliicniuir ni i i irlnTd reeds in 1840 Do V rnic idi iinj4 eii hun inixili ii iiithreiding der iilliinN de ojilxiuw v in liihrirken lu t aanleggen van nieuwe middelen vim i oiniuunicatie van verfniaiinjreu en hut daarvoor niiu dige onderhoud dit alles heeft ten gevolge gehad dat men thans van den Javaan vier of vijf maal meer arbeid vordert dan bij de invoering van hel cultuurstelsel Daardoor wordt de inlander verhinderd in het bebouwen zijner rijstvelden en is dit hoofdmiddel van bestaan zeer achteruit gegaan Van dit laatste bleven de gevolgen niet uit Duizende bunders van den meest geschikten bou vgrond tot de cultuur van gewassen voor de europeesche markt bestemd werden aan den rijstbouw onttrokken en in het vruchtbaarste land der wereld werd hongersnood geen onbekende zaak De prijzen der ryst verdubbelden en verdriedubbelden hongermx od en typlieuse koortsen door gebrek armoede en uitmergeling veroorzaakt sleepten duizenden weg Nederland kon niet helpen de ambtenaren mochten niet helpen want hulp kostte geld en uitgaven in Indie verminderden het batig slot De geheele geschiedenis van het cultuurstelsel is een doorloopend verhaal van ellende en misdrijven de laatste jaren hebben veel wat verborgen was aan het licht gebracht en even eentoonig als zoovele Indische verhalen zal de geschiedenis van dit stelsel zijn de grondtoon zal wezen De Javaan werd mishandeld de Javaan werd beroofd Werd mishandeld werd beroofd helaas neen nog werkt dit stelsel verderfelijk voor Java nog zjjn die verordeningen en besluiten van kracht die den Javaan zijn reclit ontnemen op zjjn grond op zjju arbeid die de oorzaak zjjn van hongersnood afpersing en opstand en wanneer is verbetering te wachten Do krachtige stemmen die zicli iu de liiatsti tijden verlieven hebben mogen niet geheel z uder invloed gebleven ziju verschillende bepalingen mogen ingevoerd zijn om de werking van het stelsel te verzachten de oorzaken van het kwaad zjjn niet weggenomen Terwijl luer te lande veel gesproken eu geschreven wordt over heerediensten en recht op den grond terwijl mon hier zich verblijdt met allerlei dikwijls met elkander iu strjjd zijnde verordeningen terwijl hier wetten worden ingediend en ingetrokken bljjft de toestand op la ii dezelfdi want van allo verandering viee t men veriiieenlering M uitfi aMii veninnderiiif un hel liiilig hlot Treurige toestand vour oker waarvan liet einde nog niet te voorzien is tenzjj de volksstem zich krachtig verheffe en rekenschap vrage van hetgeen in Indie geschiedt Halve maatregelen kunnen niet meer helpen Afschaffing van het cultuurstelsel niets minder kan daar een beteren toestand te voorschijn roepen Maar het geweten des volks is nog niet wakker geschud de opbrengsten van Java gebruikende ten bate van het moederland berust men om den wille der millioenen en men troost zich mei de getlachte dat het zoo erg niet zjjn zal en dat men toch nimmer westersche begrippen op oosterschen bodem moet overplanten Alsof de ware beginselen van vr heid en menschelijkhcjd iau luchtstrcek of klimaat gebonden e n Het cultuurstelsel van de mvo6ring af door tal van weidenkenden veroordeeld om de beginselen niet slechts waarop he rustte maar vooral ook om de toepassing dier beginselen dat stelsel dat slechts verdedigd werd met de verklaring dat het moederland die schatten behoefde en later niet meer konde missen moet zoo spoedig mogelijk vallen opdat de schande worde uitgewischt die daardoor op den Nederlandschen naam kleeit Maar daartoe moet de regeering door de volksslem als het ware gedwongen worden Het Nederlaudsch e volk moet verklaren dat hel de dus verkregen millioenen niet langer wil dat het geen spoorwegen wenscht van Indisch geld als Indie nog de eenvoudigste middelen van communicatie op vele plaatsen mist Het volk moet hel eeuwige twisten en chicaneeren over wetsartikelen en rechfcsqusBstien afkeuren waar een geheel volk wordt uitgezogen in den naam van het christel ke Nederland Een minister die durft voorstellen om het stelsel van gedwongen arbeid voor 20 jaren te bestendigen verklaart daardoor dat hjj zyn roeping met begrijpt of wel hij verklaart dat het Nederlandsohe volk nog niet rjjp is om recht en wet boven het batig slot te stellen Een treurig versch nsel voorzeker Moge het a utal eu de kracht der bestri ders van het Indihche wnnlxistuur moer enmoertoenenieii opdiit jioedig de dag moge aanbreken lul de tegen ivoin dige toestand tol het