Goudsche Courant, zondag 14 november 1869

DÜITSCHLAND Hot antagonisme tusschcn Kuslaud en l ruisca oo sclirijft ie Wccner J res ic openbaart zicli op het oogeublik n ecr in de intrigues van de l etersburgiT hofivringon dan wel in do houding van het llussischo kabinet Dat het beslaat lijdt echter geen twijfel Keizer Alexander de vredehcveude vorst die zijn oom koning Wilhelm zeer genegen is en Gin diens wille tegenover Truisen steeds vriendsoliiippclijk gc inil was wordt oud eu zwak en zou lil liever doen dan zijne kroon ter zijde leggen 11 lil Ie zurewileh zijn opvolper deelt zijns vaders gevoelens ten opziehte van het Berlijusche hof geenszins hij is uiet minder dan zijn oom de grootvorst tAHislaiitijn een ijverig p irtijg uigcr van de an lvi i l lu sulioul Daarbij kouil dat de antipatluc van K ii trounupvolger tegen l ruisen en Duitsehland gesterkt wordt door zijne gemalin de eeslige en vai tberaden Prinses Dagniar van Denemarken die de ziel uitmaakt van de Noordsehe toekomstpolitiek en zieh zelfs bij de Jrieksch orthoduve parlij heeft aangesloten met geen inder dücl dan om aan Sleesnijk llolsleiu een sehiltcrende wraak te bereiden Men verneemt dat de minister van financiën de heer Cimphausen het plan lieeft opgevat oma in ijn ontwerp tot het eonverlecrcu van de l sen de i pCls ubligaticn grootere uitbreiding Ie geven door de en nuialregel insgelijks toe te passenop de 3 2 n p s openbare si huid Intusseheu zal men zich voorloopig beperken tot de beide eerste soorten maar in beginsel is vastgesteld dat de conversie op de overigen ter gelegener tijd il worden toegepast Op de begrooting van het niinislerie van eeredicnsl onderwijs enz der groole niogendheid l iuisen vïordt jaarlijks uilgetrokken eene som strekkuideom de regeering in staal te siellen kunsten eii tensehappen aaii te moedigen geliik het lan eene mogendheid past die per j i ir een sommetje vanongeveer Sü mil iocn gulden besteedt voor het leper en de vloot indien geene bij oudere omstandigheden de regeerii g nopen daarvoor een hoogerbedrag te bezigen En hoe groot is de som welkePruisen ter aanmoediging eu opbeuring van kunsten en wetenschappen vau de natie vergt vraagt de ll eserZeUuiiff waaraan wij dit oulleeueu liet bladvoegt er dit autwooid bij die soiu is fiUUU thuler OOSTENRIJK Ten behoeve vnu het expeditie corps in Daimalie hoeft men ijzeren wachthuizen doen vervaardigen zij zijn ruim genoeg om 13 infanteristen te bergen Muildieren dragen de atzonderlijke platen waaruit zij bestuan eu die zeer gemakkelijk nevens en in elkander kunnen gevoegd worden zoadat men met eenige oefening binnen zeer konen tijd in de bergachtige streken een veilig slaudpunt kan innemen Er zijn schietgaten in gemaakt die aan de scherpschutters de gek genheid geven met voordeel iu het geoccupeerde terrein post te vutten Elk dier wachthuizen kost ongeveer 50ÜÜ fl Binnenland GOUBA 13 NOVMIBEB Morgen zondag zal de eerste volksvoorlezing van wegb ons departement der maatschappij n lut Nul van t Algemeeu plaats hebben Als spreker zal optreden de heer dr C A Tebbcnholf die tot onderwerp gekozen heeft Joost van Vondf t Wij verheugen ons dat het Nut audermaai de gelegcuheid om iets goeds te hooren ook builen den kring der leden wil openstellen vooral ook omdat het thans nog meer doet dan een vorig jaar Niet alleen toch zullen voorlezingen worden gehouden maar ook op andere wijze zal men trachten de ontwikkeling iu de hand te werken Nu zal de voordracht worden voorafgegaan en gevolgd door muziekuitvoering waartoe zich eenige dilettanten onder leiding van den hr Kwast bereid hebben verklaard Later zal op eene andere wijze voor afwisseling worden gezorgd Allen die medewerken om een üecl der bevolking alzoo nuttig en aangenaam bezig te houden wenschcn we het beste succes toe Bij besluit van Z M den koning is de heerJ V de V ilde vroeger 1 luitenant bij de dd schutterij te Ciouda benoemd tot 1 luitenant bijde dd schutterij te Amsterdam Men schrijft ous uit lleeuwijk dd 10 Nov Heden vergaderden in het gemeentehuis onder het presidium van dou burgemeester dezer gemeente eenige iugelandeu van den polder lleeuwijk teu eiude middelen te beramen om de zoogenaamde Kicuwdorper weg lang ougivcer 23ÜÜ meters en breed gemiddeld 3 metera aan de noordzijde ecu meter te verbrcedcn Van hen die voor deze vergadering waren uitgenoodigd verschenen 17 ingelanden waaronder twee hunne medewerking weigerden liet 13 te wenschcn dat aan het voorgestelde plan uitvoering zal kunnen gegeven worden daar deze weg zeer smal zijnde voor voetgangers en rijtuig dikwijls gevaar voor ongelukken oplevert en vooral ook voor de schooljeugd die dagelijks deze weg moet passeeren Wanneer echter van vvegc de gemeente eene ruime subsidie rii door belanghebbenden niet te karige bijdrage wordt verstrekt verwacht men dat de algcmeene wensch zal vervuld worden Men leest in wl Noorden liet regeiuent rijdende artillerie kost zonder het materieel ƒ 273 000 De drie hoogescholeu kosten zonderhet materieel 200 000 Stieltjes zegt Tweede Kamer 23 Maart 1807 Ik weiiseh afschaffing der rijdende artillerie Van Zu vleii v Nyevelt antwoordt Al ware liet hetgeen ik niet toegeef dat het aanhouden van zulk een corps eene weelde ware dan zeg ik het is eene weelde die wij moeten en Goddank nog kuanen dragen Dic dit zegt is niet v Zuylen die Goddank in l oicrsburg maar die üodilauk iu Parijs zit Op de bcgrojliug van 1852 was voor de defensie uitgetrokken Oorlog ƒ 10 100 000 Marine 5 475 000 ƒ 15 875 000 Op die van 1S70 wordt daarvoor uitgetrolvkeu Oorlog ƒ 14 I 5 U00 Marine 8 083 000 22 942 000 De lonten der natie zgu dus verncaard met 7 007 000 Op de begrooting van 1852 was voor ren t der Nut Schuld uitgetrokken 35 399 000 Op die van 1870 wordt daarvooruitgetrokken 27 857 000 Door de amortisaüe zijn de laste der natie dus verlicht roet ƒ 7 542 U0U De amorliaittie hecCc dos mogelijk gemuikt de opdrijviug van de uitgaven voor de defeusic Goddank 1 zoude al weder de heer v Zuylen zeggen Vit Friesche Courant zegt o m over Oorlog Er zijn evenwel betere gronden welke bezuinigende maalregeleu op het budget van oorlog aauradeu Van geen enkelen kant dreigt tegeuwoordigoorlog en dus verraadt het onderhouden van eengroot leger een ongegrond wantrouwen Afdauking vau soldaten en inkrimping van militaire uitgaven daarentegen geel t te kennen een eilel zelfvertrouwen V unneer het een kleinen staat wel past de groolen te volgen in het verspillen van zweet en bloed deronderdanen aan oorlogslnsten past het dan iniuder een goed voorbeeld ie geven iii afschalliug van improduclicve uitgaven Zal de vrees uf het zelfvertrouwen de wapening of de outwapening eenkleiuen staat meer respect hc orgen De wensch naar niet opdrijving van de belastingen zoolang het ocriogsbudget zoo hoog is geuit te midden der provinciale staten van Groningen is een wensch die moet uitdijen tot een kreet bij het volk en het ware te hopen dal van alle zijden uiet het minst iu de groole stalen die kreet toteeu eiseh aangroeide een eisch met kracht uitgesproken iu de volksveripgenwoordigiug De afkeer van de kostbare militaire inrichting van de gedwongen krijgsdienst erfeuis van een overhcersclier Napoleon 1 moet populair moet algemeen worden uUen de militaii toestanden ophouden alle maatschappelijke belangei te behecrschen Daarom is de slem opgegaan onder de provinciale staten van Groningen een uitstekcid verschijnsel De zaak zelve is van mindere beteekenis Er zal dit jaar 10 ton gouds te kort komen wat beteekent dat voor ecu land als het onze dat jaarlijks voor milliociien spoorwegen aanlegt dat Vüur leger en vloot iu het vaderland en l idie de exorbitante som van bijra 53 millioen vior het jaar 1870 heeft uitgetr kken Maar vau meer beteekeuis zou het ziju dat het begiusel in de vergaderiug der stalen generanl worde uitgesproken indien dan ook al niet aangenomen dat ter wille van het oorlogsbudgei het volk uiet boven draagkracht mag belast worden Volgens de laatste oflicieele rapporten van dekuit van iuiueu tot 17 augustus loopende warende te Elmiua ontvangeu berichten van de bovenkustniet ongunstig terwijl ia W assa eenige toenaderingtot het Nedeilandschc gouvernement bespeurd werd Van het Asliantijnsche leger werd telkens vernomen dat het in aautocht was doch tot dusver bespeurde men daarvau niets Overzicht van t behaadelde in de zittingen der Staten Generaal 1869 1870 Zittingen van 9 10 en 11 Nov 1869 Begrootiiijr voor Nederl Indie dienst 1870 Eene zeer belangrijke discussie nam het laatste gedeelte van de ziuing van den 9 en de geheele van den lO in Op de 45 ouderafd koffie ƒ 15 031 089 was door de heeren MiiUNUOLLE en V u IlucilT een amendement voorgesteld tot verhooging van den post uiel ƒ 910 000 Het dient om den kofficplanler in de l reauger voortaan evenals elders op Java ƒ 13 per picol Ie betalen in plaats van ƒ 0 60 De heer v u Uucirr lichtte het amendement toe dat alzoo de strekking heeft om tegenover den trouwen en eerlijken Javaan billijk en rechtvaardig te zijn Na aangetoond te hebben dal de bewoner der l reanger landrente in natura betaalt en wel lO erwijl hij daarenboven nog Vio Mu dengccstelijke moet geven Hij heeft dus meer lasten dan de bewouers van andere residentien Daar staat tegenover dat hij steeds minder loon heeft ontvangen voor de yedwongen productie van kotfie Vroeger werd o a te Madioen en te Kediri ƒ 7 50 per picol betaald zouder landrente of belasting terwijl iu de Preauger ƒ 2 92 werd gegeven De heeren VAN ÜOU STEIN CU NlEiisilUHZ bestrijden het amendement Er heerscht welvaart in de Preanger meer dan elders de levensmiddelen zijn er uitermate goedkoop en de bevolking is vudzig van daar dat er geen vooraiigaug is in de productie De heer NiKusTUAsz heeft uog meer argumenlen waarom hij er tegen is hij wilde er liever voor zijn maat waar is t einde als de een dit en de ander dat vermeerderen wil Welk een vernedering voor een oiiuistcr dal er op eene verhooging wordt aao gedrongen die hij niet voordraagt I en ten leste t beste verandering iu organisatie is gevaarlijk niemand heeft t aangedurfd ItatUcs niet oommis sarissengeneraal uiet zelfs die nldurver v D Putte niet Deze minister schijnt t van plan te zijn maar iu Briisch lndie gaf t aanleiding lot den opstand omdat meu de hoofden voorbij zag zoodat voorzichtigheid ook hier de moeder vau de porceleinkast eu welk een porceleinkast is De heer Slokt v d Beelb geeft een zeer fraai overzicht vnu de geschiedenis der Preanger regentschappen Art 04 vuu i regeerings reglement voor Indie hèell dat reglemeut voor de Preanger niet toepasselijk gemankt Ue bestaande inrichtingen bleven ongeschohden bewaard Het belastingstelsel moet daar alleen beslaan in verplichte cultuur en levering van koffie Ue regeuteu mogen er auafhankel jk zijn zy blgveu desuiettemiu ambleimreu van d u staat wier bezoldiging bestaat in t helfen van belasting Zoo heeft men in de Preanger de bazarbelasting die op t slachicn verplichte levering van de schoonste paarden enz enz Spr komt lot dezelfde slotsom als de heer van deh IIioiit maar nu hij zoover is gekomen twijfelt hij of het wel staalkundig zoude zijn het belastiugstclsel te veranderen eu het regeeringstelsel onaangeroerd te laten De heeren Insinger en van Lijnden verklaren zich tegen het amenderaeut hunne gronden waren dezelfde als die van de hh van Golïstein en NiEUstbasz De heer Stieltjes weerspreekt die gronden De welvaart van de burgers hangt niet sameu met het thana geldend stelsel De qualiieil iler kofüe is goed dauk zij het klimaat eu de goede ligging der bergachtige streken voor deze cultuur Opium wordt er niet gebruikt Dat zijn de vooniaainste redenen van de welvaart Ook beslaat het verband niet waarvan de bestrijders spreken Insschen hel plantloon eu het regeeringsstelsel anders zou toch dat loon niet o gesliaft voortdurend veranderd zyn van 2 43 op ƒ 3 12 later op ƒ 5 en het laatst op ƒ G 50 per picol 125 Amst ponden Eindelijk wil het regeeriugsreglement dat het loon minstens gelijk moet ziju aan dat bij vrije cultuur De Heer Hasselman is zeer gesteld op hervorming van t Preangerstelsel met in achtneming van de adat de overleveringen legenden zeden en geHooiilen Hij ste Tit toe dat mindere bstaliug niet strekt tot meerdere welvaart maar eene bevolking kan daardoor toeh gebaat worden Of meerdere opbrengst het gevolg zou zijn van hooger louii betwyfeit hij nog er is op vele plaatsen vrije cultuur en vrije beschikking over Je koffie geweest maar zonder meer zorg voor de productie bij de bevolking te doen ontstaan Meerdere eu betere productie vernacht hij van betere leiding en controle door de ambtenaren zou spr knevelarij bedoelen en door het opwekken van den lust bij de bevolking om zich ijverig op die cultuur toe te leggen Nota beue werk voor half loon eu dan een kunstmatige ambitie loou in verhouding tot t werk zou dat