Goudsche Courant, woensdag 26 januari 1870

D iWwSSIIUIIIKW T SIlP f PS Woensdag 20 Januari 1870 N 846 GOUDSCHE COURANT Nieuws en Adverlenlieiilad voor Gouda en Omstreken De inzending van advertentien kan geschieden tot één uur des namiddags op den dag der uitgave M ® I geeft kennis kii 5 ten vooriiitats hebben isiuande re avond zal fe werking van loOGDUITSCHB ICENEN Ingen bn 25 en 28 s ten 9 ure Bering aan uES nieuwe Sschappen en IZILVER JARIJ 1870 j het koffijhuis iJo No aan de leii ERF met liggende aan W 92 groot gedeelte van jaars en lerhi f liet 1 Ku 1870 ijveratraat te iostverlor L te IVEN aan de If 543 en 544 FEBRUARIJ Fte in of bij de pamte Gouda Kapapanten Planken Schotvoren te be bekomen ten n PORTÜIJN liHivaardcn en TE KOOP j dniksten stand Imers 2 Meidenniet Regenbak des verkiezende pirieven franco ndelaar P van te Gouda MSSEL ilag s niorgcua morg 7 uren f dagen s nam iiirleii De uitgave dezer Courant geschiedt ZONDAG WOENSDAG en VRIJDAG In de Stad geschiedt de uitgave in den avond van DINSDAG DONDERDAG en ZATERDAG De prijs per drie maanden is 1 75 franco per post 2 Onze Fabriekskinderen Ik zul u niet ophouden met eene roerende beschrjjving van het ongeluk dat de jonge kinderen treft die in fabr ekeu moeten arbeiden hoezeer zich het onderwerp daartoe bijzonder eigent ik zou vreezen van den uationalen t jd misiMBuk te maken De gemeentebesturen nemen overal maatregelen in het belang der liygiene men maakt waterleidingen tot het verschaffen van zuiver drinkwater het rioolstelsel enz is aan de orde van den dag terwijl men schijnt te ignoreeren e ae ersH waardoor duizenden te vroeg ten grave dalen Men behoeft slechts te lozen het interessante rapport van de staatscommissie benoemd om rapport uit te brengen over den arbeid van kinderen in ftibvieken De meerderheid der commissie ziet alleen heil in verplicht schoolonderwjjs Ik hoop dat dit niet noodig zal zijn maar mocht het niet anders kunnen dan vind ik de zaak van zoo hoog belang dat ik daarin zou berusten Deze aanhaling uit de beraadslagingen der eerste kamer der staten geiieraal wordt boven deze beschouwing geplaatst omdat daarin volgens onze meening de maatstaf gelegen is waarnaar het vraagstuk niet alleen ten opzichte van wettelijke schoolplichtigheid maar ten opzichte van wettelijke regeling in t algemeen moet worden beoordeeld Het verheugt ons vernomen tn hebben dat ook de meerderheid der staatscommissie met dit onderzoek belast van meening is dat het onderwerp niet bij de wet moet geregeld worden maar mocht het anders knnnen dan vinden wij do zaak van zoo hoog belang dat wij in eeue wettelijke regeling zouden berusten Het is zeer mocielijk de grenzen af te bakenen waarin de staatszorg zich bewegen moet en hot komt ons daarom voor dat eene regeering het verstandigst doet door die grenzen niet dan in t hoogst noodige geval uit te breiden en eerst dan hare iirgeii te wijden aan een vervviiarliidsilcii tnesl iiiil iiiineer niet alleen oiiwederlegbaiiv blijkt dat ile bloei van den staat ibit is lu l elziju ijiier burgers ilaarvai alliiiiigl iimiir mik diil op geen andere ijze in dirii liirslmiil erl rti ring is Ie brengen En zoover ijii My nog niet Wel is sedert jaren de aandaeht op dit onderwerp gevestigd wel zijn individueele pogingen veelal door fabriekanten ingesteld ou het vraagstuk tot eeue beslissing te brengen wel zijn hier en daar die edele pogingen met goed gevolg bekroond maar op den algameenen toestand heeft dit alles geen merkbaren invloed uitgeoefend Er is nog niiimer eene poging gedaan om dezen kanker onzer arbeidende klasse geheel en al uit te roeien En dii vindt hierin geroede verklaring Van staatswege is reeds in 18t 3 eene commissie benoemd die met dit onderzoek belast werd en die werd oijigeuoodigd de middelen tot verbetering aa te wgzen Voor dat men zelf de handen aan t werk sloeg wilde men afwachten wat bet oordeel dier officieole commissie zou zijn Haar rapport bleef lang uit zij t dan ook buiten hare schuld Eerst iu t jongste najaar verscheen een vijfde gedeelte van dat verslag on er bestaat geen reden om te gelooven dat de overige vier vijfde gedeelten spoi dig zullen volger Daardoor wordt ons inziens gereedelijk verklaard wiiaroin nog geene pogingen van particulieren zijn uitgegaan om deze zaak te regelen Heeft dus de opdracht aan eene staatscommissie aan den eenen kant wellicht bestendiging van den ellendin n toestand veroorzaakt iaii den andereu kant moeten we niet vergeten dat eene particuliere vereonigiug haar fundament vinden kan in t werk dier staatscommissie een werk dat zeker niet in zoü n betrekkelijk kort tijdsbestek i ii eYonmin op zoo volledige wijze door particuliere krachten zou voltooid zijn Daukbiar dus voor dien omvangrijken arbeid dankbaar voor t resultaat dat dit onderwerp niet bij de wet moet worden geregeld is t thans de beurt aan de particuliere krachten om het werk voort te zetten tot verbetering van liet lot der iixbriekskindereu De fabriekanten moeten zelf het schoolgaan bevorderen het op jeugdigen leeftijd iu de fabriek komen tegen gaan de werkuren naar de werkkraeliteii regelen Het s ook luiu lieliuig ulwure t slechts hieiMiu dat liet lii liaiiielijk verstandi lijk eii zedelijk ontwikkelde kind later een knielitiger een heler iirbrider zal ijii dan die akelige mide i iiiiiueties en inidi vroinvljes die wat hun lei lli d hciiell Ud tdl lil kinderen li hiinivii icdeelteijik i nw r uuihiIi i uK vervuld ADVERTENTIEN worden geplaatst van 1 5 regels a 50 Centen iedere regel meer 10 Centen GR 00 TE LETTERS worden berekend naar plaatsruimte Afeonderljjke Nommers VIJF CENTEN Het schoolverbond zal trachten het schoolverzuim te keeren Geven wij het eenige jaren arbeids om te zien wat het uitwerkt Kwaad zal het in geen geval doen Zouden dergel ke proefnemingen ook niet kunnen gedaan worden ten opzichte van den leeftijd en t aantal werkuren onzer arbeiderskinèeren Regeling b de wet moet steeds het uiterste middel bljjven Vrijheid moet steeds boven dwang gaan En eerst dan wanneer overtuigend de treurige ondervinding is opgedaan dat vafl de leden van den staat dienaangaande niets te wachten is dan eerst is het oogenblik daar waarpp de staat zelf om t hooge bdwg d üaal ts schcn l eidj moet treden en een gedeelte van den tijd dezer kinderen mteigenen BUITENLAND ENGELAND Het is trtmehjk zeker dal de regcpring zooilrii de leden v iii bel ftijtciliius uilen bijei njjckomen ijn een voorslid v imlieiii n li t eene verinhuierinjj van hel leger Sommifre miliuiire oi füiiieii beweren dat die vermindering IJÜflO iD in iindere dut ij 10 000 in lil zal bedr iL en Engeland geeft his een goed voorbefld a in JOnropii maar i geldt hier minder een inaalregel van poliiiek belang d in van u ver huishoiidelijken aard als een gevolg v m het sieUel van be uihigiiig dat door dit miiiislerie gehuldigd wordt Ook al en 0 i iclile der in irine ip i ii iiiiniheiil worden lietraeht en uilen in alle drparieinenten van be Uinr be uinigingni worih n ingevoerd tot groolf ergernis van die ambtenaren elke zichjaren lang in eene imeeiire luoehlen verheugen en dio hunne luide kl iehtm voegen hij de jeremiaden welke door hel publiek in de bladen worden aangeheven tengevolge van gernchleii waarbij sun de inenigle vvordl di l3 gemaakt dat de spaarzaamheid van JladsloiiB nog veel verder zal gaan dan aien vermoeili la men beweert in allen ernst dal de regeerini er ninigheiilshalve aan denkt om de HiUbehe en Keiisinglon museums tt sluiten a smede Ie nationale galerg den Holanischen tuin Ie Kevv de slerrewiieh ie iieenwijh enz Het opper te gerechtshof der Vereeiiigde Stalen heeft 11 1 ir men van da ir meldl in de vniag van het behislen der openbare bankinriehtingen eene nilspniiik geveld die verder dan dat onderwerp reikt en in het algemeen het recht van bebistinghelleii hit wettig betaalmiddel en de schuldbrievou Ier Vereenigile Sl iten aanroert Ite nllspraak was dooi en oppeireidiler Jliase opgesteld en werd d or de mei vderlieid der luien ven het gerechiihofbeaamd l it II lil II inhoud is iif te leiden 1 dat de ni liciiLile sriiiililhiieven na ir hel ui liel van li t hof en II min al di niiiiMlMlIri i n a iii b l i tiug oiiilcr vni n kiiiiiieii wonlin dat het k ipita il en de ii iiti III ii iluiii ili i luildlineveii niet h ir geld iii ielcn ukIi ii betaald Uct ia eene gcHielitige