Goudsche Courant, vrijdag 25 maart 1870

3 mumm 1870 Vrijdag 25 Maart N 871 GOÜDSCHE COURANT Nieuws en Adverlenlieblad voor Gouda en Omstreken De ditgave Aozet Courant geschiedt ZONDAG WOENSDAG en VTIIJDAG In de Stad geschiedt de uitgave in den avond van DINSDAG DONDERDAG en ZATERDAG De prgs per drie maanden is 1 75 franco per post ƒ 2 ADVERTENTIEN worden geplaats van 1 5 regels a 50 Centen iedere regel meer 10 Centen GR 00 TE LETTERS worden berekend naar plaatsruimte Afzonderlijke Nommers VIJF CENTEN De inzending van advertentien kan geschieden tot één uur des namiddags op den dag der uitgave GRONDWET In 1814 werd ons land door de genadige goedheid van den souvereinen vorst met een grondwet begiftigd en deze gift werd met gejuich door het volk ontvangen Die grondwet door de notabelen des volks goedgekeurd moge Toor de toenmalige tijden gepast geweest zijn z moge de vrijheid geschonken hebbon die het Nederlandsche volk toen konde verdragen zfl was toch ook de steun van het vaderlijk sjezag dier t den en het binnen de grenzen der toenmaUge regeeriug kon steeds door artikelen nit de grondwet gewettigd worden Jaren gingen voorbjj jaren van blind vertrouwen aan de eene van mistrouwen en ontevredenheid aan de andere zijde Met do balanceerstok in de hand hier gevende daar j eniende worstelde men 15 jaren om allen te voldoen tot eindelijk de onnatuurlijke band die het zuiden met het noorden verbond geweldig verbroken werd en voor het noorden die iaren van volharding volgden waarvan wg nu og de gevolgen moeten dragen in onzen zwaien schuldenlast Willem I trad in het jaar 1840 vau het staatkundig tooneel af een ontevreden bevolking achterlatende die de tradition van 1814 vergeten zijnde de grondwet niet meer als een model van staatsmanswijsheid beschouw 3 maar meerdere vrijheid verlangde Het persoonlijk gouvernement had wouden geslagen van meerdere vrijheid slechts wachtte men herstel Groot was dan ook de teleurstelling toen de veranderingen in de grondwet cox de afscheiding van Belgio noodig geworden zich tot de noodzakelijkste bepaalden en die teleurstelling werd bij velen verontwaardiging toen dreigende belastingswetten in te korte i moesten voorzien die door beter toezicht op de handelingen der vaderlijke regeering hoogst waarschijnlflk zouden voorkomen zijn Het ontwerp van g oiidwet door negen edele mannen ingediend koi de goedkeuring der tweede kamer niet verwerven de vertegenwoordigers des volks vonden het te verniote zelf de handen aan het werk te aiaan liever wachtten zij Ie vooi htcUen van cV rcgoering wanneer deze deu iijil geschikt oordeclile zou iezij iniuiers in de behoefte voorzien De verte genwoordiging des volks had nog niet gebroken met het vaderlijke regeeringsstelsel toen het volk rich reeds mondig gevoelde en met klem vau redenen als een rechteischte wat misschien schoorvoetend als een gunet door de regeering zonde geschonken worden Het jaar 1848 was daar gewichtig voor geheel Europa in het nlgemeen voor Nederland in het bijzonder Door de omstandigheden gedrongen gaf de regeering toe De koning verklaarde zich voor grondwetsheriienirg en onze tegenwoordige grondwet is de vracht van het bedaard overleg tusschen de kroon en de volksvertegenwoordigers De wensch van t volk naar licht en orde was vervuld de vryheden noodig voor een mondig volk werden door de grondwet gewaarborgd de ontevredenheid verdween met vertrouwen zag men de toekomst tegemoet en de verwachting is niet beschaamd De toestand des lands verbeterde jaar op jaar de welvaart uam toe ook hier bleven de vruchten niet uit die de vrijheid schenkt Maar is nu die grondwet volmaakt Ruim 20 jaren zijn sedert de grondwetsherziening verloopen de gebreken zijn door de ondervinding aan het licht gekomen en nu en dan verheffen zich stemmen die herziening noodzakelijk achten De volkswcnsch doet zich echter nog niet hooren nog slechts weinigen vragen verandering van de eene of andere bepaling Vooral de artikelen omtrent het kiesrecht en het onderwijl worden van tijd tot tijd besproken gewogen en te licht bevonden Vroeger zou nion zeggen ligt met een g Zijn die besprekingen gevaarlijk Is degrni dwet boven kritiek verheven en de khxhtgegrond dat thans niets meer heilig is en zelfsde grondwet besproken en afgekeurd wordt Men zonde het bijna denken als men die aanmerkingen schoorvoetend hoort maken on meestalterstond hoort beantwoorden met de opmerking het zoude misschien goed zijn maar de grond wet verzot zich tegen do veranderingen Hetis in stijjd met de grondwet en dus Verre zij het van ons de tegenwoordige grondwet te minachten Door haar hebbeu wij veel zeer veel rechten wfiarnaar andore volken nog vorlaiigond uitzien i mar verre zij het ook van ons om on e grondwet diedantooli ook slechts nionschenwork is voor iets vohnaaklh te houden waaraan niets meer te verbeteren is De twintig jaren van ons staatkundig leven na de herziening der grondwet zijn niet zonder nut voorbijgegaan wij zijn ouder geworden ook op staatkundig gebied en vee wat in 1848 goed was vraagt nu herziening Reeds werd gewezen op de bepalingen omtrent het kiesrecht de bepahngen omtrent het recht van petitie zijn voor uitbreiding vatbaar het recht aan den koning gegeven om oorlog te verklaren en vrede te sluiten is niet zouder ernstige bedenking Het recht van kamerontbinding moet meer bepaald zijn De koning was geheel in zjjn recht geweest als hij onder het ontbindingsministeiie nogmaals ontbonden had en wat zou het gevolg geweest zijn Hei hoofdstuk omtrent do defensie wordt niet opgevolgd Waar is de nationale militie uit vrijwilligers samengesteld Waar is de toereikende zeeen landmacht aangeworven uit vrijwilligers om te dienen in of buiten Europa naar de omstandigheden Het armbestuur is een onderwerp van aanhoudende zorg der regooriiig zegt de grondwet Logt die zorg de verplichting op aan den staat om de behooftigen te verzorgen Hoever moet die verzorging zich uitstrekken I an menhet met het oog op die bopriing de ke kelijke armbesturen kwalijk nomen a s zij niei in de plichten van den staat willen trodon Maar reeds genoeg onderwerpen die met vele andore vroeger of later nan do orde zullen komen on waai an de oplossing niet zonder wijziging der grondwet kan pJaats hebben Behoort grondwetsherziening dus niet tot de onmogelijkheden het is een zaak die tot geo i partijzaak raag verlaagd en nimniei lichtzinnig mag ondernomen worden De stcin des volks moot zicli krachtig doen hooren pii dan maar dan ook iiUeon is de tijd gekomen om db i ppalingen der giondwet te toetsen ami het staatsbelang dan kan hor i ning plaats hebben en behoeft men niet afgeschrikt te gorden door de vrees dat nioii heiligschennis pleegt als men de grondwet wil veranderen Maar een ding mag vooral niotwo den voorbijgozion forwijl y lii f gepaste tijdstipn stig vorhi iden moeten wij ijveren in hot tot stand brengen dier verbotovlngcn wier invooiing kan gostliiedoii zouder lioiz oning dor grondwof