Goudsche Courant, woensdag 6 april 1870

ders hun ohristenJotn in den steek Al itilke kuns enarijen 1 de e specula op d egeorhjkhcid aarb j me aan du l ef c er g Mi ce doel Vüorstelt dal een ander is d het dwl dat men he i wil doen bereiken brengen ons 3p den duur niet verder Men nipct het onderwijs zoeken om het onderwijs zelf en om niets anders Men moet het volk het onHerwij loeren waardeeren om zijne i iKone we eulijke verdicnslen niet omdat er winst by te verdienen valt omdat er kleederen eet of diinkware op toegegeven worden De school moet gien bedeelingsbureau of eoephuie worden waarbij de soep de houfdiaak is Als men den natuurleken weg volgt en de gelegenheid tot het ontvanijei van onderwijs openstelt zonder dwang en iunder lokaien zal men langen lijd noodig hebben eer wen het ideaal vai liet algemeen en reg lmatig de school bezoekend volk bereikt heeft Doch men zal er komen eu ev i volksoverluiging gewonlen al de school iet cukol eei e nationale maar fcic populaire instelling geworden zijn Van de kunstraaiige prikkels verwachten wij niets dan Iele Hing J e Nederl soepleerlingen zullen juist zijn als de Indische r jstchristenen leerlingen zoo lang als le soep en christenen zoo lang als de njst strekt Jfen leest in hel Algemeim Politieblad een waarschuwing van den heer cüiniu ssari8 van politie te Alkmaar legen twee personen thans in de provincie NoordHoUand rondreizende De ceu zich voordoende als koopman spreekt gebroken l uil oh is kort van gestalte mager en bleek en draagt een baard onder de kin oploopend in een knevel de anders zieh voordoemle als kneoht van den koop nan IS eenigzins langer van gestalte zwart van h iar en uitzicht en draagt een knevel I ze personen melden zich aan en doen allerlei leugeiiachtige verhalen Zij bieden alsdan legen spotprijzen karpetten lafelkleeden kaloenen slolFeii linnen en laken aan Zeggi nde de verkochie kleedrn den volgenden dag te zullen leveren en over ilrn koopprijs te zullen disponeeren laler blijkt dat men bij den kcop van het linnen of laken hetwelk zij bij zich heiiben en waarvan de levering en betaling onniiddellijk plaats vindt veel minder ellemaat heeft dan daarvoor is beiaald en dnt het gek ichie linnen in het midden katoen b vat en het laken eer slecht is Aangezien deze personen onlangs ook in deze gemeente met het zelfde doel hebben rondgezworven n getracht op dezelfde wijze een paar inge elenen U bedriegen hetgeen hun echter niet is geliikl heeft het de commissaris van poliiie alhier niet onilieiistig geacht bovengenoe n l bericht aan ue inge elenen bekend te maken opdat zij zich v or dergehjke kooplieden mogen wachten die ge o i l jk s mnrgeni met den spoortrein aankomen en des avonds weder daarmede vertrekken opdat hunne namen niet op de nacht registers der Logciienthouders zoi ileii voorkomen en daar zij dan gevaar liepen met de politic in aanraking te komen WEKELIJKSCH OVERZIC iT van t behandelde in de T w e k k K a m k it der Staten Generaal 1869 1870 4 April Zoodra er sprake is om onderwerpen van adininiatratieven aard Ie regelen dan is onze minisier an nsncicn the ri ht man Voor dergelijke oiiderwerpeo heeft hij een zekere voorliefde die volkonion geëvenaard wordt door zijne te ilezcr zake hoogjiiseliatte capaciteit Een verdienstelijk werk hfefl il in ook nu de minisier weer gedaan door uit zijne ni ii l irieele porlefeiiille van t jaar 185S ee i oiiliverp ie halen dat twaalf jaren ruslen bleef hoewel er reeds lang te voren reikhalzend naar was uitgenen Het is t wetsontwerp betrcfTende de grondbelasling Liat men zich echter door den groolschen titel geeiie illuiiën scheppen Het wetsontwerp is volstrekt geene nieuwe regeling dezer belasling het is slechts eene voorbereid inf daarioe Hel was tot nu toe slechts aan enkelen gegund goeil den weg Ie ken eii in den doolhof der wetten die de gronilbelasling regelden Thsns zijn al die wetten in dit ontwerp tot een geheel vereenigd en dus t overzicht dezer wetgevipg ook voor minder begunstigden wegijelegd Terwijl dus nu niels anders bedoeld werd dan vereeniging van t verbpreide volgde daaruil ecliter hier en daar ook een kleine schifting en daaraan moet t voorzeker w rden toegt ïnhrcven dat de kamer zich ruim drie daj eii mei dit welsonlwerp bezig hield Hel langst bceidin haar ile artl 2 un 21 die beiden door een kruismur van amendementen werden beschoten en gedeellelijk het onderspit iltlf den Art 25 werd t eerst in behandeling genome Het loopt over de vrijslellingen van de grondlielasling Zij zouden worden verleend voor alle eigendommen van openbaar nut b v die van de i staal van provinciën gemeenten waterschappen voorls keritcn begraafplaatsen schoolgebouwen met uitzonderi g vaii kostscholen gebouwen behoorende tot erkende instellingen van weldadigheid dic tot bevordering van kunslen en wetenschappen en de bergplaatsen stallen en werkplaatsen van den landbouw Terstond werd dit artikel door twee amendementen begroet de heeren CoiiNELls en PvLS wilden voorkomen dat de redactie aanleiding gaf om de seminarien te drukken want dit zijn altijd kostscholen zoodat zij schatplichtig zouden worden worden waut tot nu toe waren z j t niet het art zou dan in dat opzicht met t beginsel der wet strijden De heer v EcK kwam op voor het bjzonder ondcrwij uitgaande niet van kerkgenootschappen maar van particulieren Wat oor reden is er zoo vroeg hü om de scholen van een kerkgenootschap vrij Ie stellen en b v de scholen der maatschappij tot Nut van t algemeen niet De heer v IIowtkn droeg ook thans de banier v ui t geavanceerd liberalisme Het is voorzeker aldus sprak hij een regel van handige politiek de kerkgenootschappen te ontzien De kerkgenootschappen zijn maglige ligchameu Maar om de kerk te believen moet men mijns inziens hare vrijheid niet verkorten noch de neutraliteit van den staat in gevaar brengen En nu is het zeer zeker dat als men direct of indirect te veel ondersteuning geeft aan de kerk het gevolg daarvan is dat de kerk in eenc eenigzins afhankehjke positie van den staat geraaki Het tweede gevolg is dat het eere kerKgi iioolschap heden en bet andere morgen de bulp van den slait verkrijgt en dat per slot van rekening de verschillende kerkgenootschappen min of meer een monsterverbond uitmaken om uit de staatskas Iets te krijgen Daarvan is wederom het gevolg nadeel voor hen die door hunne gevoelens neutraal slaan tegenover alle keikgenoütschappen en voor de kerkgenoolsi liappen zelve dat de eerbied dier neutrale personen voor haar niet vermeerden wanneer zij ze zoo gevoelig zien voor gelilelgke voordeelen Ik wensch alnjd Ie handhaven én de vrijheid van de kerk én lie iienirall eit van dcu staat En juist omdat die belilu beginselen in dit artikel worden geschonden zal k mij daartegen krachtig moeien verzelten t ok de hèercii UEïMskKiiK Az en Cbkmcbs slelden ieder nog een amendement op dit art voor Het eerste betrof de redactie van een paar zinsneden het werd door den ininisier overgenomen Het tweede wilde de vrijslell ngcn waarvan dit art spreekt doen eindigen niet 187 tenzij zij bij eene afzonderlijke wet gehanilhaafd waren Dit amendement had vooral zijn omslaan Ie danken aan de rede van den heer V HoUTKN liet doel van den beer urMiuis toch was juist iloor de vr jstelli igen van kerkgenoolsohappen tijdelijk Ie maken over eenigeii tijd daarover aiiiierniaal en dan niet ter loops m nr iii t bijzonder icne beslissing te kuuiien nemen Duch dit amendement werd evenals dat a den hücr v EcK v rworpon terwijl da van de heeren CoitNKi is en ïLS ten gevcige der nadere verklaringen van den minister werd ingetrokken en eiiiilelijk rt i aangenomen mei V Ie II stcnmen Dal elfial lejjenslemincrs is te k iraklerisliek o d len niet even te noein ii De a ili revolutionaire v Loon jilcilON HOFI JUNN V UKIt V Uassknaeu in V Lynden stemden eendrachiig met v d I uttk v ü Linden V Houten de Itoo en Idseuua Ligt hierin niet het beeld der toekomst waarin de haifhrden zullen uitgeworpen zijn en hcht en duijier strijden om de opperheerschappij En nu art 2i Het bevat het tarief der hermelingeii en herzieningen Iteeds terstond wijzigde de rniiiister het door ier gemoelkoming aan sommigcr bezwaren de grens der afinetingsschaal wat enger te nemen Dit zag vooral op een ingediend ameiidemeMi van den heer Houten die dit dan ook introk Doch de wijziging voldeed velen i iel en de tamelijk langdurige discussie had eerst een amendement van den heer Stieltjes die t echter later terugnam en ook een van den heer lioiiKET ten gevolge Deze stelde voor de oude redaciie vnu den minister vóórdat de heer v Houten zijn amendement had ingediend Het sprak van zelf dat deze laatste daarop terr nd met een ruimer amendement voor den dag kwam Hij moest t onderspit delven en de heer Bokret had de satisfactie van zijn amendement met 46 tegen 21 stemmen aangenomen te zien Het overig gedeelte van t ontwerp vorderde nu zeer weinig tijd meer Het werd aangenomen met 53 tegen 9 stemmen Als de ininister nu maar woord houdt en na dezen voorbereidenilen maatregel tot hervorming ook aan de hervorming van ons belastingwezen zelvedehand slaat Hel ontwerp tot rtgu ing van het onderwijs van rijkswege in de beeldende kunsten was daarop aan de orde vastslellende de oprichting eener academie tot opleiding van kunstenaars Het a b dezer wet was op een uitzondering na slechts een hymne van lof en dank aan den minister van binn z aken vuor de regeling van deze aangelegenhei l De oppositie had in deze hymn de zwaarste solo opgedragen aan de heeren llAPtMANsen Saaumvns en deze laveten zich best van hun taak De heer Blom was onder de sprekers de cenige die eeu ander liedje zong Niet omdat ik do aak afkeur maar omilat het doel t welk de minister zich voorstelt naar mijne meening op hetere en goedkoopere wijze dan volgens de bepalingen van dit wcts ontwerp kan worden bereikt zal ik er mijne stem ni t nnu kunuen geven Met hem stemden er twaalf leden tegen dit ontwerp terwijl 52 leden er üich mede vereenigden Aan deze kunstacademie zal onderwijs worden gegeven in het teekenen uaar het meuschenbeeld antiek en levend raodelj de beeldhouwkunst j de schilderkunst de graveerknnst de wetenschap van het schoon aesthetica vooral in betrekking tot de genoemde kunsten en de bouwkunst de kunstgeschiedenis de ontleedkunde van den raeiisoh in belrekking tot de kunst de doorzicblkunde De heer Haekmans wilde ook de bouwkunst en later alleen de hoogere bouwkunst ouder de vakken opgenomen zien doch dit droeg d goedkeuring der kamer niet weg Dit werd ie Delft gedoceerd en t v as ondienstig dit onderwijs aan meer dan e ne inrichting te geven Dat trouwens de bouwkunst niet vergeten was bleek uit het vijfde dfr opgenoemde vakken rt 4 regelde de schoolgelden ƒ 100 sjaiirsvoor hen die alle lessen volgen De heer HeejiskeüK Vz stelde voor aan onvermogende jongelieden met bijzonderen aanleg voor eenig kunstvak beg iafd vrijslelling van de betaling dezer som te verleeneu De heer v Nispen v Sevenaer bestreed dit amendement met alle kracht Zijne beschouwing achten we zoo juist dat we hein gaarne het woord verleeneu Ik ben niet zoo sprak hij ingenomen met het Icn beeld van den heer Heemskerk Er kunnen enkele voorbeelden zijn dat er groote talenten in onvermogende jongelieden verscholen liggen die zich zonder hulp niet konden ontwikkelen maar dit bepaalt zich dan toch tot zeer enkele gevallen en dan zal er altoos wel middel gevonden worden om zulke jongelieden op de akademie geplaatst te krijgen Men moet de deur niet te wijd openzetten Men moet niet vergeten dat wanneer er geen echt talent aanwezig is men door het ondersteunen van onvermogende jongelieden om hen tot kunstenaar te doen opleiden ongelukkige mensclien maakt ongeschikt voor het vak waarin zij werkelijit hun brood hadden kunnen verdienen menschen die zich misplaatst gevoelen die zoogcnaamii kunstschilder zullen zijn geworden maar zonder het inderdtt id te wezen Ik ken voorbeelden van zulke jongelieden waarvoor men zich nog al aanzienlijke opofferingen heeft getroost en die niet zijn gesliagil en verloren zijn gegaan voor den stand waarin fij hadden moeten blijven en zich gelukkig zouden hebben gevoeld Door particulieren of door de regering zullen wel altijd middelen kunnen gevonden warden om jongelieden begaafd met uitstekende talenten op de akademie te plaatsen Maar hel is waarlijk niet in hel belang dergenen die men wcnscht te helpen om de deur te wijd open te zetten want men zal er dan alligt velen zien binnengaan die als het er op aan komt blijken niet veel talent te hebben en zich dan lelourgesleld en niet gelukkig zulten gevoelen Bij de tegenwoordig zoo algemeen bestaande zucht om zich uit een meer nederigen maar hoogst nuttigen tot een meer verheven stand te verheffen zullen alligt vele jongelieden of zelven door ijdelheid geprilfkeld of ten gevolge van die hunner betrekkingen zich op hel kunslenaarsvak willlen toeleggen en niet slagen Met H legen 20 stemmen werd t amendement Heemskerk Az verworpen Ook bij art 12 werd de discussie vermeldingswaard Dit en de volgende artikelen regelen de uitreiking van medailles en t toekennen van jaargelden aan de verdicnslelijksten onder hen die het bij een vorig art omschreven examen met gunstig gevolg hadden afgelegd Ook hierbij heeft de heer V Houtsn onze volkomen sympathie Bij deze artikelen wordt volgens hem het solide terrein van t onderwijs verlaten voor t glibberig pad van de beoordeeling van kunstenaars Zij die in den wedstrijd gelukkig zijn worden door den staat als kunstenaar geijkt zeide de regeering Dien ijk verlangt spr niet hij is sohadclyk voor de ontwikkeling der kunst De maatstaf der beoordeeling 13 niet vast te stellen en de volgeling van den meesicr zal dus eerder kans hebben op de medaille dan hij die afwijkt Het is ondoelmatig om aan jongelieden bij i verlaten der academie de verklaring mede Ie geven dat zij een groot talent hebben Prikkels behoeft do kunst niet zij zelve IS uitlokkend genoeg wanneer men haar om haar zelve kan beoefenen Anders verlangt zij aanmoediging omdat onze gegoede en vooral oi ze rijke klas e de knnfi bijna niet ondersteunt omdat men 111 Nederland een hoogst beschaafde opvoeding kan gciiiülcn zonder ooit van tostheliok de wetcuscbap mÊs4 WÊI S KBÊBK WB9ÊÊÊlÊbmétÊIÊflll