Goudsche Courant, vrijdag 10 juni 1870

Anil het Noorden tclirijft Pascal Dupral Een miiMnd telcilen heb ik uwe aandacht pevcsligd op Ie schiindolijko borckcningeu van het gouveriieniciit bg de gevaujfcDurmiug in naam dar openbare veiligheid van honderden burgers aan den vooravond van het plcbisciei Over de bedoeling van dezen maatregel valt thans niet meer te tivijfelen De rcclilerlgke macht iet zich niettegenstaande hare inscbikkolijkhcid eiken daggenoopt oen zeker aantal gevangenen in vrijheid te stellen Weldra zal er v n deze ontzettende samenzwering die geheel Frankrijk scheen te omspannen niets raeer dau eeuige personeele excentriciteiten overblijven waarin men bovcnilien nog de hand der politie waarneemt Het IS zeker een schrale buit voor het hooge hof dat weldra zal bijeenkomen en te Versailles zitting schijnt te zullen Uuuucn Men schrijft uit Oaasterland Met hel hooien Is in deze en andere gemeenten een begin gemaakt £ r zijn reeds eenige grasmaaiers met dat doel uit het Pruisische aangekomen De eerste snede valt niet mede Er staat wel veel gras maur t is zeer kort Warmte eu regen ontbreken volkoinen terwijl de Noorden en Noordwesten winden vrij wat kwaad doeu lutusschen staat alles over t algemeen zeer goed De booneu blooien reed sinds eenige dagen zitten buitengewoon vol eu drageu bijzon ler zware bloesems dooh blijven opmerkelijk laag Aanlappelen verloonen een veelbelovend gezicht en t zalfde geldt van de graneu Aan drinkwater komt hoe langer hoe meer gebrek WËKËLÏJKSCK ÖVfiRZICHT van t behandelde in de T w k e d e Kamer der JStiitenOeneraal 18C9 1870 8 Juni Het bflangrijkst punt in de afgeloopen week is de ougeschoDiKn aanneming der suikernet waardoor eene belangrijke wijziging is gebracht in t regeerings reglement vour Ned lndie Art 56 van dat regl toch bepaalt dat de gou verneurgeneraal de op hoog gezag ingevoerde cultures zooveel doenlijk in stand houdl Art l van de suikerwet bepaalt l dal geene nieuwe invoering op hoog gezag van de suikercultuur plaats heeft en 2 dat waar die op hoog gezag ingevoerde cultuur bestaat de beschikking over grtinden door inlanders voor eigea gebruik onigonnei eindigt met don aanplant van 1890 terwijl ua den aanplant van 187 8 die besobikkiug voor elke onderneming jaarlijkach wordt verminderd Art 2 bepaalt dal de gouverieur generaal zorgt dat aan nuttige bedrijven geene modelooze belemmeringen in den weg gelegd worden of blijven en vervangt art 60 van l regl dat hem voorschrijft den handel de nijverheid en den landbouw aan te moe igen en voor t aanleggen van markten zorg Ie di gen en er voor te waken dat op die markeen geene belastingen worden geheveu Tusichen t bestaande en t nieuwe ik dus dit t verschil dat het zoogenaamd beschermend stelsel wordt verlaten en dat daarvoor langzamerhand in de plaats treedt de eenige toestand die op den duur houdbaar is vrije industrie Hoe komt l nu dal een dergelijk ontwerp van liberale zijde zoo u sterke tegenkanting ondervonden heeft i Hoe komt dat ouder de tegensiemmers geteld werden de hh v Holten Ehanskn V D PuïTE en Mihandolle Hel is voornamelyk hel onder 2 en 3 bepaalde dus de maatregelen van overgang die bij deze en vele anderen bezwaar vonden Onder 3 van a t 1 loch werden eenige voorschriften gegeven aan den gouverneur generaal bij de regelingen en overeenkomsten uil die afschaffing der suikercultuur op hoog gezag voortvloeiende en voomamelyk de beschikkingen regelende over den gedeeltelijk vrij gemaakien arbeid Hetgeen hieromtrent bepaald werd was niet liberaal genoeg naar t oordeel dezer koloniale specialiteiten Er werd door dit ontwerp niet genoeg gedaan om den onrechtmatigen druk op de nlanders in vroeger tijd gelegd weg ie nemen Wat zij wilden werd door den heer Mihakdolle aldus uitgedrukt De weg om den arbeid werkelijk vrij te verklaren bestaat daarin dat men scheiding maakt tusschen beschikking over de gronden en brchik kiug over de personen en dat men de lusschenkomst van het gouvernement doet ophouden by de beschikking over de personen dal men den arbeid vrij maakt en den Javaan niet meer tot arbeiden dwingt hetzij in de fabriek hetzij op de velden maar dat men daareulegcn als middel van overgang gedurende eenigen tijd de beschikking over de gronden behoudt doch Ann tegen volledige schadeloosstelling Die overgang zou geloof ik de maalrcgel zijn om den gonverneinenlsdwang te kunnen opheffen zonder de cultures levens op Ie olFercn Die lusschenkomst van het gouvernement zoo als de dwang euphemistiach allijd in de stukken genoemd wordl is tttccledig men beschikt over den persoon en men beschikt over de grond Nu is zeker het meest odicuse gedeelte daarvan de beschikking over den persoon de dwang den persoon opgelegd Maar dun is geloof ik ook du weg aangewezen Wanneer men deu tegenzin der bevolking wil overwinnen beginne men het mee t odieuse gedeelte van die lusschenkomst op t hellen men beginne mei den arbeid vrij te maken Dat dit mogelijk is heeft de onilervinding geleerd De arbeid die gevorderd wordl is tweeledig èu op de velden èn in d fabrieken De regeling van 18G3 heeft den arbeid in de fabrieken vrij gemaakt Dat dit kun geschieden heeft de ervaring bewezen 57 fabrieken werken thans reeds geheel met vrije arbeiders in de fabriek De meerderheid der fabriekanlcn is vrijwillig lot die regeliiig toegetredt i waarbij hun alle lulp l het leveren van arbeiders in de fabriek is ontzegd Maar er is meer m lie eiu i c i iuriwken waarin thans nog hulp van de regeeriag verleend wordt is inderdaad de arbeid ook reeds vrij Indien men inziet de stukken der suiker enquête dan blijkt dat de cultuurdieustpligligen op wie de verpligling gelegd wordt in de fabrieken t arbeiden en die in don regel de geërfden zijn iiooil zelf in de fabriek opkomen maar plaalavervancrera stellen Indien zij plaatsvervanger zenden clan zeg ik dat de fabrikant die personen zelf wel kan aanwerven Het is dun sleolilii ceiie quiesiie van loon Niet alleen in de fabriek ouk op de velden dient de arbeid vrij gemaakt te werden Do ondervinding leert dat overal waar de ondernemer de bescliikking heeft over grond hij nooit gebrek heeft aan handen voor den veldarbeid ik wijs op de theecnltnur de koffijculluur en ook op andere cultures Diuirwaar de suikercultuur op particuliere gronden gedreven wordt op gronden die de ondernemer in eigendom of in huur heeft ook daar is geen gebrek aan handen Ik wijs op Pazakaulrues Stelt men daartegenover het gevoelen van den heer Lentinii dan krijgt men een tamelijk juist denkbeeld van den slajid der parlijen ilie algevaan mde zi ide Ik geef vulkumeu loe dal het stelsel dat door den heer Miii vNDOlle is ontwikkeld past in bet kader der liberale beginselen eu ik zuu wensi hen dat het toegepast kon worden maar het is de vraag of hel op dit oujieublik in alle op ichten toegepast kan worden Het kumt er op aan de middelen te bedenken om erne cultuur die zulk een belangrijken invloed uitoefent op de algemeene welvaart van Nederlaiidsch Indie zuuder groole schokken tol eene vrije cultuur te doen overgaan Naar mijne meening is het nooiiig dat maatregelen van overgang beraamd worden Dat wil ook de rrgeering Door allerlei anicndemenlen en subamendemenien werd door hen die sneller vooruit wilden getracht de wet in hun geest te wijzigen Het mocht niet gelukken allen werden verworpen en daarna art 1 met 40 tegen 37 stemmen en art 2 niet 11 legen 36 stemmen en eindelijk de wel met ii tegen 35 stemmen aangenomen Behalve dit onderwerp verdienl nog vermeldingdal werden aangenomen met 5U legi n 1 siem belontwerp houdende voorwaarden waarop aan calainiteuse poldus in de provincie Zeeland tegemoetkoming uit s rijks schatkist kan warden verleend en met algemeene stemmen het wets ontwerp houdende bepalingen omlrenl den accijns op den wiju en dat lol vaststelling van uitgaven wegens verstrekkingen door hel departement van marine dienst 1870 Eenigen tegenstand ondervond ten lottehet ontwerp tot onteigening van eenige perceelenonder Zandvoordt ten behoeve van de duinwaiermaatsnhappij te Amsterdam Het was de Heer V GOLTSTEIN die oordeelde dat door aanneming vandit ontwerp de onteigenings wet verkeerd zuu worden toegepast liet zou hier toch geen algemeen maar een bijzonder belang gelden nl dal der duinuatermaalschappij Slechts tien leden waren t methem eens want t ontwerp werd met ii legen 11 stemmen aa ngrnonicn Laatste Be rich ten Brussel 8 Juni Bg koninkigk besluit is de heer de Jiavay ontslagen als procureur generaal hg is toegelaten om zijue aanspraken op peusioca te doen gelden Een ander koninklijk besluit onheft den heer de Hudy van züne betrekking als procureur des konings maar draagt hem de betrekking op van divisie chef bg hel ministerie van justitie Bij een derde koninkigk besluit wordt de heer Delecourt ontzet uit zijne belrekking van rechter van instructie Men weet dat deze heeren gecompromitteerd zijn in de zaak val Laiigrand Dumonceau Madrid 8 Jum IndeOonesis na langdurige discussie hel amendement van Jlojo Arias op het unnverp tot verkiezing van een koning mei 137 legen 124 stemmen uangcnomcu De miuislers hebben tegen gestemd Madrid S Juui M li verzekert dat de candidatuur van den hertog van Mouipensier geen kans vau slagen meer heeli Parijs S Juni De Frarifaii verzekert dat de hertog de Urainonl na zijne oplreding als Minisier don heer de llanncvilla inslruoticn heeft gezonden overeenkomstig de dépêche des heeren üllivier Parijs 8 Juni Hel gerucht il onjuist nlt zouden de heeren Ollivier en de hertog de Orumont hel met elkander oneens zijn belretfcnde het postverdrag met Spanje en de jurisdictie der vreemde onderdanen in Ègjpte Rome 7 Juni De dépêche die de heer Ollivier in l begin der maand Mei als iiilerimair Mini ter van liuilenlandsche zaken aan den heer de lianneville heeft gezonden ilrijdl volstrekt niet t i g rlrj d c v Vi v I Dl vier gaf daarin zgn leedwezen te kennen over het vruchtelooze der pogingen die aangewend zgn om moeilijkheden met den Heiligen Stoel te voorkomen eu verklaarde verder dat elke gedachlenwisjcling over deze zaak als geëindigd moest worden beschouwd De Fransclie gezant had dus geen enkele stap nteer Ie doen bij het Pauselijke Hof De minister zweeg in de dépêche over de scheiding van Kerk en Slaat en luaakie evenmin gewug v in de terugroeping der I Vanscbe troepen Na de onlvnngst dezer dépêche heeft de heer de Banneville geen enkelen stap bij den Pauselijken Steel meer gedaan doch aan de Fraijsche bisschoppen lieefi hg zijne sympathie te k ni eii gegeven met hunne pogingen ter verdediging hunner denkbeelden uelke uok die der Kegeering zgn Parijs 8 Juni In de zitting van het Wetgevend Lichaam heeft de heer Uaspail de Begeering geïnterpelleerd omlrenl de stralfen die den militairen te Straatsburg zijn opgelegd wegens het tegenwoordig ziju op ongcooriuufde vergaderingen Na eenige discussie is de Kamer lot de orde van den dag overgegaan ïeuieiii üe Bcrfetitcn Aan jufvrouw Uubinstein stiulcut to Praaj is machtiging vcrlceud om vouiltzingtiu te houdeü over letterkuude geschiBdenis wijsbegeerte en rheikuiidt llarliiigeu heeft drie dagen feest gevierd in het vooruitzicht der h veuverbrttiriug Vele Bosniera virtatcD huit laud wegens de afpersinEcn dar Turkt lu Italië ia het graiin verdord duor eeue tropieche hitte van inter duu drio wtkeii Loreltu Maun stuiki rt iu Je imdï lijiieD te Philadeljihia en voor ict iu huur onderhoud duur luttcrzctten In den nacht van Muandug uj Diiiidt g ia even in een uur brand uilgeliroktn iu het logi mcut Hotel du 1 Europe op het Vreeburi te Utrecht jteu der gasteu is uit het raam gesprongen en deerlijk gekwetst een ktUuer bekwam brundwuiuUii l e atüuniüjiuit heeft goede dienttteu gedaan eu ia een jiHar uur was men den bruiid meester I u Friesland is gedurende dn luanud Mei op leht houfdin irkten vevhuudeld voor ongeveer ƒ 650 000 boter de ginitddt Ule prijh was ƒ ii t 511 de hoogtts i Mei te Wüiidöiud ƒ 52 50 oor hit vurde ut 41 kilo s Ju Mei ziju 41 schepen duor hut kauaal van 6iuei geviren In 187 1 lüi te Wcerieu gehoudt n worden eene iuterniiliomile tciitoonsttlliug van vourtbreugselen vau landbouw kunst eu industrie Üe twee £ ugtUchen bij Gibraltar door foovers gcvaogeo ziju losgelaten Na aftrek van het geassureerde begroot men de schade door deu brand te bodegraven vrroorzaakt op ci ƒ 432 000 132 huisgezinnen zijn van wouuig eu hun niQSste goed beroofd Het Kransehe wetsontwerp op het dagbladzegel belooft inter dan hvt geeft Maursebitlk haldanha haust zich om zijn gt ele familie te voorzim vun voordcchge betrekkingen l e Uerlijiitche werklieden zuUen een gedenkteeken oprichten voor Waldeck V Uisinarck gaat p reis naar Egypte Tc Ouxara in Mexieo ia door eeue hevige a rdbeving grootv bchude aaiigLneht waarbij ook raeer dau honderd periouen zijn onigekoinen Üe Htoombeot Daeia met deu telegraafkabel voor de sectie West liidie Panama aan boord is gestrand op en rif bij de Bermuda s Het Tnrkscb Ferzisch verschil over de grensieheieing it in der minne bijgelegd De vereen tttaten hebben eeue subsidie toegestaan van 100 000 dollars voor eeue nieuwe Amertkuoiche noordi orl expeditie Üen 8 Mei jl heeft eene hhgelbui te Philadelphia in IS miunten de helft der glasruiten in de stad vernield en eeue scliade aangericht van eeu half millioeu duUari Keil Amerikaaiisch journalist beweert dat eene advertentie den vol uiiden indruk maakt op den lezer tl De auuonci vuor de eerste uiual apgeuomen hij ziel ze niet Voor de tweede man hij ziet ze inaa hij leest m niet Voor de derde maal hij leest ze Voor de vierde maal hij kijkt iiuur din prijs van htt aifikül Voui de vijfde maal hij spreekt er met rijriu vrouw over oor de zesde inaul 1 hij hpshiit het te koupen Voor de zovendt nMiiiI hij koopt het M A R K T BE RICH TEN Gouda i Juni De markt verkeerde in vrij vaste slemniing Tarwe l ooUchc per 21 UÜ kilo 3 5 Koo le