Goudsche Courant, woensdag 15 juni 1870

t4g § 1870 Woensdag 15 Juni N 906 GOUDSCHE COURANT Nieuws en Adverientieblad voor Gouda en Omstreken De uitgave dezer Cou ant geschiedt ZONDAG WOENSDAG en VRIJDAG In de Stad geschiedt de uitgave in den avond van DINSPAG DONDERDAG en ZATERDAG De prfls per drie maanden is ƒ 1 75 roneo per post ƒ 2 ADVERTENTIEN worden geplaatst van 1 5 regels a 50 Centfn iedere regel meer 10 Centen GROKTB LETTERS worden berekend naar plaacsruimte Afeonderlflke Nonuners VIJF CENTEN De intending van advertentien kan geschieden tot t6n uur des namiddags op den dag der uitgave De brief van den Heer Cremer n Niets is gemakkelgker dan tot wegneming van een maatbchappelijkp kwaal een wet af te kondigen en ook de handhaving daarvan zal la den regel niet moeil k vallen Van daar dat men zoo dikwyls om wetten hoort roepen tot verbetering van den een of anderen toestand De vereeniging tot besaherming der dieren wil mishandeling by de wet doen verbieden de maatschappy tot afschaffing van sterken drank aott den beschonkene door de wet willen straffen de een wil door de wet de kinderen naar de scholen dry ven eea ander wil den fabrieksarbeid der kinderen door de wet regelen Het komt ons voor dat deze vraagstukken der negentiende eeuw op die wgze wel doorgehakt maar niet opgelost worden De oplossing zou wellicht eerst voor een later tyd weggelegd zyn waarin al deze verkeerdheden zoo onomstoote yk en 7 00 algemeen als verkeerd werden erkend dat het publiek ook zonder wet zich daarvan onthield maar deze latere oplossing zou dit voor hebben boven de doorhakking dat dan door den vryen wil werd tot stand gebracht wat nu slechts gedwongen kan geschieden Slechts dan wanneer de belangen van het oogenblik zoo gewichtig zyn dat zg aan de geleidelyke ontwikkeling niet kunnen opgeofferd zonder t levend geslacht erg te benadeelen dan alleen zon de wot moeten tusschen beiden treden en gebiedpïi op welke wjze de kwaal zal worden weggenomen en dan nog moet de wetgever zeer omzichtig zyn en zich vooral niet tot het gebod óf verbod doen verleiden voor en aleer hy de zekerheid meent te hebben dat de kwatd daardoor werkelyk wordt weggenomen en dat daardoor geen nieuwe en misschien erger kwaal ontstaat Alle ontwikkelden betreuren het dat zoo vele jonge kinderen boven hunne krachten moeten werken en zoo ellendig onwetend blyven allen erkennen dat de toestand van t fabriekskind verbetering behoeft Dat is dm de niaatsduippeljjlvc kwaal wat ih nu liot geiieoBjm klely De doctoren zyn het er niet over eens de een peinst op middel die de kwaal doen verdwijnen zooals zü gekomen is langzamerhand en van zelf een tweede sckryft verplicht onderwys voor een derde het verbod om in fabrieken te werken Het laatite middel streng volgehouden helpt zeker even zeker als de man wiens beenen a ezet zgli geen last meer heeft van eksteroogen maar dit radicale middel wordt daarom toch nimmer tot wegneming dezer kwaal aangewend De vraag is natuurlyk zouergeen zachter middel zijn En want ook hier komt top aan zou de kwaal soms niet weggenomen maar verplaatst worden De toestand van t fabriekskind is ellendig zou die verbeteren door het verbod dat is de vraag Wy komen alzoo tot de bezwf ren tegen de wettelyke regeling door den heer Cremeb in zyn brief opgesomd on beantwoord Het eerste dier bezwaren erkennen wy in geen deele het wil geene inmenging der regeering in zaken van handel en nyverheid maar meer afdoend dan t beroep op een redevoering van Macaulaï in 1846 gehouden zou ons tosschynen t beroep op de verplichting van den staat ora de algemeeue belangen niet aan de byzoudere op te offeren Daar m is de vrijheid om petroleum of buskruit te bergen beperkt daarom is de verkoop van vergiften aan wettelijke bepalingen gebonden Ook het tweede bezwaar komt ons nog al gering voor t aantal kinderen dat in de fabrieken werkt zou vermeerderen wanneer de wet den duur van den arbeid bepaalde en velen die uu geen kennis maken met de fabriek zouden t dan wel doen Deze veronderstelling is zeer onwaarschynlyk de kinderen die niet in de fabrieken werkzaam zyn arbeiden elders of arbeiden niet Meer voordeel geeft de fabrieksarbeid niet waarom zullen dan de beide laatste klassen na beperking van dien arbeid het aantal fabrieljskinderen verdubbelen Doch nu komen de gewichtige de onoverkomelyke bezwaren Dat ouders hunne kinderen naar de fabrieken medenemen of hen daarheen zenden geschiedt in den regel niet uit weelde Het is niet de zucht om het eenigszins ruimer te hebben ia deze wereld die hen daartoe dryft niaar t n gewoonljik harde noodzakelijkheid die lieu daartoe dwingt de oudera verdienen ter nauwern d genoeg voor zich zelven en de al te jeugdige kinderen do ouderen moeten zeil hun kost verdieneu de armoede zal dus grooter worden en de toestand der kinderen niet alleen niet verbeteren maar de geheele fabrieksklasse er onder lyden Hierop antwoordt de heer Creueu die armoede zal ecA tydelyk zyn Reeds jm is de armoede groot de ellende byna algemeen want in weerwil dat de kinderen ook werken is toch de verdienste juist genoeg om niet van gebrek om te komen De skchts tydelyke vermeerdering der armoede door vermindering der inkomsten zal dus voorcl tydelyk zyn omdat die klasse spoedig belangryk zou verminderen door t gebrek dat zy lyden zou Waar nu eer te weinig dan te veel is om in het leven te blyven kan daar van een vermindering van dat weinige sprake zyn al voegt men er by dat die vermindering sleekts tydelyk zal zyn Doch de heer Cbemer noemt dit zelf het ergste geval hjj heeft nog een beter dat dit bezwaar uit den weg ruimt Er zal niet meer armoede komen want een onzer eersts en edelste fabrikanten ondervond het de kinderen zullen in den korten tyd dat zy in de fabriek werken beter werken dan nu en dus meer verdienen Is dit zoo zeker Gesteld al dat het waar is dat een niet overwerkt en eenigszins ontwikkeld kind in 7 uren evenveel doet als een fabriekskind van dpn tegonwoordigen tyd in 14 zal dan het loon van beiden hetzelfde zijn Theoretisch ja ook ja wanneer alle fabrikanten waren als die eerste en edelste maar daaraan ontbreekt veel hy die goede zaken doet kan gemakkelijker over iets heen stappen dan een ander die niet tot de eersten behoort en niet alle fabrikanten zyn edel Die meerdere verdienste in minderen tyd is te onwaarsehynlyk om er de meerdere armoede op te wagen Maar ook het vierde bezwaar door den heer Cremek genoemd komt ons almede zeer gegrond voor De ouders die de verdiensten der kinderen niet kunnen missen zullen by verbod of vermindering van den fabrieksarbeid hen elders b v in huis aan het werk zetten Daartoe zou geene gelegenheid zyn is t antwoord want stel b v 7 uren fabrieksarbeid en 3 urer om school te gaan per dag dan is er geen tijd meer over Thans werken zij 14 Ui 18 uren in de fabrieken zouden die tverige 4 i of 8 uren niettotdicn huisarbeid kunnen hoKtcedV Dan staatstoezicht Zou t zoo wen clielijk zijn neen zou