Goudsche Courant, zondag 19 juni 1870

iB firn ïfzeMiog vqn het mfli een nnden onvetmydelyleu burgetüorlog to hebben voorkomenen op zgii vergovorderdcn ouderdom nogninnis tehebbeu medegewsrkt tot dt bevestiging van deutroon deslioiMHgjB o vaa 4e 3ta lsinsleUuig a auPortugal 1 ï L 1 SiS lT B m iliu ja BINNENLAND jCllBV IS Il sI Bij gelegenheid vanden veij irda van IIJ Al de Koningin uaji gisteren van de geip ate geboawen en van vele p irt iilicrü woningen de nationale driekleur uitgestoken iJcs namiddags ten een ure I dr lic dd schutterij en het garnizoen eene parada gehouden en des namiddags vereenigduii vele officieren van beide corpsen zich aan een gemoeiiscliappcigk diner in het daartoe uitstekend ingerichte Tivoli Zooals bekend is wordt elk jaar bij t einde van den intercursUs der biii tieravondeohool een opeabaur examtii afgeiiumeii aan hen die ieh daartoe aangeven I fe examencomoiissie beslaat overeenkomstig de bepalingen der wet uit de leeraren der school en een der leden van de commissie van toezicht daartoe door die commissie aangenc jCn als voorzitter Even als vroeger werd ook nu dat examen in de laatste dagen van Maart gehouden en wij hebben toen reeds den uitshg daarvan vermeld Thans echter is het verslag door die commissie aan den geineeiiteraad ge onilen in dl uk verspreid en dit geeft ons aanleiding nogmaals daar ip tciug te komen Vooraf mogen wij t wel een gelukkige gedachte noemen van den Directeur der school deu heer K Mars om door de bekendheid ook de ingeDOmeuheid met deze school te vermeerderen In een voorwoord wordt güw ien op do meerdere vuartrcll elijkheid van de burgcravondsohol mi boM ii de vroegere teekenscholen Bepaalde men it li vroeger hoofil okelijk tot het onderwijs in hel teekeiien de uitbreiding van het lager onderwijs ma ikt het thans mogelijk ook de gronden van andere wetenschappen wier toepassing voor de uijvcrheid van belang is geworden iif goud gevolg mede te dcelen Na een rechtmatig woord van lof aan onze stedelijke regecring die zich haastte eene dergelijke inriohtitig m het leVcn te roepen deelt het voorwoord ovei de joudschc school nog tal van bijzonderbeden mede ten einde het aantal dergeuen die of uit onwelenheid of uit gebrek aan pliehtbesef baar niet be oeken gaandeweg Ie vermmdeien lu vergelyking met andere schalen valt over de bevolking dezer school niet te klagen maar bet moet zoover komen dat allen die in de termen vallen het daar gegeven onderwijs bijwonen ïol treVordering daarvan wordt het doel der burgeravondschool uiteengezet Zg stelt zioh len doel aan jongelieden die kundigheden mede te dcelen zonder welke het onmogelijk is een bekwaam werkman te worden Zij beoogt de vorming van bekwame werkbazen meesterknechts onderbazen en knechts voor Terschillende ambachten De vorming van architecten ligt tuiten hare grenzen Ifet eerste onrlerwys is voor alle menschen gelyk Tat welke klasse men behoort allen hebben behoefte aan lezen schrijven en rekenen Later loopen de behoeften aan onderwijs uit elkander en hebben b V immerlieden en metselaars behoefte aan andere kennis dan b v dokters en advocaten Tot op zekere hoogte zijn de behoeften van de meest uiteenloopeude ambachten weer gelijk Als 7e de lagere school verlaten hebben moeten timmerlieden metselaars kuperslagers smeden kamerbehangers enz nog algemcene kundigheden opdoen die den grondslag leggen voor hetgeen ieder van ben later in het bijzonder noodig heeft Op dat beginsel berust hn plan der burgeravondschool Het onderwijs is in twee afdeelingen gescheiden 4e eerste zoude de voorbereiding van liet onderioijc in de venchillemle ambachten de tweede de bijzondere oj leidini voir die a Jflc itei kunnen genoemd worden In de eerste afd wordt het onderwijs in rekenkunde hollandsche taal en geschiedenis voortgezet en tevens wordt daar onderwijs gegeven in meetkunde natuurkunde scheikunde werkluigkunde technologie staathuishoudkunde hand en rechihjnig teekeneu In de tweede afd ontvangt men oi dcrwijs in handieekenen ornamcntteekenen oruanientleer boetseeren bouttkundig teekenen machine teekenen bouwkunde en boekhouden Tot de eerste afd wordt toegelaten ieder die kan Ic eii en schrijven en die kan cijferen met gcheelc get illen i udeelige en gewone breuken Ilcewcl die vcreischlcu met hoog zgn moet elk jaar aan velen de toegang worden ontzegd Dit ongelukkig verschgnsel wordt hieraan toegeschreven dat de jongens met dadelijk na het verlaten der lagere school zich aanmelden maar eerst een poor jaar zonder oudetwijs rondloopon Die eerste afieeliiig wdrdt in het gunnigMo geval 111 drie jaren duorloopeu als geiniddehlr leufujd wordt het Ifi jaar gealeld dan kan men het einde auieii doen en is dit met goed gevolg afgelegd d B virordt Uaaivan een getuigschrift uUgeraik4 kU zeker o deft verdeten levensneg tot aanbeveling kan strekken Tot de tweede afdecliug worden toegelaten allen die in t be it ziju van t vermelde getuigschrift ook zij die in enkele vakken te kort schieten en dus geen getuigschrift krijgen kunnen in deze afdeeling toegelaten worden In de 3 ïfdeeUng kan ieder lich bepalcfi tot dic vakken die bij vuor zgu arabaoht meer direct noodig heeft üo zal een timmerman zich meer op i jii nnde r h nji teemenen een schrijnwerker en kamerbehaiiger op handtcekeiieu en ornamentleer kunnen toeleggen Men kan blijven zoolang men verkiest doch gewoonlyk zal ceu verblijf van drie jaren wel voldoende zgii liet verschil lusschen deze scholen en de vroegere teekensoholen is dus niet gelegen in het doel dat IS voor belden hetzelfde maar de weg om er te komen verschilt Op de teekenscholen werden allerlei dingen onderwezen die men oo recht noodig heeft houtconstructien metselverbanden trappen kappen en kolommen teekeneu Ook dat is nog noodig maar van bouwkundig teekeneu is meetkunde en ptojectielecr de grondslag de jongen leert dus terst die vakken vuór hij bouwkundig teekene zonder natuur schei werktuigkundige en technologische kennis is geen bouwkundige denkbaar de jongen Icjrt dus eerst die vakken vuór hg aan de bouwkunde begint liet is even onpraotisch een jongen te doen aanvangen met het maken van trappen als om dien jongen te doen beginnen met het leekenen er van Zyn we over t voorwoord tamelijk uitvoerig geweest over het eigenigk verslag kunnen we korter gn omdat daarvan vroeger reeds meer bgzonder is melding gemaakt We vinden daarin vermeld de opgaven van t schriftelijk werk en hot oordeel der leeraren over de door hen geëxamineerde vakken hetwelk over t algemeen bevredigend kan worden genoemd slechts over een paar vakken is t oordeel minder gunstig De Burgeravondschool is eene der nuttigste instellingen in onze gemeente Daar is voor den werkman te verkrggen wat hg ontegenzeggelgk noodig heeft om in de wereld vooruit te komen door eigen toedoen kennis Moge de volgende cursus het bewgs opleveren dat de behoefte daaraan nog algemeener wordt gevoeld dan dit nu reeds het geval is Te Bodegraven is men thans druk be ig methet omtrekken der nog staande gebleven muren enhet wegruimen van het puin het laatste wordt naarMedemblik gezonden om te dienen tot versterkingder zecdgken aldaar V oor de Luthersche gcmeeutezal een houten hulpkcrk worden opgeslagen Veleingezeienen zetten hunne zaken in loodsen voort De gisteren te Haastrecht gehouden collecteten behoeve van de oogelukkigen te Bodegravenheeft ruim ƒ 190 opgebracht Door den kerkeraad der Ned Herv gemeentete Berkenwoude en Achterbroek is toezegging vanberoep verleend aan den heer A te Kamp eandidaat bij het provinciaal kerkbestuur van üvcrgsel Men leest in de Leidsclie Cl Betreirende de veldgewassen luiden de berichten minder bemoedigend De bloemkool verdroogt op het veld andere producten zijn stug of komen niet vooruit Op eene menigte aardappeleu akkers begint het loof der vroege aardappelen geel te worden en te versterven Dat hierdoor de knol klein blijft derhalve tot gcene rijpheid komt de struiken weinig knollen zullen dragen is te verwachten Sedert zijn de uitzichten verhelderd door verkwikkende regenbuien Men schrijft uit Ingen dd 18 lunii Men heeft hier gisteren een aanvang gemaakt met het plukken van kersen die ter verzending naar Engeland bestemd zyn De wurmte die wij in de laatste dagen hadden heeft dit werk zeer verhaast IntttSschen zijn de kersen die men thans plukt op verre na nog niet rijp en men vraagt het zich hier meermalen af wat men in Engeland toch met dat half rgpe goed doet Zeker is het dat zij nog wel een kleine 14 dagen aan de booinen zullen moeteu hangen aleer zij geschikt zijn om door de Hollanders met smaak genuttigd ie worden De oogst belooft groot te zijn Men vreest echter dat ze over het geheel tengevolge der langdurige droogte klein van stuk zullen blijven Ook op de weilanden en veld vruchten in deze streek begint de aanhoudende droogte ecu zeer uadeeligeu invloed uit te oefenen Uit Dordrecht meldl men dat Zondag linnii dag de eerste overspanning der spoorwegbrug ovor het Hollandsche Diep met goed gevolg on de pijlers n O en 7 is overgebracht en gesteld llcoda in Jeu acht van VryJag op Zaterdag was het jeviftrlc v de paaljukken afgenomen en op de ponton gepl i ilal tueu me dóór den storm werd overvallen welle dicii geheelea dag over gewoed heefk Aan eeuc overbrenging van het gevaarte viel toen niet racer e denken Slechts moest men op middelen bedacht gn om de spanning legen den wind Ie behouden waarin men dan ook door een doelmatige aanwending van ankers en de kracht van vijf stoombooten slaagde Indrukwekkend was het oogeiiblik toen die eerste spanning langzamerhand naarmate zich de pontons met water vulden o de pglers neerkomende einueigs daarop gesteld stond Een luid hoera ging allerwege op ook van de menigte toeschouwers die met allerhande vaartuigen waren aangekomen om dat grootsche icbouwsBel te zien Vlaggen ontrolden zich zoo van de pat ge stelde overspanning als van de vorsohillende booten wier stoomfluiten daarbg haar schel geluid dedeil booten Bg gunstig weder al deze week nog eene tweede overspaauing paatide pijlers worden overgebracht Het Dbl en bet SM maken melding van geruchten volgens welke Dirkje Veldhuizen werkelijkouder zou zijn dan men laatstelgk meende Zgzou geboren sijn voordat hare ouders gehuwd waren en daar deze verzuimd hadden dat onecht kind bghet later geyoSgd huwelgk te doen wettigen zoudenzg h i ir 4ater hebben doen doorgaaa voor een anderhunner kinderen dat nu 16 jaren geleden tijdensbun huwelgk is geboren doch spoedig gestorven is In het Mei nummer van den Economiat blz B15 en 516 schrijft de heer Sleyn Parvó Ik zalhet voorschrift der wet op het middelbaar ouderivgsmet verdedigen hetwelk uildrukkelgk vordert dathet einuex imen moet loopen over alle aan de hoogereburgerschool onderwezen vakken met uitzondering van sohrgven en gymnastiek integendeel kondep mgiis inziens bg dat examen zeer wel enkels vakken achterwege blijven voor de candidalen die dencursus eencr hoogere burgerschool geheel hebbendoorloopen men kon een afzonderlijk eindexameainstellen voor beu die voor den handel bestemdzgu daaraan doet zich de behoefte nu reeds gevoelen in verschillende geineenteu zooals Amsterdam Eotterdam Dorilrecht en Groningen waar bijzuuder van het onderwgs n handeUwetenschappeuwerk wordt gemaakt Onder het motto In Nederland is de triomfaan t geweten komt de heer VV Bosch voorzitter van t hoofdbestuur der maatscbappg tot uutvan den Javaan in een vliegend blaadje tot deleden en uiet leden der maatschappij en naar aanleidliug der door de tweede kanoer aangenomen wetop de suikercultuur geeft hij zijne verontwaardiginglucht over eene handeling waardoor op Java slavenwerk zal blijven opgelegd tot 1890 toe en datin een tgd waarin Spanje de boeien slaakt vanCubaansche slaven ofscboon zijne schatkist in noodis In plaats van aan de eindelijke vervulling vauonzen plicht te denken gaat Nederland nieuwe ketenen smeden voor vrije evenmensohen voor eenebevolking die onze schatkist vulde en ons in staatstelde meer dan honderd miilioen gulden onzer schuldte delgen Schrijver hoopt dat duizenden zullenopstaan om zijne beschuldiging te besehamen doorden strijd dien zij zullen aanvangen tegen onrechten oneer opdat thans voir de aanneming der wetdoor de eerste kamer door een gemeenscfaappelgkpetitionnement worde voorkomen dut Spanje onste schande make en te laat berouw ons straffe Het £ at Ilandeliblad deelt onguoatigeberichten mede betreffende de openbare veiligheid in de Vorstenlanden Boofpartijen door georganiseerde benilcn ondernomen meestal vergezeld vai moorden of bijna altijd gepaard met de bedoeling om moord te plegen bigven om zoo te zeggen aan de orde van den dag Da Vontètilemim van Aea 16 April is gevuld met verhalen die alle denkbeeld van eene geordende maetschappy uitslliiten en ons integendeel een voordurend verergerden toestand schelseo welke door toenemende onveiligheid van personen en goederen niet alleen de omwikkeling en den vooruitgang der landbouw iudutlrie verhindert en in de hoogste mate de geheele bevolking moet demoraliseeren maar gaandeweg rustverstoringen van meer omvangrgken niird ten gevolge kan hebbeu Ook particuliere berichten van daar ontvangen schetseu den toestand als zorgwekkend en zoodanig dat men zich er over verwondert dat de hooge regeering dien toestand zóu laat voortduren zonder dat men van ecnigc maatregelen of plannen tot maatregelen iets hoort om aan dien bandeloozon eeuer regeering on W V lf £ 1 urn l ï J lil f WW tast 1 ♦ Sl Ï I S0 ir ki cnjio ma 5 P Ij If in lUttailkelltf l ifcMr ltóilrttita i i tr t toi 4 KEopUrmw lH fMt i H jltü Jiihbeilm raliKMltraiiiiïkifK Kl Ij ta 11111 1 lui wraipüj i BW tj m miimiifliiJ L 1 ï am Ipse II J tl M lÉ i Uiin itntii l El Itifl tit pntkl jlt 1 kili tientin ti ulla iKtts j u lOlflt tA ffttiilb i Eiloof hkitl n itCilia inillt kalt Niii Um m H S lil sl k r ei7j l iii n y