De Vrije Pers, woensdag 30 mei 1945

DE VRIJE PERS OFFICIEEL MEDEDEELINGENBLAD VOOR GOUDA EN OMGEVING No 129 urr AVK VAN Ji HAiNTieNonM ner puutocik ON8 VOLK DE VRiJE GEOACHTH VRIJ NEDERLAND OE WAARHEID EN NIEUWSORGANEN WOENSDAG 30 ï lEi 1945 RMibwtto k A y d STEINHOVEN Mr A A J RIJKSEN A lm M tr llo HTHOLCNS Boreeu MARKT 9 GOUDA De ♦ ondergrond5chc Het einde van den strijd in ons land en het behalen van de overwinning in Europa heeft veei het licht doen zien hetgeen t t kort voor dien nog gehuld was in de schijnbaar romantische waas van geheimzinnigheid Want naast de talrijke personen die weer opdoken verscheen ock de ondergrondsche 1b al zijn schakeeringen ten tooneeie De groep in de illegaliteit die krachtens haar taak in de bevrijdingsdagen het meest naar voren trad en hierdoor ongewild door de gemeenschap als de ondergrondsche werd beschouwd kennen wij allen onder den naam van dinnenlandsche Strijdkraditen Zooals bekend werd het leger der B S in de Augustusdagen van het vorig Jaar nolens volens uit verschillende verzetsgroepen bekend onder den naam van K P O D en R V V gevormd Naast deze groote verzetsorganisatie stond e s groep menschen die zich bezig hielden met alles wat maar eenigszins met onderduiken etc in verband stond de L O de Landel ke Organisatie voor Hulp aan Onderduikers Oeze groep menschen heeft van het eerste oogenblik der bezetting af onder grondsch werk van onschatbare waarde verricht Dit blQkt wel uit het feit dat de L O gedurende de bezetting een kwart millioen onderduikers heeft geholpen niet alleen aan een veilige schuilplaats maar aan alles wat iemand In den bezettingstijd behoefde bon kaarten stamkaarten kleeding schoeisel levensmiddelen nieuwe pnrsoonsbewijzen contrölezegels autwelse bescheiniguiigen Z kaarten kortom alles wat noodig was om de Nederlandsche mannen uit de Ouitsche oorlogsfabrieken te hcuden en hen van het noodige te voorzien Naast hulp aan geall piloten werden ook zij die zich uit het Duitsche leger wenschten terug t trekken aan een schuilplaats en het verdere benoo digde geholpen Voor een ieder stond de L O open Zij hielp waar dit mogelijk was Ook de gezinnen waarvan het hoofd moest duiken werden niet aan hun lot overgelaten Maandelijks betaalde alleen de Goudsche L O groep ongeveer f 40 000 ondersteuning uit Bovendien belastten deze menschen zich met de verspreiding van de illegale bladen In de laatste 12 maanden van dit jaar bewoog de L O zich ook op sociaal gebied Aan behoeftigen werden in ov erleg wet doktoren levensmiddelen kolen klerding tn schoeisel uitgereikt voor zoover dit mogelijk was Uit dit alles blijkt wel welk een omvangrijke taak de L O gedurende de bezetting voor haar rekening beeft genomen en op prachtige wijze ten uitvoer heeft gebracht De opsomming vanj het voorzien van bonkaarten contrölezegels etc etc klinkt allemaal zoo eenvoudig Maar de overvallen op de distributiekantoren het veroveren van P B S ea andere waardevolle papieren dit alles was niet zoo eenvoudig Hiervoor was list moed en intellect voor nooi ig Uit de behaalde resultaten is gebleken dat de L O mannen hierover beschikten Zij hebben een groot en belangrflk werk verricht dat wel eens van onschatbare waarde zal kunnen blijken te zijn Zij hebben een langen strijd gestreden en dien glorievol ïen elode gebracht Zi verwierven een roeravoile plaats in de ofidergrondsche S STADSNIEUWS DB BROKSTUKKEN VAN DEZEN TljD Oawennigheid Een van dejproblemen van dezen tijd vormt de onwennigheid Wanneer wij tot rustige zelfcritiek komen zullen wij eerlijkheidshalve moeten erkennen dat wij inderdaad lijdende zijn aan bovengenoemde kwaal Waren wij er immers niet aan gewend geraakt dat onze overweldigers steeds nieuwere en steeds misdadiger maatregelen gingen nemen zooJat wi danig onwennig staan tegenover de plotselinge terugkeer tot den rechtstaat In velerlei opzichten weten wij er nog geen raad mee En waren wij er niet aan gewend dat veroordeelingen van de besten onzet zonder vorm van proces plaats vonden tengevolge Waarvan wij er nog aan moeten wennen de berechting op betere wijze ter hand te nemen of zoo wij daar zelf niet toe geroepen zijn er aan te wennen dat wij er op rechtvaardige wijze over denken en spreken Wij waren er al zoo mooi aan gewend met de knoet geregeerd te worden door bet zich noemende Herreovolk dat wi aan den nieuwen tos stand nog niet kunnen wennen De chaotische toestand waarin ons laad verkeerde stelt het Militair Gezag voor haast onoplosbare problemen Laten wij ons er aan wennen dit te erkennen Dit Gezag zal zeker op behoorlijke w ze Verdere stappen vorming kabinet In verband met de vorming van eea nieuw kabinet heeft H M de Koningin den Heer Wagvnaar illegaal bekend alt Preek lid van de voormalige Comm Partij ahi vertegenwoordiger van de groep De Waarheid ontvangen Voorts ontving H M d njfar Mr F Beelaert v Blokland vice prea van de Raad van State naar voren gebrachte critiek of aanwijzingen op prijs stellen Wij waren er immers en terecht aan gewend de handelingen van den Burgcoieestcr af te kammsn omdat hij dacht en handelde op grond van aan ons volk vreemde richtlijnen en omdat hij heulde met de bezetters Wij zullen er aan moeten wennen dat thans weder onze eigen kundige en goed Nederland scbe Burgemeester James op bet stadhuls zetelt en dat wij hem alle medewerking dienen te geven voor de vervulling van zijn moeilijke taak Ook hij zal critiek en aanduidingen op prettige eerlijke en opealljke wijze te berde gebracht op prijs stellen Men bedenke daarbij dat het Burgerlijke Bestuur nog niet op volle kracht kan werken Een andere onwennigheid heerscht bij degenen die onder abnormale en gevaarlijke omstandigheden voortreffelijk werk verrichtten door hulp te verschaffen aan Joden onderduikers en andere vervolgden Men was er aan gewend dit persoonlijk of met zeer kleine groepen te doen met vaak zeer gebrekkige middelen Thans kan elke hulp in het openbaar verleend worden doch dit brengt met zich mede dat dit geschit dt langs de legale wegen en met vermijding van verkwisting van arbeidskracht en materiaal Coördinatie van alle krachten dus Daar zullen velen nog aan moaten wernen Aan de steeds slechter wordende voedselvoorziening waren wij al langzamerhand gewend Ieder onzer heeft de funeste gevolgen aan den lijve gevoeld of in zijn en haar omgeving kunnen waarnemen Tegenover den verbeterden toestand staan velen maar danig onwennig Zij weten niet beter te doen dan op vaak ergerlijke wijze te reageeren Alweer kaakjes om dit leelijke woord over te nemen is een dagelijks gehoorde verzuchting Zi hebben zich er nog niet aan gewend dankbaar te zijn en te blijven en ook niet om de geweldige krachtsinspanning en wi it M i