Goudsche Courant, vrijdag 22 oktober 1869

3 Vijf vragen woiJcn non de comm ter beantwoording gestold 1 Hoeveel kinderen on van welken leeftijd werken in de Fabrieken Z Welke soort vnn arbeid wordt door hen verricht S Hoeveel uren daags werken zy 4 Voor welk loon 5 Welke is de invloed van dien arbeid op hunne lichamelyke verstandelijke eu zedelijke ontwikkeling Het antwoord op die vragen zon tevens de hoofdvraag beantwoorden vereischt do toestand dezer kinderea regeling bij de wet Op deze vraag zou t antwoord bevestigend moeten zijn wanneer bleek dat de jeugdige fabriekarbeider in liebamelijke zedelijke en verstandelijke ontwikkeling achterstond bij hem die niet in een fabriek werkt Men moest dan beginnen met den toestand van beiden te vergelpeu De vraag wat ouder fabriekiirbeid wordt verslaan en wat niet achtte men onoplosbaar en van daar dat men het onderzoek tamclyk ver uitstrekte De toestand dit staat vast der arbeidende klasse in t algemeen is slecht Maar waardoor wordt dit veroorzaakt Zijn zij achterlijk door hun arbeid of verlichten zij de cn arbeid omdat zij achterlijk zijn Er moest dan onderzocht worden of fabriekarbeid op jeugdigen Iceftgd de bewijsbare oorzaak kan zijn van den werkelijk bestaanden achterstand Vervolgens gaat het rapport over tot de beknopte beautwoording der vijf hier boven reeds medege deelde vragen Op vraag 1 is het antwoord van een getal van 33053 arbeiders waren er 3116 van beneden de 6 14 jaren J us byna 10 percent e Oommissie onderzocht 7223 fabriekarbeiders waaronder 1451 van G 14 jaren De groolc vermeerdering van t gebruik van kinderen begint met t 9 of 10 jaar De soort v in arbeid kon in antwoord op vraag 2 moeilijk worden bepaald Er bestond niet overal onderscheid lusschen t werk van t kind en den maii voorts oefenden leeftijd kracht en vatbaarheid daarop invloed uit Dit zelfde gold voor l antwoord op vraag 3 het aantal werkuren en de veideeling tussclien dezen en de schofluren loopt bij veischillende soorten van arbeid uiteen terwijl zy in de tueeile plaats afhaiikelijl ijn van de vraag naar producten Ook op vraag 4 kon geen afdoend nntHoord worden gegeven l c commissie gelooft dan ook dat dit antwoord niet te g en is Het cijfer der loonen toch geeft geen stand vasligen prijs van den arbeid aan Het hooge cijfer in de eene gemeente bleek minder voldoende voor den arbeider dan het lage cijfer in eeue andere gemcenle daarbij wisselt hel te veel af terwijl ten slolte geen strenge afscheiding kan gemaakt orden tusselieu het loon van t kind en den man Er zyn jongens die manneiiwerk doen en volwassenen die niet veel meer dan kinderen verrichten Het antwoord op de 5 vraag splitst zich van zelf iü 3 deeleu a De invloed van den fabriekarbeid op den liohamelijken toestand der kinderen Nadat de commissie er op gewezen heeft dat deze toestand in t algemeen bij de arbeidende klasse ongunstig is waartoe vooral slechte vociliiig slechte huisvesting en ongeregelde leefwijze bijdragen komt zij tot hel resultaat dat de arbeid op zich zelf gecu iiaileeligen invloed op de lichaiuelijke oiitivikkeling uitoefent teii ij die reeds in de eerste kiiiderj iren aanvangt of reeils uit zijn aard uiigezond is Bijna alles wordt ook hier beheerscht dour voeding en dus door het loon en daar dit in den regel voor den fabriekarbeider het laagst is volgt daaruit dal zijn lichamelijke toestand slechter moet zijn dan die van andere klassen terwijl de arbeid zelf ilaarop alleen invloed uitoefent wanneer hel kind te vroeg voor t 13 jaar begint of overwerkt wordt h De invloed op den verslanddijken toestand Ook deze is ongunstig De commissie gelooft echter niet dat de fabriekarbeider op een lager standpunt staat dan de andere arbeiilende klassen Algemeen is de klacht over de geringe onlwikkcling en beschaving van den arbeider Het niet leeren en niet onderhouden van het geleerde is op allen toepasselijk c De invloed op den zodelijken toestand Onzedelijker dan anderen gelooft de commissie niet dat de fabriekarbeider is Voor grove misdrijven ontbreekt de geestkracht voor uitspattingen de miildelen Vervolgens gaat de commissie over lot het beantwoorden der vraag waardoor kan de wetgever den toestand van t fabriekskind verbeteren Niet door den fabrickarbeid aan kindere i te verbieden of te beperken en hun daardoor het loon te ontucmcii of het te verminderen want in onmiddellijk verband daarmede staal de vcrbcleriiig van den stoffclijken toestand terwijl daarenboven de kinderarbeid in de woning der ouders niet kan geweerd worden en dus het doel niet zou bereikt worden Noch oen beperking der werkuren iioeh de bepaling van een minimum van leeftijd kwam aan de nieerdeihi id der eommi sie ifdoeiule voor N i ir lia ir oordeel la aluelvla Oiu miildel m i ncttclijh Ie icijilidi ten Immie Hnierm geiinrenile cci lepaahJen tijil geref eld de scAool te doen bezoelten Zij erkent echter iat dit middel niet in allo opzichten afdoende is maar tegenover de minste nodeelen vele voordeelen aanbiedt MABKTBEKICUÏEN GoudSp 14 October Bij weinig omzet werd tot iets lager prijs afgegeven Voolsehe per 2400 kilo ƒ 345 Nieuwe f 315 Koode KI ƒ 340 Nieuwe 315 Zeenwsohe per mud oude 11 00 a 12 10 Nieuwe ƒ 9 00 a 9 50 de minste soorten ƒ 7 75Ü 8 00 Kogge puike Zeeuwsehe ƒ 9 40 a ƒ 9 60 Nieuwe 7 25 i 7 75 Gerst nieuwe winter 5 40 6 00 Zomer 4 80 a ƒ 6 25 Buitenlandsche 4 25 a 6 Haver korte 4 80 a ƒ 5 50 dito lange 4 20 a ƒ 4 75 Boekweit iets lager aangeboden Fr per 2400 kilo ISO H ƒ 195 Noordbr 240 i ƒ 250 Bruinebooneu 9 a 11 Nieuwe Boskoopsehe 14 00 il ƒ 15 l aardeboonen 7 50 ii 8 00 Duiveboonen ƒ 8 50 il 9 25 Hennepzaad niet onder 8 25 te koop De veemarkt met goeden aanvoer en vluggen handel vooral werden graskalverea tot hooge prijzen door vreemde kooplieden opgekocht Vanvarkens co biggen waren door grooleu aanvoerde prijzen gedrukt vette schapen vlug te verkoopen Kaas Aangevoerd 68 partijen 26a 29 Goeboter 1 48 ii 1 58 Weiboter ƒ 1 20 u ƒ 1 30 Burgerlijke Stand GmoutN 18 Oct Geertrui ouders J VViUeuburg t ii L tlu Gruijl It Cürueli8 oudurs ü Michaulis en D Hoeiidenn tki r 20 PicterueUa Coruclia ouders A BeuHls UI A van den IJsset 0 Hii n KN 17 Oct G de Peer wed J do Mol 11 j J Vonk 47 j 13 A van Galen huisvr van G F Schram 45 j J W Prince 12 j GMiir vu 20 Oct L Monasch ca B Cats G Moroc en D yi van Bnin ADyERTENTIEN Voor de vele bewijzen van belaagstelling bij Je geboorte van onzen Zoon ondervonden betuigen wij onzen dauk P VAN ESSEN M A VAN ESSEN CJoLLEwiJN Gouda 22 Oct 1869 bij het SPOOR te GOUDA ZONDAG 24 OCTOBER 1869 BUITENGEWONE SOIREE te geven door het gunstig bekende Hoogduitsclic QUARTET en OPERETTEN GEZELSCHAP onder directie van den Heer T Picancscr van llolterrtani Entree 25 Cents Aanvang V ü Uur Bij ruime opkomst van het kunstminnend GOUDSCHE PUBLIEK zal deze Soiree door meerdere gevolgd worden Programma s aan het LOOAAL verkrijgbaar ONTVANGEN eene goede sorteering der nieuwste en elegantste DAIBESMANTELS benevens PELTEREIJEN in alle soorten W van uke PALS iifa 0©t Te knop gevraagd 50 ïi 100 000 Kilo s droog blank TARWE of ROGGESTROO Namiwki iirige aanbiedingen met prijs opgiivc fraiicn Itodnl aan liet Ijuroau dezer Courant onder het motto STROO Schouwburg Lokaal NUT i v VERMAAK op dl Oo sthaven te Gouda 15UITENGEW0NE VOORSTELLING te geven door hot Vlaauisrh Nationaal Tooneelgezclscliai onder Directie van den Hoer ELOY LEMAIRE met medewerking van Mw BBERSMANS Op DINGSDAG 26 OCTOBER 1869 Tooneelapel in drie Bediijven DAARNA de Liedjeszangstor of hot KOPFIJHÜIS derTOONEELSPELERS Beroemd Blijspel in twee Bedrijven Aanvang ten 7 Ure PRIJZEN DEK PLAATSEN 1 = Rang 99 et 2 Rang 50 et De loting voor HH Inteekenarcn op den dag der voorstelling ten 10 uur precies en verder to bespreken tot 8 uur ïïlÏBmMiiii Onderlinge Maatschappij van geldelijke üitkeering ten tijde van Ziekten te ROTTERDAM Deze MAATSCHAPPIJ heeft ten dool aan de DEELHEBBERS een wekeUjksch inkomen te verzekeren ten tijde van ZIEKTEN of VERWONDINGEN waardoor zij verhinderd worden hunne gewone wcrkzaamiiv len to vrrrichten Nadere inlichtingen en aanvragen tot deelneming ten kantore der DIRECTIE LombaedscHK Brug wjjk 6 n 21 en bjj de plaatselijke Agenten W r Er worden Agentenen Boden gevraagd te Gouda Oudewater Woerden en omliggende plaatsen BOVENHUIS Te huur om dadelijk te betrekken het BOVENHUIS van het kantoor der Stearine Kaarsenfabriek Gouda HUURPRIJS 300 60EDE0ÜPE laUZIEK PIANO D C 0 30 C 0 60 C 0 20 B 0 60 B 0 40 C B 0 30 3 B 0 50 D C 0 20 Uitgave van F KOKSMA te Franeker Hofleverancier van H M de Koningin Fausï La violette Mazurka Godfbeu Mabel valse JuNGMANN Heimweh Melodie KuTTEiiER Galop de bravoure Ravina Nocturne Rubinstein Marche Turque Smith Le torrent de la montagne B Voss Souvenir Cavatine Complete Catalogussen GRATIS Alle nummers dezer Uitgave zijn steeds voorhanden hij den Boekhandelaar ji BRINKMAN te Gouda GARANTIE voor znivcrc Cacao en Suiker De voortreffelijke Chocoladen van het h lis FranZ StoUwerek te Ktnlen zija verkrijgbaar bij 1 J van ni ii SANDF N llanketbakker op dr Markt te Oniida Güi i yj rt v wi A Hiiiikimtii m De uit W i ges Dltl DA frai uitgel Luyte raad Tot n niet ve missie 1 gemaallx B eu de gema r vele g later we dedigeii maalbela t verdien valt da vermogei aan de vaardid ïde lasM f Het iJ welge ud mede Ifl i ook hui T ïbelastiij zien vel dat B el even ed Wann ej billijk un zulk en behoort 1 dere miJ te ver nJ B en gemee t J De ol A nomen il comuii il deze b m kan ge ifl dit in el te neni il i Wan 1 de ver m zal do7 M