Goudsche Courant, vrijdag 14 januari 1870

Xd t liy toe Indien d mnncilo iinpf een paar jaar wci d oorlgi giian dan zou a u si liijiilijk on c linancii cle toestand een ander aan ii ii huljbcn e minisler van financiën ontvouwdo naar aanleiding van hi t gcspvokfiio nader zijne denkbeelden en besloot ract de rnededeeling dat volgfns gislcrin ontvangen opgaven de goede uitkomst der dienst van 18Py l in volle be ealigd was liet bleek dat zij ƒ 3 300 000 meer dan de raming en ƒ 2 800 000 meer Jan de werkelijke opbrengst van 18 58 had opgeleverd Naddt de n gcmeene beraadslagingen waren gesloten werden de hoofdstukken buitenlandscne zaken en justitie ai ngenomrn Ue minister van builenl zaken heeft verklaard dal hij eene speciale wet zal indienen tot herstel onzer missie in China en volgens de verzekering van den minister van justitie is eene wet tot afschaffing der tienden en eene wet tot regeling der na unlooze vennootschappen spoedig te verwachten De ufd r k eendienst werd mede aangenomen Over de afd her eeredienst hueft eene langdurige discussie plaats gehad over het door de tweede kamer aangenomen amendement van den heer vaa Lijnden waardoor de kosten van het loeticht op het beheer der kerkelijke goederen zijn vervallen Heden voortzetting Omtrent het sectie onderzoek in de tweede kamer nopens de wetsvoordracht tot ripeling der uikercuUuur blijkt in substantie dat slechts enkele leden de behoefte aan wettelijke regeling ontkenden terwijl de meerderheid op verschillende gronden er zeer vóór was hoewel aanmerkingen hebbende op de wijze vin regeling in deze voordracht Daarbij werd de gebeele zaak der suikercultuur in tbrcede besproken Verscheidene leden verklaarden zich voor de handhaving der verplichte suikercultuur Naar het gevoelen der meerderheid was de memorie van toelichting een doorloopend pleidooi tegen die verplichte cultuur Dit punt werd over en weder breedvoerig gedebatteerd De meeste leden waren evenwel voor een geleidelijken overgang ofschoon velen den duur van dit overgangstijdperk van volle 20 jaren te lang ïchllen en ook de wijze van regeling van dien overgang afkcnrden De min ster scheen niet genoeg er op bedacht te zijn geweest om den bestaanden tegenzin der inlandsche bevolking omtrent de suikerteelt te overwinnen en die industrin te redden vooral door vrijwillige werkkrachten De minister van binnenl zaken zept in zijnantwoord op het verslag der rapporteurs uit deeerste kamer betrekkelijk ijn budget dat hij ooknog steeds van meening blijft dat eene wijzigingder wet op het lager onderwijs waardoor aan denwensch van eenige leden der kamer zou kunnenworden te gemoet gekomen ongeraden is Wordtde wet eeriyk en in nciUlen zin toegepast enhij vleit zich seeds getoond te hebben dal dit zijnernstige wil is dan moeten de meeste der dikwerf zoo breed uitgemeten doch in het wezen der aak weinig beduidende en meerendeels geheel onbewezen grieven vervallen Wij ontleencn aan een ingezonden stuk in hetNoorden onder den titel Brand assurantie de volgende redeneering Door het besluit van de aandeelhouders in de maatschnppy Archimedes om die maatschappij te liquideeren wordt bijna overal de brand assurantie ter sprake gebracht Dat zulks te Groningen veel wellicht meer dan elders geschiedt ligt in den aard der zaak immers door de ijverige bemoeiingen van haren agent hebben vele ingezetenen van Groningen hunne bezittingen bij Archimedes verzekerd zoodat dat agentschap onder de grootste van Archimedes behoort Dat de maatschappij Archimedes hare zaken wil liquideeren kan gewis niemand euvel duiden integendeel dit is eene zeer verstandige maatregel die moet geprezen worden immers met beperkt kapitaal door te weikeu ware bepaald op verschillende gronden af te keuren geweest de invloed echter die de bestuurders wenschen uit te oefenen om de verzekerden bij hare maatschappij over te doen gaan iu eene Kugelsche verdient algeheele afkeuring Met het oog op de belangen van de aandeelhouders of de bestuurders van Archimedes moge deze maatregel aan te ra len geweest zijn z j is dit stellig niet met het oog op Ie liilaiifien der verzekerden Over het algemeen zijn de bnileiilaiidsche maiilschappijen wat verzekeringen betreft van eene slechte zijde in Nederland bekend dat die slechte bekendheul steunt op goede gründun is meer dan bewe en bij elk die al is het dan ook maar eeuigszin op de hoopte is van ver ekeriiipeii immers het is nog niet lang geleiliii geheel in het midden worden gelaten het zij genoeg dat daardoor iliiizendeii in hunne goede verwachtingen werden teleurgesteld De bedoeling van de verzekerden is gewis om bij evcntueele schade vergoeding van de maatschappij als verzekeraar te ontvangen daarvoor betaalt men do premie des noodig moet men de maatschappij lot die vergoeding in rechten kunnen noodzaken dat dusdanige vordering echter tegenover vreemde maatschappijen moeilijk gaat zal niemand betwisten immers wie ziet niet hoog op tegen het voeren van een proces iu het buitenland Ja zelfs al kiest de maatschappij woonplaats bij de polis in Nederland dan zul meu ingeval de maatschappij door den Nederlandsehen rechter tot betaling veroordeeld wordt toch nog altijd naar het buitenland moeten gaan om haar tot die betaling te noodzaken en dus voor en aleer men zijne bedoeling bereikt nog al groote voorschotten voor de te voeren processen aldaar moeten doen Wil men dat riet wil men niet procedeeren in het buitenland men hangt geheel en al van de goedgunstige beschikkingen van het bestuur af Iu vele gevallen mogen nu sommige buitenlandsche maatschappijen bij de regeling vau schade ter goeder trouw handelen in vele andere gevallen is sprake ge ec van gruote bezwaren en dat wel in die mate dat de keuze werd gelaten tusschen eene geringe scl adevcrfjoeding of niets overtuigd als de maatschappij was vanden weinigen lust tot procedeeren in het buitenland die er bij de Nederlanders bestaat Aau het Utr Dagbl schrijft de heer mr J N van Hall secretaris van het Nederlandsoh looneelverbond Vc rschillende dagbladen behelzen dezer dagen een zoogenaamd programma van het Nederlaudsch tooneelverbond Ofschoon er onder de iu dat stuk vermelde middelen tot verbetering van het tooueel zeker veel voorkomt wat de aandacht verdient wensch ik te constatceren dat dit programma niet door het voorloopig verbondsbestuur is vastgesteld veel minder publiek gemaakt en dat de opneming daarvan in de dagbladen waarschijnlijk aan een misverstand te wijten is Zonder op een te nemen besluit vooruit te loopen meen ik nu reeds te mogen mcdedeelen dat bij de meerderheid van de voorloopige commissie zoo niet bg de geheele commissie dit denkbeeld op den voorgrond staat dal de stichlung an eene tooueelschoo of althans de voorbereiding daarvan aan allo andere maatregelen moet voorafgaan De commissie zal ongetwijfeld zoo spoedig haar dit doeidijk is gaarne hare meeiiing uitspreken Ofer de beste wijze waarop eene dergelijke school tot stand is te brengen ten einde daarna hare plannen aan het oordeel der leden van hel verbond ie onderwerpen Ik verzoek de dagbladen die het zoogenaamd programma mededeelden ook aan deze regelen een plaats te willen inruimen Naar wij vernemen zal eerlang bij A C Kruseaiau te Ilaarlim de eerste allevering van een nieuw werk van Dr G D 1 Schotel het licht zien getiield üeopeubare eeredienst der Nedtrlandsche hereoriiide kerk in de Ki 17 t IS eeuw Voor zoo ver ons bekend is is er over dit belangrijk onderwerp nog niet gesjhreven en zal Dr S het ijs breken en betlriegen wij ons niet dan zal het hoofdzakelijk het kerkelijke leven onzer vaderen en dus ook een over igt bevatten van de kerken en haar ameublement de zeden en gebruiken die alomme bij de godsdienstoefeningen op de kerkelijke feesten enz plaats hadden der synoden dassen kerkelijke personen administraliën enz enz Ofschoon wij mogen verunderslellcn dat de heer 8 een genoegzaam supellex voor zijn onderwerp bezit is het echter bijna zeker dat op verschillende plaatsen nog heden gebruiken plaats vinden vooral op kerkelijke feesten waarvan men noch den oorsprong noch de reden kan gissen dat zich hier en daar meubels b V preekstoelen orgels avondmaal en doopgoed enz bevinden die merkwaardig zijn door ondcrdoni of kunst en de aandacht van den heer S ontanapt zijn Het is derhalve in het belang en voor de vaderland sche oiniheidknude in het algemeen en voor Ie geschiedenis der openbare eeredienst der NedcrI llerv kerk in het bij onder dat den heer S diergelijke particnlarileitcn worden medegedeeld opdal zijn arbeid zoo volledig mogelijk zij Het spreekt van zelf dat hier slechts sprake kan zijn van eigciidüinmelijke gebruiken en merkwaardige nergens of in zeldziime werken beschreven meubelen In lanuari ltsr 7 hebben hier Ie lande van de dagbchuul geen gebruik gemaakt i s i7i jouijcns en Hiillü U ci jcs van li 7 en S j iar en UW jniigeii en il i l3 nitibjes van H 10 en U jaar De provincie Noord Holland geeft de ongunstigste cijfers zijnde 29 jongens en 33 der meisjes in de provincie Drenthe zijn de cijfers het gunstigst zijnde Ifi o l r jongens en 23 j der meisjes In Zuid Holland heeft men de cijfers 23 o voor de jongens en 2B j voor de meisjes Ia het geheel zijn die cijfers 22 q voor de jong ns en 27 voor de meisjes In 1866 was het totaalcijfer 21 o voor de jon jens en 27 o voor de meisjes Sedert een paar avonden werd in den sohouvburg van de hh Bouwmeester en Co te Rotterdam het spektakelstuk de Non van Krakau vertoond De stemming en de houding van het publiek waren echter van dien aard dat men besloten heeft niettegenstaande beide avonden het gebouw overvol was het stuk dinsdag avond door een aider te vervangen Zondag heeft de stedelijke egeering t noodig geoordeeld eene komp marin ers in den omtrek van dien schouwburg gereed tr houden de de politie aldaar te versterken enz en gisterea avond heeft een groot gedeelte va het publiek de tooneelspelers voortdurend belet aan het woord t komer Men zegt da door genoemd gezelschap eerstdaags zal opgevoerd worden een spektakelstuk betrekkiug hebbende op den bekenden moord te Pantin Wij lezen in een brief vp n Castelar medegedeeld door het Noordm o m het volgende Eceds zijn nu allerwege vrijheid van geweten erkend en ie zuivere rede als toetsteen der waarheid In de politiek is de leer der volkssouvereiniteil tot axioma geworden Op het gebied van den godsdienst wordt de onbevoegdheid van den staat in zake de leer dagelgka meer gevoeld de leer en de geloofsmeeningen onttrekken zich dagelijks meer aan de voogdij vanden staat De krijg is onmogelijk geworclen want de mensehheid heeft haar veto daartegen ingelegd de slaande legers zyn met de vrijheid onverdragelijk maar zij kunnen niet oingetooverd worden iu een burger of landweer de militaire oligarchie moet door de republiek orden opgeheven De industrie eischt de afschatling der tollen de stoom wischt de landsgrenzen uit de telegraaf draagt allen volken éu en hetzelfde uur de tijdingen toe die allent gelijk hoop of vr es aanjagen Samensmelting van van de volken m a w de Enropeesche confoederatie is de logische gevolgtrekking van deze toestanden maar alleen rcpublikeinsohe volkeren kunnen deze confoederatie vormen Men schrijft uit Arnhem dd 8 derer aan het Vaderland In een talrijk bezochte vergadering vau hst Nulsdeparlement trad heden de heer Dr B Tideman Jz van Hoorn als spreke op Hij droeg de verhandeling voor over de leg ode vau den Waudelenden Jood en met onverdeelde aandacht werd die voorlezing aangehoord niet alleen omdat ze belangrijk was van inhoud en aaulreklcelijk van vorm maar ook en niet minder omdat met met scherp luisterend oor wilde opmerken wat er voor krcnkends iu die voorlezing mocht zijn voor nijvere en achlenswaanlige menschen die in Nederland gelijke rechten bezitten met al de overige Slaaisburgers Onveranderd is de verhandeling voorgedragen de spreker heeft ons dit plechtig verzekerd En wij hebben er niets krenkends in gevonden Niets waaraan eenig Israëliet zich behoeft te ergeren Ahasverus ja wordt in het derde deel voorgesteld als het type van het eenzijdig realisme dat zich op maatschappelijk en politiek gebied in godsdienst kunst en weienschap afkeerig toont van den geest erkend wordt hel dat het joodsch karakter deze schaduwzijde heeft maar als schaduwzijde wordt het ingesteld niet als geheel liet karakter de lichtzijde van het Naihapslype wordt daarbij gehuldigd en de Ahasverus trekkcn wijst de spreker evenzeer aan bg den christen als bij den jooil Zooals daargespro km werd over den jood zouden wij geen oogenblik aarzelen te spreken over den Nederlander over den christen over de liberalen over de modernen onder wier vanen wij zelven strijden liet misbaar over deze voorlezing eldci s gemaakt kunnen wij alleen aan schromelijk misverstand toeschrijven omdat wij een andere verklaring liefst niet aannemen willen Laatste Berichten Parijs 12 Jan Het Journal OJiciel bevat een keizerlijk decreet van gisteren houdende bijeenroeping Ier raadkamer vau liet hooggerechtshof om arrest te wijzen iu de zaak tüsschen den heer Conite eii prins Murat De circulair van den minister van biiinenlaudsehe zaken aan de prefecten conslalccrt de liberale wij