Goudsche Courant, vrijdag 13 maart 1891 | Streekarchief Midden-Holland

Goudsche Courant, vrijdag 13 maart 1891

Targadering ran Juni in den legel geen tqd besohikbaar ia Seeds api in de bestuunrergadering de volgende TTaagpunten opgegeven la Wat behoort er gedaan en gelaten te worden tot bevordering van den bloei van ona kerkeiyk en godadienstig leven f i Welke roeping heeft de Hervormde ohriatec met betrekking tot de hedendaagache politieke partqen 3 Wat is er te hopen te vreezen en te leeren van he Heilsleger 4 Ia het niet noodcakelqk dat de chriatalqke scholen en in het algemeen alle ohriateigke werkzaamheden vsstgehecbt worden aan het organiame der kerkelijke gemeente f o Hoc te verhinderen dat eenlg kerkgebouw niet hinger afgealsau worde in stryd met hetgeen de kerkeraad overeenkomatig Let reglementair karakter der gemeente oirbaar aoht 6 Wat te doen tot beatrqding van het gebruik Tan bedwelmende dranken f Het schrgren was ondertaekend door de heeren E Laurillard L vooititter en G J Voa Aa scriba Wegene vervalsching van een postwisael stond deier dagen te Amsterdam terecht een negentienjarige knaap die reeds verschillende beroepen heeft uitgeoefend zeevarende kaotoorbedieode enz Hy waa ten slotte zonder beroep en werd om eene kleine achttld herhaaldelgk lastig gevallen Toevallig laa Iq in de dagbladen een verslag van een terechtzitting der Amsterdsrasche Keohtbank waarin vermeld werd de vervalsching van postwissels Dit bracht hem op de gedachte hetzelfde te doe4 Hij stortte aan het bqkantoor op de Prins Hendrikkade een bedrag van ƒ 0 86 aan zgn eigen adres en veranderde het cijfer O in 9 zoodat er nu 9 86 in plaats ƒ 0 86 stond Den aldus vervalsohten postwisael droeg hq over aan zyu sohuldeiacher die CT ƒ 9 86 op ontving Later eerst na de betaling werf de vervalsching ontdekt De schade werd echter vergoed aan den Staat Beklaagde bekende volmondig Het O H waai nomen door Mr d Yvoy noemde het een treurig verachqnsel dat het recbtsverslag in de couranten van eene andere vervalsehiagazaak dezen bekl op de gedachte had gebracht zioh te kelpen door de vervalsching van een postwissel fiequisitoir zes maanden gevangenisstraf De toegewijde verdediger mr J C de Vries wees er op dat het bewqs van het miadrqf alleen geleverd kon worden door de bekentenis van den bekl Verder op vele andere verzachtende omstandigheden ais jeugdigen leeftgd ongelukkigen levensloop vrijwillige vergoeding van het nadeel enz Conclusie oplegging van eau lichte straf De Goudsche Debatiiigclub Dezer dagen vierde zooals reeds gemeld werd het genootschap welks naam boven dit artikel staat zijn zilveren feest Door welwillend ona door het Beatonr verschafte gegevens zgn wq in staat gesteld een overzicht te geven van de geschiedenis der vereeniging hetwelk velen onzer atadgenooten iszonderheid den leden en ond leden niet onwelkom zal zqn De Debatingdub volgens haar statuten zich ten doel stellende ontwikkeling door voordracht en dis V j Den volgenden ochtend ging Boland dadelgk uit om een betrekking te zoeken Op effectenkantoren bq bankien overal bood hg zijn diensten aan onder den naam Salbert Bq allen was het antwoord eensluidend Niet ieder had dezelfde redenen op te geven maar de einduitslag kwam toch op hetzelfde neder Bij dezen deed de zomer de zaken kwaad onmogeiyk er dus nog een nieuwen bediende bq te nemen bq genen was men eer geneigd het personeel te verminderen dan het te vergrooten Daarentegen waren allen verwonderd over de ongewone kundigheden van den candidaat De bankiers geven weinig om candidaten in de letteren maar zij hechten veel waarde aan iemand die er goed uitziet nette manieren heeft en vier talen kan schrijven en spreken De strqd om het bestaan is versehrikkelqk geworden De ontwikkeling ia overal doorg ongec evenala het elektrisch licht dat op het oogenblik de verst afgelegen dorpen met zqn witte atralen verlicht £ lk jaar storten de universiteit en degeesteIqke inatallingen een heirleger jongelieden en jongemeiqes over ons uit allen voorzien van onnutte diplomas Nauwelijks een duizendste gedeelte van die ongelukkigen veroveren een betrekking het ontvangen onderwijs waardig Waar komen de overigen terecht Hier en daar en overaL Een inspecteur van de Academie te Parqs heeft eens een staat enisie is opgerioht in den aanvang van bet jaar 1866 De juiste dutum der oprichting is niet bekend doch de eerste gewone bqeenkomst waarvan de notulen melding maken bad plaats op 28 Februari 1866 en naar aanleiding daarvan is onlangs op do gewone Masrtvergadering 10 dezer het 26 jsrig bestaan herdacht Hoeveel l eo de dub bq de oprichting telde u almede niet uit de notulen op te maken De eenig overgebleven oprioh er is de tegenwoordige voorzitter Mr J Fortuqn Droogleever Onder de oprichters komt ook voor onze stadgenoot de heer M Spruqt doch deze heeft sedert jaren bedankt De overigen zijn overleden of hebben de stad verlaten Wq vinden onder hen dr heeren Walther kapitein der iufanterie Mars leeraar der r h b en thans directeur te Sotterdam Van Moerkerken leeraar der r h b A A O van Itenon directeur d r kaaraenfabriek dr de Kanter notaris Voorduin het katholieke raadslid Peeters de luitenants Vlaming Boxman enz Opmerkelgk is het verschqnsel dat bq de oprichting en in de eerste jaren het militair element zoo krachtig vertegenwoordigd was £ en tweede versehqnsei dat de aandacht verdient was de groote voorliefde voor natuurwetenschap die de club in den eersten tyd kenmerkte Behalve een paar uitzonderingen liepen de voordrachten steeds over physica en natuurlqke hiatorie De heer Van Moerkerken opent wel de rq met Süakespeare als dichter van het zodelgk loven in het tweede jaar vinden wq den heer Fortuijn Droogleever die spreekt over de Wetgevende macht in den Staat Maar overigens de Steenkolenformatie het 2ien het Verband tusach n planten en dieren Magnetische krachten de Voeding de Bouw van t menschelqk lichaam Dat verschijnsel vindt wellicht zqne verklaring in den toenmaligen geest dee tijds het kan in verband gestaan hebben met de pas ingevoerde wet op het Middelbaar onderwqs Deze zou een einde maken aan de stiefmoederlijke behandeling der natuurwetenachap Vol geestdrift was men aan het werk getogen om de jongelieden in te wgden in de geheimen der natuur en do anderen die aan de schoolbanken waren ontwassen juichten dit van harte toe omdat sq voor zich zelf bet gemis dier kennis betreurden In dit gemis trachtte men nu zooveel mogelgk te voorzien door populaire voordrachten in de Debatingdub Daar werden instrumenten en hulpmiddelen gebruikt die welwillend door de Rqks h burgerschool werden verschaft zoodat de Debating in den beginne veel had van een cursus voor volwassenen het debat waa bqzaak en beperkte zich vaak tot hel vra u van inlichtingen en ophelderingen Ds toenmaals heerschende geest in de dub blijkt het best uit hot op 23 Mei 1867 aangenomen voorstel van den heer Mars om den naam van het genootschap te veranderen in Nuttige kennis welken naam het gedragen beeft tot 10 October 1870 toen een nieuw reglement werd ingevoerd en da tital Debatingdub weder in ere werd heratald Da bedoeling was blqkbaar hier eene vereeniging te hebben zooals te Utrecht onder leiding van Prof G J Mulder met sucoes werkzaam was an die denzelfden naam droeg Popularisatie der wetenschap inzonderheid der natuurwetenachap met gelegenheid tot het vragen van inlichtingen oppositie waa zaldiaam daar het gehoor grootendaels bestond uit ongewqden louter belangstellende leeken Dit verkUart dan ook een in April 1868 door dr alius gedaaa en door de Ver opgemaakt waaruit bleek dat onderwijzeressen die de modiqksta examens met goed gevolg hadden afgelegd er toe moesten komen een plaatsing als ksmeaier aan ta nemen I Haar de mannen I de mannen I Waar zullen z aankloppen ala de honger kwelt De lyeeuma da instituten en koatsoholen zqn overvol van leeraren en onderwijzers Honderd angstig uitkqkeode soUidtanlen wachten op een open plaats en Iqden intusschen gebrek Bq de wisselkantoren kunnen de onkosten de nitgaven ter nsuwemood dekken de winkeliers voeren een moeilqken strijd om het uit te houden tegen de groote modemagazqnen die in onze vrije eeuw ben verpletteren door hun machtige overheersching Acht maanden lang van Juni tot Janiuri varsleet BoUttd de zolen van zijn schoenen op de straatsteenen van Parijs Hij vergat alle onbeacboftheden verdroeg alle vernederingen en liet zich elke beleediging aanleunen s Avonds kwam hij thuis afgemat naar lichaam en geest na tien uur lang van den een naar den ander te hebben geloopen en twee honderd verdiepingen te zqn opgeklommen Soms zond men hem dadelijk heen soms zei men kom over een dag of acht maar eens terug misschien heb ik dan wel iets voor n Een anderen keer ontmoette hij een ontwikkeld man die zioh er over verwonderde dat zulk een begaafd jongmensch buiten betrekking was en zooveel moeite moest doen er enn to krijgen gadering aangenomen voorstel om aan de vereeniging uitbreiding te geven en ook enkele toliivoordrackten te houden Van die voordrachten is echter niets gekomen doordien er later san ward toegevoegd dat zg zouden geschieden in vereeniging met hel dep Gouda van de Maatschappij tot Nut van het Algemeen Daartegen was oppositie het voorstel tot samenwerking werd eerst aangenomen later als verworpen beschouwd en tan slotte besloten om van de volksvoordraohten af te zien Waarsohgnlgk tor wille vaa den vrede in eigen boezem Allengs veranderde door aanwinst van nieuii krachten de geest van het genootschap De behandelde onderwerpen dragen daarvan de duidelijke sporen Wat spreekt de beer Mars nog over het IJzer de heer Peeters over den slaap der planten maar deze natuurwetenschappelijke onderwerpen zqn uilzondering De heer Voorduin behandelt het Wettelqk erfdeel de heer Terpstra de Poëzie en later het Proza afgewiaaeld door den Afval van Capua Dr Julim over Opvoeding en onderwqs bg Spartanen en Alheaera Dr Tebbenhoffoverdriediohtatukken Prometheua Faust en Cain de heer Bonte over Dramatisoho kunst en de Fransche Eucydopedie de heer Walther over do Bataafsche republiek en do Wetenschap der samenleving Onderwerpen van den dag komen om den hoek gluren als van Mr Fortugn Droogleever de Inkomatenbelaating van anderen het Schoolverbond de Weerbaarheid de Leorplichtigheid zooala men toen zeide enz De vereeniging werd langzamerhand aane echte Debatingdub geheel in overeenstemming mot den in October 70 herstelden en sedert gehandhaafden naam Die naamsveranderinggeachiedde bq eene reglementswjjziging welke het gevolg was van teekenen van achteruitgang die de dub vertoonde In de vergadering van September was hedegedeeld dat bet Bestuur m détarroi im De benoemde president Walther had de stad verlaten de vorige secretaris was insgelgks verplaatst en had noch notulen der laatste vergadering achtergelaten noch bet nieuwe Bestuur althans deu nieuwen secretarie in kennis gesteld van zgnt benoeming Het nieuwe bestuur aarzelde den desoli boedel te aanvaarden b j de weinige opgewektheid die er meer en mear bleek te bestaan tot het houden van voordrachten Als geneesmiddel beproefde men de intrekking van de bepaling dat telken jare een geheel nieuw Bestuur moest optreden Drie jaar Ung 1870 73 leefde nu het genootschap onder betzelfde bestuur bestaande uit bet driemanschap Dr lulius Dr de Kanter Bonte Sedert 78 geldt da Dog vigreremie bepaling dat dk jaar Mt lÜ van het Bestuur aftreedt een middelweg dia 1 voordaalen der eerst beproefde stelsels in zich var eeuigt en in de practqk dodtreflend is bevonden Het aangewende middel bleek echter niet voldoeude om alle bezwaren uit den weg te ruimen trouwens bet was te voorzien dat de samsoatdiiog van het Beituur allean den toestand niet kon veranderso Men bleef voortdurend ongeneigd om als lezer op te treden Wel nam het ledental toe maar de nieuwe leden leverden geen genoegzame werkkrachten op en het verdroot den ouderen leden dat Idkeaa een beroep gedaan werd op hunne welwillendheid Toch vond men nog gaene vrgheld de van ouds baBtaande bepaling dat de leesbeurlen vrqwUlig op zich genomkn warden ta veranderen Doarbq kwam dat de vergaderingen slecht warden bezocht Ia 1871 72 b V bat eerste jaar waarvan het aantal Ga moet m j niet wqamaken dat aan jon menach zooals gn aan oandidaat in da letteren dw Engelsoh Duitsob en Italiaansch spreekt niet hiorof daar klaar zon kunnen komen Roland antwoordde droevig Ge ziet toch mqnheer dat gq die zoo spreekt mg nu toch ook wegzendt evenals de anderen O ik dat ia wat andani En do madalijdande maosch had altqd een andere uitstekende verontschuldiging Of hq vep loor in zqn zaken of hij won niet genoeg of h i had geen plaats open Dezen hadden eigenlqk een soort werktuig noodig an konden geen geleerde zooals Boland was gebruiken anderen moesten iemand voor het sobrgfwerk h Stben en daarvow miste Rolandde eenig noodige bekwaamheid ea werkalgk had deze man die in alle vakken thuis was en voor elke betrekking de noodige kundigheden bezat door een zonderiinga nooidlottigheio een bijna onleesbaar schrift Men bood hem niettegenstaande dat in ds rua Hippolyte Lebas oopiaerwerk aan Maar de p eiachte een bqzondar achrift Mooie ronde Ie andera niets Het was een gewoonte een ehic dia gemakkelqk was aan te nemen Binnen acht dagen kon men het er al een heel eind in brengen Jftrêi ttimlfi leden ma zekerheid bekend is waren er SI leden en in den regel waren er 10 12 of hoogstens 16 aanwezig lu ernst werd dan ook eens door een der leden voorgesteld boete te heffen op absentie of liever nog een premie een soort presentiegeld uit te loven aan de tegenwoordigen Gdukkig werden zulke onuitvoerbare plannen niet beproefd Men wendde het over een anderen boeg De publiciteit werd te baat genomen In de OoudacAe Couraui werd de aandacht gevestigd op het doel en den werkk ring der Club de onderwerpen en stellingen werden geregeld tor kennis van het publiek gebracht van tijd tot tgd zelfs eene stemming uitgelokt over stellingen die dsu met het resultaat der stemming werden gepubliceerd als de meening der Club Deze en dergelgke middelen hadden de geweoschto uitwerking althans w j komen nu aan den bloeitijd der vereeniging dien men stellen kan van Sept 78 tot Sept 78 Het ledental bedroagt van 1871 1881 successievelijk 36 31 86 41 41 52 49 67 62 44 Tengevolge van de herhaalde klachten over het lokaal een der bov enkamers der Reunie waar men tot dusver vergaderde en hot vermeerderd leJen tal werd van Sept 73 of in het verbouwde hotel de Zalm en in het leesjaar 78 79 in de lialve bededeuzaal der Reunie vergaderd Daar heeft de club haar besten tgd gehad onder het oude régime eonige jaren lang kon de voorzUter in Sept telkens berichten dat de Igst der vrijwillige sprekers geheel bezet wss en de lezers konden rekenen op een belangstellend en voldoende talrgk gehoor Verscheiden bahandelde onderwerpen dragen de sporen van voeling met de openbare meening en de vraagstukken van den dag Zoo behandelde de hoer Mars de toen hier sanhangige quaestie der rioleering welk debat de eer had te worden bggewoond door don burgemeester en den stadsarchitect die mede het woord voerden de heer Boozeboom beprak de vraag of inlgving of aansluiting van Nederland bq den Duitschen bond wenschelijk was de heer Noothoven van Goor de aanhangige Schoolwet Kappeyna en de heer IJssel de Schapper de Schoolhygiene de heer Petter de Verdedigbaarheid van Nederland de heer Bonte het Middelbaar Onderwgs voor meisjes in vorband met Uoudsche toestanden Herhaaldelijk werd op de een of andere wijze openbaarheid gegeven aan der leden arbeid ten eiude in uitgebreider kring nut Ie stichten of op da publieke opinie te werken Zoo was de heer Walther gewoon zijne voordrachten om te werken tot artikelen voor I dapugel of Leakabinet dr Tebbenhoff gaf zgna voordracht over Godsdienst en Wgsbegeerte alsafzonzonderlgke brochure iu het Ijcht de bovengenoemde voorlezing van deu heer Bonte over de hervorming der hier bestaande meisjesschool iu eene middelbare werd op verzoek der vergadering in eztenso opgenomen in de Oouibekt Courant van 29 Sept 1876 Leden en oud leden hebben de aangenaamste herinneringen aan dien goeden tgd toen De Zalm en De Reunie dikwijls getuigen waren van interessante en opgewekte dtscussien voor een vrg talrgk publiek dat wel grooteadeels bestond uit zwggende toehoorders maar waaronder ook aan behoorlgk getal werkende en qverige leden waren Een welgevulde zaal was een niet te versmaden prikkel voor lezer en debaters beide Intusscben niets is bestandig hier beneden Dat ondervond ook de Debatingdub Het groote ledental dat haar tot bloei gebracht had bevatte ook de kiem in zich waaruit zich later verval ontwikkelde In talrijke bijeenkomsten waar bq eenig onderwerp dat onder laders bereik viel velen zioh voor het debat aanmeldden konden da besta debaters niet aan het woord komen of althans niet voldoende Het gehalte van het debat daalde vandaar teleurstelling bq den spreker ontevredenheid bq de degelijkste leden De wassende vloed moest gestuit worden het aantal leden werd in April 79 beperkt tot hoogstens 60 het aantal bedroeg toen 67 Maar die eerste stap tot hervorming bleeb niet voldoende Onder de leden waren er enkelen die toonden geen recht begrip te hebben van het wezen eener Debatingdub Zq kwamen luisteren als zq met hun avond geen raad wisten namen aan het debat f een ded doah wisten wel allerlei praatjes te verspreiden onder het publiek over hetgeen verhamleld was an dan nog wel bekeken door hun beslagen of gekljude bril Ieder weet dat men in eene deigelqk debat tot onderlinge oefening wel eens iets meer zegt dan men verantwoorden kan dat men stellingen verdedigt waarmede men het in den grond zqns harten niet eens is men werpt paradoxen op waarvoor men niet oansprakelqk wil zqn tegenover het groote publiek het profannm vulgut Die onbescheiden en uit haar verband gerukte mededeelingen hadden voor enkele leden minder aangename ervaringen tengevolge Het resultaat laat zich denken Somraige lezers worden huiverig zich daaraan te wagen men begon te eiaohen dat ook de membret fainéanti ets zoudon proesteeren of de vereeniging veriaten neza hielden zioh doof Twee jaor achtereen werd slechts da helft der leesbeurlen vervuld omdat eenige gewone lezers het werk staakten In Sept 80 trad nu bet Bestuur handelend op en vatte den stier bq de horens Het voorstel werd gedaan en in Ootober aangenomen dat ieder lid verplicht zou zijn op zqne bq loting aan te wgzen beurt te lezen De bedoeling wes klaarblijkelijk de onwilligen tot deu aftocht te noodzaken In het volgend leesjaar kwam dan ook de crisis Verscheiden aangewezen sprekers bedankten of bleven in gebreke slechts één leesvergadering Febr 82 had plaats De leden die niet aan hun verplichting voldaan hadden werden door eene motie van afkeuring getroffen Men hoopte dat door vertrek van onnutte en toetreden van nieuwe belangstellende loden do bestaande malaise zou wgken Dit gesohiedde dan ook Het zuiveringsproces had z ju geregeld verloop De memirea tuperjlu of faindanU kozen het hazepad en enkele gewaardeerde leden die meenden dat hun tgd van gaan gekomen was maakten van de gelegenheid gebruik om hun ontslag te nemen Het aantal leden dat in 80 81 nog 44 bedroeg was twee jaar later 82 83 tot op 22 geslonken Van 81 82 het merkwaardig jaar der unieke leesvergadering is het aantal niet bekend In April 82 werd de secretaris van verplichte leesbeurt vrggesteld en daarmede het reglement voltooid waaronder de Club thans nog leeft Wat sedert voorgevallen is behoort tot de nieuwore geschiedenis waarover wij kunnen zwijgen vooral omdat er geen bgzonder vermeldenswaarde gebeurtenissen plaats hadden In November 86 werd de zetel der vereeniging Overgebracht naar de bovenzaal bij Dam nadat eerst weder eenige jaren Oct 76 April 86 het eerste bovenzaaltje der Reunie in gebruik was geweest Alles bijeengenomen kan de Debating tevreden zqn over de reorganisatie van 1880 Wel is het ledental verminderd het bedreeg in de laatste 9 jaren successievelijk 22 23 21 23 19 16 15 14 17 doch de gezelligheid en de onderlinge harmonie hebben er bg gewonnen Ieder lid kan geacht worden belang te stellen in hetgeen er omgaat en onder het nieuwe régime heeft het Bestuur niet te klagen gehad over sprekers die zioh aan hunne verplichting onttrokken Vroeger hinkte men op twee gedachten men wilde zich oefenen maar tevens werken naar buiten eigen ontwikkeling moest gepaard gaan met verspreiding van nuttige wotonsohap on verlichte denkbeelden Thans staan bg het aonnemen van nieuwe leden en b j alle maatregelen dia genomen worden op den voorgrond de eischeu van het debiet het genoegen en het nut der leden de club moet alleen vruchten afwerpen voor de leden zelven De goede geest en de aangename toon die thans heersohen geven de gegronde hoop dat haar ook eene goede toekomst is weggelegd In eene stad als de onze zaj wel steeds een kern van ontwikkelde mannen gevonden worden die haar arbeid willen steunen en voortzetten Oefening in het debatteeren is voor jongeren een nuttige zaak en voor ouderen eene aangename verpoozing van gezelten arbeid voor ellen is gedachtewisseling en gezellige omgang met beschaafde en in verschillende richting ontwikkelde mannen van uiteenloopenden leeftgd een voorbehoedmiddel tegen eenzijdigheid Wg achten dus de instandhouding van dit Genootschap in het belang der gemeente Volledigheidshalve laten wij hier volgen de lijst der bestuurders van de oprichting af Lees asotil Voorzitter Oode£voorx Stcr PeoBingm jssr leden 1866 A A G V Iterson M Spruqt V Moerkerken 66 67 kap WoUher K Mars Mr Droogleev 67 68 Voorduin Dr Julius de Vlaming 68 69 Mars n w p Bonte H P Staal 69 70 Dr Terpstra Dr Tebbenh Bquberk 70 71 Dr Julius Dr deKanter Bonte 71 72 36 H H 72 78 31 ir U n 73 74 35 u Messemakei H 74 76 41 H ff Roest V Limb 76 76 41 Mr Droogleever ir 76 77 62 It Julius H 77 78 49 H tf Petter 78 79 67 Dr Julius Bonte Roest T Limb 79 80 52 Mr Droogleever H H 80 81 44 n II P C v d Mattl 81 82 n fllr Hemsing r 82 83 22 Dr Julius 0 Bonte 88 84 23 V II J H v d Voort 84 86 21 a Mr Droo u Mr Droog Dr Terpstra H 86 86 23 leever 86 87 19 K A Roozeboom 87 88 16 Dr Julius U 88 89 16 II Bonte 9 89 90 14 1 H j A Keeper 90 91 17 Mr Droogl II s Boiteolaodscb Overzlclit Vermoedelijk zal de minister van onderwgs Von Gossler die zijn ontslag gevraagd heeft worden opgevolgd door den gouverneur van Posen graef Von ZedlidzFrütschler die meer in den geest van het centrum zal handelen dan de a etreden minister Trouwens het ontslag van den heer Von Gosslsr wordt algemeen uitsluitend beschouwd als een concessie welke de regeering het eeotmm doel Ëe condidatuur van prins Bismarck voor den Rijksdag welke hem te Geealenmunde is aangeboden sohijnt met ernstig gemeend te zgn Ten minste de heer Schoof het hoofd van bet nationaaMiberaala comité drt Bismarck candidaat selde verklaart nu dat hg niet te Friedricbsruhe is geweest en ook niet met Bismarck over de candidatuur heeft onderhandelt Het wordt uu zeer onwaarschgnlgk dat Bismardt de candidatunr zal aanvaarden of dat hq dit doet zal gekozen worden De centrale sectie der Belgische Kamer belast met het onderzoek van het voorstel tot grondwetsheraiening hield zooals wij reeds gisteren meldden vergadering De minister president Beernaert deed mededeelingen betreffende de plannen der Regeering De Minister erkende de noodzakelijkheid van da herziening der grondwet Het aantal der tegenwoordige kiezers 150 000 is te gering voor een bevolking van 6 000 000 Niettemin was hel noodig dat eerst een overeenkomst werd getroffen tusschen de partqen over de toekomstige regeling van het kiesrecht Da Regeering verklaart zich legen de invoering van het algemeen stemrecht omdat het land nog niet voldoende is voorbereid voor een zoo groolen overgang De Regecring geeft de voorkeur aan het verleenen van kiesrecht aan de hoofden van geziunen daardoor zou het aantal kiezers vermeerderd worden tot 600 000 hetgeen de helft is van het aantal burgers dat bij de invoering van het algemeen stemrecht het kiesrecht zou verkrqgen Een dergelqke hervorming zou dan te goeder trouw zonder te letten op partg belangen ten uitvoer moeten gebracht worden De Minister verklaarde zioh bereid hot kiesrecht behalve aan huisbewoners ook te verloenen aan burgers die een bepaalde som in de belasting betalen en aan allen die op grond van een verworven diploma zonder twgfel aanspraak hebben op het kiesrecht Dezelfde kiezers zouden het kiesrecht uitoefenen zoo voor de Kamer als voor de Provinciale Staten en de gemeenteraden Deze uitbreiding van het kiesrecht zou tevens gepaard gaan met een evenredige vertegenwoordiging van de partqen Da Senaat moei blgven de vertegenwoordiging der belangen zoodat voor de verkiesbaarhoid tot lid van den Senaat een zekere census noodig is behoudens voor hen die door hun ambten of bekwaamheden op een plaats in den Senaat aanspraak kunnen maken Daar het wellicht moeilgk zou zijn tussohen de partijen een schikking hierover te treffen zou men den Senaat kunnen laten kiezen door de Provinciale Staten gelgk in Nederland of door getrapte verkiezingen Volgens de Grondwet is het noodig voor de herziening dat er overeenstemming werd getroffen met deu Koning Do Koning verklaarde de Minister verder zou gaarne zien dat hem het recht werd verleend om de kiezera te raadplegen over een beginsel een quaestie welke nog niet aan het oordeel der Kamer is onderworpen o over een wetsontwerp dat nog niet wet is geworden Evenwel zou dit slechts een vooriichting zijn maar geen eigenlijk referendum Tevens wenschte de Koning ook door de Grondwet bepaald te zien dat de toeslemming des Konings noodig is voor het sluiten van hnwelgken van leden van het Koninklqk Huis Ten slotte zou de Koning gaarne in de grondwet een bepaling zien opgenomen waarbg de toekomstige inlqving van den CongoSiaat bg België wordt vastgesteld Do heer Frère Orban de leider der liberale partg verklaarde zich tegen de meening der Regeering dat eerst een overeenkomst tussohen de partgan noodig is Evenwel wilde h j zqn wenschen niet namens de linkerzgde formuleeren omdat onder da liberalen in dit opzicht geen eenstemmigheid heencht De heer Janson de leider der radioalen verklaarde het in dit opzicht eens Ie zqn met den heer Prèro Orban Over t geheel gelooft men niet dat da leiders der verschillende partqen t eens zullen worden INGEZONDEN Mgnieer Je BtJacteur I Met genoegen las ik in uw blad dat de haer Baron van Wasseneer onie vertegenwoordiger in da 2e Kamer Maandag hier zal optreden doch naar aonleiding van de daarbij gevoegde mededeeling rgst van zelf de vraag waarom mogen uiUluitend antirevolutionaire kiezers onzen a ovaardigde hooren spreken Andera Kamerleden niet alleen liberala maar ook antirevolutionaire houden meest politieke voordrachten waar alle kiezers van welke richting