Goudsche Courant, vrijdag 22 mei 1891 | Streekarchief Midden-Holland

Goudsche Courant, vrijdag 22 mei 1891

Berkhout Beilen Broek op Langendgk Brugge Driebuizen Eelde Tongeren terwgl het departement sGravendoel werd ontbonden De periodiek aftredende leden des hoofdbestuurs dr J Zeeman te Amsterdam en mr H L Drucker te Leiden werden vervangen door de heeren C J M Dgkmans te Amsterdam en dr W Koster te Hilversum Uil de rekening over 1889 90 blgkt dal de toestand der iinancién niet gunstig is Wol behoefde van de mBchtigicg aan het hoofdbestuur verleed om ƒ 10 6UU van het kapitaal te verzilveren slechts voor 4000 gebruik gemaakt te worden en bleef er een saldo van ƒ 26 over terwijl voor ƒ 12 000 in prolongatie werd belegd en het vnste fonds vermeerderde roet 6900 2 pot insohrijving op het Grootboek doch bg nauwkeurige beschouwing der rekening en begrooting in verband mot de toenemende werkzaiimbedim der Mij zal men zieu dat versterking der middelen dringend noodzakelgk is Van het saldo der rekening der vroeger voorgeuomen stichting der kweekschool voor bowsarsohoolhouderoasen is weder ƒ 1000 auii de kweekschool te Leiden uitgekeerd zoodat nog ƒ i025 oier is De commissie van onderzoek naar botgeen geschiedt voor verbeterde arbeiderswoningen is met haren arbeid gereed Haar rapport is verzouden eo voor f 1 50 verkrggbaar gesteld Do kosten van bet drukken i ƒ 2000 mooten echter met 662 verhoogd worden Het rapport vau de oommissie vau onderzoek naar den toestand en de werking van de begrafenisfondsen hier to lande zal vermoedelijk nog dit jaar aan de departementen kuuneu worden toegezonden Ingevolge besluit der vorige vergaderiug werd ƒ 500 gegeven aan het oudersteuningsfonds voor de tentoonstelling tot bevordering van veiligheid en gezondheid in fabrieken eu werkplaatseu Met aaavankelgk bovredigenden uitslag is een schoolfonds bgeengebracht waaruit aan de gemengde commissie voor onderwijsbelnngen gelden zullen worden verstrekt voor hare belangrijke taak Tot 1 April is gestort of toegezegd voor f 8612 ineens en ƒ 1493 in jasrlgksobe bijdragon Hiervoor begverden zich zeer de dep Leiden Groningen en Utrecht Van 135 aangevraagde roordrachten werden er 123 gehouden door venchillendo sprekers Uit de verslagen omtrent deze voordrachten blgkt dat zij zeer gewaardeerd en de belangen der Mij er niei weinig door bevorderd worden Ook aan de redaoiie van eenige kleine geschriften werd door hel hoofdbestuur veel zorg gewgd Uitgegeven zijn drie populaire werkjes v n dr W Koster i W van der Linden en dr A C J Sngders Behalve subsidién voortvloeiende uit vroegere bevuilen word voor verschillende doeleinden geldelgke steun verleend Aan Woerden 1600 OudBeier land 2000 Sassenheim 1000 Amersfoort ƒ 250 voor opriohting of instandhouding eener bewaarschool Aso Bodegrave 100 I raneker ƒ 126 Leeuwarden 250 Schiedam 160 voor oprichten of ondersteuuing van cursussen tot vorming van helpsters in bewaarscholen Aan 20 dep werd 640 verstrekt voor volksbibliotheeken enz waarvoor tevens eenige boekwerken werden gezonden Tengevolge der rijkssubsidie van 8180 aan do kweekschool voor onderwijzers te Haarlem werd de gevraagde toestemming san het bestuur om het voor 1889 verhoogde schoolgeld weder te veringen gegeven maar de laak is zwaar en Singapore heeft alles voor door zgne ligging zgne inrichtingen en vooral door zijn jarenlang beslaan De Centrale Sectie der Belgische Kamer heeft haren arbeid geëindigd met het aannemen van de volgeode resolutie Do Centrale Sectie erkent in beginsel de noodzakelijkheid van de herziening der grondwet De meerderheid barer leden is van oordeel dat de herziening afhankelijk moei worden gemaakt van de voorwaarden uitgedrukt in de vroeger door de Centrale Sectie aangenomen resoluties De eerste tinsnede van deze verklaring is aangenomen met algemeene stemmen vóór de tweede zinsnede stemde alleen de katholieke meerderheid De Sectie is uiteeugegaan tot nadere oproeping om alsdan hare goedkeuring te verleenen op het verslag met het stellen waarvan de heer Desmet Denayer belast is Deze heer heeft verklaard over 10 of 14 dagen hel verslag gereed Ie zullen hebben In verband met het besluit der Centrale Sectie hebbon de hoofden van de werkliedenpartg bekend gemaakt aan den algemeenen raad dier parlg voor te stellen de verklaring uit e vaardigen dat de werkstaking een einde heeft genomen Koningin Nathalie van Servië heeft het land eindelgk verlaten Daar de moeder van koning Alexander wier legenwooroi heid aanleiding gaf lol allerlei kuiperijen weigerde goedschiks te vertrekken zagen zich de regenten genoodzaakt lot geweld hun toevlucht te nemen Wilde hel ongelukkige Uind eindelijk tot rust komen dan moest zoowel de koningin Nathalie als koning Milan verwijderd worden Milan Hel zich voor 1 000 000 francs bewegen heen te gaan maar de eerzuchtige koningin wilde geen afstand doen van baar polilieken invloed en weigerde heen te gaan blijkbaar vertrouwende dat de regeering haar toch niet met geweld over de grenzen zou durven zetten En toch moobten de regenten die verantwoordelijk zgn voor het bestuur des lands tijdens de minderjarigheid van koning Alexander niet dulden dal de koningin als middelpunt van politieke intrigues de rust in het laus steeds bleef bedreigen Nadat de jeugdige koning uit voorzorg naar zijn buitenverblijf te Topschilder was gebracht werd Nathalie s woning door politieageulen afgezet eu hasr een bevelschrift overhandigd waarin de regenten haar gelastten lerstond het land te verlaten Eerst weigerde do koningin maar ziende dat verzet niet zou baten ree l zg goedschiks in het gereed staande rgtuig naar de landingsplaats der boot die baar naar de overzijde van de Donau op Bumeensch grondgebied zou brengen De politie had echter niet gerekend op de studenten onder wie de jonge en rnooie koningin de meeste aanhangers lelt Een duizendtal studenten verbraken het cordon der agenten en trokken zelven hel rijtuig naar de woning der koningin terug Een ontzaglijke volksmenigle Verdrong zich nu voor het buis en juichte de studenten toe die in grooleo getale Nathalie s huis bezetten ten einde dit te verdedigen Do regenten lieten toen de cavalerie prukken en deze dreef na een scherp gevecht de menigte uiteen Daarbij kwam ook de infanterie onder de wapenen zoodat in hel geheel een macht van 6000 manschappen bijeen was Verzet zou dus in elk geval niets gebaat hebben en daarom gaf Nathalie weer toe Begeleid door vier escadrons huzaren terwgl de infanterie aaa eerszgdeu den weg afzette reed de koningin naar het station vanwaar zg zich mei een extra trein naar Semlin begaf De soldaten die door het volk met steenen werden bestookt moesten herhaaldelijk vuur geven waardoor vele personen werden gedood en gewond Ten slotte echier behielden zü de overhand en dreven de tierende volksmenigte uiteen Dat dit gevecht in de gehoele stad groote ontsteltenis teweegbracht spreekt vanzelf De opgewondenheid duurt dan ook na het vertrek der koningin voort en wel in die mate dat de regenten versterking van hel garnizoen noodig achten De regenten zijn echter vast besloten bi hun krachtige houding te volharden zoodal bet bun wel zal gelukken de aanhangers der koningin in bedwang te houden Voor Sorvié is het zeker te hopen dat de regenten meester blg ven van den toestand wout het eenige middel om weer duurzame rust in hel geteisterde koninkrijk te doen lorogkeeren is de verwijdering van den vader en de moeder van den minderjarigen koning wien hel beiden aUeeu Ie duen is um door invloed op den Koning politieken invloed te oefenen Aan de N B C ontleenen wij de volgende particuliere correspondentie uil Batavia Aüi er nog eenige hoop was bij de kinaplanters om er eens flink boren op te komen dan is die zeker weer voor eeuigen Igd uitgedoofd door de prgzen der laatste veiling Vgf en een halve oont per unit hot is zoo weinig als het nog nooit is geweest Het schijnt dat Ceylon zooveel kina levert dat de markt overvoerd blgft Of dit op den duur zoo voort zal gaan Waarschijnlgk ja bgna zeker niet daarna zal er een betere tijd aanbreken maar wie zal bet zoolang kunnen uithouden P Wat een leleurstelling der verwachtingen van tien of twaalf jaren galedw Toen meende ieder dat het voldoende was om in de kina te gaan ten einde van een klein kapiloallje een jyool inkomen te trekken Hel was onwaarschgnlgk en toch leek het waarschijnlgk Helaas het heeft zoo niet mogen zgn en menig spaarduitje is in de kina oulluur belegd dal nooit iels heeft opgebracht en nooit is teruggezien want vooral de kleiiie kapitaalljes van particulieren en ambtenaren zgn er bij Ie gronde gegaan De tabak daarentegen wat is daarbij een geld verdiend Maar laai ons eerlgk zgn wnt is daar ook niet een geld bij verloren niet alleen op Java maar ook op Sumatra s Oostkust op Polembang en nu laatstelijk op Borneo Want het schijnt zeer weinig waarschgnlijk dst on bet gros der ondernemingen op Borneo iets terecht komt Doch zelfs op Deli de streek tusschen de Deli en Lankatnvioren het neusje van den zalm dus is bel niet Tengevolge van het Piuksterfoesl was de aanvoer heden van weinig beteekeuis In verbond met het ment Van der Kaay wordt nu het contingent geregeld naar de bevolking 81 6 percent der ingeschrevenen in plaats van 29 pCt b van der Kaay doch met een maximum de uoodige 13 200 man Oeleidel ke vermeerderiDg dus totdat het vereisobte aantal is verkregen Men zou nu ceggen alles is in orde Maar neen het amendement Van der Kaay was voor ieder duidelijk maar nu hetzelfde idee van de minister komt is alles opeens onklaar geworden Fluks wordt door de heeren Sanders c s Tooigesteld het nieuwe voorstel voor de afdeelingen te verzenden welk voorstel natuurlyk den bqval had van alle katholieken Gelukkig begreep echter de roote meerderheid der liberalen dat een wgziging die door een der kamerleden voorgesteld terstond als eenvoudig sub amendement in behandeling zou zijn gekomen niet ingewikkeld of onbegrijpelijk was geworden omdat de regeering haar voorstelde t Was misschien van den Minister niet voorzichtig geweest de Kamer met een reeks beogferingen te overstelpen die de zaak met een schyn van duisterheid omwikkelden en den Todrritter der commissie van voorbereiding de uitvlucht in den mond gaven dat zorgvuldig moest worden nagegaan in hoeverre de wijziging in het regeeriugstelsel paste Maar is men niet bij elk amendement evenzeer verplicht hetzelfde na te gaan en zou daarvoor telkens verzending naar de afdeelingen noodig wezen Waar de schoen wrong toonde de geraaktheid van den heer Van Houten op het woord van den heer Rulgers over du commissie van medewerking De heer Butgers was inderdaad gematigd genoeg toen hy voorstelde de verdere behandeling te verdagen tot morgen Men heeft dan tooh zeker tijd de zaak a lête reposée te overdenken vooral omdat de Minister beloofde de heeren hedenavond zyn becijferingen te doen toekomen t Spreekt van zelf dat ook over dit voorstel Butgers weer stemming werd gevraagd en dat de katholieken tegen stemden dat z n bij deze wet zoo hun manieren die nu zelfs den heer Sohimmelpenoinck te kras werden De goede bedoeling van den heer Rntgers om inmiddels met andere artikelen voort te gaan kon niet verwezenlijkt Worden daar men niet was voorbereid en zoo werd om 2 uur de Kamer tot heden verdaagd In den aanvang der vergadering heeft de minister van koloniën mededeeling gedaan va eenige telegrammen van den gouverneur van Suriname van den proeoreurgeneraal en van den commandant der zeemacht uit welke gezamenlijke mededeelingen bmkt dat de orde is hersteld en de procureur generaal voor de handhaving der orde de vrije hand heeft Deze mededeelingen zijn duf voor het oogenblik eenigszins geruststellend Ook bracht de commissie die benoemd was ten einde de Kamer van advies te dienen over het verslag der inspectie over de Koninklijke Militaire Academie naar aanleiding van du mededeelingen en beechouwiogeu van den heer Goekoop op 20 December 1890 in de Tweede Kamer te berde gebracht bq monde van de heer De Beaufort verslag uit Dit verslag is blijkens de conclusie niet gunstig voor den toestand der Academie Deo totaal iadruk van hetgeen het thans afgeloopen onderzoek nopens aangelegenheden van inweudigen eo huisboudelijken aard der Koninklijke Academie heeft aan hel licht gebracht noemt de commissie verre van gunstig Hebeen thans gebleken is moet volgens haar tot I Zg dacht aan Ëgon s trouwe standvastige liefde en een onbeschrijfelijke weemoed vervulde haar hart 2g dacht echter ook aan zijn licht kwetsbaar gevoel van eer en een koude rilling ging haar door de leden Nu Toor hem te treden aan zgn roeten neer te knielen en eene biecht afleggen een last die op t geweien drukte en dan welUcht reracht te warden zij kon er niet aan denkeu Zij schreeuwde luid van zielsangsl en vloog door het dichte heestergewas naar huis Westarp zag haar met donkere blikken achterna Zijn niet onknap gelaat nam langzamerhand eene batelgke uitdrukking aan Hg mompelde iets onverslaanbaars tusschen de tanden toen lachte bg hardop stak eene cigarette aan en ging langzaam aan den kant van den vijver op en neer Hé charmant riep mr Elton met zijne scherpe tem van achter hel klimopprieel te voorschijn komend Daar is W starp Hier dweept hij met de natuur en volgt zijne romaneske grillen Ons zoo te ontsnappen Westarp e trekken namen spoedig de gewone uitdrukking weer aan Hg voegde zich bij Egon die met de overige heeren naderde Ik had hel voorrecht mevrouw de barones op hare avondwandeling te mogen begeleiden Hij hield even op en voegde er daarna glimlachend bij Op mijn veeij irige reizen zijn nJij dikwgis bedriegelijke gelijkenissen voorgekomen en ik ben er dikwijls ieelijk ingeloopen Heden bevond ik mij weder ingrijpende maatregelen aanleiding geren zal de Koninklyke Militaire Academie op eenen goeden naam aanspraak hebben Het blykt derhalve dat da heer Goekoop niet lichtvaardig is te werk gegaan toen hg zyue kritiek over de larkeerdo toestanden aan de Aoademio uitsprak Omtrent den moord te Nieuwesohoot kan nog het volgende worden medegedeeld De verslagene is eeue kloeke vrouw aoht en dertig jaar oud en sedert een jaar gehuwd De woning staat eenigstins afgezonderd eeu minuut of vier van den weg uf Maandag morgen was Huisman omstreeks half elf naar Oudesohoot gegaan Op het oogenblik dat hg vertrok bevond z oe vrouw zich in den kelder om melk te halen voor de rgsteubrg die zy s middags eten zouden De knecht had rrnxls vroeger hot huis veriaten De laatste keerde neds te 1 uur terug Hg vond de woonkamer ledig Op de tafel lag een kluwen stopgaren met eene naald or in terwgl een paar pas gestopte kousen op den sioel van de vrouw lagen Na er omstreeks een uur gewacht te hebben ging hg naar de baren om te vragen of de vronw daar wellicht was D r dit het geval niet was en niemand lMj gezM had werd men eenigszins ongerust EenoTD er van Huisman en een paar andero buren gingen met den knecht mede om eon onderzoek in te stellen Tegelgk met dezen kwam H aan zijne woning aan met eene koe die hij te Oudeachoot gekocht had Het was toen ongeveer half drie Zoodra hij de woonkamer binnentrad bemerkte bij dat het kabinet niet gesloten wan en dat de knecht uitgegaan was Bg ondéhoek miste h eene portefeuille Vreeselijk ongerust begon men thans een onderzoek in te stellen Het eerste wat men ontdekte en wat terstond het ergste deed vermoeden waren bloedvlekken op den grond van den aan de woonkamer grenzenden deel met vlokken haar vermengd Ook aan de schuttini en eenige daar hangende kleedingstukken waren bloedspatteu zichtbaar Lang duurde hel echier eer de schrikkelgke waarheid aan den dig kwam Men zocht overal iu en om het huis ook in de schuur doch nergens was een spoor van den moord te ontdekken Eindelijk begaven zich Huismans broeder Utze en zijn buurman Hoekstra nogmaals naar de schuur en daar vonden zij achter een hoop slToo in het half duister het deerlijk vermmkte Vjk van de ongelukkige vrouw Op twee plaatsen was de bbrsenpan verbrijzeld terwijl het gelaat met bloed was be lekt In hare krampachtig gesh teu handen biehl zij vlokken haar geklemd niet van baar zelve Het Igk was reeds geheel koud en stijf waaruit men opmaakte dat de dood reeds een paar uren voor men bet lijk vond moet zijn ingetreden Vermoedelijk is de moordenaar of naar sommiger meeuing jou men aan minstens twee mannen moeten denken achter in het huis gekomen en heeft de vrouw iemand boorende de woonkamer verlaten om te gaan zien wie er w s Daarop is zg door den ellendeling aangevallen en hier heeft waarschijnlijk een wanhopige worsteling plaats gegrepen waarin zij ten slotte het onderspit heeft moeien delven Wat bet vermoeden wettigt dat er aan meer dan eenen misdadiger gedacht moet worden is dat uit in een soortgelijk geval Hij wandelde aan Wartenbarg s zijde al pralend een weinig de anderen vooruil Hel voorkomen van mevrouw uwe echtgenoote herinnert mg aan eeu jong meisje dat ik ÏOOJ tien jaren vluchtig leerde kennen Erika Heftier De baron glimlachte Erika dal komt uil De familienaam vaij mijn vrouw is echier anders Dacht ik het niet dat ik mij weer vergissen zou I Mevrouw de barones zou ook ontevreden wezen met den eenvoudigen naam Volstrekt niet hernam Egon ernstig mgne vrouw Is van burgerlijke afkomst met den niet eens zeldzamen naam Megor Erika Meijer Nu moet ik er toch om lachen viel Weslarp hem in de rede ook eene Erika Meijer leerde ik vroeger kennen Zij leefde in Marienwerder Mijne vrouw trouwde ik in t kleine stadje Wahnu in de heerlijkheid Arenberg Haar vader was niet ver vandaar in Meppen overieden Overleden De vader van uwe echlgenoote vroeg Westarp met slecht verheelde verwondering Vergeef rag Ik meende van mevrouw begrepen te hebben dat zij zeer vroeg eene wees was geworden Zij vond vergoeding in den man die haar later tol zich nam den gerechlsschrgver Meger U hebt overigens gelijk Heftier is haar eigen naam De naam is ons zoo weinig gemeenzaam dat hel mg zoo even voor oen oogenblik lot een dwaling verieidde Mag ik u mijn oprechten gelukwensch met uwe het visum repertum der doctoren Einkers en Kiilsra is gebleken dat de vrouw op verschillende plsatsen van het lichaam is verwond zoowel met slomi als met scherp Waarschgnlyk heeft dus de eea haar met een mes aangevallen terwgl de ander haar met een hamer of knuppel de doodelgke slagen onhet hoofd heeft loegebroohl Nog eene omstandigheid wgst op een medeplid tige Vrg zeker heeft de moord althans ds cents aanval plaats gehad bp den kleinen deel tenrijj het Igk gevonden werd in de schuur die i mif grenst en daarvan gescheiden wordt door eene sokiitlii van ongeveer manshoogte Ware nude vrouw nadta eersten aanval in de schuur gevlucht zooals meniii den beginne vermoedde dan zou haar weg daatknen door bloedsporen moeten worden aangewezen wat hot geval niet is Waarschgulgk heeft men hst lijk opgenomen en over de schatting henen in het daarachter liggende stroo geworpen Terstond viel de verdenking op een zekeren J G die den laatsten tijd in deze streken vertoefde all leidsman van een lammen marskramer Na eenigeo tgd in een slaapstede te Heerenveen te hebben vertoefd woonde hij sedert een week of vier bij zekere Hendrikje v d L wie hg had voorgespiegeld haar binnenkort te zullen trouwen Waarschijnlijk was zgn doel alleen een lui leven bg haar te lijden althans wanneer het waar is wat door velen wordt staande gehouden dat bg reeds lang getrouwd is n ook verschoidene kinderen heeft Terstond in hechtenis genomen en bij de verils gene gebracht ontkende hg pertinent alle schuld Hg beweert des morgens omstreeks half elf de woning voorbijgegaan te zgn op weg naar Oudesohoot waar hg zegt van U tot 1 uur te hebben dootg bracht en nog met drie verschillende personen te hebben gesproken Twee rooile vlekken op zgoe jai die tgdens zgn voorlooptg verhoor door den offioisr van justitie ontdekt werden en die hg terstond nut den naitel zocht weg hl krabben wat hem natuurlijk verboden werd verklaarde hij voor oker doch getuigen niet in zijn voordeel Meu vond althsnagtnoeg vermoeden tegen hem om hem voorloopig ia verzekerde bewaring te houden Donderdag avond liep te Heerenveen het gerucht dat men ook een tweeden schuldige zou hebben gevonden En inderdaad is aldaar een reeds bejaard kermisreizigor iu hechtenis genomen die ziehzelven door enkele onvoorzichtige uitlatingen zou hebben verklapt en door de politie aangesproken lerstond door de mand gevallen zou zijn Daar deze man echter in vrg sterken graad van dronkenschap verkeerde wordt aan zgne verklaringen niet vaal waarde gehecht Men heeft hem echter voorloopig naar het huis van bewaring overgebracht Gisteren had te Amsterdam de algemeene vergaderiag plaats van de MaaUchappy tol Nut van t Jlgmem Uit het verslag van bet hoofdbestuur jiangeveads den staat der Maatschappij en zgne veirichtineea gedurende 1890 91 dat gedrukt aan de ledn werd rondgedeeld bleek o a dat het ledental niet onbelangrijk was vooruitgegaan en klom van ISDdT lot ongeveer 16169 welke vermeerdering wordt toegeschreven voor een deel san de propaganda die vele departementen in het werk stelden door middel van het geschrift van den al emeeneo secretsril voor eeu ander deel aan opwekkende voordrachten Zeven nieuwe departementen werden opgericht Ie keuze van gnnsche harte aanbieden zeide Westarp met zooveel overtuigende hartelijkheid dat i baron hem vriendschappelijk de hand drukte Ik leerde mevrouw uwe echtgenoote in het huis van eene zekere mevrouw Beinlich kennen eene achtenswaardige dame slechts wst al te bezorgd voor datgene wal zg haar eigendom noemde Beinlich vroeg Egon nadenkend Dal moet ik vergeten hebben Beinlich Het is waar w kan alle namen onthouden Ons hoofd wordt in t verloop der jaren daarmede zoo vol U hebt volkomen geljk mijnheer de barOT Mijn geheugen vooral is in dal opzicht als een zeel Vandaag er in morgen er uit De Beinlioh s waren goede kennissen van mij anders zou elk spoorvan herinnering aan hen reeds lang uitgedoofd zij bij mg door de middernachtzon en de hitte derkeerkringen Hel is mij ook in herinnering gebleven dat uwe echlgenoote als gezelschapsdame daar op d handen gedragen werd En hoe zou hel ook andeii kunnen geweest zijn Warlenberg zag in gedachten voor zich uit Het ontstemde hem dat deze vreemde man meer van het verleden zijner vrouw wisl dan hg zeil Woaroo had Erika nooit van dit tijdperk van haar leven gesproken En wanneer Westarp eon oude bekenoo van haar was waarom had ze geen verrassing geloond bij zijn toevallige komst in hun huis iWordt veroolsd altgd couleur de rose geweest en zelfs waar het mogelijk was veel geld te verdienen kostte dat eene inspanning waarvan men zich in Holland moeilijk rekenschap kan geven Wat zgn er dan ook velen gebleven I Zal nu de tabak ook gaan tegensloaa De laatste prgzen der labaksveiling geven aanleiding lol die vraag Heeft men hier te doen met eene gewone oorzaak die door zal werken of is er slechts een tijdelgke achteruitgang der prgzen te vreezen Men hoopt het laatste men heeft zelfs reden om het te gelooven maar weten doet men het niet Waar bepaald fancy prijzen betaald zijn zooals op de veilingen van net vorige jaar kan men nooit met zekerheid zeggen hoever die weer kunnen achteruitgaan Maar waars ohijnlijk is hel dot de Mac Kidey bill groeten invloed heeft uitgeoefend Niet zoozeer direct want wanneer de prijzen zoodanig gedaald waren dat de tabaksplanters om zoo te zeggen zelren de invoerrechten hadden betaald dan waren zij nog veel beter geweest dan nu Er schijnt echier van Amerikaaijsohe zijde weinig of geen vraag te zijn geweest Hiervoor bestaan twee redenen I e eerste is dat men in Amerika vóór d invoering der bill zooveel mogelgk heeft ingeslagen de tweede dal men hoopt dat de bill het volgende jaar zal worden ingetrokken Als is het echter mnar voor één jaar slechte prijzen zooals nu zijn gemaaict brengen heel spoedig sommige ondernemingen in gevaar De grooto maatschappijen hebben bg bet nadeel van lage prijzen nog het voordeel dat zij eenige concurrentie verliezen maar de kleine ondernomingen met weiüig kapitaal kunnen meerendeels zelfs geen twee slechte jaren velen Meu begint anders op Sumatra s Oostkust heel wat te planten Assahao schijnt hoewel inferieur aan Deli on Laukat vrij wel te voldoen en terwgl Sink voor het grootste deel verlaten is begint men met nieuwen moed iu hel rijk van Indragiri Het is te hopen dat men daar slaagt doch hoe hoog de verwachtingen nu gespannen zijn zekerheid heeft men nog niet eu men moet nooit vergeten dat de tabakscuTluur grillig is en soms niet lukt waar men schijnbaar alle redenen had om op goede oogsten Ie hopen Dit is zeker dat uit een politiek oogpunt het in cultuur brengen eoner streek als de Oostkust was en Indragiri nog is eene zeer nuttige zijde heeft De ondernemende mannen die daar op vreedzame wgze onzen invloed nitbreideu zijn de beste helpers van het gouvernement om een geregeld bestuur te vestigen Zg komen in botsing met de bureaucratie zg geven moeilgkheden misschien zg toonén dat wetten voor eene geregelde maatsohappg gewensoht niet altijd te volgen zgn in de wildernis en buiten de bescherming van het gezag en zij ondervinden daarvan dikwijls zelveu de onaangename gevolgen maar laat de regeering eerlgk erkennen dat deze mannen van groot nut zgn om tol een ordelijken gang van zaken te komen Dit is niet alleen bewezen in onze residentie Sumatra s Oostkust maar beter nog in de onafhankelgke staten op Malakka waar zonder Ëuropeesch bestuur met niet veel meer dan een adviseerend ambtenaar uit een hoogst onordelgken een veilige toestand geboren is eigenlijk alleen doordat van buitenaf gotrocht is de hulpbronnen des lands Ie openen Want men moet niet vergeten dat weinig munscheo ook onder de minst beschaafden ongevoelig zijn voor winst en dat dus eeu iulandsch vorst zoodra hij ziel dat rust en vrede hem geld opbrengen ook rustig eu vredelievend gezind is En wat bg hem iu hooge mate geldt woegt ook in mindere mate bg zgoe hoofden zOodal ieder medewerkt ten goede zg het dan ook alleen I ter wille van bel lieve geld De gelukkig volbrachte reis van den hootdingenieur IJzerman van de Westkust van Sumatra naar Siak gelukkig al heeft daarbij een der Europeanen vermoedelgk door een verraderlgk schot vsn een inlander uit de V Kota s het leven verloren zal hoopt men ook medewerken om dat groote eiland ouder geregeld bestuur en tot ontwikkeling Ie brengen Dat is zeer te wenscben want anders dan op vreedzame wgze is dit niet wel mogelijk De tijden zgn veranderd en waar wg vroeger stonden tegenover slecht gewapende inlanders zouden wg nu te doen krggen met vrg goed georganiseerde benden van duizende vuurwapenen voorzien Dat is ten minste naar ik verneem de schildering van den toestand door den heer IJzerman Welken invloed zal dit alles uu hebben op de ontginning der Ombilienkolen velden Nu ik toch over Sumatra eu omstreken spreek 18 het hier de plaats om melding te maken van eene poging om in onzen Riouw archipel te trachten althans eenigermate in concurrentie te treden met Singapore Men wil uamelgk eene poging doen om van de Triukbaai op de noordkust van Uatom door kolenloodspn en inriohtingeu voor de scheepvaart te bouwen men zegt zelfs droge dokken een particulier moritiem etablissement te maken Die poging kan moeilgk anders dan sympathie wekken