Goudsche Courant, maandag 19 oktober 1891

Uursrerlljke Stand GEBORKN i 14 October Allds oujeri J A v n der Valk GD J Meger 16 Jan ouders K ran der Ber ï ea M Oskamp FranciacuB Johaanei eaders H de Vries en W S ïan LeeuweB 18 Johaana ouders L vao Duurea en P Dankaarls Helena Micheliaa Jacobs ouders i K vaa Luijk en J A W Peskens 17 JabaDoa oiidera B Mol eo C J van HofHe en ONDERTBOÜVVDf 16 Octoker F l Jansen 26 j en J H Straver 27 J J Mooijenkind ta Reenwijk 87 J eo C an den Eng 2 J Sebnilger 83 j eo J van Btlderen 38 j P den Hertofr 31 j m H M Moiler te Arnhem 32 j C J Gelissen 33 j o M Schenk 31 j ClUa Jongelings Vereeniging DANIËL te Gouda VERLOTING van VOORWERPEN ten behoeve van een eigen Gebouw op VRIJDAG 13 NOVEMBER 1891 des avonds ten 7 ure in het Lokaal cHbil dis Volks Peperstraat LOTEN verkrggbaar bg P VAM DORP Gouwe C 107 J L DB BAADT Westhavens 20 hnk MD atn eigen idieolgebouw voor een gedeelte gtgeren in de lokalen der roonnalige Teekenachool Toor een deel in vertrekken Tan het gebonv der B H B S daartoe door de Regearing tgdelijk in gebruik gegeven AJReea voor de lesson in Natuuren Scheik werd het voor dat onderwijs bestemde laerlokaal der H B S bl vend beschikbaar gesteld alsook de hulpmiddelen voor dit onderwijs in de kabinetten der H B S voorhanden en zulks tegen een jaarlyksche uitkeering aan het Rijk voor het gebruik dier instrnmenten voor verlichting en verwarming Beoda dadelijk mocht de jonge school zich verheugen in een rnim bezoek en was haar bevolking talr k te noemen in vergel king tot die van andere soortgelijke inrichtingen Na twee cursussen werd voor het eerst het examen gehouden ter verkrijging van het vroeger vermelde getuigschrift In het voorjaar van 68 besloot de gemeenteraad tot het oprichten van een eigen schoolgebouw Dan len Juni publiek aanbesteed werd het den len Juni van het volgend jaar opgeleverd en raet September in gebruik genomen En zoo had dan de Avondschool de brschikkiog gekregen over een gebouw dat door sierlijkheid van bouwtrant en doelmatigheid van inrichting den bouwmeester tot eer verstrekt en eene waardige plaats inneemt onder de openbare stadsgebonwen In hetzelfde jaar leed de inrichting een gevoelig verlies door het vertrek van den beminden leeraar Lit die zjjn dubbelen werkkring bij hel M O te dezer stede verwisselde met dien van Directeur der Burgerdagen Avondschool later Ambachtsschool te Amsterdam Op 6 October werd in de vacature voorzien door de benoeming van den beer A Koozeboom Ten einde de B a s nog meer nut voor de Burgerij te laten afwerpen werd op 28 Mrt van 69 door den Raad besloten voor de hoogere klassen den cursus bij w ze van proef tot in den zomer te verlengen Deze proefneming slaagde echter niet geheel naar wensch de deelneming in dezen zomercursus verminderde snel en reeds na 3 jaren iwerd hij opgeheven Ëen andere nwitregel omstreeks dien tijd ingevoerd die als middel tot aanmoediging van de vlgt der leerlingen zeker niet zonder nuttigen invloed voor da school is geweest en naar ik meen de goedkeuring der C v T had bestond i het toekennen van prijzen voor jjvar in do verschilleuda leervakken betoond Daar als prgzen werden gekozen stukken gereed chap of voorwerpen van rechtstreeksch nut waren de leerlingen met dien maatregel niet weinig inge omeo da school bad er eene nieuwe aantrekkelykheid mede gewonnen De geleidelyke toename die gedurende de volgende jaren in de bevolking der school plaats vond bewees dat zij al meer en meer door Oonda s bnrgers werd gewaardeerd Ook van omliggende gemeenten kwamen jeugdig werklieden haar bezoeken die zich iet lieten afsohrikken doord e bez aren welke voor bem vaak in den winter aan eene getrouwe opkomst tertraoden waren Hoezeer men over dat alles met recht voldaan mocht wewa was er toch iet waarvan men vreewn Boest dat ket op den duur den bloei der school cott kuoaen belemmeren indien daarin niet bijtijds Terbetoring werd gebracht Uit de ongunstige rtsultaten der toeUtin soxamens was nanselijk bij herbaUgg gebleken dat de mate vsn ontwikkeling bij hen die toegang tot de school wenschten te verkrqgen üet voldoende was om daarop met vrucht voort te bouwen Op afdoende wijze meende men dit bezwaar te kunnen wegnemen door aan de school een voorbBreidende klasse té verbinden aan welke in eenige vf kken van lager onderwijl en boveudiau iu de eerste beginselen van handteekeuen les zon gegeven worden De Baad vereenigde zich ggut die zienswijze door Is tgdet ken maatregel tot de oprichting van zulk eene klasse te besluiten en de Heeren P C Schriek eo J Lngthart met het onderwijs in de genoemde vakken te belasten De leertijd voor die klasse zou twee maanden langer duren dan aan de eigenlijke B a s Met den cunus 1872 73 werd zij in werking gebracht Vóór den aanvang van dienzelfden cursus werd nog het Boekhouden onder de vakken van het voortgezet onderwijs opgenomen Zooalste verwachten waa bleef het cyfer der schoolbevolking steeds toenemen in den cursus 18 4 76 bereikte het zulk eene hoogte dat sterke behoefte werd gevoeld aan meer lokaliteit en ook aan vermeerdering van onderwijzend personeel Dadel k na den aanvang van dezen cursus werd door den Directeur op deze aangelegenheid de aandacht der autoriteiten gevestigd en zóó dooi hem die gewenschte uitbreiding voorbereid g zelf zou die echter niet verwezenlijkt zien daar hij vóór het begin van den daartianvolgenden cursus wegens zgne benoeming tot Directeur der H B 8 met 3 jarigen cursus te Botterdam zijn ontslag aanvroeg en na een 9 JBrigen met eere volbrachten en vruchtbaren arbeid de school verliet In hem verloor de inrichting een talentvol Directeur leeraren en leerlingen verloren in hem een vriend In de plaata van den heer Mars tot Directeur benoemd aanvaardde spreker in Sept 76 zgne betrekking met het vaste voornemen zijne beste krachten voor den bloei der school aan te wenden hopende zoodoende een niet onwaardig opvolger van zgn ambtsvoorganger zich te betoooen Al dadelijk zag ik mg de taak aangewezen om op de zooeven aangeduide uitbreiding van lokaliteit en personeel san te dringen de bevolking was na het toelatingsexamen zóó talrijk dat splitsing van 2 klassen in parallelafdeelingen niet kon uitblgven Het aantal beschikbare leerlokalen bleek toen te klein en ook het aantal leeraren onvoldoende De lessen konden met aanvaiurcn vóórdat in de dubbele behoefte was voorzien Wat het personeel betreft geschiedde zulks door de benoeming van bulploer iren ééa voor Handteekeuen en één voor Lijnteekenen de bezwaren aangaande de lokaliteit werden voorloopig opgelost door de vergunning van Begeertngswuge verleend om twee lokalen der B H B S in gebruik te nemen Na twee jaren werd het schoolgebouw vergroot en inwendig gewgzigd in welken toestand het sedert is gebleven on toen aldus een voldoend aantal leerlokalen beschikbaar waren voor de verscbülende klassen was er ook hoop het onderwijzend personeel te kunnen aanvullen met een leeraar in het bezit van de dubbele bevoegdheid voor hand en Lijnteekenen De eenige persoon met beide akten M O destgds zonder betrekking was de heer D Lako te Middelburg hij werd den 7n Maart 1877 aan de school benoemd In de verwachting hem in September van dat jaar aan de school werkzaam te zien werd men teleurgesteld daar hij wegens benoeming naar elders vóór dien tijd zijn ontslag aanvroeg De adsistentleeraars bleken bereid zich nog zóó lang met het ooderwys te belasten totdat een andere leeraar zou zgn aangesteld Hun werkkring nam voor goed een einde toen in het begin van Januari 78 de Heer Laarman in functie trad Ook deze leeraar bleef betrekkelijk korten tgd aan de school werkzaam evenals na hem de Heeren Tholeu en Mali eerst na de komst van den Heer van Steel in Nov 1882 hield die afwiajeliug van teekenleeraren op Nog andere afwisselingen hadden er in het onderwgzend personeel plaats Zoo verloor de school in het begin van de t csrsos 79 80 haar verdienstelijken leeraar Kramers tte na oen It jarigen dienst tegen 1 Oct ontslag haj gevraagd De Heer Schriek werd na eervol uit zgne betrekking aan da voorb klasse te zijn ontalagen in de plaats van den Heer Kramers aan de B a s benoemd en aan de voorb klasse vervangen door den Heer van Vledder Oe urende den cursus 1879 80 werd eene eeraadering in het plaa van onderwgs vallende binnen de bepalingen vfio het reglement voor de school door de C v T ia overweging genomen en voorbereid ten einde ie met den daaropvolgenden cursus in werking te doen treden In die reorganisatie welke hoofdzakelijk bestond in een wijziging van het aantal lesuren dat in de verschillende klassen aan de onderscheiden leervakken zou worden gewgd was ook begrepen de opheffing der voorbereidende klaaee Tevens weid de bepaling gemaakt dat vooruuui geen leerlingen beneden den leeftijd van 12 jaar op de school zouden worden toegelaten en evenzeer werd goedgevonden ia het vervolg prijzen uit te rnkeu tot belooning van getrouw schoolbezoek en niet langer tot het aanmoedigeiii van vigt Tot de opheffing der voorbereidende klasse ging de Baad in zgne zitting van 13 Aug 80 over tevens werden de onderwgzers aan die klasee werkzaam eervol ontslagen en bg de B A s in dieuat gesteld Later in den cursus 1884 85 werden nog bijzondere prgzen uige teld toe te kennen aan ben die bij 3 in don loop van den cursus te houden repetitiei de gunstigste som van volgnummers in de verschillende leervakken hadden verkregen Zg bestonden iu een inschrgving van een klein bedrag bg de Bgkspostspaarbank Inmiddels hadden na den cursus 80 81 de volgende veranderingen in het leeraarspersoneel plaate Met 1 Oct 81 vètliet djWheer Schriek zgn werkkring na een 9 rigen liuttigen arbeid waarvan het grootste gedeelte aadrde voorb klasse was ten goede gekomen De heer Cremer werd in zgne plaats benoemd De heer van Vledder vroeg in 82 wegens vertrek uit de gemeente zgn ontslag en werd vervangen door den heer Meijer Tegen het begin van den Cursus 84 86 ord de heer Cremer eervol uit zgne betrekking tateen en daarin opgevolgd door den beer Slop Bt De laatste verandering ii het personeefWn plwts in Sept 88 toen de heer Meger naeen 6 tal j ares werkzaam te zijn geweest eervol ontslag bekwam en de heer Kruisheer in zijne plaats werd benoemd In de vacautie maaoden van het jaar 86 werdendoor de krachtige bemoeiing der C v T belang rijke verbeteringen aangebracht in de verlichting der teekenlokalen terwgl de hulpmiddelen voor het teekenouderwija met doelmatiire modellen werden aangevuld In 87 werd het boelseeriokaal door het aanbrengen van flinke teekectafels ook als teekonzaal ingericht f Iu de laatste jaren onderging de getalsterkte van de bevolking der school geen belangrijke wijziging maar schommelde om een gemiddeld cijfer Overzien we het bevolkinjrsregister der school daj blijkt ons dat in de 26 verloopou jaren bet aantal der leerlingen voor de achtereenvolgende cursussen ingeschreven ongerekend de voorb klasse zich bewogen heefl tusschon 74 als kleinste en 119 als grootste waarde 116 getuigschriften van goed volbracht eindexamen werden in al die jaren te zamen uitgereikt Ziedaar mijne hoorders eene beknopte opsomming van de voornaamste lotgevallen der B a a sedert hare oprichting ze had een leven niet zonder afwisseling gelukkig leidde zij nooit een kwijnend bestaan Voor een groot deel is zulks te dauken aan de goede zorgen en de belangelooze toevrijding der C V T waarvan wg leeraren bij zoo menige gelegenheid de blijken mochten waarnemen en waarvoor ik haar van deze plaats onzen wetgemeenden dank breng Al hadden ook in haar midden persoonsverwisselingen plaats hare genegenheid voor onze school blerf steeds dezelfde Met vrijmoedigheid bevelen wij ook voor het vervolg de school in die genegenheid aan En van die C v T zgt Gij hooggeachte Heer V Bergen Uzendoorn 26 jaren lang het bezielend hoofd geweest Ontvang ons aller hartelijken dank voor wat gij uit liefde voor het onderwgs uit liefde voor de Gemeente in die betrekking hebt tot stand gebracht Moge het M O in Gouda en in t bijzonder de B a s zich nog langen tgd verheugen in uwe onmisbare sympathie We mogen deze schets niet alu voltooid beschouwen zonder met een woord van diep gevoelden weemoed te gedenken den te vroeg gestorven Inspecteur Dr Steijn Parvé den man aan wien het M O in het algemeen en ook onze B a s zoo veel is verplicht en die in 1883 aan zijn zeer uitgebreiden en nuttigen werkkring door den dood werd ontrukt Van at de oprichting der school tot aan zgn dopd gaf hg steeds van zgne warme belangstelling voor baar bigt bereidwillig verleende hg zgne gewaardeerde voorlichting en zijn ambtelgkensteun zoo dikwijls daarop ten bate der school een beroep werd gedaan De nagedachtenis vau dien man in eere to houden daartoe verplicht ons de dankbaarheid Bn thans moge de vraag niet geheel ongepast klinken Wegen de vruchten die het onderwgs aan de B a s in 26 jaren heeft afgeworpen op tegen bet goldelgke offer dat de Gemeente zich daarvoor beeft moeten getroosten Ik vertrouw dat wg die vraag zonder grootspraak bevestigend kunnen beantwoorden menigeen toch die met ijver en volharding dat onderwijs volgde vond zich den weg geopend tot een eervollen werkkring En al zouden wg den oogst ook rgker gewensoht hebben toch meen ik te mogen beweren dat de B a s voorde mate van ontwikkeling die ze beeft aangebraoht tot dusver een zegen waa voor de Burgerg DvMom mag dan ook deze avond dpor den terugblik op onzen gemeensehappelgken arbind voor ons leerarm een feestavond zgn en in t bijzonder voor u jabilóriesen die van den aanvang af dus 26 jaren laag de B a s mot uwe teste kraehten hebt gediend Hier in het opeobaar over ieders bijzondere verdiensten uit te wgden zou aan mg niet voegen wol mag ik u ook nameAs de Collega s golukwenschen met dezen feestdag Niet zouder voldoeningmoogt Gg op dat vervlogen tgdperk terug zien en daarbg verzekerd zgn dat menig man of jongeling mede door uw onderwijs in staat was gesteld eenwaardig standpunt te veroveren in de maatschappg En niet alleen o n uw streven tot hot aankwoekenvan kennis of kunstvaardigheid hebt gg aanspraakop hunne Ainkbaarheid ge hebt die ook verdiend door steeds voor hen te zgn een voorbeeld van trouwe plichtsbetrachting Blgït nog langen tgd de lustende kracht behouden om in vereenigiilg met ons uwe collega s tot den zoo wg hopen toenemenden bloei der school mede te werken Ook de concierge viert heden zijn zilveren feest aan de school Ik mag niet nalaten Bik u daarmede evenzeergeink te wenschen Ook gg hebt op uw standpunt door getrouw vervullen uwer plich en steeda tot des goedeü gang van iliken aan de school medegewerkt Maak u aldus nog vele jaren nuttig I Eindigen wil ik met een enkel woord tot de Ie lingen der school Ge lÊÊÉnxt bet voorgedrag dunkt me kunnen grijpen wat naar bedoeling dor Wet de B a s voor den werkmanmoet zgn en op welk ern onbekrompen wijze doorde stad Gouda die bedoeling is nagestreefd Uitdat alles zal bet u duidelijk zijn geworden hoe men de noodzakelijkheid heeft erkend om don jeugdigenwerkman de gelegenheid te verschaffen zich i t ontwikkeling eigen te maken waardopr hij later eensieraad van zgn stand kan worden Zal du B a s voor u aan dat doel beaiitwoorden dan rust op ude plicht daartoe uwe jeugdige krachten bij voortduring in te spannen uw welbegrepen eigenbelangstelt u dien eisch Ik hoop en verwacht dat de aangename herinnering aan dezen avond bij u een krachtige prikkel daairtoe moge wezeu Ik heb gezegd Na deze ibet instemming geboorde toespraak waarinvooral de tot den burgemeester en de jubelarlssen gerichte woorden luide toejuiching vonden nam deheor Van Bergen Uzendoorn andermaal het woord om den dank van het gemeentebestuur over te brengen aaa hot personeel der school Dat de school aan haarbestemming heeft beantwoord en de gemeente tot nut geweest is heeft men in de eerste plauta te daukenaan de ijverige directeurs de heeren Mars en Van Uven en de andere aan de inrichting verbonden leeraren Daarvoor bracht hij hun als woordvoerder vanden Baad en der Commissie zijn hnrtelgken dank enbeval verder de belangen der inrichting aan hunne goede zorgen aan Zich daarop wendende tot de heeren Bertelmau Rgk on Fortityn Droogleever die van de oprichting af aan de burgeravoildschool verbondenzijn kweet hij zich van eene speciale opdracht vanden Baad door die jubilarissen geluk te wenschenen hun van wege de gemeente een souvenir aan tebieden aan dezen feestdag hetwelk hij aan ieder inbet bijzonder met eene hartelgke en toepasselijketoespraak overhandigde Deze geschenken bestaan uit twee prachtwerken Karl van Gutzow Die KumUckatze liaUem aan don heer Bertelman Emy Traite de la charpentene aan den heer Bgk en eene fraaie in smaakvolle lijst gevatte gravure naar eene schilderij van Mauve aan den heer Fortugn Droogleever Natuurlijk ontlokte deze mededeeling algemeene toejuiching vooral van de zijde der jonge lieden Do heer Mr J Portuijn Droogleever vroeg daarop het woord ten einde ook namens zgne beide collega s dank Ie botnigeU voor deze verrassing welke dankbetuiging hij den burgemeester verzocht ook aan den gemeenteraad over te brengen Wat bom persoonlijk betrof meende bij dat aan zgn gering aandeel in het succes der school te veel gewicht was gehecht althans hij durfde ziob in dit opzicht niet op één Ign te stellen raet de leeraren in bet tekenen Maar toch mocht hij verklaren dat hg de burgeravQndBchool had lief gekregen en dat hg volgaarne voort zou gaan zgne beste krachten daaraan te wgden Ook namens zijne beide naast hem zittende collega s gaf bg dezelfde verzekering Thans was het oogenblik gekomen voor de leerlingen der school om den avond varder genooglgk door te brengen De heer Merkelbach nit Amsterdam was geëngageerd om den jongens dissolving views te vertoonen een amusement dat blgkbaar in den smaak viel Geaiebten beelden komische tafereelen volgden elkander in bonte rg op en verhoogden de feestvreugde Aardig was het te hooren hoe het beeld onzer koninginien onmidrlellgk begroet werd met het volkslied en hoe de geestdrift ten top steeg toen ds afbeelding van het Goudsohs stadhuis gevolgd werd door de portretten van den oud direeteur Hars de drie jubilarissen naast elkander en ten slotte dat van den directeur Van Uven Het Lang zullen zo leven w erd uit volle borst oaagebeven In de pauze werden de jonge lieden in de boven Mol outbaald teiwgl beneden aan de oud leerlingeu en verdere genoodigden een gks wgn werd bangeboden Bij het naar huis gaan ontving elk leerling daarenboven een j aar sigaren zoodat zg na afloop nog een reukoffer konden brengen ter eere van t zilveren feest hunnei school Wij twgfeleu niet of zg allen gingen dankbaar en voldaan huns weega Vermelding verdient dat na de pauze nog het woord gevoerd werd dóór den oud leeriing Jansen die in hartelijke bewoordingen den tijd herdacht dat hij als leerling der voormalige Teekeuschool overging naar de Burgeravondschoel dank baar het nut vermeldde dat hg in zgn verder leven gehad had van de lessen der school en de jougensopwekte om gverig gebruik te maken van de bun geboden gelegenheid om zich te wapenen voor den alrijd dos levens Met een Leve de Burgeravondschool eindigde spreker een uitroep waarmede de leerKngen en oud leerlingen luide instemden Aan hot slot der bgeenkomst wees de directeur de jongens ook van zgji kant nog eens op de noodzakelgfcheid van stipte plichtsbetrachting Niet alleen uit welbegrepen eigenbelajig zooals bg in zgne eerste rede gezegd had maar ook uit een gevoel van dankbaarheid voor belgeen voor hen godaaó werd Uit hetgeen zij op dezen feestavond gehoord hadden konden zg zfen hoe grooten prga De Firma Wed BOSMAIV Tiendew D 84 Gouda bericht bare geachte clieotèle de ONTVANGST van een uitgebreide prachtige keuze PELTERIJEIV Zwarte en Qekleurde Moffen van af 1 zeer solied Boa s Kragen de regeering en het stedelgk bestuur stelden op goed onderwgs aan aanstaande ambachtslieden hjj hoopte dat zg zicb dankbaar zouden tooneu door in het vervolg met verdubbelden g ver hun best te doen Hiermede behoorde ook deze gedenkdag tot het veriedene Hg laat zeker bg alle aanwezigen een aangename berinnering achter Het gemeentebestuur en de oommissie van toezicht komt eer toe voor het denkbeeld en de uitvoering van dit schoolfeest het kan niet anders of A uö erkenning van bewezen diensten en de openlijke waardeering van g verige plichtsbetrachting van de zgde der autoriteiten is aangenaam voor het onderwijzend personeel en moet gunstig werken op de wederzgdsche verhouding en zal dan ook ten goede komen aan het onderwijs zulf Wij besluiten met ook onzerzijds in het vervolg aan de Burgeravondschool alles goeds toe te wenschen Moge zg nog vele jaren b ven wat de burgemeester thans van haar getuigde namelijk een parel aan Gouda s stedekroon SS Q Q @ S Ondergeteekende heeft hiermede de eer kennis te geven van de ONTVANGST eener fijne Collectie MODËLOOEDËK zoomede DAMES en KINDKHHOEDEN voor t a 3 seizoen Onder aanbeveling ADVERTENTIEN J S FAÜIiE ScHOTEi Bootz Sherry Brandy EN Oranje BITTER SLOTëIHAKëR Ü Co Tnrfmarkt 248 Verwacht binnen enkele dagen een lading PRIMA KWALITEIT Scheonbrandende Ëadielkolen waar Qit gedurende de losaing voor 80 Cent per B L vrg aaü huis zal worden geleverd Bestellingen worden gaarne ingewacht b DEEENSa tel WOLLBN EVKBMS gagftrandeerd Boliede kwaliteiten vaa S Old af Schenk en Zn A KAPTIJN Pluwelensingel 630 Gouda 17 October 61 WOLLEIT N B Bet sobip aal gelost worJtn aaa de fioutmansgracbt o WEGENS ST IKFGEVAL TE KOOP 4295 D meters Bouwterrein gelegen te Nituteer Amttel bjj Amsterdam ad 10 per □ meter Te bevragen bg den eigenaar C A J M MATTERN Lange Tiendew 66o Alom te bekomen BE SOÜBSCIE OLASEK of de b schrgving der beroemde geechildei e Kerkglazen van de Groote of St Janskerk te Ter Goude benevens de geschiedenis der Si Janskerk der Glazeu der cartonteekeningen enï waarbg is toegevoegd een afzonderlek levensbericht der beroemde Glassehildera de Gebroeikr Dirk en Wouter Crabetli DOOR CHRISTIAAN KRAMM Prijs 80 Gent A BRINKMAN VEEMARKT WOERDEN J oeanLSufLs g 21 ÖotoToer ISSi L S M DE VOLHARMiXG Van GOUDA naar WOERDEN 1 uur s nachts NB De L0KAALDIEN8T heeft WOENSDAG n plaats DB DIBECTIB