Goudsche Courant, woensdag 13 oktober 1869

kr Il lil do ivgi cring niet vrougilo uwo daden als ceuo welkome aniileiding tot verniiudcrinfi van hot weinigje vrijhoid dat wjj hebben bcBchouwcn Bjjna dezelfde strjjd wordt in Spanje gestreden al zijn dan ook oor akcn en middelen van den strgd verschillend Meer lijnrecht staan daar de republiek en de monarchie tegen over elkander Er is geen gevestigde stand van zaken Nu breken hier dan daar onlusten uit en in weerwil van de schitterende overwinningen die de tjjdelijke regeering blijkens cfficieele telegrammen behaalt vertoont toch de republikein zich overal weder Het is de fout van den aanvang af veest dat men besluiteloos was het welslagen der omwenteling nu ruim een jaar geleden verraste de revolutie niet het minst en men wist niet wat men met Spanje zou aanvangen Geen republiek riep men maar een koning Geen der voorgestelden vindt genade in de oogen der Spanjaarden en het einde zal zyn wat het begin had moeten Trezen vestiging der Spaansche ropublieli Steeds naar het Zuiden richt zich onze blik Nu noglFrankrjjk en Spanje weldra Italië vooral Rome en Egypte vooral Suez Uit het Noorden valt slechts de aandacht op de troonrede van Denemarken s koning waarin over de wensch gesproken wordt om Sleeswijk weder tot Denemarken te brengen Het huwelijk van den Deenschen kroonprins had ook daar veel sympathie gevonden en de koning drukte zich toen hij dit vernield had aldus uit onze vreugde is de hunuo geweest hun smart zij de onze Wij gelooveii even stellig als z dat alles wat Deensch is en Deenscli blijven wil weer met Denemarken zal worden vereenigd BUITENLAND ENGELAND Ecne zeer liberals redevoering ia door Lord Stanley te Liverpool gehouden op eenc vergadering vuu WLrkliedcn behooreude tot de Industrial liuilding nd Co operative Company Co operatitm de samenwerking van de werklieden tot onderlinge verdediging en tot onderling voordeel was de qniestie welke hg behandelde en de hogaafilc zoon van Lord Derby die in niets oo goed te hui is als in sociale en industrieele quaestien heeft woorden gesproken welke zijn vader en de Tories vreemd in de ooren zuiku klinken Hij ziet veel goeds in het Co opor tiovu systeem en hij acht het volstrekt geen onrcdelijken wensch voor een werkman dat hij begeert eenig belang te hebben bij het werk lat hij volbicngl en eenige eontrSIe kan uitoefenen op het weik waartoe men hem bezigt Wanneer wij opmerken welk een korten tijd het geilden is dat de samenwerkingder arbeiders legen Ie fabrikanten door de wetten van het land verboden Hcrd dan moet bet gcene verwondering buren en volstrekt geen angst voor de toekomst opwekken dat in het uitoefenen dezer nieuwe macht sommige vergissingen gemaakt zijn dut onredelijke eischen gedaan zijn en onnoodige kranhten verspillende twisten soms begonnen zijn Lord Stanley ziet in Tr iileÜnions feiten die niet weggeredcneerd kunnen worden en staathuishoudkundigo bullen zijn even onmachtig tegen de werkliedcn vercenigiiigeii als de p inselijke bul tegen dcu eomeet was Zelfs indien het mogelijk ware de Trade Unions te onderdrnkkou gelooft lord St indley dat het niet in het nlgcinecn belang zon zijn dit Ie doen Merkwaardig is het zeker op Ie letten dal het Coöperatieve beginsel dat lord Slandley te gelijk met de Trade Ünions bespicckt al het mogelijke nadeel dat deze kunnen doen belet De eenvoudigste vorm van Co operatieve nijverheid ia zeker daar waar de werklieden in gelijke annileelcn het gelecle kapitaal opbrengen Aan d 11 strijd lussehen kapitaal en arbeid wordt I D ciMile gemaakt door zooals de Thiwh opnurkl til u kiipituliBl als ecu af oiuU rhjk persoon geheel uil Je aak lu verwijderen Maar hetzelfde begiiml kan worden toegepast indien dcwerklieden een zecraanzienlijk aantal aandeelen in het kapitaal bc iltenen de fabrikant de overige aandeelen heeft Het aandeel in de winsten dat de werklieden hebben verhindert elke werkstaking die niet hoogst noodzakelijk is Dit maakt het bun belang om te zorgen dat zoo veel en zoo goed mogelijk gearbciJ worde hetgeen het uitstekende zedelyke gevolg voor dea werkman heeft vooral voor zyn gevoel dat hg zoo als lord Stanley zegt een mede eigenaar is van de fabriek of winkel in welke hg zijue dagen slijt De verhouding tusscheii meesters eu werklieden zonde ook veel verbeterd worden door het Cnope ratieve beginsel De werklieden nemen dikwijls de moeilijkheden in welke de fabrilanlen verkeeren te baat om hunne eischen te do u en een deel in de verliezen zoowel nis in de winsten zou hun menige goede doch harde les geven Het komt er niet op aan of Je Britsche werkman zijn aandeel in het kapitaal opbrengt in baar geld of door aU het ware zijn aanstaanden arbeid te verpanden In bet laatste geval zoa i minder te verteren hebben doch lord Stanley ziet hierin geen groot bezwaar De jaariijkscbe venleeling der wiosteD zou hem meestal chadeloos stellen en het zou den werkman leeren niet boven zijne inkomsten uit te geven zoo als hg nu meestal doet Vele moeilgkheden biedt het systeem zeker aau want een slecht jaar of slechte zakeu zouden voor den werkman niet een verlies van fortuin maar een verlies van dagelijkach brood zgn Vele dergelijke bezwaren doen zich voor doch het ia de vraag niet of het systeem volmaakt is doch of het niet minder onvolmaakt is dan het beginsel van eeuwigdurende vijandschap tusseben kapitaal en arbeid dat het ontstaan der Trade Uaions teagevjige heeft gehad Co operation moet ontzaggelijk veel goeds hebben als een man zoo door ea door prozaïsch kalm en practisch als lord Stanley haar aanprijst Het eenige goede dat dedroomen van socialisten communisten en theoristen hebben wordt door het Co operatieve systeem verwezenlijkt en een middel doet het aan de hand om het lot der arbeidende klassen te verbeteren Alles wat bestaat is goed zeggen de optimisten duch het ligt in onze macht om van alles dat bestaat iets goed te maken zeggen de praclische optimisten en tot hen zegt de Times behoort lord Stanley De lil eralen dagbladen zwaaien den aanj staa iden lord Derby grooten lof toe voor zijne uitstokenilo redevoering cd moedige verklaring dwars tegen allo Ti r vooroordeelen ca conservatieve bekrompenheid i en de wensch die natuurlijk opkoDD ij het leien der redevoering en van de coinmen ar der da biadeu is o mocht de conservatieve partij in alle l inden kunnen bogen op ecu of twee derftdijke practische optimisten FRANKRIJK De heer Charles Hugo zoon van Victor Hugo heeft in den llappd de Varijiche bevolking tot een roekeloozen stap op 2C Oct aangespoord De schrijver wil dat de JU afgevaardigden der linkerzijde op het plein der Bastille bijeenkomen Op dc e plaats zegt hij vanwaar alle vrijheden uie Frankrijk bezeten heeft zijn uitgegaan moeten zij zich op een bepaald uur verccnigen vastberaden vreedzaam zelfs zouder ter hunner verdediging jen pistool in den zak Ie dragen vervolgens moeten zij zich in beweging stellen en l anjs doortrekken eerst lungs de Boulevards zwijgend gelijk de derde stand gedaan heeft tuui hij naar Versailles toog met de vasiberadcuheid eu waardigheid die hit besef van het goed recht geeft Wanneer de veertig dit doen dan zullen z J op de Place de la Concorde gekomen honderdduizend man sterk zijn Wat zul il in gebeuren vraagt Hugo Indien inen al aanneemt dat de rcgecring door deze indrukwekkende menigte niet genoopt wordt haar willekeurig besluit van 3 dezer in Ie tri kkeii indien men nl aanneemt dat de regeeriiig de linkerzijde eerst aan het werk wil zien wat vermag zij dan tegen deze Zij kan niets anders doen dan tal van personen gevangen nemen en dat zou een coup il utat wezen Maar dat zou ook een coup d c at wezen van het keizerrijk tegen het keizerrijk en dus zou die daad gelijk staan met een zelfmoord De Sifcle die niet tot de gematigde bladen behoort die zelfs zijne ingenomenheid met de lepubliek niet zelden zal beantwoord worden met geweerschoten Het bloed zal stroomen Den volgenden dag zal Parijs in staat van beleg worden verklaard do gevangenissen lullen gevuld worden do verbanningen zullen op nieuw beginnen tcgelyk met de dictatuur en do vrijheid zal al het terrein verloren hebben dat zij in de laatste twee jaren veroverd heeft De mannen van December zoudcu zelfs nog wel een erger plan kunueu voeden Het kan zijn dat het gezag een oproer verlangt om andermaal de dictatuur in te voeren Maar het Pargsche volk zal het daartoe niet in de gelegenheid stellen Machten eenige afgevaardigden den ZBsten October hunne vreedzame manifistalie aan dei dag Ig jg i dan zal het volk hen laten begaan en zich m de zaak mengen De demonstratie op den 26 October te Pargswordt door alle bladen ook die der democratiscbaparty afgeraden en toch blijf meu algemeen ongerust De Pargsche werkman begint zich zegtmeu de zaak aan te trekken De rgtuigmakers vande compagnie de omniöui hebben reeds zegt men aan de directie aangekondigd dat zg den 26 October niet Ie werk zullen komen Van anderewerklieden wordt gezegd dat zg alleen om een voon wendsel te hebben tot werkstaking tegen het eindevan October meer loon geëiscbt hebben Het aandeel dat de werklieden gehad hebbeo in de Pargsche oalusteu ia Juui was niet groot Maar meobedenke dat zij het z jn die de mannen der uiterstelinkerzgde ia de kamer gebracht hebben De socialeagitatie bestaat eu gelijk zy bij de verkiezingenzich uitgesproken hecfi schgnt zg ook deze gelegenheid voor hare demonstratie Ie willen aangrijpen Indien dit gevaar niet dreigde zou waarschgnigkook zoo spoedig niet de geheele pers tot voorzichtige terughouding op den 26 aanmanen Bg datalles maakt het nu een droevigen indruk als meuden ministericeteu Comtitutimnel niet al een ziettraehlen het tegenwoordig ministerie wiens vervanging of althans wgziging alleen den toestandkan ophelderen de hand boven het hoofd ziet houden maar daarenboven de verzekering ziet geven datde regeering zich niet zal laten iafluenceeren doorde bedreigiuge i en manifestaticn Napoleon schijntte begrijpen uit de ondervinding der laatste maanden dat toegeven steeds nieuw toegeven vordert Hijzal thans niet toegeven eerder zal hg provoceereu eu het blijft de vraag of hem een botsing met hetParijsche publiek die op den 26 noch niet tot deonmogelijkheden behoort wel bijzoader onaangenaamzou zgn Het Journal OJ iciel deelt mede dat te Auhinen De Libertiï meldt dat Hyacinthe die niet naarzijn klooster kon terugkeeren zonder het besluit hem door zijn geweten ingegeven te herroepen deverstandigste parlij die hem overbleef h eft gekozen Hij is den 8sten dezer naar het land vertrokken waar het geweten zoo vrij is als het maar zijn kan waar de scheiding tusscheii kerk en st iat een normaal feit IS waar het christendom de vrijheid nietuit zijn boezem weert Hij is naar de VeretnigdeStaten vertrokken waar hg zich persoonigk kanovertuigen dat de vrijheid der gezindten even heilzaam werkt voor de ontwikkeling van het godsdienstig gevoel als de katholieke eenheid er nadeelig voor is Hg zal te Brest scheep gaan Zijnezusters en een zeer achtenswaardige geestelgkc vanhet diocese te Parijs vergezellen hem tot aan hetspoorwegstation Binnen twee maanden legenhet tijdstip dat het oecumenisch concilie zal geopendworden zat hij n Europa terug zijn DÜITSCHLAND De benoeming van den overste van Schweiuitz jongsten vleugeladjudant des ko iings en thans mlitair gevolmachtigde van Pruisen bij het Ilussische hof tot gezant te VVcenen in plaats van den heer von Werthcr schijnt thans besloten te zgn Aanvankelijk wilde meu daaraan geen geloof slaan daar men zich niet kon voorstellen dat een betrekkelijk noch zoo jeugdig officier voor zulk eene moeilijke belrekking in aanmerking zou komen Het schgnt echter dut ue diplomatische bekwaamheden tegenwoordig bij voorkeur het eigendom zijn van stalmecsters en adjudaulen Wanneer dat denkbeeld wukjI krijgt dat buitenlanilachc zaken en oorlog één moctfl stnatsliede genomen pende voJ Voor statf Echijnlgk gezonder godvergei zullen w c Lit financiën blijkt dd draagt 5 der inka geslacht het te koj gedaan VQorloopiJ Pruisischal gedaan minister hooging van den Geestdrl opgewek dat staat niet mccrj zal verkrn iiedrrlaagl Uit Wl toenaderiq ziiakt wei ning aaii rijk gevel om ernstif Europa tuiging s de net i middel welker gq ten waar boven alll welken dat we l d wrok üpl reiken tel bestrijdt nf pchuilpbial Sire de heb te vrifndscha lijke hui J monster invloed zl gevoelen J met het De 1 ri m de irl Van Koul zal verte van dl begeleid sche esk over Jafi rugreis schien o alsdan ning Vid Uit S vrgwillig te oniwal volgde el de vrijwi geheel hl Het ir provineia republike Volge veel vcrlj uiteenged De kol rede d Noordhll weder vel wil blijvl geering tf weder van dl III Noord ll Pruisen wel ïal duurzaii lussohcii il l