Goudsche Courant, vrijdag 12 juli 1878

1878 Zondag 14 Juli N 2166 f GOUDSCHE COURAKT Nieuws en Adverlentieby voor Gouda en Omstreken BU deze Courant behoort een BUvoeifsel Kennisgeving De BUUGEMEESTEK van Gouda brengt bg deze trr keuuis vau de belanghebbenden dat door den Heer Provincialen Inspecteur der Directe BeUuticgcn enz te Eotterdam op den 9u Julg 1878 is executoir verklaard Het Kohier van het patentregt No 2 over bet dieiutjaar 1878 79 Dat vouriseld Kohier ter invordering is gesteld in banden van den Heer Ontvanger dat ieder daarop voorkomende erpligt is z nen aanslag op den by de wet bepaalden voet te voldoeu en dat heden ingaat de termijn van DBIË MAANDEN binnen weiken de reclames behooreu Ie worden ingediend Gouda den 12u Juli 1878 De Burgemeester voornoemd VAN jBEEOEN IJZENDOORN Paiiemeutaire Werkzaamheden Het schoolonderwys wordt onder het aanleeren van gepaste en nnttige kandighedeu dienstbaar gemaakt aan de ontwikkeling van de verstandelgke vermogens der kinderen en aan hnnne opleiding tot alle Christelgke eu Maatschappelijke deugden Zou luidde het ongeveer in de wet van 1800 zoo was art 23 der wet van l ö7 zoo luidt art 33 in het ontwerp van den minister Chnatel ke en Maatschappelijke deogdan Hoereel woorden z n bg de raststeUing der wet van 1857 over die formule gewisseld hoeTeel geschrijf hebben zg na de vaststelImg uitgelokt en in weerwil van alle dogmatische bespiegelingen b j de algemeeue beiaadblagiugen heeft de heer de Jonge zorg gedragen dat ij ook thans niet alleen xtof tot discussie maar ook fA tnl van hatelyke opmerkingen hebben gegeven zjjns inziens toch is dat aitikel het brandpunt van het gehecle ontwerp behandelen de andere artikelen de middelen hier wordt het doel van het ontwerp geschetst en omdat hg nu een voorstander van waarheid en niet van fictie is omdat fictie logen en dus zonde il stelt hg voor het woord Chritlelijke te doen vervallen Het is toch overbodig maatschappelijke deugden is voldoende voor een school waaruit de Christus geweerd wordt waar uok de Israëliet zonder ergernis zjjn kinderen kan heenzenden Uitvoerig wordt de geschiedenis van dit artikel door den voorsteller aan zgn medeleden verhaald tal van personen worden geciteerd zelfs de Heidelbergsche Cathechismus wordt den minister voorgehouden en het ongeloof der tegenwoordige ondcrwgzers enkele nianiieu der oude garde uitgezonderd wordt niet vergeten zonder dat spreker echter zgn beschuldigingen door eenig bewgs staaft Eenstemmigheid heersoht echter blgkbaar omtrent deze zaak bg het hoopke niet want de heer Sasymuns Vader verklaarde zich tegen het amendement hg wil opleiding tot Christelijke deugden ook op de openbare school en acht dat hlgkbaar niet zoo onmogelgk als zjjn geestverwant Meerder steun vond de voorsteller bg den iieer Mackay die den minister nder het oog bracht dat zjjn definitie van Christelgke deugd geheel verkeerd was Nog meerder steun werd van katholieke zjjde aan het amendement verleend En de beeren Barge en Hegdeurgck ondersteunden zoo kluchtig mogelgk Voor den eerste was de godsdienst boven geloolsverdeeldheid van fhorbecke een Christendom waarvan de apostelen zeiden dat het den heidenen een dwaasheid den joden een ergernis was Hy was tegen het geheele artikel of godsdienstlooze of secteschool voor spreker was geen derde mogelijk Of de formule beteekent niets zeide de heer Hegdenrijck waarom wordt die dan niet geschrapt üf zij heeft beteekenis waar bl ft dan de liberaliteit der heeren liberalen Wat is dan toch wel bet doel van het amendement vroeg de heer Borgesius en dit was naar ziJn meeuing om de openbare school door weglating der bewuste formule minder bruikbaar te maken voor een deel der Christelgke bevolking Mocht de heer Godefroi bg deze discussie zwijgen Moet hg nn zoo vroeg hg als Israëliet zgn houding vau 1857 opgeven en medewerken tot wegneniing der formule Christelgke deugden Volstrekt niet Een eenen Iwintigjarige ondervinding heelt hem geleerd dat door dië formule geen kwaad is gesticht Men heeft losse beichnldigingen g nit maar men heeft vergeten die beschuldigingen en klachten door bewijzen te staven En wat zal het gevolg zgn der weglating Dan zal van anti revolutionaire zoowel als van katholieke zgde der domme menigte die volgens den heer van der Hoeven alleen verstand heeft om haar leiders te kiezen kenbaar gemaakt worden boe godsdienstloos hoe ongodsdienstig hoe verwerpelgk die openbare school is dan zal het heeteu na vertoont zjj zich in al haar naaktheid 1 Uit handen der antt revolatianaireii bedankt h als Israëliet voor het geschenk In de zitting van Dinsdag verdedigde de minister nitvoerig het artikel tegen den aanval de clericale oppositie hg toonde aan hoeveel kwaad in ons land ten allen tgde veroorzaakt li doordien men het dogma dikwijls boven de moraal gesteld heeft Bovendien kan het godsdienstig onderwgs op de school door godsdienst leeraars verstrekt worden zoodat de opleiding tot deugd op de school mpet en kan rusten op de algemeene grondslagen der moraal en der Christelijke ethiek Kn daartoe kan men opleiden zonder zoogenaamd godsdienstig onderwgs In den geheelen strgd tegen dat artikel kon de minister even als de heer Godefroi niets anders zien dan een poging om de bezwaren tegen deze wet te vermeerderen om op de prikkelbare l f moederen invloed te doen oefenen door heerschzuchtige en zelfzuchtige leidere Na de reie des ministers volgden natuurlijk nog replieken al werd dan ook niets nieuws gezegd De heer Saaymans Vader was niet overtuigd hg scLtidt zich ook van zijn vrienden af maar genoeg het amendement om het woord chritteUjk te iloeii En alsof nu de kamer den verloren tijd wenschte in te halen werden met gepasten spoed eenige artikelen goedgekeurd na verwerping van een paar am ndcmenten 7jOo zal de minister uitspraak blgven doen wanneer klachten inkomen omtrent boekeu op de openbare school in gebruik het drgven van handel of het doen van nering blijft den onderwgzeren zijn huisgenooten verboden vrijstelling van dat verbod kan door Ged Staten verleend worden den distrietsschoolopziener gehoord L e vgt en zestig jange leeftgd geeft recht op pensioen eu wel tot een bedrag van zooveel maal een zestigste deel der jaarwedde met inbegrip der vrjje woning als het getal dienstjaren bi draagd Bg ophefhug der school ontvangt het hoofd der cliool gedurendu vjjf jaren de helft van zijn triiktemeiit als wachtgeld Zoo was men gevorderd tot art 43 endaarmede komt een der l elangrijkste wijzigingen van het ontwerp aan de oide De traktementen zgn verhoogd het getal onderwgzers zal aanmerkelgk vermeerderdmoeten worden vele gemeenten kunnen die uitgaven niet doen hoe zal in die vermeerderde uitgaven voorzien worden Zullen alleen de behoeftige gemeenten evenals nu geholpenworden of zal van rgkswege voor een gedeeltein de kosten van onderwgs voorzien worden Zal de schatkist geheel of gedeeltelijk de traktementen der onderwgzers betalen of zal 30 40 of 60 pGt van alle kosten van het onderwgs door bet rgk aan de gemeenten vergoedworden Op deze en meer andere vragen heeftde vertegenwoordiging in de laatste zittingendezer week het antwoord gegeven L BUITENLAND Uuitcniaiiilscb Overzicht Het Congres gaat op een eind luopen aan alle zijden zqa un de Turksche grenzen vaatsre telri De bepaling hoeveel van Klein zie aan Rusland zoU komen schgnt nog met enige motielijkhi ld verbonden te zyn geweest daar Engeland zich tot bet tdiitste toe verzette legen het ufsi lau ran OUi t lu Ru l ud OUt ligt vrij ver van Kirs vn Ardahan urwijderd I zoodat uit den ifstuud van ilezc stad waarin EugeUud I eindelijk toch moet toestemmen blgkt d it Rusland hier een belangrijke uitbreiding van groudgeUed heeft verkregen Iiitnssebeu zal het gebied der Lazen grootendeels aan Turkije bleven De organisatie van VVe tBuraelie wordt onbeslist gelaten minder omdat men den Sultan ten minste ergens de vrije hand lalen wil dan wri onid it Bismarck zich begint Ie vervelen eu naar Kissiugen itrl mgt Woenadrg ii reeds een aanvang gemaakt met het T orliten rier artikelen en nu zal heden de ondertiekeniug wtl volgen Volgens een telegram aan de Timet is hit vou Bismarck ook gelukt het Congres een laatste mleliK vraagstuk te doen ontzeileu De vraag rees hoe het Congres handelen zou om aan zijne besloikn lir cht te geven Op voorstel vnn prins Bismjirok is bt slotei dat iedere mogendheid voor zichzelre zid handelen eu aan zijne veriegenwoordigers in Turkije zal updragen voor de uitvoering der artikelen zijn land betreffende te waken Zoo wordt eene gen eensehappelijke handeling vermeden die wegtni bet virschll van belangen nog al bezwaren Kou opleveren De Duitsche Keizer heeft htt plan nog niet opgegeven om de leden van hel congres te bezoeken Tot dat einde heelt hij op 9 dezer een proef gmimen in hoeverre hg zich hersteld raag bcschouotn Hij is Utimelijk een verdieping hoogcr geklomnen in het paleis en heeft daar voor het eerst de trappen derwaarts bestegen want daar u orden de groote vertrekken gevonden van recepties ten hove De proef schijnt goed geslaagd te zgn naar de mededceliiig van de Bank uni Hand Zalmu Het laat zich derhalve verwachten dat de leden van hit Congres op Zaterdag e k onmiddellgk vóór het gala diner iu het paleis door den Keizer zullen worden ontv iiigen Ook meldt de Sant md Hand Zeittng dat da Keizer eerstdaags naar een zijner buitenverblijven zal vertrekken Zijn gezcndheidstoestand ia derwgze verbeterd dat de geneeskundigen die hem behaudelcu daartegen geen bezwaar hebben De Fransche begrootingscommissie is van pl in tien miUioen op de gezamenigkc begrooting Ie bezuinigen Vijf inilliorn daarvan ongeveer komen op rekening van de begrontiug van Marine een bepaald besluit zal eerst worden genomen na Ue hftrokkeu Ministers te hebben gehoord Men zegt dat de Paos in een nieuwen herderlijken biiif nader da bevoegdheid der oalmoeieuiers op ie Fraosoha vloot sal b palen Htt Italioansohe Minister hueft en jverwiniilrn behaald De Kamer heeft met groote meerderheid