Goudsche Courant, zaterdag 11 februari 1939

Ko 19956 Zaterdag 11 F ruari 1939 77e Jaar ranar Moordrecht RaadsTergradering Maandagmorgen kwam de Raad de er gemeente om kwart voor twaalf In een vergadering bijeen Alle leden waren aanwezig Op de agenda stonden de volgende punten vermeld Notulen van de op 30 Januari j l gehouden vergadering Schrijven van heeren GedeputeerdeStaten waai bij verzocht wordt spoedig doch uiterlijk binnen acht dagen medete deelen het standpunt dat de Gemeenteraad inaieemt ten aanzien van debij Gedeputeerde Staten In overwegingzijnde aangelegenheid om te bevorderen dat de gemeente Moordrecht wordt aangewezen om met de gemeente Gouderakdenzelfden persoon tot ontvanger tehebben De Voorzitter opent de vergadering en verzoekt daarna den Raad om een derde pimt op de agenda te brengen n l Wijziging der begrooting 1938 DË ar niemand er bezwaar tegen heeft wordt aldus besloten De notulen der vorige vergadering worden voorgelezen en ongewijzigd goedgekeurd Punt 2 der agenda Ete Voorzitter leest een schrijven van Ged Staten voor waarbij verzocht wordt advies uit te brengen ovei de eventueele combinatie van het ontvahgerschap met Goudorak Verder deelt de Voorzitter mede dat in de vergadering van B en W reeds overleg is gepleegd met den gemeente ontvanger en dat deze zich bereid heeft verklaard het gecombineerde ontvangerschap te aanvaarden De heer Rietveld vraagt of de bezwaren welke de gemeente Ouderkerk a d IJssel heeft geopperd bekeend zijn De Voorzitter zegt dat deze hem niet officieel bekend zijn maar vermoedt dat geen combinatie mogelijk is geweest in verband met het feit dat de gemeenteontvanger der gemeente Ouderkerk a d IJssel tevens secretaris van den polder is Tevens deelt de Voorzitter lïiede dat het besluit van den Raad der gemeente Gouderak waarbij deze een ontvanger hebben benoemd geschcffst ig De heer Rietveld stelt er prijs op dat wanneer de gemeente ontvanger over twee Jaar met pensioen zal gaan de nieuwe ontvanger in de gemeente Moordrecht gaat wonen De Voorzitter zegt dat dan gezamen lijk overleg met Gouderak gepleegd zal worden op het oogenblik kan spreker daar niets meer van zeggen De heer Van Gent vraagt wanneer er dan oVer twee jaar een nieuwe ontvanger moet komen of er dan een candidaat aan gewezen wordt en of er geen moeilijkheden rijzen wanneer bij een CTrentueele beaoeming ve schil van meening bestaat tusschen den Raad van Moordrecht en die van Goudetak De Voorzitter zegt dat iffanneer er eventueel geen overeenstemming bereikt zal worden dat dan Ged Staten van hun meening zullen doen blUken De heer Van der Bas vreest voor een goede oplossing met Gouderak De Voorzitter zegt dat dan Ged Staten volkomen competent zljn te benoemen Op voorstel van wethouder Frederlks wordt in geheime vergadering overgegaan Na de heropening vraagt de Voorzitter ol do leden zich met de meêning van B en W kunnen vereenigen Daar niemand er bezwaar tegen heeft wordt besloten aan Ged Staten mede te deelen dat de Raad dezer gemeente geen bezwaren heeft tegen de combinatie van het ontvangerschap van Moordrecht met dat van Gouderak Ten slotte wordt met algemeene stem men besloten de begrooting dienst 1938 te wijzigen Hierna siuit de Voorzitter de vergade ring Openbare vergadering Volksonderwijs Gisteravond hield de afd van Volksonderwijs een openbare vergadering waarin als spreker optrad ds G Westmeijse uit Rotterdam Meer dan 200 personen woonden deze vergadering bij Als onderwerp behandelde ds Westmeijse De 0L S als symbool der nationale eenheid De geweldige propagandistische strekking in spr s betoog kan niet te hoog in waarde geschat wordeJi Het hoofd der school die de leiding had riep hem dan ook een hartelijk tot weerziens toe Na de pauze werd door onze afd tooneel opgevoerd het tooneelstukje van ons hoofdbestuur Een stille kracht Twaalf nieuwe leden en een mooi bedrag voor het Fonds tot Steun was de winst van een openbare vergadering REEUWUÏ 6eme nt raad De Raad kwam Donderdag 2 Februari in vergadering bijeen Voorzitter Burgemeester Lucasse Aanwezig alle leden Na hot voorlezen van het formulegebed opende de Voorzitter de vergadering met het uitspreken van een Nieuwjaarswensch Na de leden het beste te heblien toegewenscht voor hun persoon zoowel als voor hun bedrijf memoreerde spr dat het er met den financleelen toestand der gemeente niet op vooruitgegaan was en dat de gemeente noodHijdend was geworden Maar men behoeft zich daarover niet te schamen als men bedenkt dat over het Jaar 1938 ruim ƒ 49 00G aan steun is uitgekeerd waarvan wel een bedrag terugkwam maar dat ook door het Burgerlijk Armbestuur een bedrag van ƒ 2D 00O is uitgegeven Verschillende plannen tot werkverschaffing zijn Ingediend maar nog steeds niet tot uitvoering Iclaajr gemaakt Het kanaalplaii zal uit g ehe l anderen CONDOR HUISHOUDZEEP ma a kt zelfs het hardste water zoo ZACHT als regenwater € fMi Ziedaof het geheim waardoor CONDORZEEP dat overvloedig wollig schuim geeft dat lang blijft staan en aile vuil losmaakt De prijs per zwaar dubbel stuk Js slechts hoofde moeten worden bekostigd Het plan Randenburg is uitvoerbaar gemaakt en hieraan kan de volgende week worden begonnen Nu het plan Otiderweg moet wachten op de plannen tot droogmaking van de plassen heeft de voorzitter van de waterleidingcommissie overwogen om nu reeds w terleldlng aan de Onderweg aan te brengen Ook wordt overwogen om tot uitbreiding van het Uchtnet over te gaan in de afd Twaalfmorgen Ook werd door den Burgemeester het woningvraagstuk naar voren gebracht Uit dit alles blijkt dat in 1959 nuttig werk was te verrichten Spr wees ten slotte op de slotrede ui esproken door H M de Koningin Wethouder Van Leeuwen bracht dank aan den Burgemeester voor zijn gehouden rede De notulen werden hierop na een kleine opmerking goedgekeurd Mededeeling werd gedaan van de ingekomen stukken w o een aantal goedkeuringen van raadsbesluiten verslag van het openbaar slachthuis te Goud i over 1937 en een schrijven van den veldwachter J P van Dalen te Reeuwijk over woningtoestand Voor kennisgeving aangenomen Enkele wijzigingen in de begrootingwerden aangebracht Het bleek dat door het gemeentebe stuur van Hekendorp een subsidie van i 2S was toegekend voor de Blindeweg Verbreeden doorvaart nabij het café van den heer T van Boon De Raad besloot reeds eerder in prin 1 cipe hiertoe over te gaan Van het polderbestuur van Reeuwijk en van Slulpwijk was bericht Ingekomen dat tegen verbreeding geen bezwaar was De begrooting voor dit werkje opge maakt door den heer J Heemskerk was f 535 De heer Van der Hoorn wil omschreven I zien dat het onderhoud niet teai laste der gemeente Is j Uit de bespreking blijkt dat de weg van Reeuwijk Is en dus komt ook het on derhoud voor rekening dei gemeente Het werkje zal worden uitgevoerd Onbewoonbaarverklaring woning f Door den districts arts dr Buwalda isInzake T B C bestriJding meermalen gewezen op den slechten toestand van de woning plaatselijk gemerkt D 127 De In specteur vaai de Volksgezondheid heeft de woning t ezocht en mede op diens ad7vies stellen B en W voor deze woning lonbewoonbaar te verklaren De heer Van Roon wijst op meerdere krotwoningen Spr beveelt bouw van waningen aan van ten hoogste ƒ 2 5ü huur per week De heer Vis meent dat door onbewoonbaarverklaring van dit perceel moei lijkheden zullen ontstaan omdat het perceel door twee gezinnen wordt bewoond waarvan de bewoner van D ï27 maar huurder is Wethouder Van Leeuwen Juicht het toe dat in deze aangelegenheid wordt Ingegrepen Met algemeene stemmen wordt daarop perceel D 127 onbewoonbaar verklaardIn verband met het voreaistaande werd voorgesteld om aan den bewoner van gemeentewege ƒ 300 ter beschikking te stellen en te zorgen dat met steun uit 8 Rijks kas een andere woning kan worden gebouwd Na eenige discussie werd hiertoe besloten met 6 stemmen vóór en 5 tegen De heeren Vis v d Heuvel Schouten en Groenendijk stemden tegen Hierop werd een concept instructie voor den plaatselljken geneesheer met algemeene stemmen vastgesteld Wijziging bouwverordening Een voorstel van B en W om de bouwverordening art 36 sub 6 te wijzigen en tevens art 44 werd aangenomen Verlaging krachtstroomprlJB De meerderheid van het college van B en W gaat met het advies van de llchtcommissie accoord om daarmede te wachten tot 1940 Wethouder Hagen doet evenwel een voorstel hetwelk voldoende wordt ondersteimd om een verlaging toe te passen en wel bij verbruik van meer dan 100 KWU voor den prijs van 20 cent per KWU thans 25 cent De voorzitter van de lichtcommissie wethouder Van Leeuwen moet aanneming van dit voorstel ontraden omdat hiermede geen rekening is gehouden met de reeds ingediende begrooting voor 1939 In stemming gebracht wordt het voorstel van wethouder Hagen met 6 stemmen tegen en 5 vóór verworpen Er was een schrijven ingekomen van de Nederl Ouderraad tot het instellen van een ouderraad in deze gemeente B en W ziein het nut hiervan niet in Er zijn twee oudercommlssies een voor de openbare school A en een voor de openbare school B Zooals de regeling thans is Is deze bevredigend voor de ouders van kinderen van beide scholen Het voorstel van B en W wordt hierop aangenomen B en W stellen voor om alleen des voormlddags van 9 tot 1 uur de gemeenI te secretarle voor het pubUek open te steUen Het secretarie personeel kan dan j in den namiddag rustig doorwerken j Aangenomen Bouwrijp maJken van terrein Het uitbreidingsplan wijst twee bij de Beeuwljksche brug gelegen tiouwterrelnen aan en wel een strook weiland van den heer A van Spengen gelegen tegenover het gemeentehuls en een weiland van den veehouder B Spruljt gelegen achter het gemeentehuls welk laatste is aangewezen tot verzorglnigsterreln woonhuizen De heer A van Spengen wil zijn land I niet verkoopen de heer Spruijt wel voor ƒ 3 de M2 I B en W dedem in deze geen voorstal maar wilden wel een besluit van den Raad of deze grond officieel te koop moet worden gevraagd Het Rijk zal w Fraai 1 gedecoreerd J ifd Maoitrichfs aardewerk ¥ n AoOi THEEPOT oor 40 bom rKJt Wï SUIKERPOT 20 r Z MELKKAN 20 T H E E S ET compleet voor 75 BONS 0 NDOR N v ZEEPFABR DE HAAS VAN BRERO APELDOOBN helpen door onteigening de grond In het bezit der gemeente te doen komen Over deze aangelegenheid werd breedvoerig gediscussieerd Eenige leden meenden dat aankoop van die grond een strop voor de gemeente zal zijn daar er maar weinig of niet gebouwd zal worden De heer P Vis vraagt o het wel noodzakelijk is de grond in eigendom te hebben In stemming gebracht sprak de Raad zich met 6 stemmen tegen en 5 voor uit om den grond niet in exploitatie te nemen De Voorzitter zeide hierop het artikel van de wet te zullen toepassen en dit besluit ter vernietiging bij de Kroon te zullen voordragen Verzekeren personeel bij de iuchtbescfaemiingsdlenst Het komt B en W gewenscht voor het dieijstdoend personeel tegen ongevallen te verzekeren dit is bij komen en gaan naar en van de oefeningen en gedurende den tijd dat er geoefend wordt Bij de laatst gehouden Provinciale oefening was het personeel tegen ongevallen verzekerd kosten U De heer J Rijlaarsdam is principieel tegen verzekering De heer Van der Hoorn Informeert naar de kosten van verzek lng De Voorzitter antwoordt ƒ 40 Met de stem van den heer Rijlaarsdam tegen wordt hét voorstel aangenomen Onderlinge hulpverleenins by brand In 1931 is bU raadsbesluit een bedrag van 500 aangenomen van de Onderlinge Brandverzekering te Reeuwijk voor aanschaffing van de motorspuit en waarmede dan bij leden van de Brandverzekering ook buiten de gemeente dienst zou worden gedaan Uit een ingekomen schrijven van Ged tSaten wordt opgemaakt dat het gewenscht is om dit 500 aan de Brandverzekering terug te geven aangezien van die schenking geen goedgekeurd raadst esluit is Alsnog zal een raadsbesluit tot aan Heming van die som worden ingezonden aan Ged Staten ter goedkeuring De Voorzitter deed mededeeling dat voor het aanbrengen van centrale verwarming tn het gemeentehuls een ingenieursbureau is geraadpleegd voor het maken van een plan met rapport Kosten 340 bij aanneming en bij nletaan neming door den Raad van 90 De Raad keurde dit goed Van de rondvraag werd nog eenlg gebruik gemaakt waarna de Raad overging in geheime zitting ter behandeling van het schrijven van veldwachter Van Dalen Vrijstelling van dienst De burgemeester heeft bekend gemaakt dat door den Minister van Defensie op aanvragen om vrystelling van den dienstplicht de navolgende beslifisingen zijn genomen Arie Verhoef der lichting 1927 om vrystelling wegen peraoonlyke onmisbaarheid vrüstelUng verleend en Theodorus Cornelia Vergeer om vrystelling wegens persoonlüke onmisbaarheid vrijstellinjf afgeweien Door eendracht sterk De R K Tooneelclub Door eendracht fctcrk onderafd van de St Jozefgezellen pel als Koning Herodus Het mondharmo nicasextet van de gezellen verleende voer dezen avond medewerking Na het openingswooixi gaf het mondhar monicasextet een gehec nieuw progra m By verschillende nummers verwierve i zu een daverend applaus Hierop werden de bovengenoemde stukjes opgevoerd De spelers waarvan de meesten zich voor het eerst op het tooneel bevonden hebben zich op verdienste yke wyze van hun taak gekweten Het jrebodene werd met een daverend applaus beloond Herhalm gsoefemingen De burgemeester heeft bekend gemaakt oat de gewope dienstplichtigen in 1939 voor hf rhalinffsoefeningen in werkeljjken dienst moeten komen en wel 10 dagen voor do foldaten en korporaals en 17 dagen voor onderofficieren v n de lichtingen 1927 192R en 1929 Aan hen die gezorgd hebben dat hun volledig adres ter gemeentesecretarie bekend is wordt een persoonlUk kennisgeving toegezonden Opbokken kooieenden De Minister van Staat Commissaris der Koningin heeft ter kennig gebracht dat Ged Staten besloten hebben dat in der provincie de kooieenden moeten worden opgehokt van 1 Juli af tot den dag waarop in dit jaar het vangen van waterwild door middel van eendenkooien zal zyn toegestaan Goedkoope pap Het verstrekken van goedkoope pap aan werkloozen en ondersteunden van het Burgerlyk Armbestuur zal nog eenigen tyd oP zich moeten laten wachten aangezien de gemeentebegrooting en de begrooting voor liet Burgerlyk Armbestuur welke laatste ook ter goedkeuring aan Ged Staten opg zonden is moeten wbrden nog niet rijn goedgekeurd Het gemeentebestuur st iat er huiverijr tegenover om uitkeeringen tr doen zonder goedgekeurde begrooting Arbeidsbeurs Bij de arbeidsbemiddeling staan dezi week 207 werkzoekenden ingeschreven tegen vorige week 214 Een tiental arbeiders die aan den nieuwen ryksweg tewerk waren gesteld zyn wegens beëindiging der werkzaamheden ontslagen De overige werken die in werkverschaffing worden uitgevoerd of dWaraan begonnen kan worden zyn wegens de ingevallen yorst gestaakt moeten worden Een doorvaart door de Langekade Het verzoek van eenige tuinders wonende aan den Platteweg en in de afd Twaalfmorgen te Reeuwijk aan het gemeentebestuur van Reeuwyk gedaan om een doorvaart te maken in de zoogenaamde Langekade is door den raad ingewilligd Hiermede wordt verkregen dat de tuinders met hun schuiten groenten kunnen vervoeren naar het nieuw gebouwde veilingsgebouw aan den straatweg GowJa naar Bodegraven hetwelk voor de genoemde tuinders een oeconomische verbetering is wijl tyd en onkosten om te schutten in het Reeuwijksche sluisje daarmede wordt gespaard Opdracht van werk De bouw van ee buigerwoonhuis in d ifd De Tempel te Reeuwijk voor de Gebr van der Wolf aldaar is onderhand opgedragen het metaelwark wm den h Hontenbal en het timmerwerk aan den heer J L Verbey Gevonden voorwerpen By de politie werden over de laatste week als verloren voorwerpen aangegeven gevonden een groen dameshoedje terug bi W van der Bas afd Middelburg een paar bruine damesschoenen terug by wed W de Jong Tempel een paar dameshandfichoenen terug bij M Schoonderwoerd Nieuweweg afd Randenburg loop der bevolking Vertrokken J Hoogendoorn uit H 218 naar Gouda Bogen 42 A de Tro e uit R 6fi naar Bodegraven p a wed CoupUTUs Kerkstraat 92 A J B Roseleur uit H Jl9 naar loeiden Heerengracht 8 A A van Dijk uit H 120 naar Waddinxveen Straatweg 105 M Visser uit H 120 naar Waddinxveen Straatweg 106 A Schouten uit B 53 naar Woerden p a N Goedhart Oranjestraat 9 J H A van Heijl uit B 53 naa Overschie W d Zwygeratraat 37a Ingekomen M Middelkoop in H 11 uit Vianen Moercapelle Elenreiling Op Donderdag 2 Febr waren aangevoerd 8018 elerrai De prijzen wareni als volgt henneneleren 3 00 3 40 kippeneleren 3 40 60 eendeneleneren ƒ 3 00 5 05 kalkóenelerem ƒ 65ft 5 40 alles per 100 stuks Gevonden voorwerpen Gevonden een boodschappentasch en vier mud aardappelen inlichtingen verstrekt de politie alhier Door onvoorzichtigheid met een nog brand id stuk sigaar geraakte de kleedtn van den heer K alhier In brand Zoowel bovenals onderkleedlng werden hierdoor beschadigd Loop der berolklng Ingekomen J de Knegt en gezin van Zevenhuizen Z H KUinaEhamerweg naar het Kerkdljkje Nieuwerkerk d l Ziekenhuisverpleglng Het bestuur van de vereenlgini j kenhuisverpleglng heeft een bedrai ƒ 500 overgebracht naar de reserve j bedraagt thans 3182 57 I Ziekteverlof Het ziekteverlof van den heer hof hoofd van de o I school II uu Gravenweg Is met twee maanden i lengd Loop der bevolking Ingekomen Adrlang Stuivenburg Capelle a d IJssel Maria Heuvtói van Capelle a d IJssel Pleter deft van Rotterdam Elisabeth Boon Moordrecht Vertrokken Cornelia Vursttog i Rotterdam Maaike den Outer nwl pelle a d IJssel Predikbeurten I Zondag hoopt voor de Ned Henr K I alhier voor te gaan cand Verkastt I Utrecht Collecte trouwzaal Aan het Burg Armbestuur Is afpd gen 20 opbrengst over 1938 van de de trouwzaal staande collectebus 1 Oudercommisfde Tot lid van de oudercommlsale tïh o 1 school II is in de plaats van mi Kapteyn welke zich niet meer hot baar stelde mevr Hage gekozen I Zevenhuizen t Drankwet I Mej C M Verhoef Edeling heeft het gemeentebestuur een aanvraag Ini dlend om een verlof A Ingewlge Drankwet voor een houten gebouw de Rottekade I De art dBbean A s Vrijdag moeten de groene kaïrl van de arbeidsbemiddeling wedw ti stempeld worden De ingeschrevenen georganiseerd zün moeten de inleveren bij hun bond en de ongra niseerden moeten ze tijdens het i I len inleveröL I Loop der bevolking In de maand Januari is de bevolk door geboorten vermeerderd met 5 n nen en l vrouw Er vestigden zlchlH en 2 vrouwen Totale vermeerdering i 9 personen Er overle4en 5 maBOïl mannen en 9 vrouwen vertrokken b vermindering dus 23 personen Op 1 Februari bestond de beviö uit 1Ö46 mannen en 1378 vrouwen 2934 personen BERGAMBACHT Winst electHsch bedrijf De winst van het gemecnteiyk el tiii bedrijf ia voor 1939 geraamd op ƒ 2281 RiikspMtspaarbank Gedurende de maand JanUari i M rUkspostspaarbank ten postkantow ê i ingelegd ƒ 3081 62 en terugMH i ƒ 6060 04 Gevonden voonrerp I Een kosteloos rüwielbelaatingmert bevragen by den gemeente veldwachtö Damclub Bergambacht Voor de groepswedstrijden der bachtsche Dainclub alhier waren d gen aü volgt groep 1 J v Heric C 2 0 J Hazelbag G Graafland 1 groep 2 Jos Burger J Spekmyderlgroep 3 M Scholten B v Heric den Ouden J de Bruün 2 0 Medtüche dienst Dokter J H C Muller arta albI V Ammerstol voor het jaar 1939 aan f tot bet verrichten van den doodscfiomr EferenvelHng Op de eierenveiling van de pl J eeniging V O D alhier werd voor peneieren besteed van ƒ S 3 Ji f heimeneieren van ƒ 2 6 V 2 90 de IW I Burgeriijke Stand I 0 iBOREN Dirk Hendrik a vw H tor tn G E van den Dool A Burger en D Roegt rfd ONDERTROUWD G A van DIWM N Romeyn 20 g OVERLEDEN Antonie vin o 69 J m van A SlfaigeriawJ Wmm CODMNT NIEUWS EN ADVERTENTIEBLAD VOOR GOUDA EN OMSTREKEN BEKGAMBACHT BERKEWOUDE BOSKOOP GOUDERAK HAASTRECHT MOORDRECHT MOERCAPELLE glBUWERKERK OUDERKERK OUDEWATER REEUWUK SCHOONHOVEN STOLWUK WADDINXVEEN ZEVENHUIZEN enz uitblad verschünt dagelijks behalve Zon en Feestdagen AB8NNKMENTSPBIJS per kwartaal ƒ 2 25 per week 17 cent overal waar de u ng per looper geachiedt Franco per post per kwartaal ƒ 8 16 ibonnementen werd i dageltjkB aangenomen aan ons Bureau HARKT 31 GOUDA Ml oaie agenten en ioopera den boekhandel en de poBtkantoren ta bureaux zï a dagelük geopend van 9 6 uur Adminiatratie en liedactie Teirf j 2746 Portrekening 48400 ADTERTENTIEPBUSt Uit Gouda etn omstresen behoorende tot den bezorjrkring 1 regels ƒ 1 30 eU e regel meer ƒ 0 25 Van buiten Gouda en den bezorgkringi 1 6 regels ƒ 1 65 elke regel meer ƒ 0 30 Advertentiën in het Zaterdagnummer 20 btjsLaig op den pr s liefdadigheidB advertentiën de helft van den prtja INGEZONDEN MEDE1 ËKUNGEN 1 4 regels ƒ 2 25 elke regel meer ƒ 0 60 Op de voorpagina 50 hooger Gewone advertentiëin en ingezonden mededeelingen bü contract tot ze j gereduceerden prjjs Groote letters en randen worden berekend naur plaatsruimte Advertentiën kunnn worden ingezonden door tusschenkomst van soÜede Boekhandelarsii Advertentiebureaux en onze agenten en moeten daags vóór de plaatsing aan bet Bureau zjjn ingekomen teneinde van opname versekerd te zitjn Qn bureaux zljn aagtu nii seoi ur Aumuustrawe en iwaactie leiei Ji ïr 4rw Rr = WlsfRT rM handelaren Advertentiebureaus en onze agenten en moeten d jijgn 2746 Postrekening 48400 yB ii4SpERAMlJi aan bet Bureau zjjn ingekomen teneinde van opname veraeke 85U0 ex Deze Courant komt in vele duizenden gezinnen Gegarandeerde oplage ming van de burgerbevolking tegen luchtaanvallen De dicht ineen gebouwde steden bieden nameJu k buitengewoon geschikt doelpunten voor bomaanvallen en vormen een bijzonder goed object voor den uit do lucht aanvallenden vijand Nu is het natuurlek in onze samenleving niet goed mogelijk de groote steden waar zich het oeconomisch leven in al zijn onderdeelen concentreert op te ruimen en de bevollcing weer naar het land te evacueeren Dit oeconomisch leven eiacht groote en talryke concentratiepunten Bovendien zou ook de natuurlijke trek naar gezelligheid en naar de vermaken en genoeglijkheden en naar de centrale punten van geestelyk leven de steden zoo ze opgeruimd werden vanzelf weer doen ontstaan Daarom zoekt men naar een andere oplossing en wel naar een anderen bouw der steden die zoowel aan de hygiënische behoeften der l evolkin recht doet wedervaren als de gevaren aan den dichten bouw der steden onverbrekelijk verbonden grootendeels ter zijnde stelt Deze bouw staat ree4s in de tuinsteden die de laatste jaren vooral op Engelsch voorbeeld ontstaan zijn en die nu in de omstandigheden door de militaire luchtvaart geschapen nieuwe beteekeni krjjgen Deze steden zyn gebouwd als parken die lich aaneenrijen met een breedeu groen gordei rondom de stad en ruime groenstrooken door de stad met openijebouwong waarbij bedrijven op afzonderlijk industrieterrein worden geconcentreerd en tevens beperking van het aantal inwoners Voor een dergelijke bebouwing is reeds sinds lang propaganda gemaakt Maar het is zeer waarschynlyk dat thans de gevaren aan gssloten bebouwing verbonden deze propaganda buitenmate zullen versterken Zoo kan dan het vernietigingsgevaar wellicht nog meewerken tot het verkrijgen van een betere bewoning van het land en daardoor tot het scheppen van gunstiger voorwaarden voor de lichamelijke en geestelijTw ontwikkeling van het volk K Dit nummer bestaat uit twee bladen EERSTE BLAD De trek naar de steden in verband met de nieuwe luchtgevaren Onluigs las ik een krantenbericht over dan loop der bevolking den aard dier b Tolking en haar verspreiding Daann trof wel allereerst de geweldige toename der bewlkjag in de laatste eeuw In ons land IMI sinds 1829 dus in ruim een eeuw de bevolking van 2 i IO ÜO tot 8 6 miUioen In lien laatsten tild gaat die toename heel wat minder snel en er zijn zeUs landen waar iet bevoUdngsaantai daalt In de meeste landen en ook in ons land is er echter nog altijd een beiangruk bovolkingsoverschot dat echter voor een deel ontstaat door de veïU iög van het sterftecyler dus door een langer leven der menschen Die bevoltóngiloename heeft de dichtheid der bevolking in hooge mate doen toenemen zoozeer teil dal terwijl in 1829 bij een regelmatifte verapreiding van de bevolking de ondellinie afstand tusschen twee leden van de Nedertandsche bevolkmg nog bedroeg liO meter men in 1937 nog maar Oti meter lou behoeven te loepen om zijn naasten medebewoner tegen te komen Aan die regehnat ia verspreiding der bevolking die hier is aangenomen ontbreekt echter nogai wat £ n dit is liet tweede feit dat in het bedoelde bericht trof De bevolking hoop zich en dat zeker niet alleen in ons land zeer sterk dn de steden op l ln uit het bedoelde berioht blijkt nu dat ook de neiging daartoe de laatste eeuw op we mogen wel zeggen bedenkelijke wijze is toegenomen en de tiek naar de groote steden nog beiangrijk is versterkt Woonden toch in ia29 van de 2 600 000 inwoners 800 000 in steden van meer dan 20 000 zielen dus een derde der bevolking nauwelijkB in 1937 woonde bijna de helft der bevolking va i ons land dat wil zeggep 4 2 millioen van de 8 6 millioen in steden van meer dan 20 000 inwoners En het is deze trek naar de steden en vooral naar de groote steden öe de snelle bevolkingstoename een verMtoitend karakter geeft Dit verschijnsel de buitengewone trek naar de steden treedt in ieder land op en heeft in sommige landen als Frankrijk 1 tot een noodlottige ontvolking van to platteland geleid zoodat uitgestrekt iwlfh land zeer goed voor bebouwing ge i er braak liggen De leuze terug iMr het land wordt dan ook in de meeste tanden mede door de regeeringen overgenomen die de beteekenis en de noodlottige w en van deze trek naar de steden beseffen en de belangen van haar land er Mk reeds door bedreigd zien In de totaUtftiTft landen waar de regeeringen volMge zeggingschap over de burgers heb n Ml door de vrijheid van beweging die Ml individu in andere landen geniet niet Weid worden zijn reeds maatregelen Wwmen om een deel der stadsbevolking w naar het land terug te brengen On I wijfeld spelen daarbij in deze landen miett en militaire overwegingen een bef ie rol Het streven naar autarkie t vooral tot oorzaak den wensch om In h oorlog niet voor levensmiddelen en nmiistoffen afhankelijk te zijn van aan uit het buitenland En daarom moet de eigen bodem zoo intensief mogelijk W liteerd worden en dus een sterke Wlb ïolking gekweekt worden Maar naast doen zich ook daar de overw gin M gelden die in andere landen voomaT vraagstuk beheerechen althan t Waagstuk voor kort beheerscht hebben p ls 2Ün van de zorg voor den ge ndheidstoeatand en de lichamelijke onttas 15 iMtsten tüd ben zich daarnaast nog andere fatcor n ƒ gelden die verband houden met de verdediging vooral mot de ibesch jarige eens in de bloemen en in het zon netje te zetten en hem te overladen met betuigingen van sympathie t Is Mr A W Kamp wien wij hier even ten tooneele willen voeren Ge kent hem allen hetzy van de planken waarop hij voor u optreedt hetzij uit den luidspreker van uw radio waardoor zijn stem tot u klonk Wie hem per radio alleen maar kent kent hem maar voor een derde deel wie hem van de planken kent voor tweederde wie het voorrecht heeft hem persoonlijlc te kennen weet alleen Kamp voor 100 pet te waardeeren Dit bleek Bij zeer velen het geval te zyn want op de geïmproviseerde receptie die de jarige hield was het niet alleen benauwend vol maar heerschte een stemming als slechts in een milieu van artisten mogelijk is De bloem der diverse kuipten was daar eenige oogenblikken by een woordkunstenaars schilder3 beeldhouwers litteratoren een bonte mengeling die elkaar even vond in de algemeene vriendschap voor Kamp iMen moet eens een dergely k uurtje hebben meegemaakt om te begrijpen hoe een receptie óók heel prettig kan zijn al heeft dit woord voor velen een klank die hen aan een styve vertooning doet denken Hier geen opgeprikt feestvarken dat de pronk staat te midden van vreugdestralende familie De jarige doolde door de kamers en was voor een nieuw binnenkomende ternauwernood te vinden Een enkele jurist Kamp is ook nog advocaat zal zich misschien hier als een vreemde eend in deze artistielte bü t hebben gevoeld al zal hij vóóruit geweten hebben wat hem te wachten stond Kamp is vóór alles artist Zy n verschijning doet dit aanstonds zien hij kon weggeloopen zyn uit een kla ssiek schilderij van Brueghel of Frana Hals Maar hij heeft als artist dit op duizend anderen voor dat hy een intellectueel grondig onderlegde persoonlijkheid is Hy weet verstandelijk te schiften en te keeren bij hetgeen hy ten tooneele brengt en daardoor hield hy zyn kunst altijd op een hqog peil Zyn daverende humor had altijd een scherp omlynd verstandelijke ondergrond hij was geestig in een vorm waarin de Hollander maar zelden geestig is Voor de woordkunst ia hy altijd een stryder geweest en zyn voorbeeld zal steeds lichtend zy n Men vergeve ons deze ontboezemingen zy zijn in ieder geval oprecht gemeend enzonder eenige overdrijving Een kunstenaarals Mr Kamp is een zelfstandige figuur indeze benijdenswaardige kunst Wat hij konen presteerde kwam alleen uit hem zelfvoort hij behoort tot die zelfopgemaaktekunstenaars die eenling zyn en blyven ennooit kunnen worden nagemaakt door dilettanten Wedstrijd in welsprekendheid De woordkunstEr valt opleving te constateeren voor deze schoone kunst die in ons land aiilerafgryselijkst wordt verwaai loosd iiJn mogen wy dan wefer eens even de trom roeren voor den jaarlijkschen wedstrijd den negenden in welsprekendheid die dit jaar in de Paaschvacantie in dea Haac wordt gehouden De deelnemers mogfen op 1 Maart vandit jaar niet jonger zijh dan X5 en niet ouder dan 21 jaar Zy moeten een korte door hen zelf vervaardigde rede uit het hoofd voordragen daarna een korte improvisatie van 3 minuten houden over een onderwerp dat hun wofdt opg even en zij moeten een gedicht uit t hoofd voordragen een gedicht uit de letterkunde na 1880 Het is te hopen dat van alle kanten de jongelui zich zullen aanmelden Verleden jaar was de prijswinnaar een jongen Van 1 6 jaar die voor het eerst deelnam Men denke dus niet dat er geen kans is voor beginners omdat er al andere geroutineerde zijn Br zijn een paar medailles als prys en er zijn eervolle vermeldingen te behalen Wie nog meer inlichtingen wü en zich Vil laten inschryven richtte zich tot Ir D J Kruytbosch Van Alkemadelaan 37 den Haag In ieder geval dient dit vóór 1 Maart te geschieden Er valt gelijk wü reeds jeiden opleving te constateeren in deze kunst waarfan ieder mensch eenigermate vaardigheidstnbst bezitten maar waarin althans in ons land die vaardigheid by 99 der menschen a les te wenschen overlaat In den regel I liet spreken erbarmelijk slecht zslfs b pit gmnrner bestaat uit twee bladen ming van de burgorbevoliing tegen lucht Deze bouw ijeataat ree is in de tuinsteden r jarige eens in de bloemen en in het zon Jlls óe dag n lengen VOORJAARS MODELLEN FFRSTE BLAD aanvallcn De dicht ineen gebouwde steden die de laatste Jaren vooral op Bngelsc n j netje te zetten en hem te overladen met jj jj Jkn Mn dah t CiXiX O bieden namelyk buitengewoon geschikt voorbeeld ontstaan zyn en die nu in de betuigingen van sympathie VvlS Q Qu Schrguen van Sijbrand Boitetaat aan zgne Loudache Medeburgers Gouda 10 Februari 1939 Waarde vrienden Zeer bedenkelijke vaderlandsliefde dracht van de Municipalitelt door haar secretaris Jacob Polijn toegesproken Nogmaals twee weken later kwam de Lange van Wijngaarden terug Hij was de aanvoerder geweftst van de lieden die Prinses Wilhelmina bij Goejanverwelle hadden aangehouden en had daardoor aanleiding gegeven tot den invaljjepc Pruisen en tot het ontzettende oproerïn Gouda Hy had met alleen Gouda maar het geheele land in groote ellende gestort Niettegenstaande dat of liever juist dóarom werd Jiy met eerbewijzen overladen toen hy vanuit zyn ballingschap Gouda weer binnenkwam De krijgsraad en de leden der patriottensociëteit brachten hem in triumf naar bet stadhuis waar hy door de nieuwe overheid in een raadsvergadering hoogelijk werd vereerd Het bleef zélfs niet by die twee meerdere vijanden van Oranje werden zoo verwelkomd bij hunne terugkomst in de stad w o Willem van der Wagt en P Zwanenburg die eveneens een minder fraaie rol gespeeld hadden in 1787 Ooik zy werden in het openbaar gehuldigd bij welke gelegenheid Jacob PoliJn hen toeriep Driewerf geluk I Driewerf vrede Driewerf broederlijk welkoml Thans breekt de schocHie dageraad de rijzende Vryheidszon met luister doori Na allerlei hatelijkheden over de afgetreden regeering te hebben geuit besloot hy zijn toespraak met Lang leve de vrijr heidf Lange leve da Natie De Oranjes die goed en bloed hadden over gehad voor het vaderland en ons volk herhaaidelyk uit grooten nood gered hadden werden verguisd en hunne gedachtenis j zelfs Uit de schoolboeken verwijderd teri wijl misdadigers en versjacheraara van het vaderland overladen werden met eerbewijzen Inderdaad bedenkelijke bewyzen van vaderlandsliefde P D MUYLWIJK e Patriotten van het laatst der 18e eeuw waren gewoon te roemen op hun vaderlandsliefde maar hunne daden waren met die roemtaal niet in overeenstemming Verre van dien De Patriotten die in 1787 naar Frankrijk gevlucht warm gedroegen zich zelfs buitengewoon droevig Velen hunner stookten de machthebbers daar op tot het zenden van een leger naar Holland en vochten mee in het leger van den vijand boen deze onze grenzen belaagde Toen de vijand vorderingen maakte en de toestand hier hachelijk werd hitsten die Patriotten door tal van geheime agenten en door propaganda materiaal dat zij over de grenzen smokkelden ons volk op tegen de wettige regeering Zij poogden zelfs het regeeren onmogelijk te maken en een chaos te verwekken door vele regeeringapersonen tenzij zy hun ambt zouden neerleggen met den dood te bedreigen direct na het tot etand komen van de omwenteling Hunne daden waren dus van dien aard dat er meer landverraad dan vaderlandsliefde uit sprak Toen in 1795 de omwenteling gelukt wa werden lieden als de Lange van Wijngaarden en Huibert Bik by hun terugkomen in Gouda door de Patriotten zelfs feestelijk ingehaald Blik kwam 14 dagen na de komst der Franschen weer in de stad bif welke gelegenheid hij die in 1787 een Oranjegezinde vermoord had als een held in het openbaar werd gehuldigd en in op Gij weet dat ik in hart en nieren Gouv enaar ben De zaak die ik thans nog drijf werd gesticht door wijten myn betovergrootvader en later door diens nuinneliike nakomelingen in rechte lijn voortgezet Ik ben de laatste telg uit dit aloud geslacht der Bottelaars Na mijn hemgaan zal het bedrijf dat mij dierbaar is in vreemde handen overgaan geen weduwe zal blijven koekbakken Mijn hart heb ik verpand aan mijne vaderstad De dagboekbladen waarin ik mij in vroeger jaren tot Ulieden richtte gaven daarvan telkenmale het overtuigend bewijs Het ging mij daarbij evenwel als een vader met vele kinderen hij had hen lief maar spaarde de roede niet Op nadrukkelijke wijze heb ik vaak stelling gefiiomen in den politieken tweelcamp soms nam ik persoonlijk het initior tief tot een kloek en stoutmoedig optreden als politieke gelukzoekers mijn oud Tergouw belaagden In mijne verheiienste oogenblikken vlei ik mij somivijlen met de zoete gedachte dat de mijmeringen door mij in stille uren aan de blanke bladen van mijn dagboek toevertrouwd velen hebben geschraagd in den strijd die zij in dien tijd met zooveel mannenmoed hebben gestreden Ik heb mijn vaderstad lief al doet mij het harte loee als ik moet aanschouwen hoe haar uiterlijk dagelijks vervalt hoe zij versjofelt en verslonst Het gaat haar als een dier stille armen die wel een bede om hulp tot mij richten Zij herinnert zich haar oude glorie haar deftig keurs liaar voornaam statiegeivaad terwijl zij zich nu moet tevreden stellen met een confectiejurkje van slechte snit 1 Municipaliteitsnotulen van 11 Febr 1795 Mimicipaliteitsnotulen van 27 en 23 Februari 1795 J Wagenaar deel 28 Brieven uit de Hofstad Mr Karoph jurist artist 60 jaar MCDLXV Geen kroniekschrijver is altyd zoo objectief dat hy nooit eens zijn persoonlijke voorliefde even den vrü en teugel Iaat By de beschrijving van de gebeurtenissen in de vorstelijke residentie overkomt ons dit natuurlijk ook menigmaal En juist in een dergelijk geval komt de waardeering dikwyls het best tot uiting Het zij ons daarom eens vergund een enkel woord te wijden aan een figuur wü niet alleen hoc elyk waardeeren maar naar wie onze persoonlijke sympathie uitgaat De aanleiding daartoe is geen anderi dan dat deze figuur zijn zestigsten verjaardag heeft gevierd een gelegenheid di door talloog vslan werd aangegrepen om d GESPRONGEN HANDEN z n Pijniyk lastig en leeliJk om te zien Maar dé raan sukkelen is nu niet meer aoodlgl Ge behoeft ze niet te krflgen en Ge kunt r dadelijk af lijn lta Ge Uw handen met denverzachtendenKlooaterbalsem verzorgt KlooBterbalsem la èen bijzondere balBem die heerlUk verzacht en dte Uw huid prachtig glad en gaaf maakt dank zU de aromatische en huldgenezende beatanddeelen die Uw huid ala t ware verjongen Klooaterbalsem dringt dtep In de eefsela en maakt deze weer gezond en aoepel Akker s KlöOBterbalsem btjt niet zooals andere middelen en la ook niet te vergelijken met geparfumeerde crèmes die val aangenaam ruiken maarniet genezen Onovertroffen als huldgenezend middel bU brandwonden schaafwonden acbrale hufd open huid kloven en wintervoeten AKKER S iaBflSTERBALSEM Pe o a BGra ÖS ï onft ïSïtïÏÏTor hen die daartoe vaak gedwongen zgn De radio heeft dit euvel erger dan ooit doen kennen Waarnemingen op dit punt gedaan lecren dat er zelfs van z g sprekers niet een kleine fractie maar in staat is zich behoorlijk te uiten Omdat men aan dit abominabele geatumper gewend is hoort men het niet meer en juist daardoor wordt d toestand zoo bar slecht En met betrekkelijk weinig moeite is er al veel te verbeteren vooral voor de jongelui indien er slechts een beetje leiding wordt gegeven Ieder ja r toont de wedstrijd aan dat er vooruitgang is maar het aantal jongelui dat er zich op toelegt is nog altyd veel te klein Zoo lang het goede spreken niet een verplicht vak wordt op alle scholen zal daarin niet veel verandering komen Naar de invoering van zoo n vak vrordt krachtig gestreefd maar men stuit daarbij op krachtigen tegenstand omdat de leeraren en onderwijzers zelf allesbehalve vaardig zijn iii het spreken Het is de groote verdienste van een man als Mr Kamp dat hij ook heeft laten zien wat er met de Nederlandsche taal valt te bereiken Mocht dit voorbeeld navolging vinden al wordt er dan op de honderdduizend lüttt 6 n zooala hij ijh