Goudsche Courant, donderdag 15 augustus 1940

GOUDSCHE COtDANT 0onderdagi5Augustusi94o NIEUWSBLAD VOOR GOUDA EN OMSTREKEN Jurgmt No 20400 Directeur F TIETE8 Postgiro 48400 Bur Markt SI Tel S74S Drenthe verdient den naam Stiefkmd van Nederlana niet N i rlandsche H idtt Maotachoppi verricht bdongr k ontginaingsorbeid Een klein 50000 h a wacht nog op ontginning Allerlei Terbeteringen mof lijk 10000 man zouden hieraan ruim 10 jaar kunnen werken Links Drenthe toen het nog een istiefkuid onder Nedertand s pntTincies was Het iwart de woeste gronden overheerscht in t landschap De Nederlandsche Heide Maataehappij werkte in desen tijd tag diet in Drenthe l Hechts Drenthe xoools het in 1940er uit ziet groote gebieden lijn reeds ontgonnen zoodat de woesie güonden niét langeroverhecrschen Men kan ook eggen dat de afbeeldingyiaehtiKin beeld bnfngt ho beUagrijli het werk van deNederlandsche Heide Maataehappü is oed I fl omen tpeaalen verslaggever Heide ea veen heidè en veen heided Teen De loca aUrein van Zwolle mir Coevorden boemelt over de rails ta de wielcadans klinkt één der inzittenden al en tergend vervelend dtuntje in de ooren heidè en veen heide enveen Ken etmaal later stapt dezelfde re j er in den sneltrein te Hoogeveen net bestemming t centrum van ons llfld Hij heeft zoo juist een tocht van enkele honderden kilometers door Drenthe 1940 gemaakt Een berg van ndrukken heeft hij moeten verwer ken ja verwerkt hij nog Desondanks Tindt hu tyd om naar de candans der widen te luisteren En het dendert Bder hem wcg hèi weg veen weghH wegveen l Moge vreemd lyken met een derlelflken begin en slotindruk een serie tikelen in te leiden het is er niet nunder waar om Het bewijs De openlljrtige bekentenis dat Drenthe 1940 met de duizenden h a oppervlakte bedaande ontginningen den naam stiefkind van Nederland in geen enkel opzicht verdient Een tocht van 200 kjn waarbu de heeren H Kruitbosch inipecteur der Nederlandsche Heide Ileatschappü te Arnhem en J iV ncke Iwfdopzichter in t ambtsgebied Coe vorden als gidsen optreden by het lietoek aan de ontginningen en herontiwningen is meer dan voldoende aankiduig geweest voor deze lof Het begin Drenthe 1 M0 Bekijk de bij dit artikel behoorende afbeeldingen maar MU Die zeggen méér en beter dan duaenden woorden welk een overwuuung op den woesten grond is behuU En dat dank zij het feit dat het beituur der Nederlandsche Heide Mutschappu in 1897 het besluit nam b tondere aandacht aan den Drent dien bodem te schenken omdat weliiwaar enkele aangelegde ontginningen if heidegrond met succes pekroond aren maar vele ook met grootc moeilykheden te kampen hadden welke voor een gedeelte door de eigenaardige leiteldheid van den grond veroorzaakt werden Zóó staat het m het in 1899 ïitgebracht rapport dat grootendeels berust op het door den heer J Smid en wie kent deze figuur met togestclde gedetailleerd onderzoek 6i dit rapport wordt gesproken van een ont inningsvraagstuk in Drenthe a de slotsom van den samensteller In een dnetal artikelen zal onsblad den ontgmnmgsarbeid vande Nederlandxhe HeidezMaat schappv 11 de provmcie jDrlenthe belichten Met steurt van deOverheid en dank ztj het particulier initiatief is het deze instelltn0 gelukt tn de achter onsliggende jaren duizenden h a heide en veen om te zetten in uruchtboren grond waarop rogge en taruic welig groeitEen onzer redacteuren is er voorgelicht door de heeren HKruitbosch inspecteur en JFrancke hoofdopzichter der N H M op uitgetrokken om f e rigsultoten van de ontgmninf mDrenthe met eigen oogen te aan schouujen Hy hee t er iwhvan kunnen overtuigen dat hierinderdaad een werk van de allergrootste beteekenis is verrKhtEn de grootschheid daarvan moge hij iHustreeren met t feit dat er per jaar m geheel Nederland SOOO ha grond ontgonnen wordt terwijl er 20 000 h a noodig zijii Het sttUen van dezen gesonden landhonger moge snel geschieden Drenthe eens t stiefkind onder de Nederlandsche provincies heeft t voorbeeld gegeven op een w jze die bewondering afdwingt was dat de aanleg van bouw en weiland en van bosch sp de woeste en weinig opleverende gronden zeer wel mogelijk was mits men rekening hield met het feit dat ook op het gebied van afwatering en verkeer t noodige gedaan ƒ ou moeten worden De heer Smid heeft het probleem 43 jaar geleden scherp gesteld zoo scherp dat men weinig anders kon doen dan te beginnen De Nederlandsche Heide Maatschappij benoemde enkele jaren nadat het rapport was uitgebracht een ambtenaar in Drenthe die ter beschikking stond van iedereen die zijn woeste gronden wilde verbeteren of ontginnen Zoo legde men den grondslag voor een organisatie die zich in een snel tempo uitbreidde Er kwamen meer ambtenaren in deze eene provincie en tenslotte is fnen eenigen tijd geleden overgegaan tot de instelling van een tweetal ambtsgebieden Assen en Coevoi len me t in specteucs hoofdopzichters opziehleis enz enz Ziedaar m t kort een terugblik op den snellen groei van den ontginningsa beid welke ook de ontsluitmg van groote gebieden in Drenthe met ich bracht Want de ambtenaren der Heide Maatschappij zagen ook wel degelijk het nut in van een goede afwatering en van den aanleg van behoorluke wegen Op deze wyze is in 1910 o m een begin gemaakt in den uithoek welke zich achter Coevorden tot de Duitsche grens uitstrekt Daar ziet de toerist thans alleen maar gezonde giond waar de gewassen willig groeien Maar in t begin De heer Knutbosch die m 1908 in dienst vaïn de Heide Maatschappen trad en omtreeks dien tyd in Drenthe te werk werd gesteld weet er van mee te praten Ondanks het feit dat cfe grond in deze streek rok aan humus was leidde de boerenbevolking er een primitief en ongezond bestaan Alleen d verkeerde bodemstructuur belette hier een vooruitgang De Maatschappu t egon hier met den aanleg van proefvelden voor cultuurverbetenng t Wantrouwen tegen het nieuwe moest eveneens overwonnen worden En dus werden de zoogenaamde pup of praatavon den gehouden Dan werden op een bepaalden avond in een boerdery de boeren voor een saftienkomst uit enoodigd en er wei d ds n heel gezellig over verbeteringen gepraat Op die wyze wiit men t vertrouwen te winnen Den boeren hiep werd de we naar een betere toekomst gewezen Hïn het slot IS dat hier een welvarend gebied IS gekomen m de plaats van de grootendeels drassige landen een gebied met een behooilBk aantal verharde wegen welke zooveel mogelyk lan s de boerderijen loopen t Ontwa tenngsvraagstuk werd eveneens opge lost Daartoe werden ook de noodige besprek gen met de Duitsche autonteiten gevoerf resulteerend in de verbetering van het Schoonebeker Diep Behoorlijke akkeis en ryk grasland strekken zich hier thans uit verdwenen IS de uiterst primitieve bodemcultuur Wat dit was De beste omschrijving IS wel deze dat het een soort van vetweiderij was waarby een koeherder en een kudde half wilde beesten beneve is de van stroo vervaardigde hut de booe een hoofdrol speelden Het heele jaar door weidde de kudde buiten alleen de winternachten werden m den primitieven stal doorgebracht In dien stal verbleef ook den bobheer Sneeuwde het te hard dan bleef de liooheer en ook de kudde in de hut waar een beetje hooi dan t eenige voedsel voor de dieren was Neen lach nog met Want in de allernaaste omgeving werd het veen zoo goed en zoo kwaad als het ging m cultuur gebracht waarbu de stalmest dan goede diensten bewees Er zgn in deze streek nog enkele van die hutten curiosa die waard zijn hier bewaard te blijven omdat zij het verschil tusschen heden en verleden zoo schitterend accentueeren Verbouw van rog f belangrijk Nóg altijd zijn er in Nederland onderwijsinrichtingen waar men ingedut in den gezapigen gang van zaken van Drenthe zegt datfhet de provincie is van de gi oote tilie eide waar de her der eenzaanj ronddwaalt en van de plaatsen waar men turf wint Dat de Goedkoope margarine bak en braadvet DISTBIBITTIE AAN WEBKLOOZEN EN ARMLASTIGEN De ryksdienst der levensmiddelendistributie heeft betreffende bovengenjemd onderwerp aan de gemeentebesturen een circulaire gezonden waaraan het volgende is ontleend Ondersteunde of tewerkgestelde werkloozen en armlastigen en de daarmede gelukgestelden kunnen voor het verkrygen van goedkoope margarine en baken braadvet m aanmerking komen ongeacht of zy in het bezit zyr van vetbonnen dan wel boterbonnen In sommige gemeenten worden door den plaatsehjken distributieJienst aan de instantie belast met de distributie van goekoope margarine en bak en braadvet na mlevering der bonnen zgn toewyzingen verstrekt Dit i echter met noodig aangezien margarine en bak en braadvet voor werkloozen en armlastigen voorloopig op de normale wyze als voorheen zonder gebruikmaking van een toewyzing by den ryksdienst der levensmiddelendistributie kan worden aangevraagd Het innemen der vet en of boterbonnen behoort steeds plaats te vinden door de g e m e en t e 1 y k e Instantie belast met de distributie van goed koope levensmiddelen Nimmer mogen betrokkenen deze bonnen by den winkelier inleveren De kerkelyke instellingen van weldadigheid die gebruik maken van ie terzake geldende regeling betreffende zelfstandige distributie aan hun ondersteunden zullen het door hun betioodigde kwantum margarine en ak en braadvet slechts kunnen in ontvargat nemen tegen gelyktydige overgave van het daarvoor benoodigde aantal vetbonnen en of boterbonnen welke zy van hun ondersteunden hebben vei kregen ontginners de v rv eners vlak op de hielen zitten en at Drenthe naar yérhoudmg reeds ae meeste rogge verbouwt en op de tweede plaats komt wat de verbouw van fabrieksaardappelen betreft zyn voor velen onbekende feiten In feite men weet eigenlyk zoo weinig van Drenthe af Want het aantal toeristen is nog steeds gering De heide verdwynt toch zeggen de natuumunnaars En dus laten zy deze provincie links liggen wellicht niet eens wetend dat de ontginners ter wille van het natuurschoon hier en daar natuurreservaten waar men t heldelandschap in al zyn schoonheid kan bewonderen hebben weten te behouden Maar terecht zeggen de bouwers aan een betere toekon pt dat het heusch niet zoo mooi in Drenthe was met die onafzienbare heidveldejn waai doorheen wegen liepen die viiak onbegaanbaar waren 1 In de meeste gevallen zegg de ontginners echter niets Zy houdelj er niet van aan den weg te timmeren Hand in hand met de Heide Maatschappy gaan zy voort met hu r beid Zy weten dat n de provi ieie BUITENUND NGELANDS KANSEN INEENSTORTING MNMIN M DAGEN MOGEUIK Verklaringr van Amerikaanschen minuter De Amerikaansche imntster van marine Knox heeft gisteren m de mihtaire commissie van het Huis van Afgevaardig ü n een sensationeele verklaring afgelegd Hy zeide dat het in eenstorten van Engeland binnen 80 dagen mogelyk is en hy beklaagde zich er over dat Amerika tiiet de volle waarheid verneemt over het verloop van den stryd om Engeland aldus het DNB In zyn verklanng heeft Knoz aange drongen op het aannemen van het voorstel tot invoering van de dienstplicht Hy staafde dit met de opmerking dat de Vereenigde Staten tenslotte in de geheele wereld geen vriend meer zuUen hebben indien Engeland de nederlaag lydt Hy bidt God dat dit niet moge geschieden maar niettemin IS een Engelsche nederlaag mogelyk binnen 60 dagen Geen Amen kaan heeft een nauwkeurig beeld van den stryd om Engeland want Amenka veneemt niet de volle waarheid en kent niet den omvang van de werkelyke vefliezen Indien de Vereenigde Sta Mn thans een vloot van drie nullioen ton zouden bezitten d e den Atlantischen en n Stillen Oceaan zou kunnen controlêeren dan zou een enorm Drenthe aUeen al 75 000 ha dat s 28 van de totale oppAvlaltte nog woest IS en dat daarvan nog n kleine 50 000 h 8 op ontginning wacht Zy weten ook dat van het l estaan le bouwen weiland nog een 60 000 h a voor verbetering herontginning in aanmerking komt Bovendien lis er nog een zandwegennet ter lengte van 2000 k m dat verbetering behoeft terwyl voorts nog ruim 3000 km viratergangen nood7akelyk verruimd of opnieuw opgegraven moeten worden En daarnaast wacht in Drenthe alleen al een oppervlak vaVi een kleine 100 000 h a irond op ruilverkaveling Tel de kosten van al deze werken maar eens samen Weet u wat de expert na eenig gereken zegt Dat de uitkomst ongeveer 100 millioen gulden zal zyn waaronder meer dan 80 millioen gulden aan loon En hy zal er onmiddellyk aan toevoegen dat 10 000 man daarmede ruun 10 jaar werk zullen hebben Nadruk verboden landleger niet noodig zyn Helaas zullen de Vereenigde Staten eerst m 1M0 ver een vloot van voldoenden onvang beschikken Op de vraag van den republikein Calson of er voor de Vereenigde Staten oorlogsgevaar m hit Verre Oosten bestaat heeft de minister van Marine geantwoord dat in d ae gevaarlyke tyden niemand weet waar gevaren kunnen opduiken Amerika moet sterk genoeg zyn om aan aUe gevaren het hoofd te bieden Over des Atlantischen Oceaan dreigt geen ob middellyk gevaar doch m geval vis een nederlaag van Engeland zou dt posue van Amerika slechter zun da ooit te vorea m AMERIKA De overstroomingen Noord Carolina TWINTIG DOODEN ONZIENLIJKE SCHADE Als gevolg van de reeds gemelde overstroomingen die door aanhoudende wolkbreuken m de bergachtige streken van Noord Carolina Georgia Tennessee en Virginia zyn veroorzaakt zyn m totaal twintig personcH om het leven gekomen De materieele schade zou meer dan 10 millioen dollar bedragen Talryke landwegen zfl door aardverschuivingen versperd Vele plaatsen staan nog onder water Honderden menschen zyn dakloos FRANKRIJK De hulp aan de Parijsche bevolking GESCHENK VAN AMERIKAANSe ROODE KRUIS Het Amerikaansche Roode Kruis heeft de National Sozialistische Volkswohlfahrt te Parys een zending van 9 000 kg gecondenseerde melk en melkpoeder ter beschikking gesteld welke door de NSV onder de Parijsehe zuigehngen en kleine kinderen zal worden verdeeld Naar aanleiding van de overdracht van deze zending melk aan de NSV vond Op het station van Ivry ee plechtigheid plaats waarby de leider van het Amerikaansche Roode ICruis Taylor er zyn blydschap over uit sprak dat hy by de Duitsche auto riteiten t egrip had gevonden voor de arbeid zyner organisatie hetgeen hei veroorloofde zyn actie tot een goe4 einde te brengen Generaal Buss de directeur van het Duitsche Roode Kruis dankte Taylor voor zyn hulpvaardigheid De M a 1 1 n schryft naar aanleiding van deze hulpactie dat dikwyU genoeg levensmiddelenzendingen te Parys aairi omen De NSV die deae rykdommen ook naar Duitschland zmi kunnen sturen laat alles ten goede komen aan de bewoners van het land dat door de Duitsche weermaeht M bezet Dit geeft in hooge mate aanleiding tot erkentelykheid