Goudsche Courant, zaterdag 2 augustus 1941

Een fdrïtastisclie uitvinding Gruebeler s ONDER LEIDING VAN Dr MAX EUWE OUD WERELDKAMPIOEN SCHAKEN 10 Lel f4 L18 c7 n Pc3 d5 PbS a6 12 Ddl d2 Lb7 X d5 Oplossing No 40A door P Booi t vier punten Wit Kc7 Dd7 Lb4 Lg8 Pel pi d2 g5 Zwart Ke5 La8 Lb2 Pf2 pi f K 1 Da4 dreigt 2 Ld6 mat 1 Ke4 2 Lc3 mat 1 Ld4l 2 De8 mat Pe4 2 Pt3 mat Na 1 Kd4 gaat de dreiging door Oplossing No B door A C White drie pantaBi Wit Kfï TfS Tg4 pi a2 h7 c6 f6 Zwart Ka5 TaB pi a7 b8 b5 g7 1 b8L dreigt 2 L46 onv 3 Lb4 raat 1 gfS 2 Ui Kb4 3 L 12tt mat 1 g5 2 Le5 b4 3 Lc7 mat 1 g6 2 dreiging Probleem No 42A Correspondentie adres Red Duizend en Eén Postbu 959 Rotterdam auxindetisch noëmokymatadochium Wit Kc8 Dg7 Tf3 LbS Le2 Pe8 Phl zeven stukken Zwart Ke4 Ta5 Th5 La2 Lh2 Pb4 Pdl pi et d5 e3 f3 eli stukken Wit geeft in twee zetten mat Probleem No 42B Wit Kb6 Tf6 I b4 pi c2 c4 d2 ei zeven tuk ken Zwart Kd4 pi b7 e5 drie stuJtken Wit geeft In drie zetten mat GOEDE OPLOSSINGEN No 39A A de Wilde 4 J Steffen 4 A P Maakenschyn 4 J A Vroom 4 D L Rieka 4 J W Stegeman 4 W Bijl 4 A Poldervaart 4 J H V d Velden 4 J Harms en 4 J Schju 14 J Hillebrand 4 mej W F Koch IW Jongeneel 4 A Mes 4 H Wenting 4 H Burp Jr 4 L Kappers 4 G Hofman 4 A V d Tol 4 W de Vries Jr 4J No 39B C J Vogel 1 A J Berkenbosch 1 D Schaap 1 J H Burg 1 R H Mosterd 1 D t Hart 1 J Oudenaarden I W Pieterson 1 En ja langzaam ging Betsy omhoog Ze zweefde boven den grond zakte eerst naar den eenen kant helde toen over naar myn kant zoodat ik me haastte in geslachten sterker te tillen en bleef toen op ongeveer een meter hoogte schommelen boven den grond We bewogen haar zaclrljes naar voren en achteren ie trompette van angst en gleed in een snellen cirkel de geheele kool rond zoodat ze wel een grotesken en fantastischen zweefmolen geleek De oppasser smeet van schrik twee emmers met water omver nu heb ik alleen den Jinkerpoot opgebeurd en is ze onderst boven gevallen Hy keek me nydig aan Ik gaapte hem aan met van verbazing open mond Maar maar eh ik Ik ik jij dacht dat het tóchwel niet lukken zou snauwde deprofessor En daarom heb je jeniet eens de moeite gegeven omte denken Ezel Vooruit nog eenkeer Betsy was weer overeind gekratibel Ik dacht dat ze den heelen l oel aan flarden zou slaan want een wilde olifant is even on VanchrStt ttovem da ditrmi uileem Foto HoilowL D EN eersten keer dat ik van t Auxiooëtisch Noëmokjrmatodochium hoorde was op een zonnigen Juli avond in Den Haag Sedert dien tyd heeft het door de onverwachte gevolgen welke het met zich sleepte een ware sensatie veroorzaakt hoewel niemand precies heeft geweten waarom het ging De eenigen die dat weten konden waren de uitvinder Betsy en ik Betsf ia aan een ieder bekend Ze is een verwende eigenwijze baby van twee en halven meter boog wat voor een zoo jonge olifant een voorspoedig kind beteekent Des morcens kreeg ik aan het ontbyt een kort briefje van den volgenden inhoud Amice Kom als het mogelijk ia in den loop van den dag eens even aan Ik moet je iets laten zien dat zeker je belangstelling zal hebben Vanavond blijf ik thuis dus dan ben je ook welkom Adieu Gruebeler Ik vouwde het briefje op en stak het bij me Hoewel ik erg benieuwd was wat Gruebeler mü wel te vertellen kon hetiben kwam ik door mijn drukke werk van dien dag er niet toe hem te bezoeken en het werd avond eer ik mü naar Delft kon begeven waar mijn vriend al sedert eenige jaren woont Professor doctor Richard Traugott Gruebeler was een sieraad van de Delftsche Hoogeschool Hij was overigens een vri zonderlinge en teruggetrokken natuur maar een man van een waarlijk groote algemeens ontwikkeling en van een diepe en algemeens belangstelling welke men helaas bij onze academisch gevormde werkers wel eens mist Uit den aard der zaak was het aan deze groote belangstelling te danken en aan zi n geniale veelzijdigheid dat Gruebeler en ik elkaar op mijn gebied vinden konden Toen ik privaat docerft in de Oostersche talen met hem kennis maakte stond ik eenvoudig verstomd over züa geweldige kennis van het Sanskriet Op zijn verlangen vertaalde ik enkele brokstukken uit de Veda s voor hem niet begrijpende wat lïij voor belang kon hebben bij de oude wijsheid uit het Oosten Het zou my weldra duidelijk worden Dien avond ttd f ik Gruebeler in zijn werkkamer aan in èëif ernstige ik zou bijna zeggeA in een plechtige stemming Hij kwam met beide handen uitgestoken op mij af en had eenige moeite om de juiste woorden te vinden Ik begreep dat hij iets héél belangrijks zeggen wilde zó belangrijk dat het hem zeU overweldigde Ik drong daarom niet aan maar ging rustig zitten stak een sigaar op en begon over koetjes en kalfjes te praten Dat hield Gruebeler niet uit Hij sprong driftig op en begon de kamer op en neer te loopen Amice riep hij opeens uit dieoude Brahmanen hadden gelijk Herinner je wat in de Vedanta enSankhyaphilosofie wordt geleerdover de kracht der gedachte Hij stond plotseling stil en keek me ondervragend bijna dreigend aan Amice glimlachte ik erwordt in de Vedanta zooveel geleerd over het denken dat ikmoeilijk kan nagaan wat je jirecies bedoelt maar meen je misschien dat zij het denken beschouwen als het scheppen van elementalen en dat zij de gedachte hielden voor een concreef werkelijkbestaand iets Juist riep hij Wij hebben inhet Westen de krach t van het denken eeuwen lang onderschat en verwaarloosd Maar de Oosterhngen hadden gelijk denken is het scheppen van een concretie Mü heeft dat nooit vreemd toegeleken antwoordde ik De moderne wetenschap heeft op t gebied der metaphysica nog maar haar eerste schrede gedaan wankele kinderschreden Doch het psychisch onderzoek en de studies van Heymans e a hebben al aangetoond dat b v telepathie bestaat dat het denken de gedachten dus tnlhngen zijn en dat dè telepaath een gevoelige psychische of physieke antenne bezit om de gedachte trillingen van anderen op te vangen Juist riep hü Zeer juisttDat is het goede beeld Er iseigenUjk in de kosmos niets anders dan trilling Hét geluid trillingen Een instrument dat dezetrillingen opvangt en weer in ge luid omzet en het geluid bovendiennog vele malen te versterken weetis een luidspreker De gedachte trillingen Het instrument dat dietrillingen weer in gedachte omzeten die gedachte bovendien duizenden millioenen malen te versterken weet is de luiddenker Endat instrument staat hier Hü sloeg op een klein kistje dat op zün bureau stond TriomphanteUjk keek hy my aan Ja denk maar niet dat ikgek geworden ben Als we nog mde middeleeuwen waren ging ik mét dit kistje den brandstapel op Och en zün we eigenlyk de midaeieeuwen al voorby Neen Wo zijn geesteUjk jiog barbaren en duisterlingen Maar hier dit kistje myn auxinoëtisch noëmokymatodochium zal de wereld een heel eind verdeT brengen Ontzet zat ik den ouden geleerde aan te staren Was hü krankzinnig geworden Had zyn groote geleerdheid hem tot razernü gebracht Ik kon niet gelooven dat hy er in geslaagd zou zyn zulk een instrument te construeeren Hü zag myn verbazing en óngeloovigheid en hield glotseling op Je gelooft er niets van hè vroeg hü grimmig Och waarom niet ontweekik Neen zei hy woest erschudde zyn gryze hooM Je gelooft het niet maar wa hfb je er tegen in te brengen Geloof je dan niét dat gedachten trillingen zyn O jawel Nu dan moeten ze op te van gen zün en te versterken Eh eh ja misschien Man zei hy op een toon alsof hy zeggen wilde hoe kun jezoo stom zün weet je dan niet d t het denken een geweldigekracht is Als ik denk lantarenpaal breek door dan breekt zeniét omdat onze gedachtekrachtniet sterk genoeg is gen fakir een magiër een getraind asceetdenkt al sterker dan wy maar zyngedachtekracht is niets tegenoverhet üzer van een lantaarnpaal Maar als ik mün denken vermiliioenvoudig dan knapt ze af alseen lucifertje In myn stoel lag ik naar ademte snakken Geloof j het nu vroeg hü Ja loog 4k Ik was er nuzrker van dat hy gek gewordenwas en gaf hem geUjk om hem tekalmeeren Ga mee schreeuwde hü entrok me mün stoel uit Hü namhet kistje onder den arm en metfladderende haren rende hy devoordeur uit Buiten wachtte een taxi Ik zal je het bewüs leveren hygde hü Waar vroeg ik Ik zal de oude Brahmaneneeren hernam hü Hun wysheidwas waarheid en dus zal ik hunwysheid hulde brengen in het Oostersch symbool der wysheid denolifant Een half uur later zaten we in den Haagschen Dierentuin waar Betsy de olifant rustig In haar tuintje te suffen stond Het symbool der wysheid keek ons met zeer onwüze slaapoogen aan De professor ging op een bank zitten en opende het Ristje Een wonderlyk ingewikkeld instrument van Icnoppen weerstanden en poelen werd zichtbaar De professor deed eenige geheimzinnige grepen in het kistje Zoo zeide hij nu neem ikzün linkerpoot en jy z n rechter Ik tel tot drie en dan tillen wehem tegelyk op Maar niet te snel Beur hem een meter omhoog Opgepast éen twee Ik geloofde er geen zier van keek nu eens naar den professor die met een van inspanning vertrokken gezicht naar den olifant keek en dan weer naar Betsy 4ie log en van geen kwaad bewust heen en weer schommelde Drie zei de professor Betsy de olifant stond plotseling onbeweeglijk Het leek of zy een schok kreeg zy zwenkte haar plompe pooten schoten onder haar uit en met een plof viel ze zülings op den grond Wel verdraaid schold Gruebeler Je habt niet meegeteld In aansluiting op In vroegere rubrieken gegeven mlniatuurpartiien volgen hieronder opnieuw enkele kortsluitingen Wtt Reig Zwart Dr A Rey Uit den laatsten wedstrijd om het kampioenschapvaa SpaDje Slavisch Damegambiet d2 d4 d7 é5 c2 c4 c7 cS Pgl f3 Pg8 f6 Pbl c3 e7 e Lel g5 Solider la S e3 om na 5 Fbd7 met 6 Ld3 de Meranervarlant atn te sturen 5 d5xc4 8 e2 eS Beslist een tout Alleen met 6 e4 an wit compensatie verkrijgen voor den geofferden pion 6 b7 bS 7 a2 a4 Dit bekende breken der damevleugelformatlelevert hier door een toevallige omstandigheidniets op f 7 87a8 a4 X bS c8 X b5 Lg5 X fS Ook onmiddellijk 9 Pb5 wordt met 8 Dbe beantwoord g7xf6 10 Pc3 X b5 Op het eerste gezicht volkomen bevredigend 10 Dd8 b6 11 Ddl ai Het witte paard mag niet terug daar op 11 FcS Db2 12 Del het antwoord 12 La beslissend is 11 Lc8 d7 12 Lfl X c4 Wit kan niet meer aan materieel nadeel ontkomen 12 aexbS 13 Da4x Lf8 b4t Dit is nog steri p dan onmiddellijk 13 bc4 daar nu de witjelcomng op een minder veilig veïd komt Kei e2 bS z c4 Da8 a7 Db bS Wit geeft Het op Hij staat niet alleen materieel ma tr ook positioneel zeer slecht Wit J Nielsen Zwart JohiBBCsaOB i Te Kopenhagen gespeeld Dame Indische Partij da d4 PgB f6 c2 c4 e7 e6 Pgl fS b7 b6 g2 g3 Lc8 b7 Lfl g2 c7 c5 Deze minder sterke voortzetting geeft wit de gelegenlieid tot een krachtigen opmarsch in hetcentrum 8 d4 d5 Deze pion is door de tegenoverstelling Eg2 Lg7 ï dndtrect gedekt Een karakteristieke wending in deze opening t e e8 X dS 7 Pf3 gS Pf6 4 Najaiandere zetten herovert wit den geofferden pion met positievoocdeel Pg5 X e4 ds X e4 Pbl c3 n f Op deze wüze blijft zwart een pion viói echter ten koste van positioneele zwakten op dt d Ujn weerstaanbaar als een cycloon Maar er gebeurde niets Het beest was te versuft om zelfs de slurf te bewegen De mooté klapooren flapperden alleena stig heen en weer De oppasset die er niets van begreep en geen argwaan tegen ons verblijf op de bank koesterde keek het beest verschrikt aan Eén twee telde Gruebeler In gedachten greep ik met onzichtbare handen de pooten van de olifant beet en stelde mü voor dat ik haar optilde Myn hoofd Idopte van inspanning Drie Beter was 12 Kf7 Daarentegen zou 12 0 0 wegens 13 Pe7 t De7 14 Ld6 de kwaliteit kosten Dd2 X d5 Pc6 b4 Dd5 X £ 5 Een fraai kwaliteitso£ er 15 16 Lg2xe4 Zooals zoo dikwijls onder deze omStwwüghedea beslist obk l et het overwicht aan paraat aa materlaaL 16 d7 d5 égen de dreiging 17 DhSf had zwart geen veriglng DfS hSf Ke8 18 Ook 17 Kd7 18 Ld5 leidt sneWot verlies Le4 X d5 7 g6 W Dh5 e5 Stelling na 19 DhS e5 Zwart geeft het op want na 19 Tg8 beslist 2ü De6 Tg Lh6 I Kwartaalstand van den oplossingswedstrijd 1941 Afdeehng A A de Wilde t564 xj Stelten 531 L P Kroep 531 A P Maakenschijn 512 J A Vroom 512 D L Rieke 509 J W Stegeman 492 W Bijl 492 K Hartman 485 A Poldervaart 476 L J v Popering 473 J H V d Velden 282 J Harmsen 226 Schr 228 J Hillebrand 226 mej W F Koch 225 W Jongeneel 217 A Mes 215 G H Koopman 212 H A Lenigeï 211 Ad J Verlooij 2 S H Wenting 187 J H Burg Jr 147 L Kappers BST G Hopman 70 A y d Tol 70 W de Vriea Jr 70 B Klok 57 J Blanc 57 P Gróo6 tenboer 27 J D v Hees Jr 27 mej S § t Akkerman 27 § È Afdeellng B S g C J Vogel 265 A J Berkenbosch 225 f I D Schaap 136 J H Burg 96 R H Mos terd 75 D t Hart 72 J Oudenaarden t 52 W Pieterson 24 die rinkelend over den grond rolden en liep schreeuwend het hok uit Maar wy keken elkaar aan de professor triomphantelyk ik geheel uit het veld geslagen Meteen kwam Betsy met een harden smak op den grond terecht we hadden vergeten haar vast te houden Nog eens zei de professor Ik hygde naar adem Je hebt gelyk gehad m nwaarde Gruebeler Myn excusesvoor myn ongeloof Mijn oprechteexcuses En mün gelukw atschent Varvolg op pagina 4 1