Groot Gouda, woensdag 22 augustus 1945

U GROOT GOUDA Sg ALGEMEEN NIEUWSBLAD VOOR GOUDA EN OMSTPEKEN K Jé Administratie M van Loon Bur i Markt 20 Gouda Tel 3098 Abonn p w 25ct Lossenumm lOct NUMMER 8 WOENSDAG 22 AUGUSTUS 1945 GOUDA S EERSTE VERZET Ontstaan werking en oplossing der afdeeling Gouda van de Landelijke Organisatie Ordedienst O D k eee ectM Wisselende bewolking regenbuien plaatselijk met onweer Z W wind I TTadat In Vlei 1940 de E uitscbers kon worden gelaktt het eindcll k de ver Holland bezet hadden en een aanvang binding tot stand te brengen In het voor maaktea ook hier het Nazi schrikbewind door te voeren waren er In Gouda al gauw eenige personen die meenden in het geheim te moeten tegenwerken De eerste symptomen daartoe kwamtn tot uiting in het najaar van 1940 toen er te Gouda twee groepen personen waren die verzet aan den vijand voorstonden Een groep die zich organiseerde inde z g sportvereeniglng O D I Een groep die zich vereenigdc onderleiding van t driemansschap A Nleuwenhuijsen rijwielhandelaar A A de Langenkorporaalmarinier en D C Peters chef der recherche alhier In verband met het feit dat doel en streven van O D I te bekend werden bij de Gestapo kwam in December 1940 tusschen beide veraeniglngen een fusie tot stand onder leiding van bovengenoemd driemanschap Nadat de interne organisatie wat betreft leden indeeling van groepen over de belanrljkste en levenwichtlgste bedrij ven ter bescherming en verdediging was voltooid en een compleet militair verdedigingsschema voor Gouda en omstre ken was vervaardigd moest natuurlijk contact worden gezocht met een landelijke organisatie Het hoofdkwartier der afdeeling Gouda was gevestigd in de zaak van Nieuwen huijsen aan de Gouwe alhier Alle koe riers en meldingen liepen over deze centrale Na verschillende verkeerde contacten waarvan er een onschadelijk gemaakt Wat is er in Gouda te doen Schouwburg Bioscoop t m Woensdag aar van 1941 had in den Haag het I k u k T w a q eerste onderhoud plaats met den Gene f heater t m Woensdag Ser raal van Kasteele Deze schaarde Gouda t è onder leiding van bovcngenoemdidriemans DE HOUDING VAN ONS VOLK tbi iet gen 24 les ten aat coder liet ie liik an een etciin AD Redactie L J A v d Steenhoven Mr A A I Rijkien Drokker Drukkerij Verzljl Gouda De kindsrTacantlsontspaBnlng de stel het Ier er de ade Bdien rt het erde en ide rat aten ide nt a nEal igtig Oê de ge en ot an de de hij ng ks t d Begin er hier maar niet aao Daar komt niets van terecht De moeilijkheden zijn deze Zie hier eenige der antwoorden welke ik ontving toen ik 4iet onderwerp kinder vacanticontspanning ten berde bracht An Ieder was het er over eens dat er iets voor de jeugd gedaan moest worden om haar af te houden van de afbraakgewoonten welke langzamerhand de cenigc en alles beheerschende speel methode was geworden Het waren echter niet alleen bovenstaande antwoorden welke ik ontving Er waren ook zeer enthousiaste bij Het ging er echter maar om iemand te vinden die dit mooie belangrijke maar veel tijdroovende werk op zou willen nemen Iemand die zich niet bij voorbaat door de moeilijkheden werkelijke en denkbeeldige zou laten afschrikken Dit is gelukt Mevrouw M HelbersMolt verklaarde zich bereid aan de Wcrkcommissie 2 voor de Moreele nooden en bijstand een voorstel aan de hand te doen Deze Commissie heeft Mevr Helbers gevraagd het voorstel uit te voeren hetgeen haar 4iitstekend is gelukt Het is niet mijn bedoeling hier in finesses te treden ik laat het verslag van de werkzaamheden gaarne na afloop aan de initiatiefneemster zelve over Mijn bedoeling is haar op deze plaats dank te Eeggen voor het vele dat zij verricht heeft Haar en de groote schare van leiders en leidsters en andere medewerkers Hier is een mooi stuk werk verricht waaruit weer opnieuw blijkt dat natuurlijk naast beheersching van het onderwerp veel te bereiken is met enthousiasme en goeden wil Env oral met eenig idealisme Een voorbeeld voor ander werk dat met even bescheiden f middelen en gepaard gaande met even groote moeilijkheden nog moet worden verricht Voorz Ned Volkshersel afd Gouda HARMS STADSNIEUWS Waarschuwiag Van Town Major s Gouda office ontvingen wij het verzoek een waarschuwing te plaatsen na aanleiding van het vernielen van militaire richtingswijzers Behalve een onbeleefdheid ten opzichte van onze geallieerde vrienden is het een overtreding die ernstige gevolgen kan hebben VacanticontspanniBfl G S V De voetbalvereeniglng G S V heeft aan de commissie voor vacantieontspan nlng aangeboden een wedstrijd te organiseeren tusschen G S V Jnniores en een elftal gekozen uit jongens die aan de v t jL ontspanning deel genomen hebben Deze wedstrijd zal gespeeld worden a s Donderdagavond m 7 uur op het G S V tarrein Entree vrij Aanbesteédingcn gegund Door den Rijksgebouwendienst Bureau Legering is onderhands aanbesteed Het vernieuwen van de Electrische Installatie in de magazijnen aan den Gr Florisweg te Gouda Inschrijvers waren p V d Heeft f 2427 G A Belogne f 2357 75 Techn Bur Weurman f 2224 J W F Turion f 2223 C I V Ardenne f 2115 M V Loon f 2075 75 Het vernieuwen van de schietbaan te Gouda Fa Gebr Overkamp f 3346 Fa Nieuw veld en Co f 3130 Aan Bedr W Bokhoven f 2760 De begrootingen waren resp f 2600 en f 3300 Het werk is gegund aan den laagsten inschrijver WaaroiB geen vrijstaaade beeldengroep als oorlogsmonvment Zoo nu en dan hoort het Comité Oorlogs en bevrijdingsgedenkteeken Gouda de opmerking t Waarom wordt er maar een steen aan het stadhuis geplaatst en niet een vrijstaand oorlogsmonutaent ergens op een plein of in een park Deze gedachte Is te voren fn het comité ampel overwogen maar tenslotte verworpen Wfen kent de vele oorlogsmonumenten wel uit het buitenland Elke plaats heeft zich bij de oprichting misschien bevredigd gevoeld maar voor den van buiten komenden beschouwer hebben deze monnmenten haast altijd gebrek aan ziel en sfeer Het feit dat bijna elke plaats zoo lets heeft geeft het al een alledaagsch stempel Zoo Iets dreigt natuurlijk ook voor Nederland Voor Gouda geldt nog dat het gelukkig betrekkelijk weinig door den oarlog getroffen Is Dan wordt het ook schap In de gelederen der landelijke organisatie Orde Dienst en eenige weken later volgde de tweede bespreking waarbij onder kleine wijzigingen zoowel het militaire plan als de verdere plannen van de afdeeling Gouda werden goe dgekeurd In dien tijd telde de afdeeling Gouda ongeveer 200 tot 250 leden De afdeeling kreeg een aparte koerier vanuit den Haag aangewezen en zette nu onder toe zicht van de landelijke organisatie haa werk voort Het werk bestond toen in hoofdzaak uit 1 Het verzamelen van gegevens van politiek onbetrouwbare personen Het uitbreiden en selecteeren der leden Instructie van ongeschoolde leden Het verzamelen van wapenen Verschaffen van Inlichtingen over politieke en militaire maatregelen Bespionneerenen saboteeren van maatregelen van den vijand 7 Het contact zoeken en aansluiten van diverse randgeroeenten Daar al deze werkzaamheden veel tijd In beslag namen besloot t driemansschap zich uil t breiden en als vierde man werd aangenomen W Mulder res Ie luitenant Tevens werd als voorlooplg commandant voor Gouda benoemd H van Roljen kolonel der Genie districtscommandant der O D Wordt vervolgd al gauw te dik als er een afzonderlijk opvallend monument zou worden opgericht Vandaar de gedachte om niet te opvallend te werk gaan en Iets aan te brengen aan een reeds bestaand gebouw maar om aan den anderen kant dit te doen op een plaats waar men er naar kijkt en tot herdenken wordt geleld Hieraan voldoet het stadhuis De bedoeling Is ook niet alleen eea steen met opschrift maar een rijk beeldhouwwerk dat de gevoelens vertolkt in verband met oorlog bevrijding en gevallenen Henri de Greeve komt Op 26 September a s zal Henri de Greeve indenNieuwenSchouwburg het door hem geschreven tooneelstuk Het vierde beest opvoeren Zooals bekend speelt hij in het stuk 16 verschillende rollen De mecniagen van onze landgenooten over de houding die door ons volk als geheel en door verschillende groepen daarvan tijdens den oorlog tegenover den bezetter is aangenomen loopen sterk uiteen De één spreekt een streng oordeel uit de ander een mild al naar persoonlijke ervaring en instelling Bij een opinie onderzoek gehouden door de Nederlandsche Stichting voor Statistiek en de Vereenlging voor Opinieonderzoek l o in de provincies Noordholland Zuidholland en Utrecht bleek dat slechts 5 pet der bevolking van die provincies over de houding die ons volk als geheel heeft aangenomen geen oordeel kan of wil uitspreken Van degenen die wèl een oordeel geven meent 41 pet dat de houding van het Nederlandsche volk als geheel tegenover den bezetter good was 49 pet Is van oordeel dat de houding matig was en 10 pet geeft het praedlcaat slecht Begrijpelijkerwijze zijn velen terughoudender in het uitspreken van een oordeel over een bepaalde grbep der bevolking ia het bijzonder over groepen Nieuwe Schouwburg Donderdag 8 Ui n m Kühn s Variété Gezelschap Geref Kerk Donderdag 23 Aug 8 u Orgelconcert door R M van Deth WAT GEBEURDE ER 22 Augustus 1944 7 Nederlanders ter dood gebracht wegens het verbergen van piloten en splonnage 1942 Pétain en Laval wenschen den Duitschen bevelhebber geluk met t succes van Dieppe Brazilië verklaart aan de As landen den oorlog 1941 Iran weigert de in het land aanwezige Duitschers uit te wijzen BINNENLAND Doodstraf geeischt Het Bijzonder gerechtshof te den Haag heeft gisteren de doodstraf geelscht tegen b V Wijk uit Pijnacker die In zijn functie van landwachter een onderduiker in den rug had geschoten en tegen Breevcld uit Delft die Joden en personen die hulp zaa joden verleenden aan den S D had verraden Laatst genoemde was anaiphabeeth Over veertien dagen lal uitspraak worden gedaan Herdenkingsweek Stichting 194045 De Stichting wil eenieder die tot het binnenlandich verzet heeft bijgedragen bijstaan Indien hij dit behoeft Ook de nabestaanden van hen die gevallen zijn zullen niet worden vergeten De Stichting begon haar werk op 13 October 1944 en is het werk der geheele Illegaliteit Herscholing krachtige maatschappelijke hulp en voortzetting van de opleiding staan op het programma De Stichting is een verantwoordelijkheid van geheel ona volk Van 25 tot 31 Augustus HffdtikiogswMk Stichting 1940 45 waarmee men weinig contact had Vooral over de houding van de rechterlijke macht de fabrikanten en de ambtenaren willen velen zich geen oordeel aanmatigen het aantal dergenen die antwoorden met Ik weet het niet bedraagt voor de vragen op deze drie groepen betrekking hebbend resp 45 34 en 25 pet Het resultaat van dltopinie ocderzotk kan voor wat de personen betreft die Inderdaad een oordeel hebben als volgt worden samengevat Beoordeelde groepen Percent der bevolk waarv oordeel luidti goed matig slecht pCt pCt pCt 49 10 96 3 1 Geestelijke en predik 92 7 1 Studenten 87 12 1 Ambtenaren 35 46 19 Arbeider 30 48 22 Rechterlijke macht 20 40 40 Fabrikanten 12 44 44 Aaonemcrs 3 19 7S Geheele Nederl volk 41 Dokters