Groot Gouda, donderdag 27 september 1945

o GROOT GOUDA PER ASPER AD ASTDA ALGEMEEN NIEUWSBLAD VOOK GOUDA EN OMSTREKEN EENDRACHT MAAKT MACHT Redactie L J A v d Steenhovcn Mr A A Rijksen Drukker Drukkerij Verzijl Gouda NUMMER 37 DONDERDAG 27 SEPTEMBER 1945 Administratie M van Loon Bur Markt 20 Gouda Tel 3098 Abonn p w 25 et Losse numm lOct TWEEDE PHASE DER GELDZUIVERING GEEFT DÉ REGEERING UW STEUN I Gedeeltelijke deblokkeering aanstaande 3 October komt er weer geld vrij Strenge maatregelen tegen op potters van zink en zilvergeld Vertrouv ensmannen voor de opsporing Leven van de belooning uit arbeid Controle over loon en salarisnormen Op elke geldkaart wordt alvast f 100 vrijgegeven Betalingen door middel van overschrijvingen Nauwkeurig onderzoek naar besmet geld Bevoegdheid tot blijvende blokkeering door belastinginspecteurs Geen illusies voor onoirbaar verkregen geld Geruststelling voor eerlijke spaarders Groote offers zullen voorden gevraagd Distributie apparaat blijh nog Regeering zal leiding geven aan de economie Geen te zware belastingen Voorloopig geen sluitende begrooting ÉÉN oplossing mogelijk NATIONAAL SPAREN Dit zijn enkele grepen uit de omvangrijke reden welke de minister van Financiën gisteravond voor de radio uitsprak Hieronder laten wij de volledige tekst van deze heldere toespraak volgen Landaenooten Het veldtochtsplan inzake de geldvernieuwing is bezig zich te voltrekken Gedurende de afgeloopen veertien dagen heeft het Nederlandsche volk zijn bankpapier en zilverbons voor het grootste deel reeds aan de daarvoor aangewezen instelhngen afgedragen Heden begon de laatste inleverings week waarin men nog tot een bedrag van ƒ 300 het oude geld kan aanbieden Voor N V s firma s e d kan dit nog tot een onbeperkt bedrag De volgende week Dinsdag zal het inleveriijgsproces zijn voltooid Inmiddels zijt ge in het bezit gesteld van f 10 aan nieuwe zilverbons per hoofd en daarmede is het nieuwe onbesmette geld in een kleine hoeveelheid in omloop gekomen Zuinigheid geboden Een week van beperkingen staat voor de deur Voor het eerst in de geschiedenis van ons volk staan allen in koopkracht gelijk Ik hoop dat dit enkele feit al was het slechts door een technische noodzaak geboden zal medewerken tot versterking van het besef dat iedere Nederlander ook in dit opzicht een evenredige bijdrage zal hebben te leveren tot het financieele herstel van ons land en dat daardoor het gevoel van saam hoorigheid en gemeenschappelijke verantwoordelijkheid bij u allen zal worden verstevigd Vüor hen die zich door den zwarten handel hebben verrijkt of op andere wijze van een nationaal oogpunt uit gezien ontoelaatbare inkomsten hebben genoten is dit een slechte tijd Zij hebben zich in de achter ons liggende jaren tot op zekere hoogte buiten de gemeenschap geplaatst en moeten daarvan thans de gevolgen dragen Zij zien zich de voordeelen die zij hebben genoten voor een belangrijk deel ontgaan en vele sprekende bewijzen toonen aan dat een groote onrust over hen is gevallen en dat zij gedreven worden tot daden die bij ieder mensch met moreel besef slechts afschuw en verachting kunnen wekken Ik geef u daarvan een voorbeeld uit vele Vrijwel alles in ons land kwam reeds voor in het zwart In deze dagen van geldvernieuwing zijn daarbij de zwarte graven gekomen In een onzer groote steden heeft zich het feit voorgedaan dat een aantal door de geldzuivering in het nauw gedreven lieden met hun zwarte geld zich op een begraafplaats de eigendom van vele straks te delven graven hebben verschaft om deze t z t wellicht tegen nieuw geld van de hand te doen Bonafide reflectanten komen hierdoor in ongelegenheid Ik behoef over een dergelijk bedrijf maar weinig te zeggen Zij die deze weerzinwekkende vondst hebben gedaan toonen slechts hun yare karakter Laten zij intusschen niet meenen dat hun grimmig spel zal gelukken Het Departement van Financiën heeft goede informaties van het zinken geld Ook de hamsteraars die zich aan mijn dringenden oproep om het kleine betalingsverkeer niet te ontwrichten niet stoorden worden thans uit hun schuilplaatsen opgejaagd De opsporingsdiensten die hiervoor speciaal zijn geïnstrueerd hebben reeds een aantal groote klappen uitge deeld en daarbij zal het niet blijven Het onsociale optreden met betrekking tot de pasmunt heeft mijn bijzondere aétndacht Men houde zich dus voor het laatst gewaarschuwd Ook zij die zich door het oppotten van zilvergeld meenden te kunnen veilig stellen zullen weldra bemerken dat de fiscus over goede speurders beschikt Ook dit bezit dient aan het daglicht te komen en ik roep alle goedgezinden op daarbij behulpzaam te zijn Eeniedec werke wee Ik heb aan de belastinginspecteurs den last gegeven om plaatselijk uit de kringen der loyale burgers een aantal vertrouwenspersonen te kiezen teneinde hun behulpzaam te zijn bij het aan het licht brengen van gevallen van belastingontduiking en van overtredingen der geldzuiveringsvoorschrif ten ieder die zich achter de regeering wil scharen en medewerking verkenen wil om onrechtmatige verrijkingen uit hoofde van verzwijging vein inkomsten zwarten handel collaboratie en afpersing van medeburgers in honger en nood ongedaan te maken wordt uitgenoodigd aan de belastinginspecteurs zelf of aan de genoemde vertrouwensper soen al die mededeelingen te doen die zij naar eer en geweten verplicht en werant woord achten om het recht in dit land zijn loop te verschaffen Ik heb reeds lang geaarzeld alvorens tot dit middel over te gaan omdat het mij in wezen niet sympathiek is Maar de afrekening met het zwart verdiende geld moet volledig en grondig zijn Anders blijft er een smet op onze samenleving kleven die de hier bestaande welvaartverhoudingen besmeurt en den één een voorsprong geeft boven den ander die sociaal onverdragelijk is De geldvernieuwing is een der belangrijkste middelen die behulpzaam zijn om deze smet uit te wisschen en hoe eerder dit gebeurd is hoe beter Ik zeide in het begin dat het veldtochtsplan inzake de geldvemieuwing bezig is zich te voltrekken De deblokkeering Op 3 October a s gaat dit plan zijn tweede phase in de phase der deblokkeering Ongetwijfeld zult u allen verlangend zijn om te weten waar ge dan aan toe zijt Ik stel er prijs op u daarvan thans mede deeling te doen en u de hoofdgedachte en de uitwerking die daaraan zal worden gegeven in eenige groote trekken te schetsen Voor bijzonderheden verwijs ik u weder naar de pers waarin u gedurende de komende dagen alle inlichtingen zult kunnen vinden die voor u van belang zullen zijn De hoofdgedachte dan die aan de a s deblokkeering ten grondslag ligt is deze dat wij allen om het dreigende gevaar van een voortschrijdende vermindering der geldswaarde te ontgaan m a w om een steeds duurder worden van het leven te voorkomen voortaan zullen moeten leven uit het loo pende inkomen dat een ieder onzer ontvangt in den vorm van belooning voor arbeid die verricht wordt in loondienst of in een zelfstandig bedrijf of als vrucht van een eerlijk verworven vermogen Dit beteekent dat terstond na afloop van de inleverings week een algemeene deblokkeering zal plaats vinden van al die gelden die noodig zijn voor betaling van loonen salarissen wachtgelden pensioenen en andere periodieke uitkeeringen alsmede voor betaling van renten in welken vorm dan ook Op deze wijze komt er een stroom van nieuw geld in verkeer in den vorm van bank en munt biljetten waarover men vrij zal kunnen beschikken Als deze geldstroom eenige weken zal hebben gevloeid zal de circulatie geleidelijk een zoodanigen omvang hebben verkregen en zich zoo door verschillende kanalen hebben verspreid dat de ondernemingen en bedrijven die loonen salarissen en renten betalen door den verkoop van hun producten aan het publiek over voldoende middelen de beschikking krijgen om zonder een verdere deblokkeering aan hun betalingsverplichtingen uit kasgeld te kunnen voldoen Dit proces zal pas na eenigen tijd zijn voltooid en naarmate het voortschrijdt zal het bedrag dat tot deblokkeering wordt toegelaten van week tot week kunnen worden verminderd Het eene bedrijf zal eerder in staat zijn dan het andere oi i zijn loonen en aanschaffingen van voorraden te betalen uit voor zijn producten ontvangen gelden en daarom zult u telkenmale voor een verdere deblokkeering slechts met succes kunnen aankloppen indien u tegen genoege van de daarvoor aangewezen instantie kunt aan toonen dat de terugontvangen middelen ontoereikend zijn om daarmede de uitgaven te bestrijden die de voortzetting van de bedrijfsuitoefening vereischt Deze procedure die de strekking heeft om niet meer nieuw geld in het verkeer toe te laten dan de hoeveelheid waaraan inderdaad behoefte bestaat om de goederenomzetten te financieren en de geleverde diensten te betalen heeft nog het bijkomende voordeel dat zij een bruikbaar middel verschaft om een strenge controle uit te oefenen op de inachtneming van de door de regeering vastgestelde loonen salarisnormen waarmede nog te veel de hand wordt gelicht Bij elk verzoek om over geld te mogen beschikken voor loonen of salarisbetalingen zal van den werkgever de verklaring worden geeischt dat dit geld strekt tot betaling van loonen en salarissen die met inachtneming van deze normen zijn vastgesteld Het ontoelaatbaar tegen elkaar op concurreeren van sommige werkgevers op de arbeidsmarkt waardoor de loonverhou dingen in ons land dreigen te worden verstoord en de loyale werkgevers in het nadeel geraken kan op deze wijze doeltreffend worden bestreden De hoofdgedachte die ik daarstraks formuleerde en die hierop neerkomt dat niet meer geld in het verkeer wordt gebracht daij noodig is voor loopende inkomensvorming en inkomensbesteding uit arbeid en eerlijk verkregen vermogens moeten echter een aantal correcties worden toegepast Beschikking ofer normale kasceserpes In de eerste plaats is het noodig dat de huishoudingen en bedrijven zoo spoedig mogelijk weer de beschikking krijgen over normale kasreserve Het doorloopend in kas hebben van een zekere hoeveelheid geld verschaft nu eenmaal een zeker gemak en een zekere gemoedsrust vooral omdat men in dat geval bijzondere kansen die zich kun Wat moet U morgen doen Als Uw naam ligt tusschen HUBER en LOUWES moet U tusschen 9 astf iur bij een der daartoe aangewezen bankmstellingen Uw resteerende banken ipuntbiljetten en zilverbons inleveren U moet meebrengen de geldkaart en bijbeheorende distributie stamkaart Maximaal mag per geldkaart f 300 worden Ingeleverd Levert U minder dan f 100 in dan wOrdt door het Inle verkantoor het vakje geldkaart AI resp geldkaart B I van de geldkaart verwijderd Komt vooral op den voor Uw naam bestemden dag k eec ecUkt Weersverwachting medegedeeld door het K N M I tot morgenavond Onbestendig Aanvank geheel bewolkt met eenige regen later wisselende bewolking Zelfde temperatuur Wat is er in Gouda te doen Réunie Donderdag Je kunt het toch niet Bieenemen Vrijdag 28 Sept 8 uur gebouw Daniël ledenvergadering Goudsche Luchtvaartclub Thalia Theater Vrijdag t m Woensdag Kaarslicht in Algiers Schouwburg Bioscoop Vrijdag tot en met Woensdag Overwinniag in de Woestijn Réunie Vrijdag t m Woensdag Op de Markt Circus Renz WAT GEBEURDE ER 27 September 1944 Luchtlandingstroepen bij Arnhem trekken zich terug Mussert Onder alle omstandigheden blijf ik bij U 1 Canadeezen beginnen een aanval op Calais 1941 Onlusten in Tsjecho Slowaklje De Rijksprotector von Neurath moet wegens ziekte een langdurig verlof aanvragen Heydrich wordt zijn opvolger 1940 Driemogendhedenpact gesloten tusschcn Duitschland Italië en Japan De voornaamste bepaling is die waarin in wederzijdschen bijstand wordt voorzien bij uitbreiding van den oorlog 19391 Von Ribbentro fci t naar Moskou Warschau dat bqna geheel in puin ligt geeft zich over Rusland en Estiand sluiten een bijstandsverdrag waarbij Rusland de beschikking krijgt over vlootbases In Estland nen voordoen om iets voordeelig aan te schaffen benutten kan en voor onvoorziene omstandigheden die tot extra uitgaven nopen iets achter de hand heeft ten gemak en gemoedsrust die waardevol zijn ea die men een ieder zooveel mogelijk moet laten Teneinde hieraan tegemoet U komen zal terstond wanneer met de deblokkeering wordt begonnen op elke geldkaart dien tenminste een zoodanig bedrag aanwijst de somma van ƒ 100 worden vrijgegeven welk bedrag zal worden uitbetaald in banken muntbiljetten Voor zoover uw geldkaart dit bedrag niet mocht aanwijzen maar gij wel een saldo bezit wegens eerdere storting zal het inleverkantoor uit dit saldo u een overeenkomstig bedrag ter beschikikng stellen Daarnevens zal ten behoeve van hen die bij een bank een spaarbank of een giro instelling een credit saldo hadden uitstaan een bedrag ter grootte van ƒ 1000 plus 25 pet van het saldo naar den stand van 12 September 1945 tot een gezamenlijk maximum van ƒ 10 000 in dezen zin worden gedeblokkeerd dat daarover door overschrijvingei zal kunnen worden beschikt Deze bedragen zal men niet in bank of muntpapier kunnen opnemen men zal er alleen over kunnen beschikken in wat men pleegt te noemen giraal verkeer d w z door overschrijving van de eene bank of girorekening op de andere Nog onvoldoende munt en bankpapier Deze correctie is noodig omdat vele particulieren met hoogere inkomens en het meerendeel der bedrijven en instellingen hun kasreserves niet in contant geld maar in den vorm van een banksaldo plegen aan te houden en in de tweede plaats omdat de hoeveelheid banken muntpapier waarover wij op het oogenblik Tcunnen beschikken nog onvoldoende is om ten beloope der met deze grootere kasreserves gemoeide bedragen in papiergeld ter beschikking te stellen Bovendien is het niet twijfelachtig dat er zich onder deze bank en girosaldi een zekere hoeveelheid besmet geld bevindt Indien wij in de gdegenheid waren om op zeer korten termijn al deze saldi op hun ontstaan te onderzoeken zou er op zichzelf geen bezwaar tegen bestaan om bij gebleken zuiverheid deze tot het bedoelde bedrag