Groot Gouda, woensdag 17 oktober 1945

De houding van jj vj opzichte van Indië Min Logemann bespreekt den toestand de Tweede Kamer in menten beroerd wordt Daarom laat zij zich niet uit haren koers slaan Zij heeft de loyale uitvoering van de verklaring der Koningin van 6 December 1942 tot grondslag van haar program gemaakt Vervolgens weidde de Minister eenige woorden aan de regionale staatsstructuur van Indië zooals die tot stand zal komen indien dit program wordt uitgevoerd Zonder vooruit te loopen op de adviezen der door H M bedoelde rijksconferentie is er voor een regeering die zich stelt op de grondslag van haar declaratie alle bereidheid mede te werken aan een hervorming die de zelfstandigheid der rijksdeelen in hun inwendige aangelegenheden inderdaad verwerkelijkt Deze zelfstandigheid zal voorts de voraiia ¥an een kabinet met zich mede moeten brengen Hij zeide voorts de regeering veriangt een benoemingsbeleid waarin alle rasgroepen zonder onderscheid worden bejegend en ook regeeringsplaatsen voor allen worden opgeworpen Prof Logemann deelde mede dat de regeering niet afwijzend zal staan tegen een voorstel dé naam Nederlandsch Indië te wijzigen in Indonesië Hel ontklag ypn ihr Starkenborgh Stachouwer nader uiteengezet De jSfinister van Overzecsclie gebiedsdeeleot Prof Dr J H A Logemann heeft gisteren voor de Tweede Kamer een verklaring over den toestand in Ned IndiS afgelegd waarvan wij hieronder een overzicht laten volgen De Minister ving aan met het verloop re schetsen van het standpunt dat in Nederland ten aanzien van hervormingen in Indië voor en tijdens den oorlog werd ingenomen en wees hierbij o m op de bekende radiorede van H M de Koningin van 6 December 1942 De Minister betreurde het dat Indië onbekend bleef met den geest van samenwerking en vertrouwen die tijdens en door het verzet tegen de Duitsche onderdrukking tusschen Nederlanders en radicale Indonesische Nationalisten hier te lande was gegroeid Het is mijn overtuiging aldus de Minister dat het de tritieklooze emotionaliteit van deelen der Indonesische jeugd is die thans het regiem van Soekarno meesleept in de excessen die de toestand op Java verduisteren Pijnlijk noemde de Minister de ervaring dat de demobilisatie van geallieerde legerdeelen voorrang kreeg boven uitzending van Nederlandsche troepen naar Indië Met spoed worden nu alle beschikbare krachten gemobiliseerd De Minister hoopte dat het verscheepingsprogram nu verder vlot zal verloopen en zei verder het is een ernstige zaak dat wij die in dezen ooriog gegeven hebben wat wij konden helaas uit moeten spreken dat wij de bondgenooten voor het ontwapenen en evacueeren van de Japansche bezettingsmacht en het herstel van het wettig gezag niet gereed hebben gevonden en zelfs niet dan aarzelend bereid Wij kunnen niet aanvaarden dat men beweert dat het conflict met de republiek Indonesia een interne aangelegenheid is welker beslechting ligt buiten de taak van het Gealheerd Militair Gezag Nog steeds bereid tot overleg Prof Logemann zei dat de regeering nog steeds bereid is langs den koninklijken weg van overieg in wederkeerig begrip en waardeering met behoud van alle zedelijke waarden die de historische verbondenheid voor beide naties de Nederlandsche en Indonesische heeft opgeleverd Ons wettige gezag gelooft in zijn recht en zijn plicht en het zal die laatste ernstig verzuimen indien het zich niet van de middelen voorzag tot vestiging van orde en veiligheid De regeering begeert oprecht gewapende botsingen te voorkomen Zij wil ook even gaarne begrijpen als hegrepen worden daarom is zij bereid reeds in dit stadium besprekingen te voeren met de daarvoor in aanmerking koniende Indonesische leiders Op dit punt verschillen haar inzichten met die van Jhr van Starkenborgh Deze heeft Hierin aanleiding gevonden de Kroon zijn ontslag aan te bieden die dit heeft aanvaard De regeering gelooft dat de grondslagen voor Indies verdere maatschappelijke en staatkundige onü fooiing dieper liggen dan de laag die thans ioor een volstrekt kunstmatige overprikkding der senti Heeft Uwc slager heenen Ja hij zal wel kunnen loopen maar of hij soepbeentjes heeft die bedoelen wij namelijk dat staat te bezien Daarom is het zoo prettig dat Honig s Verraicellifabriek volop draait om U weer de ver pakte Honig s vermicellisoep te leveren Dan hebt U op één vermicellibon voor iedereen een bord krachtige sma kelijke soep t S HOMIG S VERMICELLISOEP Eisenhower in de politiek De diplomatieke correspondent van de Daily Telegraph schrijft dat volgens enkele berichten generaal Elsenhower in aanmerking komt voor de functie van secretarisgeneraal van de nieuwe organisatie der vereenigde volken Deze functie is een der meest belangrijke van dezen tijd Zijn benoeming zal gesteund worden door de Engelschenen Pranschen en vermoedelijk ook door de Russen Het is evenwel niet waarscnljnlijk dat Eisenhower deze benoeming zal aannemen De Amerikaansche republikeinen die aan vankelijk In gen Ma Arthur huncandidaat voor de presidentsverkiezingen zagen schijnen nu de voorkeur te gev n aan Elsenhower Generaal Eisenhower is op de hoogte van deze mogelijkheden Zeer waarschijnlijk zal hij meer voelen voor de republikeinsche candidatuur dan voor de functie van secre tarisgeneraal der vereenigde volken Japan had de grootste duikboot ter wereld Geallieerde correspondenten in Tokio hebben Zondag j l naar de correspondent van de Times meldt de reuze Japansche duikboot mogen bezichtigen welke de grootste ter wereld is De boot was 5700 ton groot tegen de bekende groote Fransche duikboot de Surcouf 3800 ton De duikboot had drie vliegtuigen aan boord een bemanning van 200 man en bezat een speciale installatie vermoedelijk een Duitsche uit Vin ding waardoor het mogelijk was om voor onbepaalden tijd vlak onder den zeespiegel te bh ven In Februari 1945 was de boot gereedgekomen op 28 Augustus j l had de overgave aan de geallieerden plaats tlonalistische beweging werd verwacht als nu in Indonesië blijkt te bestaan en dat anderzijds onze aandacht in beslag werd genomen door Malakka Birma en Fransch Indo China De Ned autoriteiten en het Brltsche opperbevel in de Stille Zuidzee zijn het eens over de te volgen gedragslijn Inlichtingen over gevangenen bewaarder gevraagd De politieke opsporingsdienst voor sGra venhage en om treken verzoekt ieder die inlichtingen kan geven betreffende een gevangenenbewaarder in de Duitsche gevangenis te Scheveningen die de gevangenen met zijn sleutelbos in het gelaat sloeg of op andere wijze mishandelde zich te wenden tot den bijzonderen dienst Hooge Nieuwstraat 14a te sGravenhage BUITENLAN D Soekarno ondergedoken Pandit Nehru heeft volgens Merdeka Soekarno s uitnoodiging aanvaard om naar Indië te komen Soekarno heeft sinds elf dezer Batavia verlaten Volgens geruchten is hij ondergedok en of wel gckidnapped zooals radio Sydney heeft verklaard Hoewel het nationalistische hoofdkwartier weigert zich over Soekarno s afwezigheid uit te laten lijken beide genoemde veronderstellingen ongegrond Vandaag hingen tal van Indonesische vlaggen halfstok TERUGKEER VAN DE SCHILDERKUNST De schilderijen die voor het oorlogsgevaar opgeborgen waren zijn aan alle kanten weer opgedoken Rotterdam Den Haag en vooral Amsterdam hebben alle hun tentoonstellingen waar Hollands roem feestelijk wordt ingehaald In Amsterdam worden alleen in het Rijksmuseum al twee tentoonstellingen gehouden één gewijd aan de oude meesters meest uit de 17e eeuw en één van de beeldende kunstenaars die weigerden zich te voegen in het nationaal socialistisch verband Naar de tentoonstelling van de oude Hollandsche schilderkunst stroomt het menschen Jong en oud is er de kenners en degenen wier belangstelling voor het eerst werd gewekt Zonder aanstellerij wordt er met aandacht gekeken De prikkeling van het snelle filmbeeld heeft de oorspronkelijke smaak van de rustige beschouwing toch niet verioren doen gaan Naast de vervlakking en ontwrichting waartegen menige spreker z n luide stem verheft staat het feit dat zoovelen op verschillende manieren oog blijken te hebben voor de schoonheid van Hollands schilderkunst Ook heel wat Cana deezen staan er stil voor de Nachtwacht van Remb randt de Staalmeesters het Delftsche gezicht van Vermeer De tentoonstelling is niet groot en daardoor ook niet te vermoeiend Men kent veel uit reproducties maar ziet het dier terug in zijn werkelijke tint en toon terwijl ook de afmeting vaak een verrassing is Het één is kleiner dan men dacht het ander imponeert ook door de grootte Door hecht verzet De kunst gered Van Nazismet tegen den bezetter is gevallen Het is als het ware het opschrift boven de tweede expo De Federatie van kunstenaars die vanuit de verzetsgedachte is gevormd organiseerde de tentoonstelling van moderne kunst die ook in het Rijksmuseum wordt gehouden Het IS er wat minder druk dai iom de oude kunst maar mogelijk is de belangstelling er gemiddeld iets intenser Men vindt er véél minder zonderlinge voorstellingen dan men m de laatste tientallen jaren van modern wei gewend was Er valt veel moois te bewonderen De oorlog spreekt maar uit enKele schilderijen zooals de forschuitge voerde van het verwoeste Nijmegen van van den Braken of de sterke damesportretten in uni orm van Max Nauta Vooral bij het bee ahouwwerk is veel moois Uit de verte herkent men al de kantig ruige kop van den ooneelspeler Jan Musch Fijn en sterk tegelijk zijn de beelden van Job en den Verioren Zoon van prof Wenckebach en geestig is z jn listige Reinaert de Vos gecamoufleerd in een monnikspij Wie dan nog niet te veel heeft gezien gaat naar het Stedelijk Museum naar de tentoonstelling van Vincent van Gogh Daar is veel rustig werk van dezen schilder van heftige spanning Er hangen verscheidene boomgaarden mild en fleurig voorstellingen die men met genoegen ziet De tentoonstelling is met wat levensbizonderheden voorbeelden waarnaar Vincent werkte en reproducties van schilderijen die hij bewonderde ook prettig ingericht De tentoonstelling Weerzien der Meesters is nog open tot 28 October Kunst in rijheid tot eind October en de Vincent vaft Gogh blijkbaar ook tot het eind van deze inaand Behalve deze is er in het Stedelijk Museum ook een tentoonstelling van Breitner Vorstelijke toezegging aan Stichting 40 45 De Koningin heeft een detl van het paleis het Loo ter beschikking gesteld van de stichting 40 45 met de bedoeling ooriogsslachtoffers exlllegale werker en ex politieke gevangenen die eenigen tijd rust noodig hebben in de gelegenheid te stellen volkomen te genezen De stichting heeft deze vorstelijke toezegging uiteraard dankbaar aaifvaard en op haar beurt met de herstellingsoorden overleg gepleegd over het gebruik van de aangeboden ruimte Het aantal aanvragen voor plaatsing in Kareol en andere ter beschikking staande herstellingsoorden is n l zoo groot dat men deze nieuwe gelegenheid om rustbehoevenden onder te brengen met enthousiasme heeft begroet Een geallieerd officier sprak Voor Radio Herrijzend Nederland heeft op 16 October een geall ofBcier een uiteenzetting gegeven over het Britsche standpunt Inzake Indonesië Hij zij o m Nooit heeft Gen Christison de Ned autoriteit betwist De woorden die aan den Brltschen Min van Oorlog Lawson worden toegeschreven als zou Engeland de kastanjes niet uit het vuür willen halen voor Nederland en Frankrijk zfln nooit door hem uitgesproken Voorzeker zou de aanwezigheid van meer Britsche troepen op Java vele verwikkelingen hebben voorkomen Ik wil hier enkel dit ter ovcrj weging geven dat door niemand zelfs niet I door de Ned Regeering een zoo sterke na Zoo luidt het randschrift van de penning die de beeltenis draagt van Gerrit van der Veen den beeldhouwer die in den strijd ONING IS DOOD Met een vc riant op dit gezegde zouden wij kunnen zeggen De oorlog is voorbij leve de oorlog Beziet U de dingen in Uw eigen kring in staatsverband of in het groot overal zult U het zelfde beeld voor ogen krijgen onrust en verwarring Wat kan hier de oorzaak van zijn Heeft niemand dan iets geleerd van de vijf jaren van ellende dood en verderf die achter ons liggen Ja zeker Men heeft geleerd En de les was hard Maar laten wij even teruggaan tot de jaien van 1918 en daarna Toen heerschte er m de wereld een zekere losbandigheid Naast het gevoel van wat komt het er nog op aan leefde de stemming van nu moet het maar eens uit wezen Over Europa ja over heel de wereld brak er na deh vorigen oorlog een danswoede los En daarnaast zagen wij de arbeidersstand in opstand komen tegen de bezittende klasse ten einde een verbetering van zijn positie te verkrijgen En hoe is hgt nu Vijf jaar lang zijn wij verstoken geweest van practisch elk amusement Het dansen was in het openbaar verboden en vooral gedurende den laatsten winter zullen er niet velen geweest zijn die veel animo in dansen hadden Dat wekt begrijpelijkerwijs een reactie op Niet alleen beleven de dansscholen een periode van hoogconjunctuur de avonden met bal na zijn eveneens niet van de lucht Dat is allemaal niet zoo erg de gulden middenweg zal gauw genoeg gevonden worden en dan zakt deze rage wel af Maar er zijn andere dingen die wel ernstig zijn En dan hebben wij in de eerste plaats het oog op de behoudende neiging van sommige werkgevers Zij zijn geen terug naar vóór 94ü menschen tenminste in hun spreken Maar aan hun houding ten opzichte van hun werknemers ligt zij het onuitgesproken het oude denkbeeld ten grondslag Haal eruit wat er niet in zit Steeds weer wij zagen het reed in Rotterdam probeeren deze lieden hoever zij gaan kunnen Dat hun bedrijf in dienst staat van het geheele volk is iets dat niet tot hen doorgedrongeq is De gemeeenschap telt alleen mee waar het de afname van hun producten betreft maar niet waar het om algemeene sociale toestanden gaat En juist uit die betere toestanden moet een beter en hechter volk groeien Daartegenover staat dat vele arbeiders meenen dat alle werknemers onwillig zijn om verbeteringen aan te brengen en dat het eenige middel is de staking De methode van overleg verwerpen zij gemeenlijk al bij voorbaat Laten wij begrip hebbeq voor elkanders moeilijkheden Laten wij bereid zijn om samen te werken Het gaat tenslotte om een groote taak En wat wij hier als landelijk schetsen kan voor het wereldgebeuren gelijkelijk van toepassing worden verklaard Ook hier zijn wij de behoudende partijen strijden zij het niet met de wapens tegen hen die verbetering van hun positie wenschen Er is een oud spreekwoord dat zegt dat het zaliger is te geven dan te ontvangen De diplomaten van verschillende mogendheden mogen dit zeker wel eens bedenken Komen de huidige moeilijkheden niet voor het overgroote deel voort uit dat streven om te redden van de vroegere machtspositie wat er te redden valt Laat men goed beseffen dat wij allen elkaar noodig hebben niet alleen bij den opbouw van onze stad of ons land maar vooral bij den opbouw van een betere wereld Laten wij begrip toonen voor elkanders moeilijkheden en trachten daar gemeenschappelijk een oplossing voor te vinden Dat het Eendracht maakt Macht geen holle phrase mogen zijn BINNENLAND Eerste hooghoven in IJmuiden in bedrijf De eerste van de drie hoogovens in IJmuiden is vanmorgen in bedrijf gesteld Dit kon geschieden doordat verleden week de eerste lading erts is aangekomen Deze week wordt een tweede lading verwacht Tengevolge van bet functlonneeren van dezen eersten oven kunnen thans verschillende bedrijven weer aan het werk gaan Zoo b v de staalbedrijven de walserij de cementfabrieken en de cokesovens Voorts kan weer gietijzer worden vervaardigd Ned Regeering bestelde 100 000 rqwielen in Engeland De Britsche rijwielenindustrie zal IV2 millioen rijwielen gaan fabriceeren waarvan 3 voor uitvoer bestemd Is De Nederlandsche regcering heeft 100 000 fietsen besteld Eenzelfde aantal zal aan Denemarken ea Noor wegen worden geleverd