Groot Gouda, woensdag 24 oktober 1945

BOEKBESPkEKING l Een rake uitbeelding van het gijzeiaarsbestaan GIJZELAAR IN GESTEL R P ER BOp De schrijver van dit boek is zelf gijzelaar geweest Menige oud gijzelaar zal zich de levendige en bewegelijke figuur van Peereboom herinneren die je meestal druk zag praten intens in zijn onderwerp Hij is er vlug bij met zijn beschrijving van de karapsfeer van St Michielsgestel daarvoor is hij dan ook een volbloed journalist die zelfs in het kamp toen hij al een jaar lang buiten het vak stond nog telkens on Hoe goed beschrijft hij de Aula studiezaal en voordrachtencentrum van Beekvliet Men ziet Manus den geliefden gijzelaarshond door het kamp loopen fn voelt er weer jn mee als de Duitschers hem op een vroegen ochtend doodschietep Men staat met Peereboom in het kamp queue te maken bij h t postkantoor voor het eten voor het postpapier de sigaren bij de toko voor de W p voor de douche en bij den kapper 1 A Overal maken wij hier qaeae ook poor het eten als de corveeën de dampende Rots uit dé groote gamellen staan op te scheppen en wij in een lange rij langs hen schuifelen willekeurig dacht dat zou iets voor de krant zijn Peereboom blijkt in het kamp goed te hebben rondgekeken Het boek is buitengewoon aardig gesel reven en de ongeveer vijftig illustraties van Ir de Ranitz die het boel passen als een handschoen ijn kostelijk geteekend Het boek heeft geen litteraire allures het heeft een vjugge vlotte stijl waarmee de schrijver intusschen goed de nuances van de kampsfeer weet te beelden zoowel den vrooliiken buitenkant als de opzettelijkbedoelde goede houding en de innerlijke spanning die onder alles door bleef loopen De schrijver maakte maar vijf maanden mee van Juli tot December 1942 Maar het waren de meest spannende Hoor hoe hij in enkele woorden het gijzeiaarsbestaan typeert Wij hadden binnen onze gijzelaarsgemeenschap zelfbestuur Ieder maakte zijn eigeq dag indeeÜng Er was een opgewekt schoon opgeschroefd geesteWk leven Wij werkten hardnekkig Wij speelden zelfs voetbal en cricket bridge en üjart Wij hoofden spms niuziek Familie en vrienden maar ook onbekende belangstellenden overstelpten ons met pakketten Maar wij waren opgesloten achter prikkeldraad En de Dood bedreigde ons De Dood kwam in den nacht en vermoordde sommigen onzer Zonder wrok of dikke woorden ironiseert hij de plagerijen en maatregelen van de Duitschers en de hpuding van de HoUandsche S S Deze spot spreekt ook duidelijk uit de hooge petten en wijde rijbroeken heldhaftigheid waarin Ir de Ranitz de Duitschers telkens in zijn teekeningen weergeeft Van een fel meeleven getuigt zijn beschrijving vap de fvisileerjngen op 15 Augustus en 16 October Er zijn telkens momenten waarin men typisch de reacties van den gijzelaar herkent Hoe goed geeft hij de houding aan van de gijzelaars die eerst eeo paar maanden in Haaren zijn geweesf en dan overgeplaatst worden naar Gestel de zoogenaamde Haarineezen Menigeen herkent zich in den krantenlezenden gijzelaar die altijd tusschen de regels doorlas En iedere gijzelaar die het boek leest beleeft weer de stemming bij zijn terugkeer in de laatste regels van het boek De vrijheid is een wonderlijk groote vreugde Jk geplet van iedere wandeling y JSder eindje fietsen Al die rujmte GS n prikkeldraad en geweren die je tegenhoudep Die wijde uitzichten Wie zelf gijzelaar is geweest geniet natuurlijk het meest van dit boek Ongetwijfeld zal er nog meer in woord en beeld over de beide gijzelaarskampen verschijnen Maar ieder die dit boek leest krijgt een levendigen en reëelen indruk van het kamp Beekvliet in at Michielsgestel 145 blz ƒ 3 25 BUITENLAND Ook in anderf landen geldsaneering President Benesj heeft een decreet onderteeJcpod waarbij maatregelen tegen den ongezonden toestand op monetair gebied in rsjecho Slowakije worden genomen De in oiploop zijnde geldmiddelen waren sedert de Dult cbe bezetting verzevenvoudigd Het oude geld tnet inbegrip van de Dultsche Rljksmarlf zal zijn waarde geheel verliezen Ook In Hongarije is men tot geldsaneering overgedaan Deviezen en munt welke zich in handen van particulieren bevinden moeten bij de Nationale Bank worden ingeleverd Rosenberg levert een ton bewijsmateriaal Wanneer Goering Hess en 22 andere hooge nazis in Neurenberg terecht zuHen staan zullen zij waarschijnlijk hun medegevangene Rosenberg verwenschen Zijn hobby voor het schrijven en bewaren van brieven zal hun duur te staan komen 6 i n geheele archief waarin persoonlijke gegevens en een uitgebreide correspondentie van vele jaren is door een Amerikaansch uitenant ter zee achter een valsche muur in een kasteel te Bayreuth ontdekt Al dit bewijsmateriaal dat nu in het bezit is van het internationale militaire gerechtshof weegt meer dan 1000 kg Benevens honderden brieven en memoranda van en aan Hitler Hess Goering Ribbentrop enz omvat het bewijsmateriaal tevens Rosenberg s eigen dagboeken vele origioeele decreten die voor de bezette gebieden in het Oosten uitgevaardigd De president van het gerechtshof in Neurenberg Jackson heeft nu meer dan 25 000 documenten van groote waarde tot zijn beschikking welke t e zijner tUd gesorteerd en geordend zullen worden Soekarno terug te Batavia Reuter meldt dat Sqekarao t Batavia Is teruggekeerd en dat er meer geall troepen aan lai d zijn qegi an te Semarang Soekarno Is 10 dagen van het tooneel verdwenen geweest Naar zijn Min van Bultenlandsche Zaken Soebardjo gisteren op een persconferentie had verklaard zou Soekarno op vacantie zijn geweest Soekarno zelf heef thans varkbard Ik ben r gedurende mjjn toclif dpor West Java n geslaagd het extreroispie te beteugelen Verder lo i faJJ de ipvloedrljke flOd dieoftlge leiders gewaarschuwd hebben tegen het uitroepen van een htiUgen oorlog Britten bezetten West Borneo Ned Indische Wetgeving herateld Van officieele zijde wordt in Melbourne bekend gemaakt dat een Australische strijdmacht onder Lt Kol T W R Cotton op 16 October West Borneo heeft bezet en daar in een dagorder de Nederlandsch Indische wetgeving weer heeft incevoerd De Australiërs opereerden samen met vertegenwoordigers van de N l C A en een contingept gekleurde Ned troepen onder Nederlandjche officieren De bevrijdmgstroepen heeschen te Pontianac de Nederlandsche vlag In het tijdvak tusschen de Jap overgave en de aankomst der geallieerden bestuurde de plaatselijke bevolking Pontianac Tijdens de bezetting heerschte er eea erge Japansche terreur 2000 burgers werden vermoord Chineezen en Indiërs meestal Dajaks organiteerden guerilla troepen In dë bergen en belaagden de Japs met zelfgemaakte vuurwapens en vergiftige pijlen Den dag voor dy aankomst der geall te Pontianac hadden d leden der plaatselijke zelfstandigheldsWweging een vreedzame demonstratie gehouden tegen terugkeer van het Nederlandsch bewind Film en werkelqkheid Het Is ee film zooals cr velot zijn Niet overdrevep spannend of sensaUQUfel Neep echt zoo n fifm waarbij je er ifl bent als toeschouwer Er spelen zich op het witte doek tafereelen af waar je blJ kunt Het kost geengroote Inspanning om hef verbaalleV9lg p Kortom het is ontspanning En e leei mè Je vo ft je onwillekeurig in de plaats van den ield of de heldin en je accepteert het dat alles steeds zoo makkelijlc en juist op tijd voor elkaar komt Je vergeet de omgeving en eft hnn leven Het begeerenswaardige leven van de spelers in hun rollen Er gaat Iets magisch van uit Iets dat je biadt Wat is het dat ons de realiteit zoo yaftk Hit het oog doet verliezen Laten we het eerlijk bekennen Allen zijn we wel eens uit de bioscoop gekomen met een gevoel of we zoojuist zwaar beet genoden zijn In het filmverhaal hadden wij peegespeeld in onze gedachte En nu staan y e in de werkelijkheid Er staat niet eens ten auto op ons te wachten We ontmoeten niet eens een knap meisje of een charmante Jongeman die zoo heel toevallig kennis met ons maakt Het g at t de film zoo vanzelfsprekend dat wij geneigd zijn het ook in het leven van allen dag mee te zullen maken Ja eigenlijk tinden wij het iets ongewoons dat ons nog niet is overkomen wat op het witte doek scheering en inslag blijkt te zijn Maar met het uitgaan van de bioscoop wdwijnt ook dat romantische leven dat ijuerdaad alleen binnen de muren van het tfteater mogelijk Is Al zijn er dan dun gezaaide uitzonderingen En In het volle leven staan wc ietwat onwennig Wi zoeken laten we maar eerlijk zijn naar een vleugje filmromantiek En het is er niet Het leven Is hard en veel romantiek is er niet overgebleven En toch wanneer wij bevrediging vinden In ons werk ea ons hulselijk leven leeft er Iets op van le filtpromantiek Maar dan zitten wij niet In het donker en wij zijn nu Indfrdaad zelf de spelers Slechte waarnemers als wij zijn zien wij niet dat de omstandighfeden nu Inderdaad veel gelijkenis vertoonen Hjeeft U wel eens b dacht als U min of Weer ontevreden bent omdat het in Uw leven niet zoo gaat als op het witte doek dat de film haast altijd zijn onderwerpen ontleed d aan dat gewone leven van U iü mijt En nu erallerwegeverstrooidheidheerscht na wel alle romantiek van de aarde schijnt weggevaagd nu zoeken wij misschien meerdan anders naar romantiek En die is ult luitend in de bioscoop te vinden Latea wij echter ook de werkelijkheid niet uit het oog verliezen Het Is gefcn imitatie wanneer U tracht in Uw omgeving jets van da film terug te vinden Integendeel de Alm tracht iets van U te imiteeren Leeft daarom mee wanneer U de bioscoop bezoekt en tracht in stille wedijver met de film Uw omstandigheden weer beter te aaken an zij U werden voorgesteld Want heusch er Is nog wel romantiek op c eze zakelijke wereld I Montgomery als Paedagoog Naar de News Chronicle meldt heeft veldmaarschalk Montgomery in een toespraak tot 1400 jongens van een school in Manchester gesproken over de voorbereiding van de landing in Normandië Ik had het gevoel aldus Montgomery dat de soldaten van meening waren dat zj de taak welke zij moesje vervullen schier onuitvoerbaar achtten Zij haéden geen vertrouwen in de O Oay ondememing Zij geloofden niet dat er werkelijk sprake van was Nadat ik mij ervan vergewist bad dat alle voorbereidingen vlot verliepen begon Ik een tourn e door Engeland en zag en sprak iederea soldaat die In Normandië zou vechten Ik stelde ze zoo op dat ik leder van hen kon zien en zij mij Nadat wij elkaar goed gezien hadden klom ik op een Jeep en sprak ze toe De eenlge reden was om zelfvertrouwen lil te boezemen Heel wat menschen dachten dat ik totaal gek was Men heeft al zoo vaak gedacht dat ik g k ben dat ik het nu als een compliment opvat Maartenslotte heeft nJijn pogen vertrouwen gewekt en het resultaat was dat toen wij het Kanaal overstaken en in Normandië landden de soldaten ervan verzekerd waren dat het mogelijk was Daitsche bargersiaclito£Fcrs der bombardementen Minister president Attlee heeft in het Lagerhuis medegedeeld dat ongeveer 250 000 burgers in Dultschland gedood zijn door luchtbombardementrn tusschen October 1940 en Januari 1945 Tusschen 1 Februari 1945 en 8 Mei 1945 zijn er nog 100 000 gedood Verliezen der Bngelsche marine De first Lord der Eogelsche admiraliteit Alexander heeft heden medegedeeld dat de Brltsche vloot in den oorlog 730 schepen en meer dan 50 000 ofBcteren en manschap den verloren heeft INGEZONDEN Buiten verantwoordlag van de redactie Nogmaals de Zvarte krallcn In l t kappersvak zij volgens mQ groottonrechtvaardigheden Waarom mag de eeot kapper f 10 voor een Permanent rekenen n wf arom mo l n ander 4jt voor f 3 50 doen Djt lijkt op plets Is dit In ancjere zaken ook zoo Bij voorbeeld mag een groote bakker meer voor zijn brood nemen dan een kleine Mag een groote slager meer voor zijn vleejch nemen als ee kleine Mag de eene schoenmaker meer nemen dan de ander neen Zoa moet moet het ook bij de kappers wordenBrood is brood vleesch is vleesch schoenen zija schoenen permanent is permanent dni ook één prijs ♦ U dankende voor Uw plaatsruimte C Huisman Dames en Heerenkapper Groenendaal 49 Goudi Comité van Actie van Kleinbedrijven ojt de Sigaren Industrie Het feit dat bij het wederom op gang brengen der sigarenindustrie eene selectie is gemaakt in dien zin dat de groote fabrieken die het langst door deij bezetter in de gelegenheid zijn gesteld deel te nemen aan het productieproces wederom het eerst in de productie zijn ingeschakeld heeft in zeer breeden kring verwondering gewekt De groqte nood waarin de kleine zelfstandigen verkeeren in de sigarenindustrie en het feit dat hoe grooter fabrikant men was hoe eerder roen in het productieproces werd ingeschakeld hebben onder de kleine zelfstandigen een zeer begrijpelijke onrust teweeg gebracht omdat de grondslag van hun maatschappelijk bestaan nu voor de toekomst door onwettige bevoordeeling van anderen worden aangetast Dit Keeft er toe geleid dat groote groepen van kleine zelfstandigen zich hebben vereenigd tot bovengenoemd Comité van Actie waarvan in Gouda een afdeeling is gesticht van circa 50 zelfstandige werkers Wij zijn dan ook van meening dat de kleinindustrie ten spoedigste in het productieproces behoort te worden ingeschakeld en doen dan ook een ernstig beroep op de Regeering hieraan haar medewerking tt willen verleenen De kleinindustrie heeft moeten ervaren dat zij door de instanties die het voor het zeggen hadden terzijde zijn gesteld niettegenstaande op ondubbelzinnige wijze gedp t cumenteerd door jet Hopid Comité is a getoond het recht yan inschakeling d r kleinindustrie De verschillende bezwaren door de Directeur vaq het Rijksbureau voqr Tabaksproducten tegen inschajceling aangebracht zijn door onzen raadsman Mr de Kroon uit Eindhoven op juridische gronden weerlegd Deze bezwaren konden de toets der kritiek vi7 gerechtigheid niet doorstaan Wij meenen dan ook dat recht moet worden gedaan aan alle kleine zelfstandigen in opsigarenindustrie die in een toestand verke efen dat het water tot aan de lippen stijgt van armoede en ellende Laat men hierbij bedenken dat vele vandeze zelfstandigen door hun hoog j leeftijdntet meer in andere bedrijven erk gesteld kunnen worden n Wij willen dan ook nog een ernstig beroep doen op het Gemeentebestuur van Gouda en de Kamer van Koophandel om hunne medewerking te willen vérieenen door bij de Regeering er op aan te dringen zoo spoedig mogelijk het daan ieen te leiden dat deze zelfstandigen recht wordt gedaan door inschakeling van hun bedrijven Moge de sociale gerechtigheid ook bier ten uitvoer worden gebracht tot wederinschakeling der kleine zelfstandigen in de sigarenindustrie Ondergeteekenden houden zich bereid nadere inlichtingen te verstrekken Het Comité van Actie te Gouda M J DONK Voorzitter IJssellaan 66 G HOONHOUT Secretaris P C Bothstraat 12 Dienstplicht in de V S In een zitting van het Amenkaantche t ongres heeft President Truman in eeo persoonlijke boodschap er op aangedrongen dat Iti de Vereenigde Staten voor iedere Amerikaan beneden de 20 jaar een jaar mi Itaire training verplicht zal worden gesteld Hoe wordt het Franschekabinet Gezien het resultaat van de Fransche verkiezingen wordt de vorming van een kabinet gebaseerd op de 3 groote partijen met 7 Ministers voor elk van die partijen bet meest waarschijnlijk geacht De Communistische Partijleiders hebben duidelijk blijk gegeven van hun verlangen om deel te nemen aan de regcering Inmiddels wordt afgewacht II u progressieve Katholieke bereid zullen t ijicen mee te gaan met een programma van geleidde econo fe zooals dit binnen kort door de commissie der linksche partijen lou worden voorgesteld