Groot Gouda, maandag 24 december 1945

keRstmis 1945 BRonzen klokkenstemmen klinken öooR öen stillen wintepnacht wa Rin öuizenö steucen Blinken en een Booöschap woRöt qeBRacht eenmaal toen óe heRóeRs kv amen aan öe kRiBse in öen stal £ n zrj t heuQlijk nieuws veRnamen as eR vReuQöe oveRal noQ na vele öRoeve jaRen qaat öie rrjaaR van mono tot mono öie v i m ons haRt BewaRen en öen vReöe ons veRkonö vReöe zrj en welBehaqen aan öen mensch van qoeöen wil öooR öe weR€lö uitqeöRaqen klinkt het keRStlieö plechtiQ stil Alle menschen alle haRten zullen eens öat lieö veRstaan oveRheeRschinq kwellinq smaRten kunnen t keRstlieö niet weeRstaan en wanneeR öe klokken luiöen ÖOOR öen keRstnacht klaaR en Rein wil öat ook VOOR ons Beöuiöen waaRlrjk zal eR VReöe zijn 6ick aUeBRanöi 1944 Met haar reisplunje nog aan en een volgepropten rugzak in haar hand bleef Tine stokstijf in de deuropening staan Hoe was dat mogelijk in hün huis Daar keek zij recht in het gezicht van een Duitscber die op zijn gemak in haar fauteuiltje zat Zonder haar ouders goedendag te zeggen viel zij neer op een stoel die vlak bij de deur stond Zooiets had zij op de meest pessimistische Dogenblikken van haar heelen tocht naar Drente en terug geen moment kunnen denken Hoe heel anders had zij zich haar thuiskomst voor gesteld I In één oogenblik stortte al het leed van haar marteltocht zich loodzwaar op haar het moeizaam trappen op haar fiets met massieve banden langs wegen waar zij niets dan ellende zag het slapen in scholen of in boerenschuren het geschooier en gebedel langs de honderden deuren om wat eten bijeen te garen het bijna smeeken om wat drinken en op haar terugtocht de angst dat haar schamsle oogst haar weer ontroofd zou worden door een of anderen soldaat of tijdens haar slaap in een boerenschuur door een andere hongerige En hoe groot was vandaag niet de bijna ondragelijke spanning geweest toen zij vlak voor Amersfoort haar achterband verspeelde en de mogelijkheid haar voor den geest kwam niet vooir Kerstmis thuis te zijn en in een of ander schoollokaal den Kerstnacht te moeten doorbrengen Hoe had zij zich al zwoegende langs de kale troostelooze wegen haar thuiskomst voorgesteld Vol vreugde en trots had zij het weinige dat zij mee bracht met glorie op tafel willen uitstallen Zij had willen vertellen van alles wat zij had meegemaakt van haar moeheid van haar vreugde wanneer zij hartelijk werd ontvangen van haar moedeloosheid wanneer zij tevergeefs eenige malen ergens had aahleklopt Dit alles nü vertellen nee dat ton niet Maar toch wilde zij zich door de aanwezigheid van dat gebate uniform ftiet uit het veld laten slaan Zij schudde haar neerslachtigheid dan ook snel van zich af stond veerkrachtig op van haar stoel en omhelsde zoo hartelijk mogelijk haar vader en moeder die zij ini twaalf dagen niet had gezien Haar ouders hadden even het pijnlijke van deze thuiskomst gevoeld doch niet met die intensiteit waarmede Tine dit alles doorstond J Hoe hebben jullie het gehad en is alles goed gegaan vroeg zij zoo ongedwongen mogelijl alsof er niemand anders in de ka mer was aan deze vergrijsde menschen Och ja het ging wel bromde mijnheer Breedveld dat lange wachten bij de keuken en s avonds dat ellendige olielichtje dat was wel het vervelendste maar met jouw portie eten erbij ging net wel £ n hebben jullie nog iets van Frans gehooid terwijl ik weg was Hè dat had ik nu niet moeten vragen met dien kerel erbij dacht ze plotseling Maar wat zou hij hier eigenlijk komen doen Hem iets vragen Dat nooit nam zij zich stellig voor Ze zou het hem niet gezellig maken laat staan met hem tje spreken en woedéiid keelö zij in zijn richting Ik ga me eerst even opknappen en dan roep ik moeder boven besloot zij in zichzelf Ongetwijfeld zou zij wel iets kunnen vertellen Haastig ging zij de trap op naar haar kamer en ontdeed zich van haar verfomfaaide trekkerskleeding De afgesjouwde mantel vond weer zijn plaatsje in de zolderkast terwijl zïj haar rijglaarzen eerst b het kacheltje zou laten drogen Toen zij ongeveer klaar was riep zij haar moeder MoeiHjk kwam de oude vrouw de rrap op en nauwelijks in Tine s kamer begon zij haar relaas want zij voelde wat er van haar werd verwacht was Gelukkig nu eerst alles gauw laten zien En daar verscheen een zakje rogge twee eieren een stukje spek een zakje meel en wat erwten alles bij elkaar een gift van den hemel in de oogen der oude menschen Haastig alsof ze het gestolen had ging Tine het kostelijk voedsel opbergen en nam zij ongemerkt de leiding van het huishoudentje weer over Zij stak de patentolie lichtje aan verduisterde porde het kacheltje wat op voor de soep en overwoog ondertusschen wat zij zou doen de kamer nog een beetje in een Keistsfeer brengen of niet Neen Desk ot ze hardop lu zichzelf deze Kerstmis niet Het was tegen 8 uur toen er Gisterenmiddag is hij gekomen zei ze hijgend Hij ligt geloof ik in de buurt van Dordrecht maar lij is hierheen gestuurd om Kerstmis to komen vieren Hij is zonder een enkelen vriend gekomen en weet zelfs niet waar het feest wordt gehouden Gisteravond is hij even weggeweest maar hij was alweer vooi acht uur terug terwijl hij vardaag heelemaal de deur nog bescheiden werd gebeld Daar was hij natuurlijk O ze voelde al wat er zou komen Ongetwijfeld zou hij haar vragen mee te gaan naar het Weihnachtsfest liet is uitgeweest Vanmiddag heeft h i biel gegeten en ik heb wat bonnen van hem gekregen Ik geloof dat het een nette jongen is Vader heeft een sigaret van hem gehad en hij zegt dat hij morgen weer weggaat Dit alles kwam er snel achterelkaar uit en even moest Tine nadenken maar allengs voelde zij eensicifds groeiende woede in zich opkomen Hier eten en de oude menschen met een paar bonnen afschepei waar men waarschijnlijk tochniets op kan krijgen Een Duitse her eer nette jongen Den ganschen dag dat gehate uniform inde kamer en dat met Kerstmis Zijhad er zich zoo op verheugd itdezen toch al zoo beroerden tijdhet met de feestdagen zoo gezellig mogelijk te maken Twaalf dagen hdd zij gesjouwd om haarouders een paar plezierige dagen tekunnen geven Zij hadden het tochal zoo moeilijk nu Frans opg piktwas en zij nog niets van hem hadden gehoord En nu deze vernieler Vdii hun Kerstvreugde Opgewonden liep ze naar beneden zich vast voornemend hem verachtelijk a m te kijken en hem te laten voelen dat hij in het geheel niet welkom was Doch haar fauteuiltje was leeg er vader vertelde haar dat hij weg Haar antwoord zou niet moeilijk zijn Op den tast liep zij naar de deur en opende het raampje Ja hij was het Voorzichtig stapte hij naar binnen zocht schoorvoetend de kamerdeur en nam zijn oude plaatsje weer in na mijnheer en mevrouw Breedveld goedendag gezegd te hebben Toen begon een van de pijnlijkste oogenblikkcn in Tine s leven Vier menschen niets doende in een neuwelijks verwarmde kamer zaten hier bij een flikkerend lichtje dat steeds opnieuw reusachtige schaduwen op de wanden wierp bijeen zonder dat er een woord werd gesproken Met de seconden steeg de spanning en zij werd tenslotte zoo ondragelijk dat Breedveld het niet langer kon uithouden en over iet weer begon te spreken Het balletje was opgegooid en er ontwikkelde zich een gesprek tusschen de beide mannen Tine luistert naar iat typische accent beziet ziju uit irukkingsvol gelaat en zijn zwarte haren en weet niet meer wat zij rvan denken moet Daar zit hij in dat uniform een van haar vijanden die zij verafschuwt tot in het diepste van haar ziel Maar daar zit ook een man die haar als persoon niet onsympathiek is Zonder dat iemand het mt ikt woedt er in haar een strijd Het is alsof rwee stemmen in haar spreken een rerdediger en een aanklager Ongemerkt is zij zich in het gesprek tusschen de beide mLannen gaan interesseeren Zij hoort dat hij komt uit een bergachtige streek 2n voor landbouwkundig ingenieur studeert Verschillende landen heeft hij reeds bezocht en hij spreekt vlot meerdere talen Zijn vader verloor hij in den vorigen oorlog en hij leeft nu bij zijn Tooeóer Even schudt Tine alle gedachten van zich af Ach daar had je het natuurlijk weer dat sentimenteele gedoe Ja als eenling tusschen een groep vreemden kunnen zij zich soms beschaafd voordoen maar in dat uniform met een aantal kornuiten dan zijn het beesten Plotseling stokt het gesprek ende draad schijnt niet meer opgenomen te kunnen worden Hij staatop p kt zijn zaklantaarn en zegt dat hij eerst nog even naar bovenmoet en dan weg gaat Waarschijnlijk komt hij morgenvroeg pas terug Als hij de buitendeur achterzich heeft dicht getrokken is hetalsof er iets in het huis is veranderd Met smart denkt Tine aanvroegere Kerstavonden hoe het ge heele huis in rep én roer was dekerstboom werd Versierd en eenieder zich opgenomen voelde indie sfeer van het kerstfeest en nuniets dan ellende geen Hebt geenkaarsen geen vuur geen versieringpractisch geen voedsel maar welinkwartiering van een Duitscherzelfs In bed kan Tine den slaap niet vatten hoe moet dat morgen Kerstmis is toch het feelst van den vrede Kan men vrede hebben m zichzelf met een vijand in huis een vijand die toch ook een mensch is En zelfs een mensch die haar belangstelling heeft Wanneer Tine op Kerstmorgen de kamer van den inkwartierings gast ziet openstaan gaat zij er in Het bed is onbeslapen Op het tafeltje ligt een kleine briefje dat Tine met verbazing opneemt Met een krabbelpoot stond er op geschreven I admire you good bye Ik bewonder je vaarwel Den volgenden dag waren de toegangswegen tot de stad afgezet en zochteji de D itschers rfverig oaar een Engelschefi piloot V d S