Groot Gouda, woensdag 2 januari 1946

Opleving in de Rotterdanische hsevm Het afgelopen jaar is voor de Rotttrdamsche haven van geweldige beteekenis geweest Niet alleen is de dreiging der totale verwoesting als een nachtmerrie aan haar voorbij gegaan maar de opleving is sneller gekomen dan in de eerste 4 maanden verwacht werd Dit is niet alleen te danken aan de energieke wijze waarop de verwijdering van obstakels en de uitdieping der haven heeft plaats gehad maar ook en vooral aan den goodwill die Rotterdam in den loop der eeuwen in het buitenland heeft verkregen Hoe verblijdend het scheepvaartverkeer weer is toegenomen moge blijken uit de volgende cijfers in 1945 kwamen 1338 schepen binnen met een netto tonnenmaat van 2 068 000 én een inkomende lading van 3 224 000 ton verdeeld als volgt stukgoed 1 198 000 ton graan 928 0CX ton olie 535 000 ton kolen 303 000 ton hout 40 000 ton en salpeter pyriet 210 000 ton Ook de export is weer op gang gekomen al is het nog op bescheiden wijze een aantal van 56 schepen vervoerde een hoeveelheid kolen uit van 135 000 ton De overige uitvoer omvatte alleen nog wat bloembollen en pulp De HJ R K vr a9t kranten en tiidschriften De Boeken Actie van het Nederlandsche Roode Kruis B A R K mag langzamerhand over het geheele land nagenoeg bekend verondersteld worden Vanaf October van dit jaar verzond de afdeeling B A R K van het Nederlandsche Roode Kruis reeds tienduizenden boeken naar Indië Aanvulling van den kleinen voorraad is daarom dringend noodig mochten er dus nog boeken beschikbaar zijn dan willen de plaatselijke afdeelingen van het Nederlandsche Roode Kruis deze gaarne in ontvangst nemen Men kan echter nog meer doen en wel op de volgende manier speciaal de recente tijdschriften en dagbladen irtteressëeren onze landgenooten in Indië Stuur dus na lezing de dag of weekbladen aan het Nederlandsche Roode Kruis afdeelin B A R K Prinsessegracht 27 Den Haag De mogelijkheid bestaat natuurlijk ook dat rnen een abonnement op een dag laat latie waren ze zeker niet tegen de Nederlanders Ze hadden te n ook geen wapens Na de capitulaltie veranderde dit De inlanders kregen Wapens en de terreur begon Op Sumatra was het waarschijnlijk beter dan op Java omdat men daar haast geen wapens had kunnen bemachtigen De menschen werden er hoofdzakelijk opgestookt door extremus ten die vanuit Java waren gekomen De geëvacueerden aan boord van de Nieuw Amsterdam zullen in twee grctepen en met een ander schip naar Nederland vertrekken De eerste groep vertrekt vermoedelijk reeds vandaag detweede naar schatting een dag of zes later De Nieuw Amsterdam keert met Canadeesiche soldaten aan boord naar Canada terug De stemming van de teniggdceerden is prccfitig Men is blij weer in Europa te zijn Wat men thans nog w is behahre naar de famiKe teru te keerwi rust en een i aatsje voor achzeB waar men eens alleen kan zijn Want men kan zich de gemoedstoestand van de geëvacueerden die bcrre jaren achter de rug hebben en al hun bezittingen kwijt zijn voorstellen Iemand aan boord zei tegen me julUe in Holland kan je riet voorstellen wat wij achter de rug hebben Laat dH een waarschuwhig zijn vOor dealenen die thuis waditeii Laat de menschen uit Indië op hun verhaal komen Stdt geen oimoodige vragen laat demenschen praten Zij hebben meer ellende meegemaakt dan wij weten JVtosdiien w l meer dan oine landgenooteo in de Duitsche concentratiekampen BtNNENLAND Politieke moord te Dorclrecht DORDRECHT 31 Dec In den afgeloopen nacht is te Dordrecht een nog met opgehelderde politieke moord gebeurd Vermoord is de heer J van Dijk directeur van de Commanditaire Vennootschap v h Van Dijk en Co Steenfabriek die eeni en tijd geleden op last van den Proc fiscaal in voorloopige vrijheid is geste d uit interneering waarin hij was geraakt wegens leveringen aan de weermacht In den afgeloopen nacht is door het raam van zijn slaapkamer vermoedelijk een a j r j Van I blad of pcriodiek neemt dat men bom of een handgranaat gegooid Van afdeeling B A R K vanDijk was op slag dood Zijn vrouw werd Nederlandsche Roode Kruis dochernstig aan het hoofd verwond en is over abonnementskosten voor rnstig gebracht naar Dordrecht De politie in Dordrecht stelt een uitgebreid onderzoek in Omtrent d daders is op het oogenblik niets bekend Ramblers in Tivoli Ie Utrecht De Ramblers traden gistermiddag in Tiveli te Utrecht op voor een niet gehee uitverkochte zaal waarbij ongewoon veel politie aanwezig was Bij den ingang werden aan de bezoekers voor het overgroote deel jongelui pamfletten uitgereikt Hierin werd hen ontraden de uitvoering bij te wonen en aan de foto heinnerd die dezer dagen in het plaatselijk dagblad stond waarop de Ramblers optreden voor frontzorg terwijl een groote wolfsangel als versiering was aangebracht in dezelfde Tivolizaal In dit pamflet een K P uit gave werd hulde gebracht aan België dat de Ram blers het land had uitgewezen Behalve veel minder applaus dan vroeger en soms wat gefluit is de uitvoering zonder eenig opmerkelijke gebeurtenissen Verloopen Uden Marsman speelde mee als pianist terwijl de drummer Kranenburg het ensemble leidde waarvan men de abonnementskosten voor eigen rekening neemt De Regeeringsvliegdienst heeft toegestaan met ieder vliegtuig dat naar Batavia vertrekt 100 kg krantenen tijdschriften voer de B A R K mede te geven Het vervoer is dus verzekerd Helpt allen mee om voor de lading te zorgen Telefonisten fejiciteeren elkaar Het telefoonkantoor te Londen heeft tallooze gelukwenschen voor het nieuwe jaar uit allerlei werelddeelen ontvangen Onder meer uif Rotterdam de ziekenverpleging in fïEUWS IN HET KORT Volgen de Evening News zal de gfoote vrede conffientiee van alle volken die dea bestreden hebben waarschi nli k te en eind April in Washington gehouden worden Het personeel van de Greynhound autobusoaderneming dat ia 12 Amerlkaansche S aten sinds November In staking was za J jan het werk hervallen Bunker m landmijnen te Scheveningen ontploft De geneeskundige dienst kon geen slachtoffers vinden Slechts een wielrijder die zich op ongeveer 100 meter afstand Van de plaats der explosie bevond moest eenige hulp worden verleend De man was n i bedolven geraakt onder meer dan een halven meter opgestoven zand Hij kon echter snel worden uitgegraven Ook in de op enkele honderden meter afstand gelegen gevangenis van Scheveningen zijn eenige slachtoffers Zij hebben echter slechts glaswonden en hun toe stand is niet ernstig Het is echter niet uitgesloten dat zich in de omgeving van de plaats des onheils nog menschen be vonden die hetzij onder het zand hetzij onder brokstukken beton die door de geweldige kracht van de explosie door de lucht zijn geslingerd ijn bedolven Het is dan ook niet te zeggen of er vele slaciitoffers zijn Van de tzijde van de politi werd medegedeeld ilat de oorzaak van deze ontploffing vermoedelijk gezocht moet wordfen in het feit dat kinderen hetzij met landmijnen hebben gespeeld hetzij erheen vuurtje hebben gestookt enorme krater Maandagmiddag omstreeks half vijf wexd Den Haag en dan wel in het bijzonder de omgeving van de Van Alkemadetaan opgeschrikt door een geweldige explosie die glasschade over het geheele NoordWestelijke deel van de stad heeft veroorzaakt Het bleek dat een bunker die als opslagplaats diende voor landmijnen gelegen 00 het militaire torein achter de nieuwe Frederikskazerne in de lucht was gevlogen De ontploffing ging met een dusdanige kracht gepaard dat er een krater werd gevormd welke naar schatting een diepte had van 25 nieter en een oiiddellijn van 45 meter Onmiddellijk na de ontploffing rukten brandweer eo geneeskundige dienst met groot materiaal uit Gelukkig stond de hunker in het duinterrein en op grooten aftand van de huizen verwijderd terwijl er geen menschen in de directe omgeving waren Brand had de explosie dan ook niet ten gevolge I Nieuwe Anii rdam te Southamptcm Een dfoevig relaas op Nieuwjaarsmorgen kwart over negen is te Southamptwi aangekomen de Nieuw Amsterdam Aan boord bevonden zich 3800 Nederlandsche itit Indië geëvacueerde mannen vrouwen en kinderen alsmede een zeshonderd verlofgangers van het vermaarde Britsche 14e leger uit Birma Het was een verheugend en toch droef weerzien Hier kwamen haast vierduizend Nederlanders na lange barre jaren in de Oost in Europ terug Maar zij kwamen als geëvacueerden en dat is een leeiipi woord Evacueeren is een mooi woord voor er uitgetrapt worden zei een cynische man op de kade Onze landgenooten hadden een goede reis gehad ln Suez hadden ze winterkleeding ontvangen en was hun door de plaatselijke autoriteiten en ttet Roode Kruis een mooi welkom bereid want het liep tegen Kerstmis Helaas was gebrek aan tijd er oorzaak van dat 200 menschen geen kleeren kregen Doch de Engelschen hadden wat dekens ter beschikking gesteld en hiervan maakte men kleeren in de eerste plaats voor de kinderen De gezondheidstoestand aan boord liet veel te wenschen over De menschen vooral de jongeren waren zwak en hadden geen tegenstand Daarbij kSvam het verschil in temperatuur Naar schatting een veertig procent van de Nederlandsche opvarenden leed dan ook aan influenza en mazelen Niet allen lagen in bed De meesten wandelden maar rond want in elke gelegenheid werd aangegrepen om eens de beenen te kunnen uitstrekken of een wandelingetje te maken Er waren evenwel geen ernstige zieken Over het eten aan boord was men zeer tevreden Vreemd viel het evewel op dat fj nog steeds verschil werd gemaakt tüsschèn passagiers die het recht héidden te et in de Officers Mess en degenen de meesten die dit voorrecht niet hadden In de mess van de officierein werden maaltijden verschaft van een géisalte dat ver uitsteekt boven dat der Londensche restaurants terwijl de minderbedeelden het moesten stellen met overigens lang niet slechte soldatenkost Maar men klaagde niet Deze geëvacueerden waarvan de meesten jaren lang in de hel der japansche kampen hebben geleefd klagen niet gauw En zeker niet als ze op weg naar huis zijn Onder de passagiers bevond zich ook een aantal katholieke geestelijken t w vier priesters vijf broeders en tien zusters Zij kwamen uit verschillende deelen van Indië De meesten van hen hadden een zeer zwaren tijd achter den rug doch allen hadden slechts één doel voor oogen eerst terug naar Nederland om wat op krachten te komen en vfienüen en familie te zien en dan terug naar Indië Bén der zusters vertelde in het kamp Kramat op Java dat wel gold voor beste in heel Indië hadden de Japanners een soort respect vour de geestelijken Er was een moeder overste die hun alles kon zeggen tot de waarheid toe Elders hadden de geestelijken het veel minder goed en moesten met de andere geinterneerden allerie i baantjes tot koeliewerk toe verrichten De hoogste passagier aan boord was de Sultan van Johore Hij wilde geen interview ioestaan Zijn vrouw was ziek Na een korte beleefde woordenwisseling trok de Sultan die gestoken was in Engelsche generaalsuniform de deur van zijn hut toe Verder waren twee sportkampioeHen aan boord n j de kampioene zwemmen en schoon Wièn van Indië Kieki Heek en de skiffeur en Olympische roeier Hans ten Houten die drie jaar van j mpen afbeuling en ellende achter den rug heeft Hij was sergeant Na zijn interneering als krijgsgevangene vertrok hij met een groote groep andere Nederlandsche krijgsgevangenen naar Tjilitap waar men de haven moest opruimen Na drie maanden ijaar Tjimahi waar corveediensten werden verricht Weer drie maanden later naar de Unie kampong bij Priok Toen wilden de Japanners de Nederlanders naar Thailand sturen vermoedelijk om er mee te werken aan de beruchte spoorlijn maar om de een of andere reden ging dit niet door Vervolgens vertrok Ten Houten aan boord van een uit vijf schepen bestaand convooi naar Ambon Hij kwam terecht in een kamp op Aaki op Ceran Daar moest een vliegveld worden aangelegd onder de slechtste omstandigheden die men zich kan voorstellen Er werd mishandeid en het eten bestond uit driemaal per dag een kommetje waterige rijstpap zonder suiker zout of vet t3e mannen vermagerden tot geraamten lederen dag waren er dooden Haast alle gevangenen leden aan hongeroedeem De meest heerschende ziekte was dysenterie Na zes maanden vertrok men naar Haroekoe Daar was het nog erger Bij aankomst trof men er vertelde Ten Houten 1700 man gevangenen Dit aantal was in drie maanden dat hij er verbleef gereduceerd tot 550 Men at slangen vooral pythons gebraden in eigen vet ratten honden katten en alles wat er groeide tot bananenschillen toe In September 1943 vertrok men met 900 man waarvan er 600 op brancards 1 moesten worden vervoerd aan boord vani een klein Japansche schip terug naar Batavia Aan boord moesten de mannen leven onder in het ruim zonder licht en lucht practisch zonder water en ab soluut zonder ruimte Als er iemand stierf dan was de verzuchting ziezoo nu kunnen we de beenen eens uitstrekken De Japanners rosten iedereen af inclusief de zwaarste zieken Toen de gevangenen op een of andere manier wat regenwater hadden opgevangen vorderden de Japanners het en gingen er zich in baden daarbij overvloedig van zeep gebruik makend Het was sadisme in de gemeenste vorm Ten Houten die bijzonder lang is was herhaaldelijk het mikpunt van mishandeling door de Japanners die zich in zijn nabijheid dubbel onder de maat vonden Tot tweemaal toe sloeg men Ten Hauten een gat in het hoofd De Japs trapten eenige ribben in en braken door slagen zijn linkerarm De ministers van Buiteniandsche Zaken hebben van gedachten gewisseld over de situatie in China Zij waren het eens over de noodzakelijkheid van een eensgezind en democratisch China onder een nationale regecring Oprichting van een commissie voor controle der atoomenergie door de Vereenigdé Volken De ministers van Buiteniandsche Zaken van de Sowjet Unie de Vereenigdé Staten en Engeland zijn overeengekomen om aan de algemeene vergadering van vereenigdé volken in overweging te geven over te gaan tot de oprichting van een commissie ter bestudeering van üe problemen welke voortvloeien uit de ontdekking van de atoom energie en de hierbij betrokken aangelegenheden In Batavia maakte men kennis met den Japanschen luitenant Sonoi die op het oogenblik als oorlogsmisdadiger terechtstaat Sonoi was één van de ergsten Dat bij de gevangenen nog gevoel voor humor bestond blijkt uit het feit dat Sonoi algemeen Sunny boy werd genoemd In Mei 1944 vertrok Ten Houten met een transport naar Sumatra Bij Padang werd één der schepen door geallieerde vliegtuigen tot zinken gebracht 1300 Nederlandsche en Engelsche krijgsgevangevangenen en 2200 Indische koelies en geronselde arbeiders verdronken daarbij Te Pakambaroe op Sumatra moest men werken aan de spoorlijn van Kotabaroe China Lipat Kain Logas naar Moeara Veel is geschreven over den beruchten spoorweg in Thailand Hier was het evetiwe geen haartje minder De mannen moesten vaak drie etmalen werken zonder voedsel üe meesten waren naakt Men sloeg bruggen soms tot de kin in het water staand Men was vervuild door de luizen en de schurft en volkomen uitgehongerd Velen stierven Ontvluchten was onmogelijk Ten eerste wegens de strenge Japansche bewaking ten tweede omdat de blanke vluchtelingen zich in het oerwoud toch niet konden handhaven Overigens werden ze door de inlanders voor een zakje rijst met plezity verraden en uitgeleverd Tot aan de capitulatie werkte Hans ten Houten mee aan den spoorweg Toen volgde een vliegtochct naar Palemban Vandaar Singapore de Nieuw Amsterdam en binnenkort naar Nederland Over de houding van de Indiërs in het algemeen zeide hij tot aan de capitu l