Groot Gouda, vrijdag 15 maart 1946

UutUciM WeeriverwBchting nie kfl l W door het K N M I totm rgeBBVOBd Wordt verwacht I Voor het N en O afn bewolk In de nacht lichte vorst Morgen hoogere temp Vo r het midden Zi en W droo weer Hoogere temp Afn wind tusschen O en Z Wat is er In Gouda t do iif Reunie Vrijdag t m Woeaiadng 1 Alibi Toegang boven de 18 Jaar ThallB Theateri Vrtfdag t ai Woenêdae Moscousche Nachten Toegang boven de H jaar Schouwburg Bioscoop Van Vr dafl t m Dinsdag Zes van de Marine Toegang alle leeftijden Maandag 18 Maart 730 uur VeemarktRestaurant Jaarvergadering N d Chr Vrouwenbond draaibank gemonteerd en zoo is w overal wat te doen Talrijk zijn ook de kleine rangeermotoren die van gasgeneratoren op oliestook moeten wonden teruggebracht of zelfs hun geheelen motor missen De centrale werkplaatsen hebben ook de beschikking gekregen over een nabij gelegen goed uitgeruste machinefabriek welke aan een N S B er toebehoorde en thans in beslag genomen is En bovendien wordt er in het eigen bedn f aan gereedschappen en apparatuur vervaardigd wat maar mogelijk is Want de spoorwegmenschen laten zich niet gauw uit het veld slaan Dat hebben zij vóór en na de bevrijding wel bewezen STADSNIEUWS Grocpvororiitg reor jonge mannen Vanwege de jeugdbond De lonje Bouwers lal Zaterdagavond aanvang kwart vóór 8 de oprichtingsvergadering plaats hebben van een afdeeling voor jongens van 15 19 jaar De vergadering wordt gehouden in de bovenzaal van j Oni Huis Turfmarkt 59 en Is vo r jongens van 15 19 jaar van alle richtingen vrij toegankelijk Naast de geestelijke doelstelling voor deitn jeugdbond presenteert het bcstutv ook geanimeerde behoorlijke ontspanning die de jeugd welkom is Jengd en opgroei van roofdieren in Kttiê De lezing van den Heer A F J Portlelje welke aanvankelijk wai vastgesteld op 4 Maart voor het Nat Genootschap voor Gouda en Omstreken zal nu op Donderdag 21 Maart worden gehoudn in Het Blauwe Kruis Weithaven oa 8 uur predes Een dubbel inbilenm Gisteren herdacht de heer A A Voi den dag waarop hij 25 jaar als directeur van N V Vos Papierwarenfabriek aan de Tu fmarkt werkzaam was Tevens werd het 60jarig bestaan van de zaak herdacht Gezien de tijdsomstandigheden la dit dubbele jubileum in alle stilte gevierd Schoten op de Markt Gistermiddag omstreeks 2 uur klonken op de Markt plotseling 3 schoten Het bleek dat een 20Jarige S S man die onder geleide in de Wijdstraat liep een poging tot ontvluchten ondernam Hij trof het niet want op de Markt werd h opgevangen door een agent die juist naar het bureau liep Bij navraag bleek cma dat deze oorlogsmisdadiger In het klein die uit Doetlchem afkomstig is onder da gen Gouderak in den nacht van 4 op 5 Mei van het varige jaar cca B S r heeft vermoord Twee jnbilea bij P T T Morgen 16 Maart hopen de hecrca H C Klein en P Hak den dag te herdenken waarop zij voor 25 Jaar tM besteller bij den P T T dlenst alhier crdcs benoemd Geslaagd Op M Maart jl slaagde teAmsterdaal da hut C 1 Slnlter voor dt ActaStaatbaiahoadk a4c en atatUtttk M O P GROOT GOUDA VRIJDAG 15 MAART 194é OMSTREKEN NUMMER 179 in Haarlem worden hersteld zijn er erg aan toe Soms door kogels doorzeefd zonder banken ruiten deuren licht een ruïne gelijk De werkplaatsen waren eerst nauwelijks in staat om het eenvoudigste werk te doen De Duitschers hadden maar o a 51 draaibanken en nog 53 andere banken tienduizenden verschillende soorten gereedschappen drie elect hardovens en nog veel meer apparaten tot zelfs de emmers en stofdoekcn meegenomen Dat alles is nog lang niet terug maar het druppelt toch weer binnen Men heeft eerst uit bunkers in de duinen bij caféhouders en boeren met wie de Duitschers diverse uit de werkplaatsen gestolen onderdeelen voor levensmiddelen hadden geruild het een en ander opgehaald en is toen tweedehandsch handelaren in Nederland afgegaan om de simpel j ste gereedschappen bij elkaar te krijgen En zoo langzamerhand komen Redactie L J A v d Steenhoven Drukker Drukkerij Verzijl Gouda Mr A A J Rijksen JAVA TIJDENS DE JAPANSCHE BEZETTING en hieruit wordt de Eenheidsbeweging gecreëerd die in Sept 43 den oorlog verklaart aan Engeland en Amerika Een vrijwilhgersleger wordt opgericht om in Maart 44 weer te worden ontbonden wegens te grooten invloed op de jeugd Wanneer er arbeiders noo ig zijn voor het leger geven Soekartio en Hatta het goede voorbeeld 2 miUioen Javanen worden weggevoerd maar Soekarno kan er niets meer tegen doen hoewel hij weet hoe ellendig velen aan hun einde komen pn hiprilit wordt de Eenheids Mr K F Verboeket voor den Reg VoorL Dienst de eerste 6 a 7 maanden een anti Nederlandsche stemming heerscht Het Ned gezag maakt plaats voor dat van mede aziaten Doch spoedig draait de de stemming ten onzen gunste De Japanners verboden dadelijk alle politiek en sloten de banken waar iCM aai Alles wat aan Nederland herinnert wordt gesloopt Ook t binnenlandsch bestuur de ruggegraat van de samenleving m Indië Een gezag van geweld en terreur komt ervoor in de plaats De residenties kregen autarkie Voedsel mocht niet naar andere stre door vooral de Nederlanders de salarissen werden drastisch beperkt in tinancieele moeilijkheden kwamen en genoodzaakt waren hun goederen te verkoopen De Japanners probeeren een splitsing tusschen de Nederlanders en Inlanders te bewerksteUigen maar het lukt maar matig Half 1943 zijn vrijwel alle Nederders geinterneerd en voor de overige wordt een herregistratie toegepast De Japansche facade Het IS met onaardig te bezien hoe alle maatregelen rechtstreeks vanuit Tokio werden overgedragen aan de uitvoerders in Indië die zelf onkundig waren van elke volgende stap en slechts hadden te gehoorzamen De kampen waren geen mterneeririgs maar beschermingskampen tegen een vermeende en in werkelijkheid met bestaande aanval van inlandsche zijde bat was een Japansche fa adè zooals die bij al hun maatregelen werd opgetrokken Men leze er John Gunther s boek Azië in de branding eens op na Meubilair mocht meegenomen worden doch later moest men dit verkoopen daar er nog duizenden in de kampen bij moesten I m so sorry zei de lap maar het wordt vergoed Een nieuwe fagade Inderdaad na twee jaar kreeg men voor een huisen slaapkamerameublement f U 4U Jap geld terug dat is 36 cent Hulde aan de vrouwen In dezen toestand was er een lichtpunt puntde Nederlandsche vrouwen hielden de fakkel van het karakter hoog Zü waren niet te krenken ondanksalle beleedigingen 800 jongens dielater in een burgerkamp te Bandoeng werden binnengebracht droegen daarhet stempel van Hoewel zij ondervoeden ziek waren deelden zij alles metelkaar in tegenstelling tot de ouderekampbewoners die een strijd om hetItven voerden Weinig geld mocht er mee genomen worden in het kamp Maar het feit dat er in de officieele zwarte winkel tusschen eind November en eind Mei voor 21 2 miUioen gulden werd omgezet spreekt wel boekdeelen Dan worden 2000 mannen naar de beruchte Birmaspoorweg gezonden en het zijn slechts paupers De bevol 1 Voedsel mocht niet naar andere stre gen En zoo langzamerhand komer ken worden overgebracht maar werd ook groote stukken zooals een Zwit j v + lorror tpapn vastpcstclde orij Uprsrhp draaibank welke we juist bi In de slechts matig bezette zaal van De Beursklok hield de adjunct directeur van den Regeeringsvoorlichtingsdienst te Batavia Woensdagavond een voordracht een lezing kan men deze boeiende uiteenzetting niet noemen over Java tijdens de Japansche bezetNa een welkomstwoord speciaal tot Burgemeester James met zijn vrouw van den heer Th Arts ving Mr Verboeket aan met een beschouwing over de periode 19401 1945 sersche draaibank welke we juist bij onze rondgang zagen opstellen en Zweedsche en Engelsche draaibanken die we reeds in werking zagen Het is nog wel mager vergeleken bij wat eens de goeduitgeruste werkplaatsen bezaten en de leege plekken spreken dan ook een duidelijke taal Maar er zijn alweer 1200 arbeiders evenveel als vóór den oorlog aan het werk al zou men dat op de uitgestrekte terreinen niet opmerken Het aantal is nog niet voldoende vooral specialisten in bepaalde houtbewerking zijn noodig En opleiding van hen heeft geen zin omdat men hoopt niet ten eeuwigen dagen bezig te zijn met het herstellen van m den oorlog vernielde spoorwagens Uat laatste gebeurt sneller als men wellicht verwacht Zoo bijvoorbeeld wor door het leger tegen vastgestelde prijzen opgekocht Daardoor ontstond een voedselnood die tevens een machhg wapen in Japansche handen werd hn het heden ten dage nog is Geestelijke beïnvloeding Dan gaan de Japanners er toe over de geest van de primitieve inlandsche bevolking met anti Westersche maatregelen te impregneeren iets wat de Nederlanders steeds haden nagelaten De bevolking werd geestelijk ontwricht en tot bezetenheid gebracht Daarnaast kwam de bovenlaag van de Inheemsche bevolking op vooraanstaande plaatsen tot groote macht tr ontstaat een gestimuleerd nationali teitsbesef Na de bevrijding wil de bevolking van het gehate Japansche juk bevrijd 7 nipn forncr naar I Hij schetste hoe de Ned groep in Indië verburgerlijkt was en zelfgenoegzaam werd Het contact tusschen de inheemsche bevolking en de Nederlanders was verslapt De Nederlandsche pers was daar een goede maatge er voor De pers van de inlandsche bevolking daarentegen was sterk nationalistisch terwijl die van de IndoChineezen nu eens meer dan weer minder nationalistische tendenzen vertoonde van het gehate apansche juic evrija u m vc a iets afreageeren Zij w en terug naa den Je week m een w als hersteld afgeleverd 17 stoom rijtuigen een vierwagentrem tvvee electrische postrijtuigen en drie electrische personenrijtuigen Het werk verloopt sneller dan vroeger omdat de materialen en fabrieksproducten me r en meer binnenkomen Men had eerst zelfs gebrek aan lampen en glas Aan glas daarover kan menig treinreiziger meepraten die of in wagons Idie we reeds in werknig zagen Het reizen Maar thans wordt er glas geïmporteerd uit België zoodat te verwachten is dat binnen afzienbaren tijd alle wagons weer volledige ruiten zullen bezitten Ook electrische motoren komen mbevredigende mate steeds meer terugen daardoor kan het electrische treinverkeer steeds meer uitgebreid worden Men zit nog met gebrek aan be j ooi tjnnr Hp twecdc ei n rechtsstaat waar welvaart heerscht De blanda s Blijven echter m de kampen op last van het geallieerde commando in Ceylon Recht en welvaart keeren niet terug ondanks dat de gehate Japanners weg zijn Dan neemt de Pemoeda de Hit lerjugend vergiftigd met Japansche denkbeelden en opgezet door Japanners het heft in handen De bedding voor het afreageeren wordt anti Netlerlandsch Eerst dan Daaruit vloeien stelselmatig alle verwikkelingen van het huidige moment voort En wij weten hoe de toestand er nu voor staat Over de ontwikkeling van dien toestand wilde dhr Verboeket zich niet uiten als vallende buiten het kader van zijn beschouwing Het was heel jammer dat met meer De regeering zat m een ivoren toren tegen haar zin weliswaar maar men dient te bedenken dat deze regeering niet uit het volk was voortcekomen en er dus niet in verankerd lag Na 1900 was deze toestand gegroeid en Gouv Gen v Heutz was de eerste die aan dezen toestand een einde wilde maken Hij wilde de kloof overbruggen door een regeeringsvoorlichtingsdienst Van Limburg Stirum probeerde het na hem met persconferenties doch ook dat werd geen succes Van Starkenborch Stachouwer pakte de zaak flink aan en benoemde een commissie 10 Mei 1940 Het was heel jammer dat met meer den Men zit nog nici gcu t v c belangstellenden waren gekomen om kleedingsmateriaal voor de weede en AU Kp r + p hnorpn dat een coed eerste klas men moppere dus met als eerste klas men moppere dus met ais men ook in de tweede klas soms houten banken aantreft En ook met het dieselmateriaal is het niet rooskleurig gesteld De pas vlak voor den oorlog trereedgekomen vijfwagentreinen zijn mmmeF gebruikt De Duitschers haalden er de moderne diesel electrische motoren uit welke ze konden gebruiken voor het ontmagnetiseeren van mijnen Maar men maakt van de weinige overgebleven driewagenstelletl wat er van te maken valt Uiteraard is dit werk moeilijker dan bij de zooveel eenvoudiger eleqtrische treinwagens Juist was men bezig een electrischen trein te repareeren welke bij Werkspoor was ondergedoken Misschien wel de grootste onderduiker die men in Nederland gekend heeft Tusschen de vele op hun beurt wachtende rijtuigen troffen we ook een die selelectrische locomotief aan die de Spoorwegen vroeger niet bezaten maar die ze uit Duitschland toegezonden gekregen hebben een schamel begin van vergoeding voor wat de Duitschers alleen al aan de spoorwegen vernielden Helaas is de locomotief defect en de Nederlan dsche Spoorvvegen bezitten uiteraard geen teekenm gen om haar te kunnen repareeren Zoo n vehikel is een wirwar van draden waaruit men zonder teekeningen niet wijs kan worden Intusschen bevindt zich ook het bedrijf zelf nog in opbouw Dat kain men in alle afdeelingen bemerken Hier moet een gesloopte centrale verwarming worden aangebracht elders de m de kachels der burgers en der Duitschers ver dlt bet oog te hooren dat een goed inzicht geeft op de ontwikkeling van de situatie in Ned Indië Wie de verwrongen karkassen ziet die op het terrein van de centrale en het zijn slechts paupers De bevol I h der Ned Spoorwegen te king is begrijpend medelijdend maar tusschen nog vrij onbescha Haarlem tusschen nog vrij onbeschadigde wagons staan kan zich nauwelijks voorstellen hoe daaruit nog een behoorlijken spoorwagen kan groeien En inderdaad de volkomen vermelde en uitgebrande resten zijn de moeite van het herstellen niet waard en worden dan ook op de rijkswerf te Den Helder welke thans zonder emplooi is gesloopt Behoudens dan de diesèltreinen die niet gemist kunnen worden en hoe slecht ook mogen zijn nog weer in bruikbaren staat worden gemetamorphoseerd In lange rijen scharen zich de in Duitschland teruggevonden Nederlandsche wagens soms nog voorzien van richtingbordjes zeker niet anti Nederlandsch De Indo Chineezen Tojoshina spion eerste klas grijptin bij deze bevolkingsgroep en probeert de Chineezen te verjapaniseeren uoot Ie Hnt Hp Chinee Dan wordt Nederland overvallen en er wordt iets wakker in de drie groepen waaruit de Indische samenleving bestaat Nederlanders Indo Chineezen en Inlanders De lotsverbondenheid krijgt realiteit de loyaliteitsbetuigingen zijn eerlijk en oprecht Dan wordt de Reg Publiciteitsdienst ingesteld als eerste verandering ten goede Een 2e verandering kwam toen men Indie ging toonen aan de wereld Een gezelschap Amerikaansche krantenmagnaten met Roy Howard aan het hoofd verbleven 5 dagen in Indië en raakten ontdaan over het feit dat natives hier werk verrichtten dat in hun land door volslagen arbeiders werd gedaan Het vechten van een minderheid tegen een meerderheid was voor Indië een normale zaak en juist dat pakte de Amerikanen met hun gevoel voor sportiviteit Correspondenten kwamen naar Indië en in Amerika verscheen n artikel over The man who said NO to the Japanese Die man was v Mook Op 7 December 1941 torpedeert een Nederlandsche onderzeeër in de Qolf van Siam 4 Jap transportschepen Inlandsche eil Chineesche piloten vechten met de Engelschen mee Dat zijn feiineen ue v m ct p ten die Arnerika wakker schudden en Het eenige resultaat is dat de Chineebe kngstelling opwekken voor datUen zich gaan toeleggen op een wefandjf da ein bolwerk blijk te zijn in eld van Chin f ru toefeeen wereld die ten onder dreigt te idee een groote macht kan iitoefegaan Meer dan 70 correspondenten en Alle tweedehandsch winkels worworden vechters vóór de Indische zaak den gesloten en de Chmeezen mo tenen roepen om wapens en bommenwer hun v ndingnjkheid aan den a g ë pers voor die kerels die er iets mee gen om iets anders te verzinnen Lukzullen doei hen dat met dan morden zj als anti laoansch aangemerkt bn nun vuiumg soms nog vuwr icn vf s Sdd is geweldig Intusschen wordt Let de namen van Duitsche ste den errijkneia s gcwc u cnnnrwepen hebben eroote op De spoorwegen hebben groote verzamelplaatsen voor deze wagons ingericht Eén ervan is Haarlem waar in de centrale werkplaatsen nu al sinds de opheffing van de staking tot en met 9 Maart j l 393 stoomrijtuigen 28 postwagens 19 locaalnjtuigen 24 gereedschaps montage en herstellingswagens 35 electrische motorrijtuigen 52 electrische aanhangwagens 2 electrische postrijtuigen 6 gestroomlijnde electrische tweewagentreinstellen 3 idem driewagentreinstellen en een vijfwagentreinstel alsmede 3 dieselwagentreinstellen zijn gerepareerd De zwaarstbeschadigde gaan naar f A11 rk OovrnoC laoansch aangemerkt En hun vmaing De terugslag l P rV i t c = hpn word hun bestaan als bevolkingsgroep op deze wijze finaal gebroken n De Inheemsche bevolking Een geweldige fascistische nrooaganda wordt intusschen ontkeFend voorde Inlandsche bevolking Het leger der Heiho s wordt ingesteld waarvin de kern uit krijgsgevangenen wordt gerecruteerd Vooral de Ambonneezen weigeren echter den eed van trouw af te leggen De ieugd wordt onder druk gezei en vooral de eerste schooljaren worden SSitend besteed aan zingen en SetS Hatta en twee anderen worden adviseurs van de Japanners Dan worden op 16 Febr 1942 de leveringen gestopt Libye krijgt voorrang bij de leveranties De correspondenten worden te ruggeroepen Velen gaan eerst na de derde oproep Ook de Britten gaan weg maar de Nederlanders mannen vrouwen en kinderen blijven bij de inlandsche bevolking Reuter s correspondent Walker seint zich te schamen dat hij Engelsman is 100 slaat deze houding in Op 8 Maart 1942 capituleert Ban De zw rs beschad gde gaan naar 7 if t bevloering worden verde wagonfabneken van AnanBeynes stookte nou s en Werkspoor maar ook degene dielnieuwa veruciun öoeng en de strijd is beslecht Deze heldhaftige strijd ging goed aeels aan dè Inlanders voorbij en zoo kan het gebeuren dat er onder den invloed van de Japansche propaganda Il U r