Groot Gouda, woensdag 20 maart 1946

MOGEN ZIJ STEMMEN Er blijkt eenige onrust te bestaan over het uitoefenen van stemrecht door voorwaardelijk ontslagen zijn is deze linquenten Voorzoover deze echter voorwaadelijk ontslagen zijn is deze ongegrond omdat zij blijkens Besluit F 244 geen stemrecht blijken te hebben Een aantal politiek verdachten is echter niet voorwaardelijk buiten vervolging gesteld krachtens evengenoemd besluit maar reeds vóór de afkondiging daarvan in afwachting van verdere maatregelen in vrijheid gesteld Deze laatste zouden hun kiesrecht behouden wanneer deze invrij heidsstellingen niet worden herzien conform F 244 Nu spruit de ongerustheid hieruit voort dat men mag twijfelen of van de ontzetting uit het kiesrecht nog wel iets zal komen dan wel of de controle efficiënt zal zijn Het wordt mogelijk geacht dat aiie gevallen op de tot dusver gevolgde wijze tijdig kunnen worden doorgegeven Inplaats van het bekende boekdeel van den Minister van Justitie lijkt het ons beter dat de Tribunalen en Off fiscaal c q PRD hier zelf voor gaan zorgen en hun beslissingen tot ontzegging uit het kiesrecht rechtstreeks aan de betrokken gemeentebesturen doorgeven Er zouden reeds stappen zijn gedaan om het bekende boekdeel door een kaarten uitgave te vervangen doch deze uitgave schijnt nog maar aan haar begin te zijn Versnelling of verbetering kan wellicht geen kwaad De weg over den Min van Justitie kan wellicht onder diens zorg worden bekort teneinde tijdnood te voorkomen Onze financieels positie Min Lieftinck heeft tijdens een bijeenkomst van de Ned Studiegroep te New York verklaard dat de Ned Regeering zich reeds verzekerd heeft van leeningen tot een bedrag van 800 mil lioen gulden van de 2 000 milliaen waartoe zij de Ned vertegenwoordigers gemachtigd had Met betrekking tot zijn verklaring over de liquidaties zeide de Minister Wanneer wij geen of slecits onvoldoende leeningen kunnen krfgen is onze eenige toevlucht een liquidatie van particuliere tegoeden Hij voegde eraan toe dat de Regeering meer dan bereid is de li uidatie zoo rustig mogelijk uit te voeren en zeide dat het zeker waardevol zou zijn wanneer er gedurende de overbruggingsperiode credieten gegeven konden worden door het voordeel trekken van de fluctuatie van de New Yorksche beurs De Min verklaarde dat constellatie op de Amster damsche beurs over het nieuws der liquidatie zeer begrijpelijk is Maar dat men klaarblijkelijk de ernstige finan tieele positie van Nederland nog niet geheel onderkent en hij zeide tenslotte dat wanneer er drastische maatregelen noodzakelijk waren de V S even bereid zouden zijn credieten te verleenenen wanner die maatrege De Nederlandsche zwemploeg te Londen De tweede wedstrlidavond van de Ne derlandiche zwemploeg die in het verre oosten van Londen werd gehouden is een zelfde triomftocht geworden Het zevental van Zian verpletterde een waterpolo team van de laistow s c met 11 2 rust 5 1 waëSbij Smol vijf Brasem vier en Tissen twee doelpunten scoorden tegen een ploeg waarbij zich drie Engelsche Internationaals bevonden waarvan er 2 ookreeds Zaterdagavond in Marshallstreet Baths waren opgetreden Ook Maandagavond werden alle wedstrijden op één na gewonnen door de Nederlanders Generaal van Oyen en Olga Oissen in het hawellfk getreden Lt Generaal L H van Oyen de vroegere opperbevelhebbtr van de Nederl Indische strijdkrachten en Mej Olga Oissen zijn gisterenmiddag in de Schotsche kerk in het huwelijk getreden Generaal Majoor van Straten was getuige De mogelijkheden tot terogkeer naar Ned Indië van geëvacneerden Aan een rondschrijven van het hoofdkantoor displaced persons van den Ned ladlschen regeerings voorlichtiagsdienst wordt het volgende ontleend Het geheel van de bepalingen krachtens welke gewezen krijgsgevangenen en geinterneerden door de zorg der overheid naar Nederland worden overgebracht is een evacuatieregeling in den letterlijken zin des woords Daaraan mag dus niet bet karakter van een verlofsregeling worden toegekend Het lag n l In de bedoeling van de overheid den geëvacu eerden gelegenheid te verschaffen naar Nederland terug te keeren doch nimmer om dit tot een ziekte of hetstelllngsverlof te maken waarbij zij zich garant zou stellen voor hun terugkeet naar Neder landsch Indië Uit het voorafgaande blijkt dat zoowel betreffende overheidsdienaren als particuliere werkcemers de arbeidskracht en de personeelsbehoeften in Nederlandsch Indlë zullen beslissen over de vraag wie voor wederuitzending naar deze gewesten in aanmerking komen Hoewel verwacht mag worden dat aan ervaren werkkrachten binnen afzienbaren tijd groote behoefte zal bestaan en men dus door middel van bepaalde credieten deze werkkrachten in de gelegenheid zal willen stellen tot terugkeer zullen definitieve plannen eerst kunnen worden opgemaakt wanneer de algemeene toestand in Nederlandsch Indië zal zijn opgeklaard Dit is echter nog niet alles wat Schrieke ten laste is gelegd De dagvaarding noemt nog de volgende feiten mr Schrieke heeft in de vergaderingen van het college van secretaris sengeneraal tegengegaan dé verzending van een brief waarin den rijkscommissaris zou worden medegedeeld dat de inbeslagneming van het vermogen van de levende leden van het Huis van Oranje Nassau de verhouding tuschen het Ned volk en de Duittsch e bezetting zeer zou verslechteren Voorts heeft hij tegengegaan een collecfieven stap van dat college ten gunste van de Joden en heeft hij misnoegens uitgesproken over het achterwege blijven van een gelukwensch van het college aan den rijkscommissaris ter gelegenheid van de jaarwisseling Verdachte ontkende dat hij een samengaan met Duitschland voorstond Als getuige werd gehoord mej M C Cusman secretaresse van den Min van Justitie Zij was daar ook werkzaam gedurende de bezetting Zij deed verklaringen omtrent door haar verschafte gegevens welke zij giput heeft uit notulen e d Op verzoek van den verdediger verklaarde zij dat op de kamer van Schrieke nimmer een portret van HiÜjer hing Wel was er een nationaal socialistische spreuk aanwezig Wat de beschuldiging met betrekking tot de marechaussee betreft betoogde verdachte dat er alleen sprake was van politiedienst achter het front en op voet van vrijwilligheid Daartoe heeft hij zijn medewerking verleend Zijn medewerking aan de vrederechtspraak erkende verd volledig De onafhankelijkheid van den rechter is echter niet in gevaar geweest Voorts werd gehoord als getuige mr J P Hooykaas raad adviseur bij het Dep van Justitie Hij deed eenige mededeelingen over de totstandkoming van de Vrederechtspraak De president wijst er op dat mr Schrieke herhaaldelijk heeft aangedrongen op strafverzwaring voor hen die met de vrederechters in aanraking kwamen Hij deed dit in vergaderingen van de procureurs generaal De president zeide daarna De pro cureursgeneraal drongen nimmer op strafverzwaring aan U was de eenige die dat deed Het kamp te Ommen waarnaar Nederlandsche gevangenen werden gezonden stond onder Duitsche leiding Dat U dit bevorderde was we onverantwoordelijk De president vervolgt U heeft Himmler toegesproken bij diens bezoek aan Nederland Daarbij zei u o a dat u zichzelf in hem weerspiegeld zag en zijn beleid zou nemen als richtlijn voor het uwe Dat zei u tegen een figuur als Himmler Ook heeft u Duitsche generaals toegesproken waarbij u niets minder dan annexionistische wenschen naar voren bracht Dan heeft u nog een brief geschreven aan Rauter toen die gewond was na den op hem gepleegden aanslag Daarin put u zich uit in vriendelijkheden en zegt u dat u hem zoo vlug mogelijk zal bezoeken De brief eindigt met es lebe das reich heil Hitler Verdachte beweert dat deze brief hem afgeperst is door een S D man Mr Zaayer de procureur fiscaal eischte de doodstraf Gerepatrieerde landgenoo ten te Amsterdam ontvangen De afdeeling Pers en Publiciteit van den dienst der repatrieering deelt mede CU o st van de Oxfordshire en de Sibajak waarmee de repatrieerenden van het m s Oranje üit Southampton naar Amsterdam gebracht zijn werden a ie repatrieerenden verrast met een rijke bloemenhulde een geschenk van de kweekers en bloemenhandelaren in NoordHolland en elders Marva s en leden van het vrouwelijk hulpkorps hebben spontaan de taak op zich genomen om deze geurige en frissche gaven van Holland i i zieke landgeaooten uit Indlë te verdeden Voorwaar een prachtige geste welke door iedereen op hoogea prijs werd gesteld Koningin bezoekt verzetstentoonstelling in Nieuwe Kerk Gistermorgen heeft H M de Koningin on r verzetstentoonstelling te Amsterdam Toegejuicht door een groote menigte die zich inmiddels voor het postkan So verzameld had vertrok de Koningin om Den H ar VVij vernemen nog dat de expositietwee maanden geopend zal blijvenendannaar Rotterdam Londen en andere stedenIn het binnen en buitenland zal verhuizenOver een eventueel blijvende vorm vande schilderingen i nog geen beslissing genomen BUI ï ENL AND Verzoenende toon van Churchill Maandagavond heeft Winston Churchill het woord gevoerd in de beroemde Universiteit Columbia te NewYork alwaar hem een eere doctoraat werd verleend De Oud Premier maakte geen gewag van Sovjet Rusland of van zijn denkbeeld eener EngelschAmerikaansche Eenheid Churchill zeide Jegens geen enkel groot ras op aarde ben ik van haatgevoelens vervuld Ik hoop oprecht dat er wanneer de schuldigen gestraft zijn geen paria volken zullen zijn Wij moeten uitzien naar een ruimer en oprechter wereld In elk opzicht rijker en vruchtdragendér onder de hoede en het gezag van de W reldorganisatie ten einde nieuwe verschrikkingen en nieuwe onderdrukking te voorkomen Indien Engeland en Amerika samen optrekken zullen zij den menschen diensten bewijzen zooals geen ander land ooit in staat is geweest De Engelsche taal is een middel van contact tusschen de invloedrijkste deelen van het over de wereld verspreide menschdom Churchill drong aan op het leeren van de Engelsche taal en geschiedenis Ook onze Communistische Vrienden moeten zulks doen zoo zeide Churchill Buiten het Universiteitsgebouw stonden studenten te roepen Winnie go home NIEUU S IN HET KORT 4000 Arbeiders van de Humberfabrieken te Coventry zullen na een stakingvan meer dan 8 weken Donderdag weeraan het werk gaan De oorzaak van destaking het vaststellen van een nieuweprijsregeling voor stukwerk zal grondlowarden onderzocht Uit Londen wordt vernomen dat Lt Generaal Sir Richard M C Creery Veldmaarschalk Viscount Montgomery als opperbevelhebber van het Britsche Rijnleger zal opvolgen Radio Moskou maakt bekend dat de bowjet Ruislsche olieproductie die in iO 31 millloen ton bedroeg met 14 pCt verhoogd zal worden teneinde 35 400 000 top in 1950 te bereiden Generaal Wedemeyer heeft tegenover de pers verklaard dat de aanwezigheid van Amerikaansche militaire adviseurs of Amerikaansche troepen onder de Chineesche strijdkrachten die gebieden van Mansjoerije welke door de owjettroepen ontruimd zijn bezetten hem momenteel niet noodzakelijk voorkomt Een commissie vaa onderzoek die belast is met de kwestie van het beëindigen van den Chineescben burgeroorlog en in de nabije toekomst naar Mandsjoerije zal gaan bestaat evenwel gedeeltelijk uit Amerikanen DE TAALZEEF 17 Dat nu zelfs Mr Habberton de vriend van Brammetje Flapoor zich aan een Germanisme schuldig maakt heeft me pijnlijk getroffen Hoe komt die man met zijn Engelsche naam tot zoo iets Handen hoog roept hij n b tegen den hoofdman van de Bedoeïnen Als hij werkelijk Nederlandsch had willen spreken had hij moeten zeggen Handen omhoog Zou hij gedacht hebben dat het op deze wijze meer indruk maakte Of dat t deftiger was Op deftigheid zijn veel menschen erg gesteld ze gebruiken dan graag lange en omslachtige woorden opdat ook anderen kunnen zien hoe gewichtig en voornaam ze zich voelen In plaats van ons bondige het spreekt vanzelf schrijft men tegenwoordig graag het is vanzelfsprekend of nog fraaier het is een vanzelfsprekendheid Wat een mondvol En wat leelijk Zoo las fk kort geleden ook inplaats van het IS noodzakelijk de uitdrukking het is een noodzakelijkheid Hoe kan femand in een tijd van nood in zaken nu zakelijkheid zoo van noode is zoö n onnoodige omhaal gebruiken De verdediging Hierna was het woord aan den verdediger mr C B Reinhold die allereerst uiteenzette dat mr S geen gevaar was voor zijn omgeving Men kon voor eigen meening uitkomen De buitenstaanders hebben een volkomen verkeerd beeld van mr Schrieke Zij weten niet wat er in zijn ambt voorviel wat voor voorstellen er kwamen van de Duitschers Men weet alleen de maatregelen die ten slotte werden getroffen maar niet dat hij 60 van het door de Duitschers gewilde heeft weten te redden Pleiter besprak voorts de dagvaarding en geloofde niet dat de verdachte daarop kan worden veroor Mr Schrieke voor zijn rechters Voor het Bij zonder Gerechtshof heeft zich gisteren te verantwoorden gehad mr J J Schrieke die in bezettingstijd secretaris generaal van het Departement van Justitie is geweest Verscheidene feiten werden hem ten laste gelegd o a inschakeling der Nederlandsche marechaussee in den strijd tegen Rusland medewerking aan het tot stand komen van de zoogenaamde vrederechtspraak het medewerken aan tenuitvoeriegging van strafvonnissen van den Nederlandschen rechter in Duitsche kampen te Ommen en Heerle het trachten sollicitanten over te halen zich bij de Nieuwe Orde aan te sluiten het ter gelegenheid van de ontslagaanvrage van mr j Donner als lid van den Hoogen Raad bij den Rijkscommissaris aandringen op diens evacuatie uit het gebied rondom s Gravenhage DE BELGISCHE REGEERINGSVERKLARING De regeeringsverklaring is door de rechterzijde zeer koel ontvangen rn politieke kringen is men van oork dat de katholieke fractie zal trachh het ministerie zoo spoedig moeeüik laten vallen zoodat het kabinet sled een levensduur van 24 uur zou hebb i Red H Tenwolde De 10e partij gespeeld door de heeren Roozenburg wit Keiler zwart i 27 Hier wijkt wit van deeld Hij heeft gewerkt onder verpletterend zwaren druk en verantwoordelijkheid Hulpverleening aan den vijand is een zeer rekbaar begrip en men kan alles daaronder brengen Ten slotte legde pleiter een schrijven over van oud minister v Dijk die als vertegenwoordiger van het interkerkelijk overleg met prof Schrieke te maken had Daarin verklaart de heer v Dijk overtuigd te zijn dat de heer Schrieke de bedoeling had ten bate van het Ned volk werkzaam te zijn Mr Schrieke aan het woord Mr Schrieke heeft daarna nog uitvoerig t woord gevoerd en zijn beleid toegelicht Nooit is zijn streven uitgegaan naar samenwerking met de bezettende macht op zichzelf maar die samenwerking is s teeds middel geweest om toezicht te houden Zoo is zijn behandeling van de gratiegevallen een beveiliging van de Nederlandk he strafrechtspraak geweest Hij kon echter tegenover de bezettende macht niet altijd neen verkoopen en daarom moest hij bepaalde maatregelen goedkeuren De aanstelling van Duitsche rechters in Nederlandsche rechtscolleges waartoe Seyss Inquart reeds voor zijn komst hier besloten had heeft verd weten te voorkomen Verd zette uiteen hoe zijn harde arbeid van 13 uren per dag gedurende vier jaren hem niets dan moeiten en verdriet gebracht hebben terwijl hij alleen ten bate van het Nederlandsche volk werkzaam is geweest Ondanks alle Duitsche willekeur is hij er in geslaagd een beperkte rechtsorde te handhaven Zoo dit niet gelukt was zou het aantal slachtoffers van den voedselnood vele malen grooter geweest zijn Verdachte riep de clementie van het Hof in Zooals aan alle menschenwerk hebben ook aan zijn ambtsperiode fouten gekleefd Nog heden moest verdachte het uitspreken Hier sta ik ik kan niet anders Mr Zaayer repliceerde Hij merkte op dat wanneerverdachte in 1941 dat ambt niet aanvaard had er niets bijzonders gebeurd zou zijn omdat de Duitschers er toen nog belang bij hadden dat er hier orde zou zijn Deze verdachte is daar geplaatst omdat de Duitschers iemand zochten en vonden die in hun geest wilde werken De president bepaalde de uitspraak op over vier weken de gewone zetten reeks af en hoont zwart tot het zelfde te verleiden 17 21 4 37 31 21 26 Od 37 7 2 6 43 38 Vult de open vakken nu aan 6 20 94 7 49 43 14 20 Dit is de zet waa wit op gespecttleerd heeft 1 of 2 7 is sterker 8 27 22 Zet direct den aanval in 8 iSy 9 31x22 1 7 Op 12 i8speelt wt 37 31 10 34 29 23x34 II Ml Belet nu 12 18 door 30 25 1 20 25 12 36 31 25x34 13 40x20 15x24 14 31 27 Wit heeft de vrije zetten welke zwart geboden heeft uitgebuit met twee zeer sterke zetten 14 12 18 Nu komt uit dat 2 7 als 9e zet sterker was 15 27 21 16x27 Wordt gedwongen immers op 18x27 dam voor wit door 44 39 16 22x31 8 12 17 46 41 10 14 18 41 46 18 23 19 31 27 Belet 12 18 door 35 30 33 29 en 27 21 28 22 19 5 10 20 44 39 10 15 21 50 44 13 18 Moet dedamdreiging wel opheffen doch nublijven de schijven 6 7 11 en 12 achter 22 37 31 Nu 13 18 gespeeld is heeft sch 26 voor wit ais combinatie schijf geen waarde meer en moet opgeruimd worden Ook kan 11 16 nu niet 22 26x37 23 42x31 9 13 24 47 41 Gespeeld om bij eventueele uitruil metsch 22 deze te ondersteunen 24 49 25 41 37 14 20 26 44 4Ó 11 16 27 39 34 7 11 28 34 29 Trekt profijt nu de vakken 7 en 8 niet bezet zijn en ruilt een centrum schijf van zwart sterk uit 28 23x34 29 40x29 20 25 De eenige om tenminste met den langen vleugel nog eenigszins aanvallend op te kunnen treden 30 29x20 15x24 31 27 22 18x27 32 31x22 Belet 18 23 waardoor zw zich weer zou herstellen ook 16 21 wordt nu belet door 33 29 2 8 33 43 39 11 17 34 22x11 16x7 moet weer terug 35 39 34 13 18 36 34 29 8 13 Op de 2 om 2 door 19 23 wordt schijf 35 zeer sterk in het spel door wit gebracht en komt schijf 23 door het opspelen van sch 45 in gevaar 37 29x20 25x14 38 45 40 14 20 39 28 22 Een opmerkelijke zet Wit moet de positie wel goed bekeken hebben voor hij hier toe over S iiK 18x27 40 32x21 9 14 41 48 43 20 24 42 37 32 6 11 43 36 31 II 17 44 31 26 13 18 45 40 34 14 20 A Hier was direct remise mogelijk door 7 11 men werke deze variant zelf maar na 46 32 28 18 23 47 38 32 20 25 48 43 39 3 8 49 32 27 Komt tempo te kort en moet nu terug Men kan aannemen dat wit dit met de39e zet al wist en de overblijvendestand getuigt hiervan 23x32 27x38 19x23 Dreigt met 23 28 38 32 17 22 Beperkt wit s zetten tot het uiterste 52 21 17 De clou van wit s spel brengt een bril a t offer 22x11 53 33 28 Vraagt de geofferde schijf nu met den beteren stand terug 23 29 De beste 54 34x23 8 13 7 11 18 niet beter 55 39 33 Belet zwart 13 18 door 23 19 35 30 en 33 29 Op 12 17 volgt 26 21 en 23x18 Op 25 30 Wit 23 18 Zwarfs 55e zet 55 11 17 is dus gedwongen 56 26 21 17x26 57 23 18 X 58 28x8 7 12 Ook dit IS verplicht 59 8x17 26 31 60 anTll 61 12 7 24 29 02 33x24 Hier geeft de schrijver van de partij 10 15 van zwart aan Dit moet een vergissing zijn op 10 staat geen zwarte schijf meer zoodat de laatste zetten mij niet bekend zijn De partij werd echter remise Een onbevredigend slot RoozenburgIS de geheele partij in het offensief geweest en ofschoon zwart zich prima dedigd heeft zou een overwinning zoo deze behaald ware wit zeker toekomen Intusschen heeft deze jonge mÊ er onzen besten Nederl positie4Perhet vuur na aan de schenen gelejpa enzullen we nog veel van dezen joilgenmeester hooren H T