Groot Gouda, zaterdag 6 april 1946

POLITIEKE VOORLICHTING Ook deze week vonden wij de Verschillende politieke gfoepeemngen bereid eenzelfde staatkundig onderwerp te bespreken Het is duidelijk dat ieder van deze he l wat meer heeft te zeggen over de behandelde vraag Terwille van de plaatsruimte en vooral omdat de algemeene krantenlezer lange verhandelingen licht zou overslaan moet echter beperking betracht worden Als een schrijver meegesleept door zijn onderwerp de ruimte overschreden heeft moet de redactie om de gelijkheid te betrachten daaruit gedeelten weglaten Daardoor wordt de gevolgde gedachtengang soms hinderlijk verbroken Rechtvaardigheidshalve maken wij er daarom melding van als van redactiewege bekort is Deze keer wordt besproken de diep ingrijpende vraag van Dc verhouding v Ncdcrlaod en de ovcrzccsche gebieden Een lid van het Partijbestuur der CP If geeft aldus het Communistische standpunt weer Wij Nederlanders hebben in de jaren 1940 1945 ervaren wat het wil zeggen voor de vrijheid te strijden Dat is een van de voornaamste lessen die we in de bittere jaren van onderdrukking door de Dujtschers hebben moeten feeren en ons volk blijkt in breede lagen inderdaad deze lessen ter harte te hebben genomen Het beste bewijs hiervan is het begrip dat de ijieeste Nederlanders maar vooral de arbeiders toonen ten aanzien van de gebeurtenissen in Indonesië Het is niet noodig jiog eens uitvoerig te gaan opsommen op welke wijze 4e vrijheidsstrijd van het Indonesische volk is gevoerd Het moge genoeg zijn te memoreeren dat de concentratiekampen die we onder het nazi bewind hebben leeren kennen reeds vóór 1940 in Indonesië bestonden en dat daar talloozen w o de huidige Indonesische ministerpresident Sjahrir werden gevangen gehouden ieder herinfiert zich nog wel den naam van het BovenDigoel kamp Vast staat dus dat de Nederlanders vóór 1940 tégen den wil van het Indonesische volk de macht in het land uitoefenden Na een stormachtige ontwikkeling bestaat thans of men het er mee eens is of niet de republiek Indonesia en tusschen genoemde republiek en Nederland worden onderhandelingen gevoerd om het bestaande conflict uit den weg te ruimen Wat denken nu de Communisten van de gang van zaken in Indonesië 1 Natuurlijk staan wij er op dat de volkeren van alle landen volledig het recht moeten hebben op zelfbeschikking Daarvoor hebben de Vereenigde Naties gestreden en daarvan getuigt het Atlantische Handvest en de overeenkomst van Jalta De Communisten nu wenschen de lledige afschaffing van het koloniale regime in Indonesië en niet alleen daar doch ook in Suriname en Curasao naar vorm en naar geest We kunnen dus niet volstaan met eenige schoone beloften terwijl het land toch metterdaad onder Nederlandsch gezag zou blijven doch we zijn ten volle verplicht onze beloften in daden o m te zetten Te dien einde staan de Communisten er op dat de Britsche en Nederlandsche soldaten uit Indonesië worden teruggetrokken Wij zijn er fel op tegen dat de Nederlandsche dienstplichtigen of vrijwilligers zonder hun toestemming naai Indonsië worden gezonden en we beroepen ons hiervoor op de Grondwet die bepaalt dat zulks niet kan geschieden In oorlogstijd is in Londen een K B afgekondgd waarin de uitzending werd mogelijk gemaakt Toen zaten we echter midden in den oorlog tegen Japan Wij achten het in strijd met onze democratische beginselen indien men zich thans beroept op een K B dat met het oog op den strijd tegen het japansche fascisme werd afgekondigd De Communisten eischen toepassing van het recht op staatkundige zelfstandigheid voor Indonesië op den volgeftlen grondslag neergelegd in het verkiezingsprogramma van de C P N De Waarheid Een zelfstandige Indorjesische regeering die verantwoording schuldig is aan een gekozen volksvertegenwoordiging die over alledemocratische bevoegdheden beschikt ook de bevoegdheid om de regeering tot aftreden te dwingen Uitoefening van het gezag in Indonesië door een Indonesisch bestuursapparaat met een soortgelijke politieen rechterlijkemacht Het Indonesische volk moet zelfkunnen beschikken over de natuuilijke rijkdomn en van het land We zullen streven naar een vrijwillige samenwerking op elk gebied tusschen Indonesië en Nederland in een Gemeenebest metgelijke burgerrechten voor Indonesiërs en Nederlanders in beidelanden Op deze grondslag kunnen we verder werken Vijf jaar lang streden Nederlands beste zonen voor de vrijheid en onafhankelijkheid van eigen land schromen wij thans geen oogenblik ook het Indonesische volk volledig te laten genieten van deze beide onschatbare waarden Q O Een lid van de Katholieke Volkspartij schrijft Men heeft tot dusver steeds geschreven over de pogingen om Indonesië gelukkig te maken met de Status van zelfstandig deelgenoot in de gemeenschap van het Koninkrijk doch Tim heeft van verschillende zijden vergeten er aan toe te voegen dat deze staatkundige zelfstandigheid er een zal wezen van zeer bijzonderen aard Op de bodem nu van alle problemen ligt de godsdienst Op den weg naar den opbouw van geestelijke waarden en economie zal vooral de Indonesiër obstakels van zeer bijzonderen aard ontmoeten welke di p wortelen in zijn godsdienst in zijn levensbeschouwing Wij behoeven toch geen theologen te zijn om te weten dat noch het Animisme noch het Hindoeisme noch de Islam die energieën zullen wekkei welke in den mensch sluimeren tot activiteit tot daadwerkelijk bedwang van de krachten der natuur Juist het tegenovergestelde is het geval Juistj het Animisme primitief als het is staat nu eenmaal in het teeken van vrees voor het omringend heelal a van huiver voor de natuxir Nog sterker tusschen het Indonesische type en het uitgesproken moderne type waarmede wij een nieuwe wereldhuishouding willen opbouwen ligt een gansche wereldhistorie een duizendjarige ontwikkeling van den geest Wat de moderne Westerling teveel heej t heeft de Indonesiër te weinig n l aandacht voor de dingen van deze stoffelijke wereld die voor den eersten jammer genoeg alles beteekenen en voor den laatsten vrijwel niets De practijk is o a ook nog deze dat het fatalisme zoo kenmerkend voor den gemiddelden belijder van den Islam diep zijn stempel heeft gedrukt in het Indonesische wezen Het vraagstuk van de zelfstandigheid is niet op de eerste plaats een probleem van staatkundige doch van religieuzen cultureelen en zedelijken aard Democratisch staats en bestuursbestel en economische zelfstandigheid maken de beide pijlers waarop overzees che ge bied sdeelen in de toekomst zullen moeten steunen Deze beide steunpunten zullen echter van hachelijk zwevenden aard zijn zoolang zij niet op hun beurt worden geschraagd door het geestelijk bezit vaji mensch en menigte Men kan den indruk niet van zich afzetten dat vele schrijvers en sprekers over het probleem Indonesië een zeer geringen dunk hebben van de democratie als kostbaar goed van den modernen staatsburger De Westen sprong de staatsburger de gemeen schapsmensch geworden die hij thans meenschaps geworden die hij thans is of althans pretendeert te zijn Wij hebben ons vanaf den Romeinschen tijd moeten oefenen en zijn zelfs nü nog dikwijls tastende om den juisten weg te vinden Doch het strekke ons ter verontschuldiging dat wij erfelijk belast zijn met de hoofdzonde van onze vadeVen die meenden met hun liberalistische en gepiept burgerlijke waan van HET voor goed gevonden te hebben de perfecte organisatie van staat en maatschappij in de stijl en op de grondslag van het beginsel der democratie Middelerwijl is evenwel komen vast te staan dat HET niet was ontdekt integendeel de menschheid is in een impasse geraakt waaruit wij ons als niet te benijden erfgenamen zwoegend omhoog moeten werken Zoover heeft het Westen het gebracht na twintig eeuwen oefenschool Wanneer we dit goed begrijpen dan is het absoluut onmogelijk dat de Indonesiër op korten termijn tot een democratisch type is omgevormd temeer nog omdat hem juist het tegendeel eeuwen lang is ingeprent Zijn geestelijk en zedelijk wezen zal moeizaam en daardoor langzaam moeten worden omgevormd en tegelijkertijd zal de politieke zelfordening moeten worden bevorderd en verstevigd Het ligt in de bedoeling binnenkort een poging te ondernemen om Indonesië gelukkig te maken met de Status van zelfstandig deelgenoot in de gemeenschap van het Koninkrijk Als Katholieke Volkspartij willen wij daaraan medewerken met den nadruk op het Rijksverband doch zonder veel politieken ophef omdat wij slechts vurig wensSchen dat de Indonesiër achter den zoo mooien naam Zelfstandig Indonesië inderdaad zelfstandig zal worden Moge hij zkb met Gods hulp ontwikkelen tot een werkelijk democratisch mensch opdat hij de zegeningen va n een waarachtige democratie zal gevoelen Dat is onze vurige wensch J d V Het zetduiveltje heeft ons vorige week parten gespeeld Wij schreven ongeveer aan het slot van ons artikel Onze Katholieke Volkspartij rekent bij de a s verkiezingen minstens op de steun van ons Katholieke v olksdeel doch daarnaast achten wij het een voorrecht ons geheele Nederl Volk te kunnen wijzen op ons radicaal sociaal programma enz J d V Van de zijde van de Partij van den Arbeid ziet men de Icwestie als volgt kwestie als volgt Het urgentieprogram van de P v d A zegt onder punt 3 Erkenning van het zelfbeschikkingsrecht der bevolking in de Overzeesche gebiedsdeelen Voor de naaste toekomst de liquidatie van de Koloniale verhoudingen het snel tot stand brengen in vrijwillige samenwerking eener staatkundige hervorming op den grondslag van zelfregeering van de deelen in het J oninkrijk op voet van gelijkwaardigheid in gecoördineerd Rijksverband Ongeveer 20 jaar geleden sprak schrijver van dit artikel op een politieke vergadering te Padang waarvoor groote belangstelling bestond over de toekomstige zelfstandigheid van Indonesië De redenen voor deze belangstelling waren bij de Indonesische intellectueelen echter geheel anders dan bij de Europeesche gezagsdragers In de lede werd uiteengezet dat Indië nooit mocht en kón blijven een kolonie zoodat gestreefd moest worden naar een geleidelijke ontwikkeling tot zelfbestuur Om daartoe te geraken moest begonnen worden om elke mogelijke bestuursfunctie waarvoor door verbeterd onderwijs Indonesische krachten beschikbaar waren ook door hen te laten vervullen Hoewel in de rede herhaaldelijk beklemtoond werd dat Indië niet rijp was om dit onmiddellijk los van Nederland te eischen werd de toespraak stormachtig toegejuicht door jong en intellectueel Indië o l v den kort daarop verbannen Abdoel Moeïs uit welk feit wel mag worden afgeleid dat het ten volle geneigd was tot samenwerking met een welwillend en breed denkend Westen En nu de Europeesche gezagsdragers Enkele dagen later werd de spreker uitgenoodigd tot een onderhoud met den Resident Hij werd op t matje geroepen en mocht het een en ander hooren over de groote dwaasheid van den ambtenaar die zich niet ontzag Inlanders te steunen in hun krankzinnig streven naar zelf stadigheid Ziedaar Het Binnenlandsch Bestuur dienstbaar gemaakt aan het bestendigen van de koloniale verhoudingen en den ongebreidelden winsthonger Zoo was het en zoo bleef het Verzonken in zelfingenomenheid verstond men niet de klacht der intellectueelen die leden onder achteruitstelling etï openlijke of verdekte minachting voor hun ras Een bescheiden verzoek tot het houden van een ronde tafelconferentie om de positie van Indonesië binnen het raam van het Koninkrijg werd nog in 1936 door den toenmalig gen minister van Koloniën Welter het kroonjuweel der huidige reactie met een botte weigering beantwoord O wij zpuden niet gaarne beweren dat het koloniale kapitalisme niets goeds gebracht h eeft in Indië maar dit geschiedde meestal uit welbegrepen eigenbelang Tenslotte was er eèn kfeine groep van oprecht idealisten bij de zending en het binnenlandsch Bestuur die oprecht getracht heeft het Indonesische volk zedelijk te verheffen maar ookzij waren niet in staat de algemeenelijn van het regeeringsbeleid beslissend te beïnvloeden Zoo bleef de wrok groeide de weerzin steeg het wantrouwen totdat totdat Japan zijn slag sloeg en overal een gretige bodem vond Was de politiek van onze regeerders voor den oorlog eerlijk en oprecht geweest op de vrijmaking van het koloniale gebied voorzeker de geduldige bevolking zou de Nederlanders met open armen ontvangen hebben om samen op te trekken naar het einddoel Iifdië volledig vrij gelijkwaardig deel van het groote Koninkrijk Helaas Kortzichtigheid gezaaid wantrouwen geschonden beloften domme rassenwaan e a factoren w are 1 oorzaak dat de terugkomst der Nederlanders niet begroet werd met gejubel doch oorzaak werd van vrees verz t opstand En onze huidige regeering volmaakt onschuldig aan het beleid harer voorgangsters van voor den oorlog ziet zich geplaatst voor de groote moeilijkheid de netelige Indi scche kwestie tot een geUikkiee oplossing te brengen Door onderhShdeling jMaar de schuldigen aan dit verzet ij vinden onderhandelen beneden de waardigheid van t groote Vaderland Eeist orde Arme dwazen Hoe zou een mil hüinen volk door bruut wapenge elrt gedwongen kunnen worden tot iei zime samenwerking èn voor Ne ierlind èn voor Indië Hoe zou de wereld dit nemen jode zij dank hebben wij thans een regeering die geen verantwoordelijkheid draagt voor het gebeuren in Indië die met juist inzicht van de ge jchapen situatie door onderhandeling net oprechte vaderlanders van de andere zijde wil en zal komen tot een ergelijk dat beide deelen van het Vereenigd Koninkrijk ten zegen zal zijn En Gode zij dank wordt ook uitgesproken in het Verre Oosten waar de verantwoordelijke leiders weten dat het slechts de Partij van den Arbeid is die in het huidige conflict de eenig gewenschte oplossing kan brengen ln fië en Nederland ieder onder zij o Partij van den Arbeid vereenigd als gelijkwaardige broeders op marsich naar Vrede Vrijheid en Welvaart En over het Kanaal ziet ook de Labour Partij uit of Nederland zijn koloniale politiek zal volgen en schragen Daarom Volk van Nederland draagt er zorg voor dat het wordt DE Partij van den Arbeid die voor lange jaren de politiek van ons Vaderland zal bepalen ENGELS te Reeuwijk De verhouding van Nederland tot d Overzeesche Gebieden zooals de Partij van de Vrijheid deze ziet Het onderwerp dat thans aan de orde IS staat in het brandpunt der belangstelling De P v d A stelt bijdit onderwerp voorop dat de Rijks eenheid gehandhaafd dient te blijven zulks in het belang van alle vier deelen van ons Rijk Deze deelen Nederland Nederlandsch Indië Suriname en Curagao moeten voorzoover zij dat nog niet zijn uitgroeien tot gemeenschappen die hun inwendige aangelegenheden zelfstandig behandelen waartoe allereerst de resten der koloniale verhouding overeenkomstig het Koninklijk woord van 6 Dec 42 moeten worden opgeruimd Deze ontwikkeling der vroegere koloniën tot zelfstandige gebieden binnen het Koninkrijk was reeds vóór 40 aan den gang Begrijpelijk is deze ontwikkeling door de oorlogsomstandigheden verbs i Z H g o ïf V KK 2 daarvoor een open oog te hebben De hierboven geschetste ontwikkeling is echter doodde ge Sp tnf ÏP Jf le door de Japansche fascistische ophitsine overgenomen door Soekarno en de IS V ondig verstoord Het is aliïl het zijn niet alleen de communisten die zulks be weren doch ook in regeeringskritigen kan men deze stelling beluisteren dat de vele volkeren van Ned lndië zich tijdens de afwezigheid van het Ned gezag bewust zijn geworden van hun eenheid en wil tot volledige onafhankelijkheid De gemiddelde Indonesiër verlangt naar rust en herstel van orde en wil daartoe gaarne samenwerken met de Nederlanders die vooral in de laatste decennia vertrouwen hebben verworven doordat zij dit gedeelte van het Koninkrijk niet meer beschouwden als een wingewest doch als een terrein waar iets groots kon en moest worden verricht Er zijn voorbeelden te over zie de buitengewesten v aar Nederlanders en Indonesiërs weer broederlijk samenwerken zonder eenig machtsvertoon van Ned zijde zie de vreedzame bezetting van Bali en Lombok en het feit dat een Ned Officier in Sept 45 nog rustig in uniform door Bandoeng kon wandelen omdat zelfs toen Soekarno zijn Japansch gif nog niet in de Indonesische harten had gespoten Wanneer op dat oogenblik midden 45 eenige duizenden geallieerde troepen niet alleen Batavia en Soe rabaja doch ook de belangrijkste plaatsen op Midend Java zouden hebben bezet zouden de extremisten nimmer op deze wijze hun plannen hebben kunnen volvoeren en zou er een weldaad aan de Ned vrouwen en kinderen in de kampen op Midden Java maar nief in mindere mate aan 95 der Indonesiërs zijn gedaan Doch Dr van Mook had ondanks den behoorlijken voorbereidingstijd slechts één pijl op zijn boog onderhandelen en al treft deze pijl thans doel iets wat wij innig hopen dan is dit voor allen zeven maanden te laat om maar niet te spreken van hen die in afwachting van deze onderhandelingen het leven hebben verloren Eri de man die gezag hetgeen iets anders is dan macht orde en rust zoo spoedig mogelijk had willen herstellen de O G Starkenborgh werd gedwongen heen te gaan Deze eenzijdige politiek verwijten wij deze Regeering Ook op het gebied der voorlichting in binnen en buitenland faalde de regeering Waarom werden wij onku ndig gelaten van de ware toestand op Java Waarom moesten bewoners van Ban i doeng wanneer zij den geheelen dag slechts het fluiten der kogels hadden gehoord des avonds over de regee ringszender vernemen dat het dezen dag in Bandoeng rustig was geweest Waarom kon de buitenland sche pers onweersproken de meest onjuiste vaak hoogst belachelijke voorlichting over ons beleid in Indië publiceeren Thans kunnen de extremisten hun fascistische lusten botvieren Jongens van 13 en 14 jaar spelen hun gevaarlijk spel met geweren en terroriseeren de hardwerkende bevolking Soekarno de Jappen vriend is hun leider fascisme ten top Hier in Ned demon streeren wij terecht tegen Franco doch Soekarno die erger dan Franco met den vijand heeft geheuld wordt op vergaderingen voor een groot deel bezocht door de demonstranten tegen Franco verdedigd en zijn houding wordt vergoelijkt Op deze vergaderingen wordt de onderdrukking van ons ISnd door de Duit schers vergeleken met het lot der inlanders onder Nederland s heerschappij in de jaren vóór 40 Is dit geen derflagogie De P V d V strijdt voor de Vrijheid ook van het volksdeel in N I Doch evenmin als wij tijdens de bezetting onze dochters vrijlieten om met de Duitschers uit te gaan evenmin kunnen wij tolereeren dat Indonesië zich in vrijheid verslingert aan een fascistisch bewind Wanneer na herstel van orde en rust en na rijp beraad Indonesië haar eigen weg kiest verzekerd van een democratisch bestel waarin het niet kan voorkomen dat een groep der bevolking met geweld aan andere groepen haar wil oplegt dan maar ook eerst dan past ons slechts één woord Vrijheid J W R Van Anti Revólutionaire zijde ziet men het probleem als volgt De gemeente Gouda bezit een plantsoen genoemd naar Houtman onder wiens leiding in 1595 een aantal Ned schepen naar Indië voeren Hun doel was niet annexatielust of verovering maar handel drijven Daarvoor sloten zij een tractaat met den Vorst van Bantam In 1602 werd de Oost Indische Compagnie opgericht het was onze grootste GouverneurGeneraal jan Pietersz Coen die begreep dat Nederland ten