Groot Gouda, maandag 6 mei 1946

P GROOT GOUDA H Sf ALGEMEEN DAGBLAD VOOR GOUDA EN OMSTREKEN AD Redactie en administratie Bur Markt 67 Gouda Telefoon 30W Abonn p w 27 c Losse nutnm 10 et MAANDAG 6 MEI 1946 NUMMER 220 Redactie L J A v d Steenhoven Mr A A J Rijksen Drukker Drukkerij Verzijl Qouda Gouda herdenkt de gevalleoeo Ontroerende plechtigheden IducUdM Weersverwachting mcdcgedcald door bet K N M I tot asrgeaavowl Wordt verwacht I Koude nacht overdag meest matige wind uit N O richting Tijdelijk zonneschijn Geen regen van beteekeni s Wat is r In Gouda t doen f Reunie Zaterdag t m Woensdag Het meisje met de blauwe hoed Voor lederen leeftijd ThaliaTheater Zaterdag t m Woensdag De vier vroolijke Hoteliers Voor iederrn leeftijd Schouwburg Bioscoop Zaterdag t m Woensdag Rare Kostgangers Voor tedereo leeftijd Maandag 6 Mei Concordia Feestavond Chr Ver Oranje Maandag 6 Mei Kunstmin 8 oor Ledenvergadering Ons Genoegen Dinsdag 7 Mei Kunstmin 8 uur Polltiekdebat Partij v d Arbeid en Partij v d Vrijheid Woensdag 8 Mei Bovenzaal Reonle f uur Ds J Borger De meosch van morgen Groot Gouda 7 9 uur preekuor voor Gcrepatrieerden Donderdag 9 Mei Bovenzaal Reunie 24 uur Vrouwengroep P v d Arbeid Consultatic bubeao Oostbaven 50 8 oor Jaarvergadering Ver ter bestrijding van T B C Mem Nieuwe Schouwburg 8 uor Cti retavond Goudsche Conferenciers vereeniging Idem Concordia 8 uur R K Tooncelvereen T A V E N U voert op Doort Spier cuuigcuuutt vjw v v iiiw uo Künucll wurucii i cii jaa van upgang Oranje en andere Openbare Feesteru g met terugvallen van opbouw maar Uat Gocflilir iron Ho Ppnfmlp van Rniirf i Uo ro TrornioilnMtirr aan het hoofd gevolgd door de depu Verre Oosten die gekneveld worden Vijf gelukkigen op den Bevrijdingsdag Zaterdagavond heeft Radio Valk op de Markt haar eerste vijf radio toestellen verloot De loten van de nietgelukkigen blijven geldig voor de volgende trekking die gehouden wordt zoodra er weer radio s aankomen Deze keer waren de gelukkigen L van Bokhoven B Martenssingel 42 P de Jong K Tiendeweg 2 en Janmaat Jan Luykenstraat 26 die alle drie een Philips 209 U kunnen koopen Een Philips 758 U gaat naar C Wintershoven Molenwerf 4 terwijl de heer L Roos Turfmarkt 43 naar een Erres K Y 457 kan gaan luisteren Als toevallige samenloop v omstandigheden zij vermeld dat op den bevrijdingsdag 5 Mei de heer en mevr V IJsseldijk Uijl de la Reijlaan 5 14 jaar gehuwd waren en tevens de zoo verlangd uitziende zoon geboren werd Dat was dus een driedubbel feest Herplaatsing vaa de Gondacli Glazca Vandaag is meo opnieuw begonnen met de herplaatsing van de gebrandschilderde Glazen la de St Janskerk In de vorige herfst zijn drie van de oudste ramen van Dirck Crabeth In het koor herplaatst Gedurende den winter heeft het werk stilgestaan Het Fonds Goudsche Glazen heeft met veel moeite een klein aantal kleurenfilms uit Amerika gekregen en zorgt nu voor kleurenfoto s Daartoe ii een installatie aangebracht in de gang die de kerk en de kapel verbindt Tevens worden er van enkele fragmenten opnamen gemaakt met deelnegatieven ten einde aan de hoogste elscben van kleurenreproductie te kunnen voldoen Het Fonds heeft nog geen voldoend aantal kleurenfilms Indien iemand hieraan helpen kan zal dit zeer gewaardeerd worden Op stijlvolle en indrukwekkende wijze heeft Gouda Vrijdagavond de in den oorlog gevallen slachtoffers herdacht Tegen zeven uur verzamelden zich bij het gedenkteeken op de Markt de deputaties van de Commissie voor Oranje en andere Openbare feesten en van de Centrale van Buurtvereenigingen alsmede de vertegenwoordigers van de B S en L O familieleden van de gevallenen en burgerlijke autoriteiten benevens honderden belangstellenden Op de Markt werd twee groepen geformeerd elk voorafgegaan door padvinders die de kransen droegen welke op de graven op de plaats waar n slachtoffer was neergeschoten zouden worden neergelegd Een stoet met Burgemeester James taties en honderden belangstellenden begaf zich in eerbiedig stilzwijgen naar de Alg Begraafplaats waar de burgemeester kransen legde op de graven van de aldaar ter rusje gelegde geallieerde piloten Cook Macmillan en Thomson eti o pde rustplaats van den tijdens den oorlog vermoorden Gouwenaai A de Rijke Ook werd een bouquet neergelegd op hét graf van Frits Stolk en op dat van den m de Meidagen van 1940 omgekOBi€n Nederlandschen militair H Jonker Een tweede groote stoet begaf zich vanaf de Markt allereerst naar den Parallelweg ten N van het Station waar de Waddinxveensche onderduiker Toon Pille vorig jaar het slachtoffer werd van de Duitsche terreur Nadat een krans bij het aldaar geplaatste kruis was neergelegd defileerde de lange stoet er op ingetogen wijze langs waarna men zich naar de R K begraafplaats begaf waar de heer M A de Korte oud Districtscommandant van de B S een krans legde op het graf van zijn in Rotterdam neergeschoten broer den heer A de Korte Ook de laatste rustplaats van den op 1 Maart van het vorig jaar neergej schoten twintigjarigen J Snoeij werd op deze wijze geëerd waarna de stoet werd ontbonden Hiermede eindigde deze doodenherdenking die in geheel Nederland op hetzelfde tijdstip werd gehouden uit eerbied voor hen die hun leven voor het vaderland gaven Wij dingsstondeJn de St J sk In de eeuwenoude St Janskerk herdacht men Vrijdagavond in eeji plechtige Wijdingsstonde den jaardag onzer bevrijding Het ging ons een jaar geleden als velen wij wisten geen woorden te vinden en tranen sprongen in veler oogen zeide de voorzitter der Goudsche Chr Oranjevereeniging Ds H C Leep in zijn openingswoord God trekke ons m deze dagen van stil gedenken dicht tot zich terwijl wij bidden voor de bestendiging van het 3 voudig snoer Vergeet U rtiet dat U Dinsdag nieuwe levensmiddelenkaarten en brandstoffenkaarten moet halen als Uw naam ligt tusschen de namen PIEKO en v d SCHOUW U moet medenemen Uw tweede dis tributiestamkaart het nieuwe inlegvel het Ingevulde brandstoffenformulier en de oude brandstoffenkaart met bon i9 U kunt in het Gymnastieklokaal aan de Peperstraat terecht aan loket 7 8 9 en 10 tusschen 9 ca 12 uur en van 24 uur Voor byzonderheden zie aanplakbiljetten God Nederland Oranje Nadat een koor onder leiding van mr J I van Doorninck Dankt dankt nu allen God gezongen had betrad Ds B E j Bik van A dam het spreekgestoelte Gevoelvol en helder begeleid door zachte treurmuziek klonk de stem van Ds Bik bij het voordragen van verzetspoëzie door het ruime Kerkgebouw Nederland vrij Nederland is nog niet vrij Wanneer wij op dezen doodenavond gedenken hen die vielen staan wij met gebogen hoofd en beschaamde kaken bij hun graven Hebben zij voor het huidige Nederland hun leven gegeven Mei 1946 Het gejuich is verstomd Het gejuich is verstomd wanneer wij deliken aan de vrouwen in het door een barbaarsche troep revolution nairen Het gejuich is verstomd Huiselijkheid en huiselijke vroomheid zijn zoek Menige woning is thans een strijdperk eeen hel Het bijbelboek is verlaagd tot een fabelboek en van de tafel verwijderd Menig vader gaat z n kinderen op het spoor der ijdelheid voor De wereld danst en de Chr Kerk danst Er is zelfs een Chr Dansclub onder den naam Looft den Heer De Kerk moet in deze dagen bij de open graven terug naar Wet en Getuigenis Er is in Nederland een semifascisme gekomen dat Jiandelt buiten wef en gerechtigheid en niet steunt op de grondwet Als de gefusilleerden konden zien hoe Nederland geworden is zouden zij zich in hun graven omkêeren Nederland let op U saeck Indien wij niet bidden Bescherm O Heer bewaar den grond dan zal er voor ons geen dageraad meer zijn besloot Ds Bik zijn met vuur en geestdrift uitgesproken rede Na het zingen van 2 coupletten van ons volkslied benevens Koor en gemeentezang stroomde het Kerkge bouw leeg waarbij velen hun dankbaar gestemde gevoelens omzetten in een gift aan de Stichting 1940 945 De herdenking op Zaterdag Zaterdagmorgen genoten honderden Ouden van Dagen van een filmvoorstelling in de Goudsche bioscopen Om elf uur had de één minuut stilte herdenking plaats Het verkeer hield op auto s en wagens stopten wandelaars blbven stilstaan en hoewel de minuutstilte pas voor de eerste keer algemeen werd gehouden kunnen wij niet anders zeggen dan dat de houding van de Gouwenaars boven verwachting was Laten wij hopen dat bij een vol gende maal alle mannen het hoofd ontblooten De B S bijeen 2 terdagmiddag om half twee verza melden zich in Concordia een 400 1 al oud B S ers om te luisteren naar een rede van den gewestelijken oud commandant van de B S Dr Ir Heertjens De burgemeester Mr Dr K F O James woonde de vergadering bij De oud distrlcts commandant van de B S de heel M A de Korte verwelkomde de aanwezigen en hield een korte inleiding Hij releveerde hoe vorig Jaar de Duitsche capitulatie in Gouda plaats vond sprak over de verguizing waaraan de B S m die dagen bloot stond en herdacht de gevallenen Hierna g f hij het woord aan den gewestelijken commandant die sprak over de taak die de B S heeft gehad en In de toekomst nog heeft n l de opbouw van ons land De Duitsche erfenis is groot i toenemende corruptie zedeloosheid hebzucht eerzucht en wantrouwen zijn aan de orde van den dag Schaamte jegens hen die vielen vervult ons wanneer wij aan dit alles denken Laten de oud B S ers zich hun taafc bewust zijn en medehelpen aan de legendatle van de Duit a he erfenis Wij vormen ein eenheid die wortelt in his nationaal bewuitzijn en die staat boven parti en standsverschillen Laat deze eenheid voortbestaan in den strijd van den geest die nu gevoerd moet worden Na deze toespraak verzamelden de oudB S ers zich in marsch colonne op de Westhaven om zich naar de Markt te begeven waar zi aan het défilé deelnamen Verlokt door het stralende oranjezonnetje begaven velen z ch Zaterdagmiddag door de straten waar practisch van elk huis de driekleur wapperde naar de Markt om bij een tijdelijk aan het stadhuis aangebracht gedenkteeken de gevallenen te herdenken Behalve de Burgemeester en diens echtgenóote de Commissie voor het Bestuur van de Centrale van Buurt vereenigingen waren aanwezig afgevaardigden van buurt jeugd sporten muziekvereenigingen deputaties van het Leger des Heils Roode Kruis enz Daarnaast gaven vele Gouwe naars blijk van hun belangstelling Het voorloopig gedenkteeken aanbracht in den zijgevel van het Stadhuis bestaat uit een eenvoudig houten kruis waarboven een krans van denappels en eronder in hout gesneden de volgende tekst 1940 1945 de dooden en de gevangenen de verbannenen en de hongerenden het geloof het v erzet en de bevrijding gedenken wij Uit de rede die Mr K F O James bij het gedenkteeken hield ontleenen wij het volgende thans staan wij om een eenvoudig kruis geschaard symbool van smart offerdaad en overwinning En wij denken aan de smart van hen die hun mannen zagen wegvoeren die hun kinderen met voeden konden aan de gekerkerden de gegijzelden de weggevoerden en van hen die in de cel achter het prikkeldraad of in den vreemde waren En wij gedenken ook het leed en de vernedering van het geheele volk dat zich alles ontnomen zag wat het dierbaar was en aan wien opgedrongen werd een vreemde en gehate aard Wij gedenken bovenal de dooden hen die door den vijand werden vermoord omdat zij voor de vrijheid streden of alleen slechts omdat zij om ras of richting zijn haat hadden gewekt Maar wij gedenken ook veel anders Wij gedenken bijna met weemoed om het schoone dat tusschen het puin opsproot den moed en de standvastigheid van velen het sluiten der rijen en de overbrugging van kloven waardoor het geheele volk zich tegen den vijand aaneenschaarde en al sterker werd in zijn verweer gezamenlijk uitkomst verwachtende van zijn bondgenooten en ook alleen sterkte ontvangend door het woord van zijn geliede Koningin Onze gedachten verblijven bij de warme vriendschappen die in den oorlog gesloten zijn tusschen makkeris in den nood bij de daden van liefde en volharding toen het gold vluchtelingen te herbergen of voedsel te verschaffen aan onze verhongerende menschen Vol dankbaarheid gedenken wij dat in de jaren van onderdrukking en onrecht de kerk van Christus tot den bezetter en tot ons gesproken heeft om ons te waarschuwen tegen het nieuwe heidendom en zijn valsche goden nog belangrijker is dat de nood vele harten geopend heeft en God heeft doen vinden waar vroeger over de diepere gronden van het leven werd heengeleefd Wij gedenken hier tenslotte ook het daadwerkelijke verzet tegen den bezetter Niet moeilijk valt het ons hierna de gedachten te richten op den dag nu een jaar geleden toen het alles ineens anders werd toen de zilveren vogels der bondgenooten ons voedsel brach ten en onze geest en ons lichaam konden opveeren uit den nood waaronder zij gebukt gingen Het is alles als den dag van gisteren en toch wat is sindsdien weer nifet al geschied Het bovenqienschelijke en het onmenschelijke zijn voorbij Wij zijn weer gewone menschen en niets menschelijks is ons vreemd Teleurstellingen moesten gedragen worden Nog moet veel opgebouwd veel hersteld en vernieuwd worden Soberheid en hard werken zijn de eenige weg die vooruit voert en het schijnt soms of de kennis van goed en kwaad verloren is gegaan Een jaar van achteruitgang dus Neen maar wel een jaar waarin de oorlogsweeën nog niet overwonnen konden worden Een jaar van opgang niet van voltooien van vernieuwing maar nog niet van het nieuwe Zoo gaan wij voort bouwende aan ons zelf zouwende aan de toekomst van ons land en ons volk Maar dat wij kunnen bouwen dat is het groote dat is het belangrijke Men kan niet bouwen eer de grondslag is gelegd En de grondslag van ieder volksbestaan is zijn vrijheid Deze vrijheid om aan eigen bestaan weer te bouwen is ons volk hergeven op 5 Mei 1945 Nu kunnen wij weer bouwen aan eigen land aan eigen volk alleen Na deze rede van den Burgemeester zong het koor Gouda s Liedertafel het Beati Mortui waarna de R K Harmonie St Caecilia het Wilhelmus speelde vervolgens werd door hoorngeschal der padvinders aange kondigd en JTiinuut stilte in acht genomen waarna een zee van bloemen en bloemstukken bij het gedenkteeken neergelegd Tot slot van deze indrukwekkende plechtiggheid defileerden allen langs het gedenkteeken waarbij twee padvinders den geheelen middag de wacht hielden Planting van den Vrijheidsboom Op den eersten herdenkingsdag van de bevrijding heeft de Goudsche jeugd zich niet onbetuigd gelaten In groote getale heeft zij zich Zaterdagmiddag naar het Veemarktterrein begeven in optocht onder het ten gehoore brengen van Vaderlandsche liederen de op een versierde wagen neergelegde Vrijheidsboom naar het zgn KleinAmerika te brengen en daar te planten Na de planting van den boom door eenige jonge Gouwenaars sprak als eerste de heer P B Sips voorzitter van de Commissie van Oranje en andere Openbare Feesten die den boom in de bijzondere zorg der gemeente aanbeval en het gemeentebestuur verzocht het voogdijschap over dezen boom te aanvaarden wat de burgemeester uit naam van het bestuur gaarne deed In zijn rede die hij hierbij afstak drukte hij de jeugd na ze herinnerd te hebben aan de ellende van de afgeloopen jaren op het hart het afbreken nu te staken en daadwerkelijk mee te gaan helpen aan den opbouw van ons dierbaar vaderland Op de plaats waar de boom geplant is is tevens een oorkonde in den grond gegraven met de volgende tekst Op heden den vierden Mei van het jaar 1900 zes en veertig werd als herinnering aan de bevrijding van ons tand van het Duitse juk deze lindeboom geplant door de Goudse jeugd op initiatief van de Commiss e van Oranje en andere Openbare Feesten en de Centrale van buurtvereenigingen beiden te Gouda Nadat een lied gezongen was werd deze plechtigheid besloten met een drie hoera s voor ons Vorstenhuis Des avonds gaf Caecilia o l v den dirigent den heer A Grégoire een concert op de Markt waarna om 10 uur het vuurwerk werd afgestoken waarbij duizenden aanwezig waren 1