Groot Gouda, zaterdag 11 mei 1946

POLITIEKE VOORLICHTING ON D € RW IJ S Voor de laatste maal voor de verkiezingen van de Tweede Kamer wordt door de groote politieke partijen eenzelfde onderwerp behandeld ditmaal over het onderwijs Dit onderwerp is dunkt ons gezien de toekomst van het Nederlandsche Volk van het grootste belang Opvoeding en onderwijs zijn de grondslagen waarop de geestelijke en materieele welvaart van éen volk rusten Goed onderwijs bevat dao ook goede toekomstmogelijkheden Mogen de politieke partijen in de komende Kamer zich hiervoor beijveren moet zijn salaris in evenredigheid gebracht worden met andere ambtena9p jaiqoe pr d pn s 9pji9z uaa ajp u9j rug hebben üe begaafde doch onbemiddelde leerlingen moeten veel grotere kansen geboden worden dan tot nu toe het geval was om middelbaar en hoger onderwijs te volgen Aan het hoger onderwijs moet een groter zelfstandigheid worden toegekend Thans zijn de Universiteiten en Hoge Scholen die behalve en boven onderwijsinstellingen levende middelpunten onzer beschaving moeten zijn te zeer afhankelijk van het Ministerie van Onderwijs De gemeenschap van professoren lectoren assistenten en studenten dient verantwoordelijkheid te verkrijgen voor de gang van zaken bij de betreffende Universiteit of Hoge School N v S HET ONDERWIJS EN HET KATHOLIEKE STANDPUNT Het onderwijs is voor den Katholiek van principieel belang een zaak waarmede niet te schipperen valt Uit deze houding is de schoolstrijd en het bijzonder onderwijs geboren In zijn encycliek Divini Illius Magistri heeft Paus Pius XI de richtlijnen gegeven voor onderwijs en opvoeding van de Katholieke jeugd Dit is de koers waarop de K V P vaart Opvoeding zoo zegt de Paus is geen eenlingszaak doch een gemeenschapszaak De mensch wordt geboren in drie noodzakelijke maatschappijen het gezin de Staat en de kerk De opvoeding is het werk van deze drie maatschappijen omdat de opvoeding den geheelen men sch omvat als eenling als gemeenschapslid van kerk en taat De Staat moet de rechten van kerk en gezin eerbiedigen en in het algemeen de zedelijke en godsdienstige opvoeding beschermen door schadelijke invloeden te verwijderen Een algeWieen scho§lmonopolie is onrechtvaardig Aangezien de ouders vai nature den plicht en het recht hebber tot opvoeding van hun kinderen behoort de keuze van het onderwijs te zijn gewaarborgd in volledige vrijheid bmnen de grenzen van hetgeen de Grondwet hieromtrent bepaalt Tevens vraagt men van Kath zijde HOE EEN LID VAN DE PARTIJ VAN DEN ARBEID ER OVER DENKT Nu het vraagstuk van de onderwijsvernieuwing van alle kanten zoo groote belangstelling geniet komt wel eens de gedachte bij me op of het Nederlandse volk zich schaamt voor de wijze waarop de regeering in de jaren voor de oorlog voor dat onderwijs heeft gezorgd Immers de toestand was zóó dat er voor een groot deel van de onderwijskrachten geen plaats was op de scholen Velen van hen die met groote ambitie hun studie voor opvoeder van de jeugd waren begonnen konden na voltooiing van die studie gegi plaats bij het onderwijs vinden De wachtgelders geschikt of ssjgeschikt moesten eerst voor de klas De klassen werden uitgebreid tot boven de vijftig leerlingen zoodat ze opgepropt zaten in de lokalen Oude schoolgebouwen bleven in gebruik geld om behoorlijke gebouwen e stichten werd niet verstrekt Nu komt na de bevrijding de drang naar vernieuwing van dat onderwijs Dit is verheugend De regeering zal dan hebben te zorgen dat de voorwaarden waaronder Jat onderwijs gegeven moet worden goed zijn n l ruime gebouwen met omgeving lokalen waarin niet meer kinderen behoeven te worden ondergebracht dan voor het geven van pers onderwijs gewenscht is onderwijs wat past bij de leeftijd van het kind en levende leerstof zoodat het kind gelegenheid krijgt zich naar aard en wezen te ontplooien en op die jnanier dat wat het leert ook als blijvend bezit meeneemt voor het leven Aankweeken van schoonheidsgevoel door aanschouwelijk onderwijs en door doeonderwijs Alsook door het bezoeken door de hoogste klassen van tentoonstellingen en voorstelling op t gebied van kunst bevattelijk voor kinderen en onder zeer bevoegde leiding Geen afzetgebied maken van de lagere school voor H B S of Gymnasium doch na afwerking van het lagere schoolprogram de kinderen gelegenheid geven daar verder te gaan waar ze thuis hooren en zich dus ook thuis gevoelen Laten de Ouders niet uit een gevoel van trotsch hun kinderen zich laten verleiden hen te dwingen verder te studeeren als dat niet volkomen km Er zijn andere mogelijkheden genoeg Voortgezet lager onderwijs die het lager onderwijs tot aan het eind afwerkt met praktijk en vakken voor jongens zoowel als meisjes tot aan het einde van de leerplichtige leeftijd Na de zesde klas kunnen de meisjes ook naar de huishoudschool waarin alle vakken op gebied van de huishouding les wordt gegeven Ambachtsschool voor jongens M U L O school met handelsavondschool een uitstekende kantooropleiding Landbouwcursussen Inderdaad keus genoeg om het kind z n plaats te doen vinden die het geschikt maakt voor z n taak in de maatschappij Moge de regeering echter spoedig de belofte vervullen die de minister toezegde door aan het onderwijzend personeel een behoorlijk bestaan te verzekeren en ook voor aar dit noodig mocht zijn een herscholingsinstituut op te richten voor de vernieuwing van het onderwijs opdat fn de naaste toekoms de jeugd onder bezielde en bezielende leiding van het geheele leerarencorps moge opgroeien tot waardige burgers van ons goede Vaderland Dit is wat de Partij van den Arbeid voor onze jeugd wil bereiken Aan U de taak Goudsche kiezers te zorgen dat de regeering versterkt wordt door mannen van de Partij van den Arbeid C V D M DE PARTIJ VAN DE VRIJHEID EN HET ONDERWIJS Naast de verstandelijke ontwikke wat het wordt is het voornaamste De school zal hebben te zorgen voor het aanbrengen van zedelijk inzicht zij zal het moreel gevoel moeten beïnvloeden dus lust en liefde wekken voor het goede en afkeer van het kwade Dit is absoluut noodzakelijk in deze naoorlogse jaren nu zoveel mensen van hun plechtanker losgeslagen zijn Immers hoe zullen mensen die geen Verschil meer weten tussen mijn en dijn hun kinderen moeten opvoeden tot eerlijke mensen Alleen de school en jeugdorganisatie kunnen hier en móeten dus hier de reddende hand bieden om uit de noodlottige kring van slechte opvoeders slechte opvoedeling los te komen Daarom is het absoluut noodzaltelijk dat aan de speeltuinen en sportvelden grote zorg besteed wordt Het is zeer gemakkelijk om aan de jeugd hun baldadigheid te verwijten maar geef hen een gelegenheid waar zij hun vrije tijd door kunnen brengen Wel moet aan de kinderen kennis van de bijbel worden bijgebracht op de openbare scholen want hoe is het anders mogelijk dat zij de cultuurgoederen waaraan ons volk zo rijk is kunnen waarderen en begrijpen Neem bijvoorbeeld de ramen van de St janskerk of het werk van Vondel ling van de jeugd zal de grondslag die zonder deze kennis niet te begrijvan ons onderwijs gebaseerd moeten pen z jn nog minder te waarderen zijn op de zedelijke normen van het Dit vak moet op alle scholen gegeven Christendom en om dit te bereiken zal worden en zulks voor leerlingen en aan de karaktervorming zeer grote onderwijzers facultatief zodat ieder aandacht geschonken moeten worden in de gelegenheid is om te voorkomen Daarvoor moet er aangestuurd wor dat dergelijke toestanden voortbestaan den op een krachtige juist gerichte kunnen Tevens dienen maatregelen wil Door het gebrek aan inzicht in getroffen teworden om de openbare de betekenis van eigen woorden en scholen gelijke mogelijkheden te biedaden het zogenaamd naïef egoïsme den als de bijzondere want nu is de en het tekort aan moed en zelfstan practijk zo dat de bijzondere scholen digheid wordt de karaktervorming een grote voorsprong hebben maar al te vaak geschaad Opvoeden De opleiding van de onderwijzers tot gehoorzaamheid is een uitstekend moet verbeterd worden zodat zij met middel tot karaktervorming In de een volledige bevoegdheid de kweekechte eenswillendheid van den onder school verlaten en niet aan een hoofdwijzer en de leerling leert het kind acte moeten studeren als juist in de eigen driften en verkeerde neigingen eerste jaren dat zij voor de klas staan beheersen Zeer veel pogingen tot on en de school dus al hun tijd opeist derwijsvernieuwing leggen te veel de nog hun tijd aan studie moeten benadruk op de aangenaamheid van het steden In evenredigheid hiermede onderwijs en op de belangstellings moet ook hun salaris verbeterd wordfeer en schaden de vorming van het den De gemiddelde onderwijzer heeft karakter Wel moet het onderwijs zich op zijn drie en twintigste jaar zijn van de oude verstandsverafgoding af hoofdacte dat wil zeggen studeert tot wenden Niet wat het kind weet doch zijn drie en twintigste jaar en daarom dat het onderwijs in al zijn geledinm zoowel bijzonder als openbaar ms zorg gericht wordt op den eerbiS voor God op het besef van de waard an den godsdienst voor het individi en voor de gemeenschap op verlevèn diging van het nationaal besef op b rnkter en persoonlijkheidsvorming 05 bevordering van ondernemingslust en zelfwerkzaamheid Aan de lichame lijke opvoeding dient nauwlettend aan dacht te worden besteed Onze huidige Grondwet stelt het © penbare onderwijs vóór het bijzonder onderwijs Van Kath zijde zal men alles in het werk stellen bij de komende Grondwetsherziening volledige li kEtelIing van het openbaar en hetbijzonder onderwijs te bewerkstelligen Tevens staat in het program de doortrekking van de lijn der financieele gelijkstelling voor alle takken van het onderwijs in het bijzonder voor hetHooger Onderwijs Vanzelfsprekend is het programmapunt de salarisverbetering van den onderwijzer niet vergeteh De huidipe regeling is zoo dat de onderwijzer tot een van de slechtst betaalde menschen van onze maatschappij behoort en een loon ontvangt dat nauwelijks in staat is aan zijn levensbehoeften te voldoen De onderwijsvernieuwing waar dé lucht tegenwoordig vol van is heeft de speciale aandacht van de Kath Paedagogen In het algemeen staat men tamelijk afwijzend tegenover de onderwijsvernieuwing zooals deze momenteel wordt gepropageerd In de huidige besprekingen over de vernieuwing van het onderwijs mist men de diepgang en het onderwijs is voor den Katholiek een zaak van tè principiee len aard om over dit bezwaar luchtig jes heen te stappen Tevens vreest men dat wat de onderwijsvernieuwing betreft teveel de nieuwe Engelsche methoden zullen worden overgenomen zonder dat met de Nederlandsche mentaliteit wordt rekening gehouden Onderwijsvernieuwing is noodzake 4Jiik Onze oude methodiek is versleten de klassen overladen Persoonlijk contact tusschen onderwijzer es en leerling is vrijwel onmogelijk Vernieuwing van het onderwijs be teekent een belangrijke verhooging van de post onderwijs op de begrooting ledere Nederlander dient er echter diep van doordrongen te zijn dat dit noodzakelijk is en dat het onderwijs n zeer belangrijke factor is voor Neêrland s toekomst die mannen en vrouwen vraagt waarop te bouwen valt en die bouwen kunnen S No3t redactie Van de lijde van de A R Parfi en O P N ontvingen wij ten deele tengevolge van een misverstand ditmaal geen beschouwing Vaa de CPN zaldita i Maandag warden gepubliceerd Herstel kadcmnren De Goudsche aannemer J Brongersma ontviag van den heer intpcctear van den Dienst vau Landbouwberstel voor Gelderland ta Arnhem opdracht de kade langs dec IJaael te heritelleo ua kdUU f OH dc wuk GEDICHT VAN DE WEEK Jan Prins dicht over reëele dingen een molen een toren een dijk de zee het riet een ploeger Hij heeft de eenvoudige dingen van ons land lief De toon van zijn gedichten is van een Kchte blijheid De prikkelende frischfieid van zon wind en water op een zomerdag komt U eruit tegemoet Het is goed om in dezen tijd nu ons het bezit van deze eenvoudige dingen na volstïeden strijd des te waardevoller is zijn verzen ter hand te nemen Wij breiigen U vandaag bij zijn bekende Schutsluis rJ N DE SCHUTSLUIS De tjalken schieten aan tusschen de strakke dijken en vullen t glad kanaal met driftig schuimgedruisch totdat zij met een vaart de lange zeilen strijken en glijdend binnengaan in t veilig vak der sluis Daar dringen zij dooreen de harde boorden kraken zoodat een druk rumoer zich opzet in de lucht totdat de wachters weer de poorten open maken en al dat on geduid ver in de ruimte vlucht Dan lijkt de morgen stil na t jong geluid dat heen is en pns verliet nog vóór t zijn vollen groei begon Er in de leege sluis waar t licht nu weer alleen is drijft enkel nog wat schuim dat schittert in de zon Jan Prins Uit Tochten Spreekunr Wethouder v n Onderwas De wetbiouckr van onderw a Mevrouw i N vaBfiutzlg Melles zal op Woensdag 15 Ml re é een tpreakuiir bonden volgende kK des Woeiudaga vaa Proffessor Romme Katholitke Gisteravond hield de K V P een grote openbare bijeenkomst in de goedgevulde zaal Concordia waar als spreker optrad Prof Mr C P M Romme terwijl de muzikale omlijsting werd verzorgd door de R K Orato riumverg Arti et Caritati onder de zeer bekwame leiding van den directeur den heer Th Bodenstaf f Voorzitter de heer G Weck opende de vergadering met de Chr groet en wees er op dat een goed Katholiek consequent een goed Vaderlander was Uit volle borst werd het Wilhelmus gezongen Na het eerste nummer vanArti et Car nam Prof Romme faéf woord F In een gloedvolle rede zette hij voor de pauze uiteen om welke redenen de Katholieken het na rijp beraad nodig hebben geoordeeld met een eigen partij formatie op te treden Ie oorsprong en doel v an het gezag God 2e erkenning van het gemeenschappelijk recht verbonden aan ons menselijk wezen het recht van zelfwerkzaamheid 3e gemeenschappelijke erkenning van de waarde van t gezin de bron waaraan de gemeenschap zijn geestelijke sterkte ontleent en 4e de gemeenschappelijke erkenning van het recht op de arbeiti en de organisatie hiervoor difende zodanig te geschieden dat de in de practijk doorgevoerde eigendom ook die van de productiemiddelen door de massa van het volk heen ten slotte zou voeren tot de opheffing van de bezitloosheid van de massa welke bezitloosheid een schande betekende voor onze Chr Maatschappij Teneinde aan deze spreekt voor de Volkspartij voorwaarden op de beste wijze te voldoen was een eigen partijformatie tot stand gekomen op basis van de Katholieke zedenleer en de Openbaring In het program van de P v d A werd God s Naam niet vernoemd de klasse strijd werd niet nadrukkelijk verworpen hetgeen in de Nederl Volksbeweging wel het geval was De geestelijke groei was in andersdenkende kringen nog niet voldoende gevorderd en een z g doorbraak zou daarom i momenteel nog afbra betekenen en het Nederl Algemeep welzijn zou een slechte dienst zijn bewezen Wij dienen ons enerzijds uitdrukkelijk te hoeden voor een politiek isolement doch anderzijds voor een vervlakking die hoogstens tot een schijn eenheid zou leiden Na de pauze besprak Prof Romme de actuele politiek waarin ook het Katholieke levensbeginsel een belangrijke rol speelt Met namen genoemd regeling echtscheidingsprocedure vrijheid voor de Kerk en haar bedienaren opheffing uit de zedelijke verwildering door het tfeffen van maatregelen ten opzichte van de uitspattingen in het amusemefltsleven ondérwijs kwestie raz y nog tal van soc zaken wilde in het kort t een zodanige organisatie con sociale leven dat het ons mogelijk was onze verantwoordelijkheid tegenover onszelf en ten opzichte van de gemeenschap tedragen We leven op een keerpuilTen het gaat om de RICHTING Drie voorname punten werden nog uitvoerig besproken verschaffing bestaanszekerheid publiekr bedrijfs organisatie en de gemeenschap in de onderneming De ric rting wordt bepaald door ons beginsel Na een prachtige peroratie op welke wijze de mens zijn dubbelnatuur van persoonlijk en gemeenschappelijk wezen moest kunnen uitleven besloot Prof Romme zijn prachtige rede met de Bijbelwoorden Neen broeders ik beeld me niet in wat ik heb bereikt doch ik streef er naar alles weer samen te brengen in Christus Voorz Weck dankt spreker hartelijk Arti et Caritati bracht op buitengewone wijze nog een nummer ten gehore waarn a de voorzitter deze prachtige avond sloot met een Leve de Koningin en de Chr groet Nieuwe spelling StBint Vrijdag RO I op dc groote Dcensche Verzetsfilin DE BOODE AllSDE in het THALIA THEATER Benzine Smeerolie en Vetten vrij De distributie van benzine van motorolie en van alle andere smeeroKën en vettenWl met ingang van 1 Juni a s woTOtn opgeheven