Groot Gouda, vrijdag 31 mei 1946

De schoonheid van het na oorlogsch Nederland Ook bq U ♦ homf RELffiF etaleeren f I Winkeliers die prijs stellen op een moderne decoratieve etalage die hun verkoop aanzienlijk doet stijgea gelicvca voor de noodige inlicht even een berichtje te storen aao Reclame bureatt en Etalagedienst RELIEF G 5196 Z O Boitcnsingel 111 Dca Ha 9 Een stadgenoot schrijft ons In den laatsten tijd zijn er steeds meer artikelen en brochures verschenen waarin de na oorlogsche gedaante van ons land wordt behandeld Er wordt daarin gesproken over velerlei onderwerpen annexatie van een deel van Duitschland oekonomische perspectieven sociale en staatkundige hervormingen vult u zelf maar in Tot mijn spijt heb ik in deze geschriften en in de programma s die zijn opgesteld tot dusverre weinig aangetroffen over een onderwerp dat mij zeer na aan liet hart ligt en naar het mij wil voorkomen ook wel van zoodanige beteekenis is dat daaraan aandacht moet worderi geschonken Ik bedoel het herstel van de schoonheid van ons landschap onze steden en onze orpen voor zoover die in de jaren 1940 1945 verloren is gegaan Het gelaat van ons vaderland is door den bezetter vooral in de laatste jaren op vreeselijke wijze geschonden Onze duinen zijn voor een aanzienlijk deel op misdadige wijze vernield onze bosschen stelselloos ge kapt onze wegen van hun boomtooi beroofd onze heiden en velden door het graven van nuttelooze zgn stellingen ernstig beschadigd Sommige onzer steden en wie in het Westen des lands denkt daarbij niet aan onze zoo zwaar geteisterde vorstelijke residentie zijn door de kwaadwillige vernielzucht van den vijand van vrijwel alle luister beroofd Wat natuur en menschenhanden in vele eeuwen deden ontstaan werd in korten tijd vernietigd Andere plaatsen hebben door de oorlogshandelingen zelf in zoodanige mate geleden dat in de meest letterlijke beteekenis aan een wederopbouw zal moeten worden gedacht Als gevolg van oorlog en bezetting is er in ons land veel schoons verloren gegaan maar daarnaast verdween ook veel waarvan het verlies in aesthetisch opzicht niet betreurd behoeft te worden Er doet zich nu een kans voor om op de plaats van wat verloren ging iets schoons op te bouwen schoon zoowel in utilistischen als in aesthetischen zin Deze kans zal dat hopen wij toch allen vurig zich waarschijnlijk zelden of nooit meer herhalen Zij moet daarom ook ten volle aangegrepen worden Dat is een vaderlandsche zaak Zooals in de 17e eeuw de grondslagen werden gelegd voor de schoonheid van het huidige Amsterdam zoo moet in de eerstkomende jaren door ons gewerkt worden voor de Schoonheid van het Nieuwe Nederland Ten aanzien van het herstel van ons landschaps steden en dorps Tw geïnterneerden ontsnapt Uit Fort Haarlem te Hellevoetsluis zijn twee geïnterneerden ontsnapt n l WiHem Stavast voormalig Kringleider der N S B te Dordrecht en Antoon Leeuwenstein vroeger lid der N S B en van de Landwacht te Sliedrecht Prot s elegram tegen stopzetting vKn suikerrantsoeneering Heden werd door de Algemeene Vrouwenbond afdeeling Rotterdam aan den min president prof W Schermerhorn het volgende telegram verzonden Het Algemeen Vrouwenverbond te Rotterdam protesteert tegen het stopzetten van de suikerrantsoeneering Zij is van oordeel dat het Nederlandsche volk niet de dupe mag worden gemaakt van geschillen tusschen werkgevers en werknemers Daar stakingen in het tegenwoordig tijdsbestek aan de orde van den dag zullen zijn is zij van meening dat de regeenng door het bijtijds aanleggen van voorraden moet voorkomen dat de gezondheidstoestand van het Nederlandsche volk niet verder wordt aangetast Een Waalsche Radi op komst Tijdens de Kamerzitting heeft minister Rongveaux medegedeeld dat hij een post voor radiouitzendingen voor Wallonië zal oprichten zooals op het congres van Charleroi was verzocht TWEE VISSCHERSSCHEPEN OP MIJNEN GELOOPEN Woensdagmorgen omstreeks 5 im zijn twee motorvissdiersvaartuigen uit Araetnniden gemerkt Arm 1 i Arm 3 in het Veersche Oat op mijnen gtótoqpen Van de Anim 1 kwamen om de sOópper en twee matrozen van de Arm 3 2 n iHogékanm 4 mdrmea terwijl de sch iper ge schoon bestaan er theoretisch twee mogelijkheden 1 het herstel wordt geheel overgelaten aan het initiatief van particulieren en plaatselijke overheden 2 de na oorlogsche wederopbouw is in zijn vollen omvang Rijkszaak Ik geloof niet onvoorzichtig te zijn als ik veronderstel dat de eerste mogelijkheid buiten beschouwing kan worden gelaten Alleen reeds het feit dat s Lands Schatkist den wederopbouw grootendeels zal moeten financieren geeft het Rijk het recht neen de plicht zich op alle onderdeden volledige zeggenschap voor te behouden Het behoort niet tot mijn bevoegdheid dit onderwerp in uitgebreiden zin te behandelen maar wel zou ik er nog gaarne enkele dingen over zeggen Laat ik mij daarbij allereerst bepalen tot ons steden en dorpSschoon De tijd dat de dorpstimmerman zn troostelooze misbaksels overal langs de wegen kon uitstrooien en dat in de meeste groote zoowel als kleine steden kosten noch moeiten werden gespaard om het stadsschoon zoo doeltreffend mogelijk te vernielen mag hoop ik als tot het verleden behoorend worden beschouwd Aan de beunhazerij op architectonisch en stedebouwkundig terrein moet volledig een einde komen Op plaatsen waar weinig werd vernield zullen de moeilijkheden niet groot zijn Betreft het slechts enkele huizen een enkele boerenwoning dan zal vermoedelijk kunnen worden volstaan met het verstrekken van richtlijnen ev een eenvoudige schets voor het herstel en het opleggen van de verplichting het definitieve ontwerp ter goedkeuring voor te leggen aan een officiëele instantie Deze methode werd reeds in sommige deelen des lands voor den oorlog met veel vrucht toegepast Men zou kunnen voortwerken in de lijn die reeds bij den wederopbouw in 1940 werd getrokken door de eisch te stellen dat bij elk plan tot wederopbouw een welstandsadvies van een bevoegde instantie moet worden overgelegd waardoor zekerheid bestaat dat het aan zekere aesthetische normen voldoet Zonder een dergelijk advies zouden geen bouwmaterialen beschikbaar moeten worden gesteld Betreft het herstel een object van grooteren omvang een aantal huizenblokken of een geheele stadswijk zoo niet erger dan zal moeten worden nagegaan of de mogelijkheid en de wenschelijkheid aanwezig is om wat verloren ging weer in groote trekken op dezelfde wijze op te bouwen of dat deze gelegenheid moet worden aangegrepen om wijzigingen van stedebouwkundigen aard aan te brengen red is Onder de omgekomenen bevonden zldi 2 zoons van den geredden schipper Nederland wil Poolsche steenkool koopen Naar de Poolsche radio meldt tracht Nederland Argentinië en België Poolsche steenkool aan te koopen de onderhandelingen zullen binnenkort beginnen De steenkool zal met geld worden betaald De Weduwe van Jan Ligthart overleden Te Westzaan is eei isteren in den ouderdom van 83 jaar overleden de weduwe van Jan Ligthart mevrouw J Ligthart Lion Cachet Zij schreef beoordeelingen over kinderboeken en publiceerde een beschrijving van haar reis door het heilige land onder den titel Erets Isreal Officieele Openii electrificatie Amsterdam Amersfoort Kort voor den Duitschen inval n l in Februari 1940 was besloten tot de electrificatie v d Gooilijnen Amsterdam Amersfoort Utrecht Amersfoort en Utrecht Hilversum Niettegenstaande de oorlogsomstandigheden kon in Mei 1942 op de baanvakken Utrecht Amersfoort en Utrecht Hilversum de electrificatie in dienst worden gesteld en ook Amsterdam Amersfoort zou spoedig zijn voltooid wanneer niet de bezetter op een hoeveelheid van 275 000 kg koper dat in voorraad was om er rij draad van te vervaardigen had beslag gelegd en dit in 1944 naar Duitschland had gevoerd Na de bevrijding bleken onder en schakelstations leeg gehaald te zijn Slechts de volkomen ledige gebouwen waren overgebleven Onmiddellijk die tot dat oogenblik soms tot de vrome wenschen hadden behoord Ik herinner slehcts aan verbeteringen die verband houden met de eischen van het moderne verkeer al ontveins ik mij niet dat vaak in naam van dat verkeer eischen worden gesteld die eiken redelijken grond missen Ik denk bijv aan het dempen van onze zoo karakteristieke en schoone Hollandsche grachten een schennis van ons stedenschoon waarmede vrijwel nimmer eenig werkelijk verkfisJgÖÊlang werd gediend Vooral voor onze kleine steden geldt de regel dat het groote verkeer beter om dan door de stad kan worden geleid Doet een geval als hier bedoeld zich voor dan zal het Rijk tot taak hebbén daarbij leiding te geven wat kan geschieden door het instellen van stedebouwkundige diertsten in de verschillende getroffen gebieden ev provincies Door een zekere decen tralisatie kan immers beter worden bereikt dat de herbouw wordt uitge voerd in den stijl welke in het desbetreffende gebied thuis hoort Uiter aard kan hierbij gebruik worden ge maakt van de ervaringen welke de Dienst voor den Wederopbouw reeds in de bezettingsjaren in Middelburg Rhenen Wageningen en elders heett opgedaan De groote steden Den Haag en Roterdam beschikken zelf over uitstekende diensten voor stadsontwikkeling en volkshuisvesting die hierbij uiteraard ingeschakeld worden Voor de kleinere steden en de dorpen gelden echter als stelregel dat de wederopbouw nimmer aan de plaatselijke overheden mag worden overgelaten Het verleden heeft bewezen dat het steden en dorpsschoon bij hen gewoonlijk niet veilig is Het spreekt vanzelf dat bij dit alles op groote schaal gebruik zal moeten worden gemaakt van de werkkracht en het initiatief van gemeentelijke en partic liere architecten en bouwkundigen De richtlijnen voor het uiterlijk der nieuw te bouwen werken scholen fabrieken woningen enz zullen echter van hoogerhand dienen te worden verstrekt Het zal nimmer mogen geschieden dat in latere jaren plannen zullen moeten worden gemaakt als wij thans hebben gekregen bijv voor het herstel van het aanzien van de markten te Delft en te Gouda Een belangrijke vraag die zich hierbij voordoet is nog deze moeten de verloren gegane of zwaar beschadigde monumenten weer in hun ouden luister worden hersteld Mijns inziens is hierop geen categorisch antwoord te geven Dat zal van geval tot geval dienen te worden beoordeeld Bij Monumentenzorg is deze zaak in veilige handen Slot volgt werd met het herstel begonnen en in Januari j l werd na aankomst van het daarvoor benoodigde materiaal een aanvang gemajAt met de montage van het geheele bovenleidingnet In vijf maanden tijd is dit omvangrijke werk geheel in eigen beheer uitgevoerd Door het in dienst stellen van deze electrificatie is van de geheele lengte van het geëlectrificeerde net hetwelk in September 1944 566 km bedroeg wederom 185 km in dienst Vandaag zal dit baanvak offici sel door de directie van de Ned Spoorwegen worden geopend en met de nieuwe dienstregeling op 3 Juni zal het in dienst worden gesteld Plan tot verdeeling van Pruisen Het Zwitsersche blad De Tat publiceert een telegram van zijn correspondent te Frankfort vervolgens hetwelk een plan tot verdeeling van Pruisen in studie zou zijn genomen Volgens de inlichtingen van den correspondent zo i het plan voorzien in de vorming van drie landen elk met een inwonertal van zes tot acht millioen Dit zouden dan zijn Sleeswijk Holstein met Hamburg Lubeck en het achterland van die steden vervolgens GrootHannover Brunswijk en LippeDetmolt en ten derde WestDuitschland met het Ruhr gebied een gedeelte van Westfalen en een gedeelte van het niet door Frankrijk bezette Rijnland Fflnl en Fotomateriaal over het Spanje van Franco De Amerikaansche regeering heeft het algemeen secretariaat van de V N Duitsche en Italiaansche smalfilms en fotomateriaal betrekking hebbend op het regime van franco doen toekomen Eén begeleidend schrijven van de Amerikaansche regeering zal vandaag gepubliceerd worden Staking in een Electrische Centrale Het Kabinet van den eersten minister deelt mede dat Woensdagmiddag in de electrische centrale te Quaregnon bij Bergen België een staking is uitgebroken Overeenkomstig de van kracht zijnde wetgeving is het personeel door de regeering opgeëischt Alle maatregelen zijn getroffen om het functionneeren van de onderneming te verzekeren evenals de levering van den ele trischen stroom aan de kolenmijnen die door d jelectrische centrale bediend worden Uitbarsting Merapi Volgens hier met vertraging ontvangen berichten ontleend aan de Indisctie pers heeft een uitbarsting van de Marapi plaats gehad waardoor aanzienlijke verwoestingen zijn aangericht o a van irrigatiewerken De watervoorziening van de Sawahs is ernstig gestoord Tanggerang door Nederlandsche troepen bezet De Leger Voorlichtingsdienst heeft bekend gemaakt dat den 28sten Mei te 13 uur Nederlandsche troepen Tanggerang nabij Pesing ten Westen van Batavia hebben bezet De Nederlanders werden hartelijk door de bevolking begroet De extremisten hebben de plaats in de richting van Belaradja verlaten en 40 Enropeesche gijzelaars meegevoerd Vele Ambonneezeen en Metiadoneezen hebben zich voor vrijwillige diensten gemeld fl n deel van de stadspolitie heeft zich aangeboden om samen te werken BUITENLAND Spoorwegstaking in Argentinië De arbeiders der Zuidelijke spoorwegen van Buenos Aires hebben Donderdag een algemeene staking uitgeroepen De Pacific Railway van Buenos Aires heeft een volledige opschorting der diensten in de voorsteden voor onbepaalden tijd uitgeroepen St ow8ki 8 dochter treedt in het huwelijk De actrice Sonia Stokowski dochter van den dirigent Leopold Stokowski en de pianiste Olga Samaroff zal op 8 Juni in het huwelijk treden met Willem Hendrik Thorbecke vroeger officier bij de Nederiandsche Luchtmacht en zoon van den Nederlandschen oudgezant in China Op Hemelvaartsdag werden wl verblijd met de geboorte van ons Dochtertje en Zusje CORRIE die bij het H Doopsel de namen ontvlog van Cornelia Headrika Marl A G Kraan P H K an Sluyter Fransje Steijnkade 25 Heden ontsliep In Vrede nog onverwachts onze zeer zorgzame Vrouw Moeder Behuwdmoeder moeder Dochter Zuster Behuwdzuster en Oma Alida Bliza den Os gcb Van Lccawcn in den ouderdom van bijna 70 j J den Os A Vuijk den Os M Vnijk W den Os M A den Os van Ipereo G Baas den Os K Baas den Os J den Ös ThesittïBh en Kletnkinderea Gouda 30 Mei 1946 Karnemelksloot 177 De teraardebestelUng zal D V plaats hebben Dinsdag 4 Juni 12 15 nur op de Alg begraafplaats te Gouda Vertrek vanaf t Van Iterson Ziekenhuis plm 12 uur De Evacuatie van Java Volgens het Republikeinsche minj sterie van Voorlichting wordt het h pansche schip Anamaru heden té Tegat verwacht Dit schip zal het laatste transport verzorgen van Japansche krijgsgevangenen uit MiddeoJava Op Oost Java bevinden zich nog Japanneegen wier evacuatie naar men verwacht tegen midden Juni voHooid zal zijn Dezelfde bron verklaart dat tot en met 29 Mei j l 1 203 leden van het Rapwipersone el per vliegtuig uit Solo naar Semarang zijn geëvacueerd Amerikaansche Kolenstaking opgeheven De regeling voorziet in een verhooging van het loon der mijnwerkers met 181 2 cent per uur üe eisch van Lewis t ü v eea Welfare Fund voor de mijnwerkers werd met eenige modificaties aangenomen Het fonds zal niet door de Vakvereenig ng worden beheerd zooab Lewis eischte maar door een commi sie van drie gevglmachtigden twee van hen zullen door de Vakvereeniginj en Krug den Amerikaanschen iS ster van Binnenlandsche Zaken benoemd worden terwijl de derde door deze twee benoemden aangewezen zal worden Stettinius afgetreden als Amerikaansch vertegenwowdiger Wj V N Radio New York heeft gisteravond medegedeeld dat Stettinius is afgetreden als Amerikaansch vertegenwoordiger bij de Vereenigde Naties Stettinius was niet tevreden over zijn aftreden Ook door het Departement van Buitenlandsche Zaken wordt dit bericht niet bevestigd of tegengesproken W ttc puapf 40 voor xoocnchocan 3 hak 39 WalvlMtraat 92 GraiaacliltBl voor riek pini Khoffd of haik MatttoMlagtl 17 1 Joagtatdeml of rrgtB at voer S aar of 4aaiMacho ata aaat 3 voor onfleaMehomtJ maat 0 T A Hoogcadlik Gr Flortow Vaeroorl kladtrwagca voor 2 bulteaha l J ia Mcf gotdta itaat O l Boo 1m 9 PERSONEEL AANGEBODEM N tte oagcB vraagt thniiwtrk la eltrtttcT tctl voor de avoadurto Brl vta onder ao 7718 burtaa v d MM Heel Gouda leest KENNISGEVING Herziening van het uitbreidingsplan De Burgemeeiter der gemeente WaddibxJeen brengt ter algemeene kennis dat van 1 Juni tol enlBet29 juni 1946 ter Gemeente Secretarie voor een ieder ter inzage zal zijn nedergelcgd Het ontwerp tol wijilBl ca aanvnUing van het oltbrcidiagsplaa der flcmeeate m bcboowinosvoorschriftea voor zooveel betreft het gedeelte nabij de R K Kerk Gedurende den termijn van ter vlslellgglnö kunnen belanghebbenden bij den gemeenteraad bezwaren Indienen Dt Burgemeester voornoemd MUMSEN Waddinxveen 31 Mei 1946 Laat NU Uw Planten o ver poten Fa G L £ e€H fu iouia het m st galazan blad in Gbud n omgavin