Groot Gouda, vrijdag 14 juni 1946

OpdraeUen aan onznirere aannemers Donkere tijden voor de zwarte beurs Hoe Amerika over ons denkt zenuwen is i u nn De uitgave werd verzorgd door de I hausse de andere op baisse 90 uitgeverij Winants te Heerlen houden Procent van de zwendelaars spelen stoffen Meermalen hoort en leest men dat de overheid bij het opdragen van werken onvoldoende aandacht schenkt aan dB zuiverheid van de aannemers en dat dientengevolge ook werken worden gegund aan aannemers die gedurende de bezetting niet geschroomd hebben voor de Duitsche Weermacht te werken Daar het ministerie van ópeilbare werken en wederopbouw een der bealngrijkste overheidsorganen is die werken opdragen bebben wij ons tot dit ministerie gewend om te vernemen welk standpunt men daar inneemt De verkregen inlichtingen kunnen ais volgt worden samengevat Op veel aannemers wordt de critiek uitgeoefend dat zij tijdens de bezetting niet de juiste houding hebben aangenomen De beoordeeling van hun houding berust bij de bevoegde rechterlijke colleges Het is zoo zegt men bij de zuivering in het algemeen duidelijk gebleken dat vele aanklachten onvoldoende gegrond zijn dikwijls ook moeten worden toegeschreven aan onbekendheid met de feiten om van persoonlijken wrok maar niet te spreken Niets zou men verkeerder achten dan eigen rechter te spelen Zoolang de voor de zuivering aangewezen instantie geen uitspraak heeft gedaan verkeert de opdrachtgever dus in een impasse Hij moet in die periode zelf beslissen Het ministerie van openbare werken en wederopbouw vraagt in die periode van iederen aannemer alvorens hem een opdracht te geven een verklaring Die verklaring houdt in dat hij niet voor de Duitsche Weermacht heeft gewerkt of dat hij dit wel beeft gedaan Laatste geval moet hij opgeven wat hij gedaan heeft wanneer en waarom In die tusschentijdsche periode moet de opdrachtgever dan zelf beslissen aan de hand van die verklaring Het behoeft geen betoog dat er wel een zeer bijzondere reden moet zijn om een opdracht te geven aan een aannemer die verklaard heeft niet heelemaal vrij uit te gaan Ten aanzien van de onder beheer gestelde bedrijven die in den bezettingstijd fout zijn geweest ligt de kwestie wat gemakkelijker Oe beheer Boekbespreking NEUENGAMME Getuigenis over het ongemaskerde Nationaal Socialisme van een Duitscfi Concentratiekamp Nadat Karel van Staal zijn boekje Terug uit de hel van Buchenwald betrekkelijk kort na de bevrijding op de markt in letterlijke en figuurlijke zin geworpen had is de stroom van lectuur over de concentratiekampen in Duitschland blijven wassen De meeste van deze getuigenissen echter zijn aart de oppervlakte gestold zij geven wel een verslag maar dringen niet door tot de kiem en geven geen antwoord qp de dwingende vraag hoe een Staat en een stelsel hoe vooral de menëch zoo kan vervallen dat hij tot deze huivering wekkende misdaden komt De journalist Dr Alb van de Poel die drie jaar in Neuengamme verbleef en t leven in een concentratiekamp tot op den laatsten druppel geproefd heeft geeft in bovengenoemd boek een ontleding niet alleen van t wezen van een concentratiekamp maar tevens van de ideeënleer die deZe instituten heeft opgeroepen Geschreven in een taal gevarieerd rijk en gespierd waarom de gouden klank der echtheid zweeft en waarin de trilling van de ziel weerklinkt is dit boek een getuigenis van waarlijk blijvende waarde Sympathiek is t op zich reeds dat de schrijver zich niet met de profetenmantel heeft omhangen noch zichzelf heeft verstard tot het standbeeld van een held maar in alle deemoed zich zelf heeft geteekend eenvoudig als Vi mensch een mensch met al zijn hunkeringen begeerten en kleine menschelijke zwakheden Lichtend is de schetsing van het primaat van de menschelijke geestkracht boven sttoffelijke macht van de menschelijke ziel boven laars en galg als er één getuigenis uit dit boek klinkt dan is het wel deze iedere Staat die zich nietaan Goddelijke wetten en normen gebonden weet vervalt vroeg of later tot afschuwwekkende wreedheden als het er om gaat de verworven machtspositie te handhaven De gebeurtenissen en belevenissen in dit boek beschreven zijn men kan het niet anders verwachten wrang en rauw maar alle belustheid op gruwelen en alle prikkeling van overspannen er vreemd aan der heeft toestemming nöodig om sen werk uit te voeren van de door het Nederiandsche Beheersinstituut ingestelde centrale commissie beheer en herdistributie bouwbedrijf Dere commissie geeft die vergunning niet af indien zij van meening is dat er andere aannemers zijn die het werk even goed kunnen uitvoeren Er dqen zich soms gevallen voor dat die andere aannemers er niet zijn Te denken valt b v aan enkele onder beheer gestelde groote aannemingsmaatachappijen die van oudsher in het bezit zifn van een uitgbreid materiaalpark Men zou de vraag kunnen stellen waarom dit materiaal dan niet aan andere aannemers gegeven wordt op wier gedragingen in den bezettingstijd niets aan te merken is Het antwoord luidt Die onder beheer gestelden zijn meestal nog geen veroordeelden doch verdachten Men mag niet op de uitspraak vooruit loopen Afgezien daarvan zal dan nog moeten worden uitgemaakt of een dergelijke aannemingsmaatschappij waarvan er bij zijn met wereldreputatie en ingewikkelde financieele verhouciingen afgebroken moet worden omdat de directeur fout was Bij dit moeilijke probleem zal ieder geval op zich zelf moeten worden beoordeeld Opleiding Jeugdleiders Door den ministerraad is bepaald dat aan die ambtenaren voor wie een Léon Blum gooit roet in het eten Stuur ons een kleine kabinets crisis Het verleenen van een Amerikaansch crediet aan Frankrijk heeftop de Parijsche beurs een zekere verwarring teweeg gebracht Niet dat erin den dagelijkschen gang der zakeneen groote verandering te bespeurenvalt Er wordt nog regelmatig gekocht en verkocht maar het pleinv6ór de Beurs dat vroeger tot éénder meest bezochte plekjes van heelParijs behoorde is hedentendage tameiijk verlaten In ieder geval heerschter thans daar minder bedrijvigheiddan b v in het gerechtsgebouw Met de financieele politiek van Pleven is het begonnen en met die van André Philip is het verder gegaan De beurslieden weten niet meer waar ze aan toe zijn Een bouwwerk is voor hen ineengestort Hun nachtrust wordt door een akelig woord gekweld nationalisatie Denk eens aan de duizenden nieuwe rijken in Frankrijk die gedurende den oorlog aandeelen kochten van bedrijven welke thans genationaliseerd zullen worden Het moet worden gezegd dat een handige knaap ook met de nationalisatie nog een mooi stuk geld zou kunnen verdienen als niet de Qnzalige controle des changes de geheime politie van het Ministerie van Financiën het leven tot een hel zou maken De inspecteuren van Financiën en de Economische Politie bewaken de Place de la Bourse met Argus oogen Dus blijft iedere makelaar wiens geweten niet zoo volkomen zuiver is als zijn be roep wel vereischt liever een behoorlijk eindje uit de buurt van het Parijsche Beursplein In plaats van zich bezig te houden met den handel van staatsobligaties of van aandeelen in privéondernemingen koopen en verkoopen zij vreemde deviezen vooral ook goud Hiermede valt wat te verdienen zooveel men wil Me t goud heeft nog geen enkele scharrelaar geld verloren Zonder veel van de economische wetenschappen af te weten houden de beurslieden en de deviezenzwendelaars zich precies op de hoogte van de goudreserven der door hen verhandelde landen Ze bestudeeren de schommelingen op de geldmarkt controleeren zooveel mogelijk de uitgifte van bankpapier van speciale landen en broeien over de geheime wetenschappen van handelsbalansen Zoolang het leven aan de Quai d Orsay of in het Palais de Luxemburg maar eenigszins nprmaal verloopt is de stemming in de bars bistrots en restaurants rondom de Beurs flauw Het is echter b v voldoende dat het kabinet aftreedt en reeds stijgen de deviezen in waarde Tot de vorming van een nieuwe regeering zelfs al duurt dit maar vier uur werd£n reeds millioenen verdiend Op de officieele en zwarte beurs zijn er twee partijen koopers en verkoopers De eene partij speelt op daartoe strekkend verzoek door een bonafide jeugdvereetiiging wordt gedaan voor éénmaal gedurende hoogstens veertien dagen verlof ta behoud van bezoldiging gegeven kan worden voor het volgen van een opleidingscursus voor jeugdleider of leidster Dit verzoek dient echter voorzien re zijn van een gunstig advies van het directoraat generaal vorming buiten schoolverband van het ministerie van onderwijs kunsten en wetenschappen De fiL M helpt onze pluimveestapel aan te vullen Met het K L M vliegtuig Rotterdam kwam gistermiddag uit New York een zending eieren aan van een kippensoort dat in ons land tijdens de oorlog was uitgestorven Deze zending is afkomstig van Connecticut en werd belangeloos afgestaan door Amerikaansche relaties van den heer Matlekes Mantel te Huis ter Heide die de eieren op zijn speciaalfokkerij laat uitbroeden Dit experiment is mogelijk dank zij het snelle vervoer door de lucht Zwitsersch bezoek aan ons land Van 26 tot en met 28 Juni zal een gezelschap Zwitsers van de Zentrale für Industrie und Handelsforschung een bezoek brengen aan ons land In de hoofdstad zal het gemeentebestuur en de Kamer van Koophandel deze buitenlandsche gasten ontvangen hausse en hebben vermogens hiermee verdiend Bij de bevrijding van Frankrijk b v was de papieren Dollar 80 Francs op de zwarte markt waard terwijl de officieele koers op 48 50 francs stond In dien tijd bracht de Louis d or 2 700 francs op de iwarte beurs op Ondanks scherp toezicht zijn de scharrelaars aan de beurs talrijker vertegenwoordigd dan de eerlijke ma keiaars De aanwezigheid van de geheime politie de Controle de Chan ge stoort hen niet bizonder want deze zwendelaars zijn meestal meer gegoede heeren die zeker niet de onvoorzichtigheid zouden begaan b v een dik gouden armbandhorloge uit Zwitserland te dragen of buiten landsch bankpapier bij zich te hebben De overhandiging der bankbiljetten geschiedt op een andere plaats nadat de officieel genoteerde prijzen op de beurs te weten zijn gekomen Millioenen dollars ponden Zwitsersche francs en Zweedsche kronen wisselen dagelijks in de kleine zaken van Parijsche voorstadjes van eigenaar zonder dat een enkel getal wordt neergekrabbeld of een enkele kwitantie wordt uitgeschreven Het zakendoen der zwendelaars stelt vertrouwen op den voorgrond Heeft men de prijzen op de beurs verhomen dan stelt men zich onmiddellijk met zijn agent in Bordeaux Lille Lyon Bern Washington of Londen in verbinding want tijd is geld Zooals in het begin reeds gezegd vertoont de beurs zoowel de zwarte als de witte tegenwoordig een treurigen aanblik Léon Blum heeft de zwendelaars onaangename parten gespeeld Eén troost is er nog de Louis d or brengt nog altijd 5 600 francs op en de papieren dollar 300 ofschoon hij officieel 120 kost Men mag de hoop niet verliezen Er zullen wel weer eens betere tijden komen Heeft toendertijd niet de demissie van de Oaulle het goud binnen het uur van 5000 op 7 600 francs omhoog doen vliegen De scharrelaars bidden daarom om een spoedige kabinetscrisis zooals de boeren om regen bidden De Koningin ontvangt den Opperrabijn van Palestina Naar wij vernemen heeft H M de Koningin heden op het Loo in gehoor ontvangen den opperrabijn van Palestina dr Ji Herzog die zooals bekend eenigen tijd in ons land vertoeft Bankbiljetten diefstal De recherche te Haarlem maakt bekend dat op 11 Juni 1 1 bij dè fa Enchedé te Haarlem een serie bankbiljetten vermist worden t w 60 coupures van ƒ 50 serie c q 96040 tot en met 96066 en 96068 tot en met 96100 De politie verzoekt bij eventueele aanbiedingen de recherche te waarschuwen en de aanbieders vast te Meuwe K LJM dien8t Londen Amsterdam v v Met ingang van 17 Juni lts wordt er een nieuwe dienst Londen Am sterdam in de bestaande dienstrege ling der K L M ingevoegd Met ingang van genoemden datum komt er tevens een nieuwe K L M dienst naar en van Brussel bij De distributie van Waschpoeder De mogelijkheid is niet uitgesloten dat bH de aflevering van waschpoeder eenig® vertraging zal ontstaan Wanneer dit het geval is kan men er op rekenen dat hierin spoedig een voorziening zal wórden getroffen BUITENLAND HET LABOUR CONGRES TE BOURNEMOUTH Op de conferentie van Labour te Bournemouth is de economische politiek van de Britsche Regeering gisteren uiteengezet door Herbert Morrison de Minister die tot taak heeft het werk van de overige kabinetsleden te coördineeren Hij zeide o m dat het jaar 1947 nog heel moeilijk zou zijn doch dat dan voor het eerst de resultaten van de thans genomen maatregelen zichtbaar zullen worden De resolutie over afschaffing van de militaire dienstplicht welke in vredestijd in Engeland nooit heeft bestaan verwierf ongeveer 40 der stomen Deze achtten de lichting een groot gevaar voor de democratie omdat zij een totalitair element bevat De minister van Opvoeding Miss Ellen Wilkinson zeide dat er met enthousijisme gewerkt wordt aan de uitvoeringvan het nieuwe onderwijsplan verhooging van den leerplichtigen leeftijd tot 15 jaar Met nadruk gaf het Congres te kennen dat het elke klassebevoorrechting bij het volgen van onderwijs afwijst Ten aanzien van de landbouwpolitiek wenschte men dat er meer wordt gedaan voor den landarbeidei en voor het platteland in het algemeen Als opvolger van Prof Harald Lasky werd de Minister van Staat Sir Noël Baker tot Voorzitter der La bourPartij gekozen Léon Blum de vergrijsde sodalisten Ieider heeft gistermiddag het Congres der Labour Partij toegesproken Aan de bestuurstafel was zijn vrouw gezeten die met bloemen werd gehuldigd Diep bewogen herinnerde Léon Blum aan zijn tegenwoordigheid op het LabourCongres van 1940 op het oogenblik dat een Duitsche pantserdivisie door de Fransche linies was gebroken en de catastrophe zich vol Mr W F SCHOKKING OVER ZIJN AMERIKAANSCHE REIS De Amsterdamsche wethouder mr W F Schokking die de eerste vliegtocht over de Noord Atlantische route van de K L M naar New York heeft meegemaakt gaf gisteren op een persconferentie een overzicht van deze reis Allerwege in de Ver Staten constateerde de heer Schokking een groote goodwill voor ons land en zijn havensteden Het bombardement van Rotterdam heeft daar zeer veel indruk gemaakt Dat is belangrijk omdat van zooveel zijden een aanval wordt gedaan op de 7 van de Amerikaansche productie die zoo was het althans voor den oorlog voor export beschikbaar zijn Het is van groote beteekenis aldus de heer Schokking daar banden aan te knoopen en deze te onderhouden Bij verscheidene gelegenheden o m op memorialday voor de radio had de Amsterdamsche vertegenwoordiger gelegenheid de dank van ons land over te brengen voor het vele reliefwerk dat in de Ver Staten voor ons volk is gedaan Men bleek in de U S volkomen op de hoogte met datgene wat de H A A K hier heeft gepresteerd en men heeft uit deugdelijke rapporten de zekerheid gekregen dat de gezonden goederen voor veruit het grootste deel juist terecht gekomen zijn De belangstelling en bewondering voor de unieke Amsterdamsche grachten is aan den overkant van de groote plas verrassend Churchill s tocht door die grachten draait in alle bioscopen en niemand wil dit missen In een onderhoud dat de wethouder met Theo Cremer een tabaksimporteur had zei deze over de toekomst van de Amsterdamsche tabaksmarkt ik begrijp wel dat het schijn heeft alsof wij al onze activiteit naar de Vereenigde Staten hebben verplaatst Doch dit is niet waar Een zeer groot KiN V B AFDEEUNG GOUDA Pïogramma Juniorencompetitie Zaterdag 15 Juni Afdeeling A Groep 1 UNIO a Ofytnpia a 4 uur Schoonhoven a QSV a 4 uur Groep 2 DNA b Bodegraven a4 uur Bodegraven b Gouda b 4 uur Jodin Boys a Waddinxveen a4 uur Afdeeling E Groep 1 QNA o Haastrecht a 4 uur Programma Zondag 16 Juni 2e klasse A Bergambacht 2 Olympia 4 2e klasse B GSV 4 VEP 2 3e klasse A Lekkerkerk 4 Schoonhoven 4 11 30 uur Haastrecht 3 Stolwijk 3 Schoonhoven 3 Nieuwerkerk 3 12 uur UNIO 2 Bergambacht 3 12 3 0 uur 3e klasse B Moercapelle 2 UNIQ 3 Boskoop 2 DONK 5 ONA 6GDS 2 Zwervers 3 Waddinxveen 4 DONK 4 Boskoop 4 12 uur 3e klasse C GDS 4 Bodegraven 3 12 uur Nieuwkoop 2 Boskoop 3 Zaterdag 15 Juni Gouda 6 GDS 3VEP 3 Nieuwkoop 3 trok De Fransche Socialistische Partij is nog even sterk als vroeger en door denzelfden wil bezield aldus Blum Over de Labour Regeering sprekende zeide hij dat de mogelijkheden van een Socialistische Regeering in een Kapitalistisch land altijd beperkt zijn en zekere teleurstellingen dan ook niet kunnen uitblijven Blum wilde geen afscheiding van het Ruhr gebied maar internationalisatie evenals van t Rijnland en Westfalen Dit is echter niet genoeg wanneer er niet boven de landen een Interrtation Ie organisatie staat die de idealen van universeele gebondenheid zal kunnen verwerkelijken Kardinaal Hlond Aart isschop van Warchau De Paus heeft Kardinaal Augustus Hlond primaat van Polen tot aartsbisschop van Warschau benoemd Accoord tusschen Perzische regeering en Azerbeidsjan Radio Teheran heeft in een communiqué bekend gemaakt dat te Tebris een accoord is geteekend tusschen de Perzische centrale regeering en de regeering van Azerbeidsjan percentage ver boven de helft zal naar mijn stellige overtuiging als marktvolume naar Amsterdam komen Een groote partij uit Britsch en Ne derlandsch lndië komt zeer binnenkort ter beschikking van Nederiandsche fabrikanten Mr Schokking is wethouder voor de Gezondheidszorg en het Ziekenhuiswezen Met interesse heeft hij verschillende groote ziekeninrichtingeQ bezocht Zijn conclusie luidde voor het Amsterdamsche Ziekenhuiswezen zou het van groote waarde zijn als eens één onzer Ziekenhuisdirecteuren drie maanden daar kon meetoopen Men verwacht de komst van vijf Nederiandsche hoogleeraren van medische faculteiten die gulhartig kennis zullen kunnen nemen van toegepaste nieuwigheden Wel geeft reden tot optimisme zoo zei de heer Schokking wat Nederiandsche en onder hen niet het minst Amsterdamsche f zakenlieden aan activiteit in de VerI Staten ten toon spreiden maar als men ziet wat b v Zweden en Belgia presteeren moet men vaststellen At waariijk alle hens aan ëek rai eteil komen en blijven om niet voM hem opder te doen Wanneer deiwHegdlur wordt verkort en dat ligtJn hellverschiet en dè deviezenkraan wordt opengezet dat is dringend noodig is er stellig kans dat de welvaart die wij missen nu Duitschland een ruïne is voor een belangrijk deel vervangen kan worden door die welvaart die het gevolg zal zijn van meer handel met de Ver Staten over en weer Mr Schokking was vol lof over de service de verzorging en het consequent gevolgde safety first principe van de K L M Evenzoo vol lof was hij over de gastvrijheid van het Amerikaansche volk en de wethouder sprak de hoop uit dat New York s burgemeester William O Dwyer op zijn beurt eens een bezoek aan Amsterdam zal komen brengen