0 @<4ijlcer HAAR EIGEN DOMEI Na het twintig jaar nijpende armoede stroomt geld Béatrice Beek toe De gevaarlijke overtocht NOODKRETEN DOOR DE AETHER Zend ons hulp, eten, zandzakken! Hoe het tot 8 cijfers kwam Wij en de ramp Helpen op weloverwogen wijze Dank zij een letterkundige prijs Monument voor Florence Nightingale Turkije hceft40.000 Verpleegsters nodig Zij ontmoet André Gtde Een Italiaans wonderkind speelt het liefst met de pop Jan en de pony bleven elkaar trouw Als het regent Vier min één is vijf Beetgenomen bijen Ze lieten de rode klaver links liggen Buiklanding van luchtbrug-vliegtuig I" Kort Journaal van j .de wereld Politiële oliehollen Go en Soenito naar Indonesië Boekenweek zonder schrijversbal DUIZEND EN EEN ZATERDAG 7 FEBRUARI 1983 TJET GEVOEL vm machteloosheid was voor velen onser het ergst te ver dragen toen we Zondag b|f de radio saten en later de extra editie van ons blad laaen en de niet te verwerken see van ellende over ons heenging. Dit dreef duizenden hun hulp te gaan aan bieden, hulp, welke soms dankbaar kon worden aanvaard, maar die in andere ge vallen moest worden afgewezen, omdat slechts hulp kon worden geboden in orga nisatorisch verband, zodat vrouwen, die tot geen enkele hulporganisatie behoorden, geen lid waren van U.V.V., Rode Kruis hulpbrigade, E.H.B.O. of iets dergelijks werkeloos moesten blijven, terwijl ze graag Iets hadden gedóén Voor haar allen blijft er echter in de ko- mehde weken en maanden nog genoeg te doén. Zij kunnen geld geven en kleren, vjrforal goede kleren, dingen, welke zij en hfear gezinsleden zelf nog graag zouden dra- Ken, al is de inzameling daarvan voor het /ogenblik stopgezet. Ze kunnen sich offers getroosten: het voorbeeld van prinses Beatrix, die haar nieuwe flets, een verjaardagseadeau, af stond, kunnen we volgen en de eerstvolgen de verjaardagen in elk huis kunnen worden gevierd door het geld. dat familie en vrien den ln nprraale omstandigheden souden be steden voor geschenken, in het Nationaal Rampenfonds te storten. Vaeantiespaarpot- ten kunnen worden aangesproken ten be hoeve van de slachtoffers. En wie maar even plaats in huis heeft, herberge, althans wanneer daaraan behoef te bestaat, een of meer vluchtelingen, waar bij u met sorg overlegge hoe dese vluchte lingen een eigen plaatsje in uw huis te ge ven. hoe u deze volkomen verslagen, ont redderde mensen enigssins het gevoel suit geven „veilig thuis" te sijn, al sal uw gast vrije dak hen al het verlorene seker niet kunnen doen vergeten. TTfONDERLIJKE wegen gaat soms 's mensen lot. Daar is een ontwikkel de, intelligente vrouw, die jaren- en jaren lang in de bitterste armoede leefde, die allerlei nederig, saai, eentonig werk moest doen om althans iets te verdienen voor zich en haar dochtertje, die dan de aan dacht van een schrijver trekt, en die mede dank zij hem een boek tot stand brengt dat een letterkundige prijs verwerft, waardoor zij beroemd én rijk wordt. Deze Amerikaans aandoend „werkelijk gebeurde levensge schiedenis" heeft zich afgespeeld in Frank rijk. Béatrice Beek scheen inderdaad niet voor bestemd voor het geluk. Het noodlot achtervolgde haar sinds haar prilste jeugd. Zij werd geboren op de vooravond van de eerste wereldoorlog, op 31 Juli 1914, en reeds in haar eerste levensjaren verloot zij haar vader, een Belgisch schrijver, en moeder, die Ierse was. Béatrice had een droeve jeugd in een van de Parijse voor steden; in 1936 promoveerde zij tot mees ter in de rechten en ditzelfde jaar trouwde zij in Grenoble met een jong Frans inge nieur van Russische afkomst, Naum Sapiro. Helaas, bij het begin van de mobilisatie moest haar echtgenoot opkomen voor de militaire dienst en op een avond in April 1940 ontving zijn jonge vrouw in een kort. nuchter telegram de ontstellende tijding. TN 1954 zal het honderd jaar geleden zijn, det Florence Nightingale haar liefdewerk begon. Men weet dat deze Engelse uit aris tocratische kringen, alle vooroordeel en alle critiek van haar omgeving ten epijt, de soldaten, die ge wond waren in de Krimoor- log. ging verplegen. Hier mede heeft zij niet alleen indirect de stoot gegeveif voor de oprichting van het Rode Kruis, maar zij heeft een voorbeeld gegeven aan tientallen beschaafde vrou wen verpleegster te wor den, een beroep, dat tevo-j ren eigenlijk nauwelijks be stond. De verzorging van zieken was tot die tijd toevertrouwd aan vrouwen van minder goede reputatie. Turkije neemt zich nu voor een monument voor Florence Nightingale op te richten, geen standbeeld, maar iets, dat geheel in haar geest zou zijn, n.l. een hospitaal, waaraan een op leidingsschool voor ver pleegsters zal zijn verbon den. Turkije heeft te wor stelen met een ernstig te kort aan verpleegsters: in het gehele land zijn slechts 800 gediplomeerde zieken- verzorgsters en Turkije heeft er zeker 40.000 nodig. Het ziekenhuis zal ver rijzen op de Aziatische kust van de Bosphorus, in Hyderpasta, tegenover Is- tanboel. waar ,.De Dame met de Lamp", zoals Flo rence Nightingale werd ge noemd (omdat zij des nachts door de ziekenzalen schreed, een lamp in de hand. om de gewonden die wakker lagen een bemoedigend woord toe te spreken of hen op andere wijze te helpen) haar zegenrijke ar beid begon. Dit „monu ment" zal niet alleen de herinnering aan haar leven dig houden, maar de Turk se meisjes toeroepen, dat het beroep van verpleeg ster eervol is. dat hij was overleden. Op welke wijze? Zij heeft het nimmer kunnen ontdekken in elk geval moet zijn dood min of meer ..onregelmatig" zijn geweest, want, alle daartoe strekkende stappen ten spijt, heeft zij geen weduwenpensioen kunnen krijgen. Zij bleef achter met een dochtertje en spoedig zag zij om naar werk om voor het kind en zichzelf de kost te verdienen. Dank zij haar universitaire studie kreeg zij een aanstelling als lerares aan een openbare school te Parijè. waar ze les moest geven in Engels en geschiedenis. Zij kon echter geen orde houden en daar het leven in Parijs hoe langer hoe duurder werd. be sloot zij terug te keren naar Grenoble. Fabrieksarbeidster bureaux plat om werk te vinden. Ten slotte, ten einde raad, nam zij een baantje aan als arbeidster in een fabriek van rits sluitingen Zij werd aan een gecompliceer de machine gezet en de gehele dag. acht uur lang, moest zij niets anders doen dan enkele handgrepen verrichten, telkens de zelfde handgrepen. Het was eentonige ar beid. werk, waarvoor zij allerminst ge schikt was. Bovendien leverde het weinig op. Later vond zij copieerwerk. dat even eens slecht wejd betaald, maar dat zij ten minste thuis kon doen. Vervolgens kreeg zij een ondergeschikt baantje in een in richting voor schriftelijk onderwijs met geen andere taak dan het werk. dat de leerlingen inzonden, door te sturen naar de leraren en het gecorrigeerde aan cursisten terug te zenden. Het noodlot achtervolgde haarna de bevrijding verhuisde de sclwaol naar Parijs en andermaal was zij werkloos. Nu besloot zij haar geluk te gaan be proeven in het land van haar vader, Bel gië, maar hier verging het haar niet beter: zij kon alleen werk vinden als arbeidster in een textielfabriek, opnieuw derhalve werk, dat niet strookte met haar aard en capaciteiten. Volgaarne nam zij dan ook een voorstel van een neef aan om hem te komen helpen op zijn boerderij in Enge land. Rust vond zij hier niet: de gedachte aan de opvoeding van haar dochtertje, dat de Franse nationaliteit had, dreef haar terug naar Parijs. Zij was zo gelukkig een beurs te krijgen om zich te laten opleiden tot stenotypiste en met dit diploma in de zak kreeg zij een baan bij een verzekerings agent en nu moet zij van de vroege ochtend tot de late saaie statistische gegevens be werkenEn rijk werd zij hierbij ook al niet. Integendeel. staarde, besloot zij brieven, welke de bekende Franse schrijver André Gide eens, jaren geleden, aan haar vader had gezon den, te verkopen. Toen zij dit eenmaal had gedaan, kreeg zij een knagend berouw en kon zij niet nalaten de auteur schriftelijk haar „daad" te belijden. Hij antwoordde tactisch dat het hem genoegen deed, dat zij met zijn brieven „geholpen" was. Hier mede was een contact gelegd, dat haar vrijmoedigheid gaf hem een exemplaar van haar eerste beek te zenden. Want terwijl armoede haar kwelde en zij een heftige strijd om het bestaan moest voeren, kwelde Béatrice Beek ook een in nerlijke strijd. Zij was n.l. Rooms-Katho- liek opgevoed, een geloof, dat zij later ver zaakte, maar nooit geheel vergat.... In haar innerlijk worstelden geloof en onge loof met elkaar en hierdoor gingen haar gedachten menigmaal terug naar haar kinderjaren. In rustige ogenblikken gaf zij deze herinneringen vorm in een boek, getiteld „Barny" en van dit boek zond zij André Gide een exemplaar, waarvan hij zó verrukt was. dat hij Béatrice een plaats als secretaresse aanbood. Hij moedigde haar aan voort te gaan met schrijven. In haar tweede boek, „Une morte irrégulière", beschreef zij de wanhoops toestand waarin zij door de geheimzinnige dood van haar echtgenoot was geraakt. Het heengaan van Gide was een slag voor haar. maar gelukkig had de grote schrijver vóór zijn dood de fijne attentie gehad haar een som gelde te schenken, waardoor zij een tijdlang rustig kon werken aan de roman, waarin zij haar godsdienstige en geestelijke crisis heeft uitgeschreven. Voor dit boek „Léon Morin Prêtre" heeft zij de Prix Goncourt gekregen, waarmede een eind is gekomen aan haar financiële perikelen. Want van nu af kon zij zeker zijn van grote oplagen van haar boeken: nadat de prijs aan haar was toegekend werden in twee dagen tijd 50.000 exempla ren van „Barny" verkocht. Dit betekent, dat zij kan rekenen op een kapitaaltje aan auteursrechten. Welk een ommekeerl Een journaliste, die haar kwam inter viewen. vroeg haar welke plannen zij voor de toekomst koesterde. Een ogenblik sloot zij de ogen. als liet zij alle jaren van ar moede en ellende in gedachten nog eena aan haar voorbijgaan, toen opende zij ze wijd en zeide: Vóór alles ga'ik een huis kopen! Een huis voor mijzelf! Zeven jaar is de kleine Turijnse, Lisetta, en zij kan nog nauwelijks lezen en toch kennen honderden en duizenden Italianen haar stem al. Geregeld kan men die horen door de radio, want de kleine Lisetta Is belast met het lezen van „radio-adverten ties", reclames, welke door de radio worden uitgezonden; iets, wat wij in Nederland nog niet kennen. Velen liiisteren naar die re clames. alleen ter wille van het aardige stemmetje van de kleine Lisetta. Zij is bo vendien een knap danseresje en met succes volgt zij een reciteercursus. En ten slotte treedt zij ook wel op als mannequin in dienst van een zaak van kinderkleding te Turijn. Werkelijk, een vóórlijk kind! Ge lukkig horen wij, dat zij het liefst van alles met poppen speelt en dit is een geruststel lende gedachte. Natte kapok. Een probleem, waarmee velen zitten, en waarover de deskundigen het niet eens zijn. Sommigen zeggen: niets aan te doen, schrijf een door en door nat geworden kapokbed maar af. Anderen zeg gen: met goede zorg is er redden aan. La ten we dus aannemen, dat het te proberen is. In de eerste plaats: pas op!, vochtige kapok gaat broeien. De beddetijk moet worden opengetarnd en de kapokvulling er uit gehaald en uitgespreid. Niet drogen voor de kachel, want dan ontstaan er harde klonten. De stofzuiger er door laten blazen helpt prima. Onlangs beloofden we vi een tekening te geven van patroontje, waarmee men kan garneren Wpt denkt u tics? De kinderen zullen er zier in hebben wanneer jurkje of schortje met deze zijn versierd. jn tijd tot tijd een kruissteek- kinderkleertjes van deze beer- stellig veel ple- hun jumpertje, grappige dieren *7e woonden nu al een paar jaar in Canada. Jan en Willie waren er al helemaal gewend. Ze hadden geen moeilijk- heden meer met de taal en Jan vond het al heel gewoon iedere dag op de pony naar school te gaan. Hij vond het vreemd, als hij bedacht, dat hij vroeger maar vijf minuten lopen van school af woonde. Hier waren de afstanden nu eenmaal veel groter. Jan zat in de hoogste klas. Willie ging nog niet op school. Toch was er iets, dat Jan hinderde. De andere jongens uit zijn klas hadden allemaal een paard. Alleen de kinderen uit de lagere klassen kwamen op pony's. Hij hield erg veel van Witsnoet, maar tochVader wist het wel, maar het kon nu eenmaal nog niet. De andere paarden die ze hadden konden- niet zoveel uren per dag gemist worden. Op een dag kwam Jan thuis uit school. Hij bracht zoals gewoonlijk zijn pony naar de stal, om hem te verzorgen. Hij was nog maar nauwelijks binnen of zijn hart maakte een sprongetje. Daar in een van de boxen stond een schimmel. Zou vaderMaar misschien was hét paard van een bezoeker. Er was niemand in de stal te zien, aan wie hij het vragen kon. Jan haastte zich. Als hij in huls was zou hij het weten. Voor het huis kwam vader hem tegemoet. Is er bezoek? vroeg Jan, ln zijn haast zonder te groeten. Nee, antwoordde vader lachend. Er is geen bezoek. En die Nou. wat vind je er van, glimlachte vader, terwijl hij zijn zoon mee terug nam naar de stal. Jan durfde nog niet goed te geloven, hoewel hij er bijna zeker van was. dat hij nu mieichien wel niet op die schimmel maar dan toch op een ander paard naar school zou kunnen. Ik wou hem de eerste maanden nog hier houden, om hem goed te leren kennen sprak vader, maar dan Jan vloog zijn vader om de hals. Er is één ding. We kunnen er Witvoet niet bij houden. Hij moet verkocht worden. Dit vond Jan heel erg jammer,, want al had hij dan liever een paard, aan Witvoet was hij erg gehecht. Wanneer heeft u het paard gekocht? vroeg Jan. Gekocht heb ik hem eigenlijk nog niet, antwoordde vader. Ik heb hem om zo te zeggen een paar dagen cp zicht. Die nacht werd Jan wakker door gestommel. Hij stond op om te kijken wat er aan de hand was. Vader was ook op. Het is je moeder, beantwoord de hij Jan's vragende blik. Ik ge loof, dat zij erg ziek is. Ik ben bang voor blindedarmontsteking. We moeten zien dat we een dokter hier krijgen. Vervelend dat Jack nu juist weg is. Ik durf haar niet goed alleen laten. Maar er zit niets anders op. Zadel jij de vos even Jan, maar doe iets aan want het is koud. Vader, laat mij gaan. Ik heb wel meet4 in het donker op Witvoet gereden. Ik kan de weg dromen. Vader dacht even na. Je hebt gelijk. Ik geloof dat we het er maar op moeten wagen. In een ommezien was Jan aange kleed en onderweg op zijn pony, na vader beloofd te hebben voorzichtig te zijn. Het was slecht weer. Het had de laatste dagen veel geregend. Nu begon het nog te stormen ook. Wit voet draafde flink door en al gauw was Jan bij het riviertje, dat hij iedere dag overstak, maar dat nu door de regen aanmerkelijk breder was geworden. In de verte zag hij al, dat er iets niet in orde was. Er werd gezwaaid met een rode lamp. De brug. schrok Jan. Zou de brug weggeslagen zijn. Hij had het goed. Gelukkig waren er geen on gelukken gebeurd. Hoe kom ik aan de overkant, dacht Jan. Want ik moet naar da dokter. Het moet, voor moeder. Je kunt beter omkeren. Jonge man. sprak de man met de rode PDat kan ik niet. antwoordde Jan. Ik moet de dokter halen. Mijn moeder is erg ziek. Als de stroom maar niet te sterk is, vervolgde hij in gedachten. Als Je beslist naar de overkant wilt, zul je moeten de man. Jan knikte. Dat wist hij Rijd ongeveer vijftig meter naar links, daar is de stroom het minst sterk, gaf da man da raad. Jan bedankte, groette en zette zijn pony aan. Bij 't water aarzelde de pony even, maar met zachte woordjes had Jan het dier gauw op zijn gemak ge steld en even later ploeterden zij door het water. Toen de pony geen grond meer onder zijn voeten voel de. zwom hij. Alles ging goed. Tot ze al bijna aan de overkant waren. Ze dreven toen nog al erg af en de pony raakte uit de koers. Jan wist, dat- hij door met de teugels te wer- De betoverde visgraat Biggetiesbal Naar de roman Van Charles, Dickens ken niets kon bereiken, maar Op eens herinnerde hij zich, dat hij gehoord had. dat Je in zo'r) geval met je hand naast het hoofd van het paard in het water moest plon zen, aan de tegenovergestelde kant, dan in de richting, die je moest gaan. Jan deed het en Witvoet ver anderde van richting. Het lukte. Even later stegen zij uit het water en klommen tegen de oever op. Het was nu nog maar kort rijden naar de dokter. Hij moest nu weer een rï',oen iedereen klaar was met eten ruimden zij af en wasten om. Daarna schoven zij de tafel in een hoek en begonnen te dansen, met hun koksmutsen op. Het jongste prinsje had de grootste pret en hij vergat helemaal, dat hij gevallen was. Toen het feest in volle gang was. kwam de koning binnen. Wat is hier aan de hand. Alicia, vroeg hij. We hebben eten gekookt en al les weer opgeruimd, vader, ant woordde Alicia. En wat nog meer? vroeg de koning. We proberen de goede stem ming er in te houden, glimlachte de prinses. eind stroomopwaarts langs de rivier. De dokter was gelukkig thuis. Jan kreeg een droge broek en even later reden zij samen dóór de donkere nacht. De dokter woonde dicht bij een andere brug en hoewel het een omweg was, besloten zij toch maar die te nemen. De dokter onderzocht moeder en zij zou de volgende mor gen naar het ziekenhuis gaan. Zij werd geopereerd en een paar dagen later mocht zij al weer naar huis. Vader was trots, dat zijn zoon het er zo goed had afgebracht. Op een avond kwam Jan voor hij naar bed ging met een vraag. Vader, ik zou graag Witvoet willen houden, juist ook om op hem naar school te gaan. Hij heeft zo dapper gezwommen die avond, en ik. ik zou het vreselijk vinden als hij weg moest. Vader glimlachte. Ik kan het heel goed begrijpen. Zullen we dan die schimmel maar niet kopen? Ik blijf Witvoet trouw, ant woordde Jan. En als de Jongans nog wel eens schamper keken naar zijn pony. den klopte hij het paardje op zijn hals en lachte maar eens. Want hij wist, wat hij aan zijn pony had. vroeg de koning zich af, waarom Alicia de betoverde vis graat niet gebruikt had, om het oog van het prinsje metéén beter te maken. Hij begreep het maar niet. 14 De koning zuchtte. Hij ging zit ten en steunde zijn hoofd in zijn handen. Hij keek zo terneergesla gen. dat de kinderen zachtjes de keuken uigingen. Alleen Alicia met het kleinste prinsje bleven. wat is er vader? vroeg Alicia. Ik ben zo verschrikkelijk arm, mijn kind, sprak de koning. Heeft u helemaal geen geld, vader? vroeg Alicia. Helemaal niets, zuchtte de ko- ning. Is er dan geen enkele manier om geld Jg! verdienen? vroeg Alicia. Ik heb alles geprobeerd. Ik heb mijn uiterste best gedaan, maar ik zie geen uitweg. Toen Alice dat hoorde, nam zij de visgraat uit haar zak. Vader, sprak zij ernstig, als iemand zijn uiterste best heeft ge daan en alles geprobeerd heeft, cn als dat niet genoeg is. dan is het tijd om de hulp van anderen in te roe pen. Vindt u ook niet? Ga dan voor het raam zitten, met je zusje. Nu neem je allebei een pollóod en een stukje papier bij de hand. Op dat papier staat een lijstje geschreven, bijvoorbeeld: kind. vrouw. man. kar. auto. hond. poee, vrachtauto, fiets. enz. Je schrijft dit onder elkaar Nu moet achter de namen Ingevuld worden hoeveel poezen, honden, kinderen er voorbij gekomen zijn. Je kunt 't beste turven. Ook kun Ie bijvoor beeld de voorbijgangers alleen uit een bepaalde richting nemen, maar dat moet je afspreken voor ie be gint. Klik goed uit, dan heb je kans. dat Je let« ziet, dat de ander niet EEN nieuw spel, maar eerst moet je het zelf maken. Teken eerst een cirkel, dan nog één zoals Je op de tekening ziet. Een paar pootjes, oren, ogen en snuit en je hebt een varkentje voor je het weet. Maak eerst een patroontje. Als je dat hebt, knip je 12 biggetjes na, liefst van stevig gekleurd papier. Nu plak Je telkens twee aan twee de oren en een stukje van de kopjes tegen elkaar, zodat je zes dubbele bigge tjes krijgt, die kunnen staan. Elk blggetjé krijgt een nummer. Zet de biggetjes neer en ga op enigb afstand staan. Nu is het de bedoe ling met een kleine bal te gooien en één of meer biggetjes te raken. Wie het hoogste aantal punten heeft, na een bepaald aantal keren gooien, wint. VTlER min één 1. vijf. Daar ge- loof Je natuurlijk niets van en Je vriendje aan wie JU het straks vertelt ook niet Hij zal willen, dat e het bewijst. Wel nu. doe dat! Neem een stukje papier met vier hoeken. Knip er een schuin af en er zijn nu inderdaad vijf hoeken ziet en zo krijg je dan misschien een punt meer en dan win je. Nog leuker wordt het als je af spreekt. dat je een voorwerp, dat door belden tegelijk ontdekt wordt, niet meetelt ENIGE tijd oeleden kreeg men in West-Duitsland zaad van de rode klaver voor de velden en ■veilanden, uit Oost-Duitsland. Nu moet men er zelf maar voor zorgen. In het. begin leek dit onmogelijk, want de bijen stre ken niet neer op de bloemen van de rode klaver. Deskundigen stelden een onderzoek in en zij ontdekten, dat de rode klaver in het Westduilse klimaat zo goed groeit, dal het honingbakje zo groot wordt, dat de bijen, de honing, die er in is. niet bereiken kunnen De bijen hadden dit al gauw ontdekt en daarom kwa men ze niet op de rode klaver bloemen. die dus ook niet vrucht werden De deskundigen vonden er Iets op. Naast wat bijenkorven, die aan de rand van een veld rode klaver stonden, plaatsten zij een pot met een heerlijke sui keroplossing. Rond de schaal legden zij een heleboel rode klaverbloemen. Terwijl de bi/en zich te goed deden aan het zoete goedje, geurde de lucht er om heen van de klaverbloemen. Toen de pot weggehaald werd, gingen zij op zoek. naar een zelfde lucht en zo streken tb neer in het klaverveld en hoe wel te geen honing vonden wat hun bezoek voldoende om de planten te bevruchten Het trucje heelt succes gehad maar m4tn weet niet. mat er tal gebeuren alt de bijen merken, dat tb heet- genomen worden. 0 ZATERDAG 7 FEBRUARI 1983 MORGEN zal Nederland zijn doden van de watersnoodramp-1953 herdenken. Deze Zondag zal zijn als het besluit van een week, die met verschrikking voor enkele honderd duizenden was begonnen, die voortging met steeds somberder en van groter rampspoed vervulde maren, en die eindigde in diepe verslagenheid voor mlUloenen. Wij hebben een watersnood beleefd, heviger en kwaad aardiger dan ons koninkrijk zich sinds zijn ontstaan kan herinneren. Tot dusver weten wij zeker, dat meer dan dertienhonderd men sen, die zich een week geleden nauwelijks vpn enig ernstig gevaar bewust waren, de dood door het water hebben gevonden. Van de ellende der andere bedreigden, van de ontreddering in de noodgebieden gedurende de eerste dagen, kan niemand zich een beeld vormen, die het niet met eigen ogen heeft gezien. Wat foto, film of televisie brachten, was slechts een zwakke afspie geling van de afschuwelijke feiten. Morgen gaat Nederland herdenken. Wij hebben weer een fel bewogen etuk historie meegemaakt en ondervonden, dat het een zeer triest voorrecht kan zijn. Deze week was zo schokkend en zo aangrijpend, dat wij met klem tot bezinning en inkeer tot ons zelf worden gemaand. Slechts in de eerste vijf oorlogsdagen van 1940 kan men iets vinden, dat daarmee voor ons is gelijk te stellen, voor zover het de beroering en de ontsteltenis betreft. Daarom zullen morgen de klokken van Nederland een droevig lied uitgalmen. Er zal geen film worden vertoond en deze Zon dag zal ook de sport buiten spel blijven. Er zullen op vele plaatsen doden worden her dacht. Wanneer in enkele uren meer dan duizend mensen uit het leven worden weg gerukt. bij een volk, dat anders gemiddeld ruim honderd sterfgevallen per dag telt, is het evenwicht te zeer verbroken om zo maar verder te gaan. Aanleiding tot woorden buiten het gewone pad der herdenkingsredevoeringen is er ge noeg. De hulpeloosheid van de mens tegen een werkelijk ernstige bui van zee en stor men is zo duidelijk getoond. Het is ons zo ruw en hard duidelijk gemaakt dat wij er nog lang niet zijn met onze dijken en die mooie maquettes in de waterloopkundige laboratoria. Morgen gaat Nederland herdenken. Dat is goed, ook om aldus een waardig al gemeen afscheid van de doden te bereiken. De eerste begrafenissen zijn reèds geschied, eenvoudig en betrekkelijk in stilte. In de rampgebieden heeft men weinig tijd. Er is haastwerk bij de dijken en men hanteert de spade bedrijviger bij het vullen van zand zakken. dan bij het delven van graven. Er is op die manier nauwelijks kans op een na tionale manifestatie om onze grootste na tionale ramp in vredestijd dadelijk een pas sende afsluiting te geven. Het wordt morgen de eerste dag, dat wij ons de tijd gunnen rondom de kansels en de luidsprekers en kele ogenblikken één te zijn, na een zo be wogen week, en om gezamenlijk in de geest een wijle te toeven bij de vele geopende groe ven van deze dagen. Blina vanzelf zullen ook herinneringen worden opgeroepen aan de schier legenda rische rampen van vroeger tijden. De St Elisabethsvloed op 18 November 1421 is wel de grootste geweest, met meer dan honderd duizend slachtoffers Maar toen wist men noch van ducks en helicopters, noch van radio en telex. Men staat ook nu weer ver baasd over de merkwaardige samenloop van omstandigheden. Een kleinigheid: de jongste grote ramp begon op de verjaardag van ptinies Beatrix. En het meisje, dat bij de Kinderdijk meer dan vijfhonderd jaaV gele den in een wieg met een kat kwam aandrij ven, heette volgens het verhaalBeatrix! Onze historie vermeldt ook de St Felix- vloed, op 5 November 1530, die bijna heel Zeeland overstroomde. Het wapen van Zee land draagt niet voor niets als kenépreuk: ik worstel en ontkom. Morgen gaat Nederland herdenken. Maar tevens ziet het er naar uit. dat het keerpunt in de ellende van velen is bereikt. De angstige spanning in bijna alle bedreig de gebieden is geluwd. Het water loopt te rug. De toestand bij de meeste geschonden dijken kan met meer gerustheid onder de ogen worden gezien. Naast de bezinning des geestes schrijdt de nuchtere kennis van schadecijfers, die met de dag toeneemt. De geëvacueerden denken al meer aan huis en hof. En aan hun huisraadMet veront waardiging neemt men er kennis van, dat de plunderaars meer dan iets anders veel mensen in de noodgebieden hebben weer houden om heen te gaén. Het is een ver standige maatregel, dat men om het bin nendringen van ongewenste elementen te voorkomen, de getroffen streken deze Zon dag bijna hermetisch gaat afsluiten. Er zijn gelukkig in deze week nog altijd veel meer positieve dingen te signaleren. Binnen nauwelijks zes dagen zijn millioenen en millioenen als bij toverslag uit de beur zen van ons volk voor de dag gekomen. Op grootse wijze is ons van alle kanten hulp door bevriende naties gebracht. Het wordt met de dag, neen, met het uur duidelijker, dat naar de mens gesproken Nederland deze slag te boven zal komen en dat de getroffen gebieden op redelijke wijze weer op ae been zullen worden geholpen. Niets zal worden prijsgegeven, is gezegd. En wij hebben ook de overtuiging gekregen, dat van de over levenden niemand aan zijn lot zal worden overgelaten. De fase van de ramp en van de red ding is afgesloten, alweer naar menselijke berekening. Dit voorbehoud durft thans nie mand te vergeten. De fase van herstel en GOUDSCHE COURANT DERDE BLAD - PAGINA 3 (Van onze speciale verslaggever) Mlddelhamis roept Vlaardingen. Klaaswaal roept Vlaardingen, Oud dorp heeft een bericht voor Vlaardingen en geeft dat door via Middel- hamis. Hier heeft men dringend zandzakken nodig, daar is er tekort aan brood en suiker. Op de Zuidhollandse en Zeeuwse stromen varen 34 boten van de Rijkspolitie zorgvuldig per radio gedirigeerd, helpend waar maar te helpen is, alles vervoerend wat maar nodig is. Kerels, die in dagen geen hap warm eten hebben gezien, ontstoken oogleden hebben door gebrek aan slaap, na dagen even thuiskomen in Vlaardingen, een paar uur slapen, wat eten en weer uitvaren. Dat gaat al zo van Zondag af. En op de eilanden staan de politie-radiowagens. Die vragen ook alles aan Vlaardingen, de centraalpost van de Rijkspolitie te water, die alles weer snel doorgeeft waar het wezen moetde C.D.K., de commissaris van de Koningin (Provinciale Griffie). Daar wordt ook dag en nacht ge zwoegd aan de radio-sets om de verbindingen met het noodgebied te onderhouden. Het is niet te becijferen hoeveel mensenlevens hierdoor zijn gered, hoeveel zwakke dijken door snejle hulp konden worden be houden. Er zijn nog meer zendertjes van amateurs in de lucht. Die doen ook voortreffelijk werk. DE atroom van doodsnoodkreten begint langzaam weg te ebben. Zij hebben een meer zakelijk karakter gekregen. ZIJ gaan meer spreken over goederen en materialen, welke nodig zijn voor herstel van dijken. Toch komen zij nog wel door, de verzoeken om aanvoer van eten en drinken of voor het vervangen van mensen, die aan de dijken werken en uitgeput zijn. Zend ons aflossers. Zend one zandzakken, aggregaten, olie ben zine. We hebben medicijnen nodig, een dok ter. dekens. Er wordt achter de schermen, in die cen traalpost te Vlaardingen. gesjouwd, dag en nacht door. Een lawine van berichten en noodkreten is er in de achter ons liggende dagen verwerkt. Om de acht uur moeten die telefonisten worden afgelost. Dan zijn ze suf, kunnen ze niet meer goed luisteren, niet meer goed antwoord geven. Aflossen, wat eten, wat slapen en dan weer aan de mi crofoon. Middelharnls roept Roosendaal, maar dat antwoordt niet en direct is Vlaardingen er als de kippen bij. Want Middelharnls heeft een zeer dringend bericht, dat direct moet worden doorgezonden aan de C.D.K. Middelharnls, hier Is Vlaardingen. Geef mU da. bericht maar door als Roosendaal niet antwoordt. En dan zegt die stem daar op het 10 zwaar geslagen Flakkee, dat Stad aan 't Ha ringvliet voor deee morgen nog seer drin gend vraagt 300 paar laaraen, 15 paar lies- laarzen. Is het de bedoeling, dat se „gedropt" worden, vraagt Vlaardingen voor alle ze kerheid en Middelharnls zegt, dat dat jolst de bedoeling Is. Ze geven van Flakkee nog een paar be richten door. Oude Tonge sit om suiker verlegen, heeft moeite met het Identificeren van slachtoffers. Kleding hebben se daar niet meer nodig. Geen minuut later weet men in Den Haag op de Provinciale Griffie wat men op Flakkee nodig heeft en niet veel later is een vliegtuig al onderweg van Valkenburg of Ghze Rijen om te droppen waarom werd gevraagd. De radioverbindingen werken prachtig, worden nog steeds uitgebreid. De meeste telefonische verbindingen vielen in de loop van Zondag uit. Het water had de kabels bereikt en veroorzaakte sluiting. Afgelopen. Maar de radio begon toen op toeren te komen. HET was in de vroege Zondagmorgen na de rampnacht, dat van vissersschepen in Stellendam en Ouddorp via Schevenlngen Radio bekend werd dat een ramp Goeree- Overflakkee had getroffen. En terwijl sche pen naar de plaatsen van de overstromin gen op weg gingen, voelde men wel dat van de radio-telefoon alles zou afhangen of men de verbindingen, zo uiterst belangrijk onder deze omstandigheden, zou kunnen herstel len. Zij werden hersteld. De achttien boten van de Rijkspolitie te water in het district Zuid-Holland en Ztfe- land zwermden uit voor zover zij «1 niet ln het rampengebied op patrouille waren. Vijf radiowagens van de Amsterdamse poli tie werden naar de eilanden gezonden om de verbindingen op te nemen. Zes radiowa gens van de Polltleverbindingsdlenst uit Utrecht gingen ook op weg. Bilthoven zond zijn radiowagen. Uit Wassenaar gingen er twee op reis. Zondag reeds kwamen de eilanden „in de lucht" en kondefl zij de eerste noodkreten wederopbouw tekent zich reeds af. Nog zwermen honderden, ja duizenden met schoppen bij de dijken. Nog zijn honderden ambtenaren en politiemannen rusteloos in de weer om te regelen en toe te zien. Maar het volk wil de hand weer aan de ploeg slaan, zo gauw mogelijk. Morgen, Zondag, gaat Nederland herden ken En Maandag zullen wij beginnen met te proberen weer gewoon te doen! KIJKER. Een militaire hulpcolonne op St. Philips- land rijdt door het overstroomde eiland voor de evacuatie van mens en dier en voor het aanvoeren van voedsel vqor dat gedeelte van het eilan^, dat niet wordt geëvacueerd. Luchtopname Anefo-K.L.M. naar Droog Nederland boven de grote ri vieren laten klinken. Den Haag kreeg meer houvast en overzicht, kon hulp gaan zen den waar nodig was. Dat was wel overal, maar de hulpverlening kon efficiënter zijn. En hoevelen hun leven misschien hebben te danken aan deze verbindingen zal wel nooit zijn na te gaan. Zo hebben Strijen, Klaaswaal, Putters- hoek, Heenvliet, Abbenbroek. Ouddorp. Goeree, Middelharnis en van vandaag af ook Den Briel en Rockanje hun eigen radio zender en ontvanger. Zij kunnen Vlaardin gen roepen en vragen wat zij nodig heb ben. En met achttien Rijkspolitieboten wer ken nu ook mee zestien boten uit het Noor delijke district, die direct naar het rampen- gebied werden gezonden. Zij hebben gered. Zij vervoeren evacués als dat nodig is, waarschuwen hele delen van de helpende vissersvloot dat hun werk weer op een an dere plaats wordt gevraagd. De boot R.P. 2 heeft Zondag vroeg de eerste noodkreten van 's Gravendeel overgebracht. Een radio-amateur in Haamstede, die prachtig werk heeft geleverd, zakte Woens dag van oververmoeidheid in elkaar. En men had hem zo broodnodig. Hulpkreet naar Vlaardingen. Men vond een vervanger, Op weg naar het noodgebied Is gisteren een Dakota transporttoestel van de Neder landse luchtmacht op Valkenburg in de start verongelukt. Het vliegtuig kon niet snel genoeg hoogte krijgen en de bestuurder was gedwongen de machine een buiklanding te laten maken op het vliegveld. Het toestel is daarbij beschadigd. Persoonlijke ongeluk ken hebben zich niet voorgedaan. Koninpin Juliana bracht Donderdagmiddag een bezoek aan de Utrechtse veilinghallen, waar het provinciale evacuatiebureau is gevestigd. Zjj hield lange gesprekken met de evacuó's in dit doorgangscentrum. Mtynwerkersbond Saarland verboden. De re gering van Saarland heeft de ontbinding bevo len van de mijnwerkerabond, die een onwet tige politieke bedrijvigheid aan de dag zou leggen. Vele leiders en leden aldus de rege ring. zijn lid van de communistische partij, die de bond als mantelorganisatie wil gebrui ken. Brits schip vermist. Sedert Zaterdag 31. wordt het Britse vrachtschip Yewvalley (8i3 ton) vermist. Het schip heeft een bemtnning van elf koppen en was met een lading cement op weg van Graveaend in Kent naar Bodnes» in Schotland. Communisten ln Beieren gearresteerd, jn de Beierse stad Penzberg zijn twintig communis ten gearresteerd tijdens een opleidingscursus over revolutlonnalre strljdmethoden, zo deelt het Beierse ministerie van binnenlandse zaken mede. Zij worden beschuldigd van voorberel. ding van verraad. Redacteur A.D.N. uitgeweken. Volgens Westberlijnse functionarissen is Herbert Stier hoofd van de Afdeling Leipzig van het officiële Ooatdultae persbureau. A.D.N. naar het Wes ten uitgeweken. HU heeft asyt verzocht. Adenauer naar Washington. Do Amerikaan se regering heeft de Westdultse bondskanse lier. dr Adenauer, voor een bezoek aan Washington ln het voorjaar uitgenodigd, aldus heeft John Foster Dulle». de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken bU zijn -er- trek uit West-Dultsland naar Nederland, verklaard. Adenauer heeft de uitnodiging aan vaard. -- Scheepsramp. De kapitein van hot Japan- scpassaglerssohlp Sjinsl Maroe heeft gezegd, dat volgens hem «1 passagiers en zes schepe lingen zijn verdronken, toen zijn schip Woensda gten Noorden vna Okinawa omsloeg De kapitein en een meisje van 18 Jaar. die naar land zwommen, zijn voorzover tot nog toe bekend, de enige overlevenden. De Franse communistische partU heeft, vol gens een lid van het politieke bureau, in de afgelopen drie Jaar meer dan U'h van naar leden ln het gebied van Parijs verloren. „Vele van de moeilijkheden" waren te wijten aan „het ontbindende werk" van de dlaaldenten Marty en Tlllon Stierengevechten In Japan7 De Wereldfede ratie voor Beacherming van Dieren heeft de Vereniging voor Dierenbescherming ln Japan gewaarschuwd, dat haar de mededeling heeft bereikt, dat een Spanjaard met vijf stieren op weg is naar Japan om aldaar stierengevechten te orgenlaeren. De wereldfederatie heeft de Japanae vereniging verzocht stappen te on dernemen, waardoor dit schouwspel verboden zal worden. Ook Amerika zal de Japanse le gering verzoeken hier een stokje voor te ste- Dat het Nationaal Rampenfonds al een bedrag van acht cijfers heeft geteld is niet verwonderlijk, als men verneemt, hoe over al in den lande zonder wikken of weged werkelijke offers zijn gebracht. En dit is. zoals Prins Bernhard bot in zijn radioetoc-» spraak zei, tot stand gekomen door 't goed- geleide spontane initiatief, zodat van het vaststellen van een nationale inzameiings- dag kon worden afgezien. Tot directeur van het Rampenfonds is thans benoemd it.-ge- neraal b.d. P. Alons. voormalig adjudant- generaal van het K.N.I.L. In verscheidene Friese gemeenten kwam men tot zeer hoge coliectegemiddelden per gezin, tot zelfs meer dan 130 in Tzum (ge meente Franekeradeel). In totaal is in deze provincie al meer dan 1 millioen bijeen gebracht. Maar ook ln de arme gebieden is geofferd. De ongeveer 1100 arbeidersgezin nen in Jubbega. Schurega en Hoornster- zwaag in Friesland schonken samen 11.000. Om nog enkele bedragen te noemen: het provinciale bestuur van Gelderland heeft 250000 beloofd, in Den Haag en Loosduinen Is gisteren 437.000 opgehaald. Provinciale Staten van Limburg hebben f 50 000 gevoteerd, de gemeenteraad van Helmond stelde 100.000 ter beschikking van het Rampenfonds. Dc bakkersgezellen in geheel Nederland hebben besloten. lO'/t van hun loon af te staan. De opbrengst zal door de werkgevers worden verdubbeld. Het vacantiefonds voor de landbouw heeft f 100.000 geschonken, de Horeca 10.000. Het Deventer politiecorpa gaat morgen xelfgebakken oliebollen ver kopen. De agenten worden bij het bakken geholpen door leerlingen van huishoudscho len. Het materiaal levert de burgerij. Ook zij die zelf veel ontberen laten zich niet onbetuigd. De Bond van Nederlandse Militaire Oorlogsslachtoffers heeft 1000 geschonken, de oemanning van de vergane Klipfontein heeft, hoewel leder aan boord alles heeft verloren, tijdens de thuisvaart op de Zuiderkruis 550 bijeengebracht en de Bond. van Ouden van Dagen te Sneek heeft aan het Rampenfonds het geld afge staan. dat bijeengespaard was voor een feestavond op 7 Februari. Onder de talloze geschenken, die dagelbks door het buitenland worden aangeboden beoindt zich ook deze ambulance-wagen van een Duitse autofabrtek, die minister president dr Drees in ontvangst nam. een jonge man uit Purmerend. De Rijkspo litie bracht hem naar Haamstede. Haanj- stede heeft weer verbinding met de bui tenwereld. Een Purmerender zorgt ervoor Zend ons p*N zo stromen dag en nacht die verzoeken om hulp en assistentie de kamer van het bureau van de Rijkspolitie te Vlaardin gen binnen. Ze hebben een extra telefoon lijn gekregen voor uitgaande gesprekken. Zo kunnen ze Den Haag beter bereikeq. Toen ze Zondag zelf door vollopen van de kelders sluiting in de telefoonkabels kre gen hebben ze met hun telex de berichten doorgegeven naar de politie in Den Haag. die deze weer per telefoon of ordonnans doorgaf aan de Provinciale Griffie en het Rode Kruis. Zend laarzen, zend zandzakken. Vlaar dingen ik heb een dringend bericht voor u Vlaardingen luistert direct, noteert, veegt met een korte grauw een radiopost weg, die er tussen komt. Stuur ons zandzakken, stuur drinkwa ter. En even later het bericht dat een klein dorpje op Schouwen is verlaten. Men heeft eerst de drie doden voorlopig begraven. Het zijn die en die en die. Ze liggen op een plaats ten Noordwesten van de Hervormde kerk. Zandzakken, rijshout, laarzen, levens middelenen begraven doden. Dat alles spoelt uit de Vlaardlngse luidspreker en gaat door naar Den Haag. En de visaereconvoolen, die ter redding kwamen opdagen hebben een Rijkspolitie man als loods aan boord, omdAkZij het vaarwater hier in het Zuiden nwPkennen Twee boten gaan al dio posten langs om accu's en onderdelen te brengen. Want die radiostemmen raken uitgeput. En juist nu mogen zij niet verzwakken. De Indonesiërs Go en Soenito zullen Za terdagmorgen per vliegtuig naar Indonesië vertrekken. Beiden werden 24 November j.l. wegens ongewenste politieke activiteiten in arrest gesteld. De heer en mevrouw Soenito hebben een groot gedeelte van hun Inboedel ter beschikking gesteld van het Nationaal Rampenfonds. Het achrljversbal, dat de officiële ope ningsavond van de Boekenweek op 27 Fe bruari a.s. in de Amsterdamse Stadsschouw burg zou besluiten, zal in verband met de ramp, die ons land heeft getroffen, dit jaar niet worden gegeven. Het eerste gedeelte, de officiële opening van de Boekenweek en de opvoering van de vier bekroonde een- acter3 zal normaal doorgang wfnden. De door deze versobering vrijgekomen Selden zullen worden overgemaakt aan het Tationaal Rampeflfonds. Het verdrag voor Oostenrijk. De Sowjet- Russlsche ambassadeur in Engeland. Gromyko, heeft medegedeeld, dat hij de vandaag te hou den vergadering der plaatsvervangers van de ministers van buitenlandse zaken, der Grote Vier. die belast zij me» onderhandelingen over een staatsverdrag voor Oostenrijk, zal bijwonen. Stampvolle treinen met évacué's uit de noodgebieden trekken voortdurend naar het Noorden. In deze coupé zit mevrouw A. Lobbezoo met haar twee kinderen, die hals over kop uit Krabbendijke moesten vluchten en nu op weg zijn naar Dordrecht. Het jongetje op de voorgrond is Henny Joosten uit Hansweert, die met zbn vader evacueerde. Stijf klemt hij zijn poesje, dat hij niet wilde achterlaten, in zijn armen. Hei fregat Boeroe in Nederland aangekomen Verwelkomd door de marinierskapel, on der leiding van de kapitein der mariniers Gijsbert Nieuwland, autoriteiten en tal van familieleden van de 80 opvarenden, is van morgen in de haven van Den Helder aan gekomen Hr Ms freget Boeroe. thuisvarende van Nieuw Guinea, onder commando van luitenant ter zee le klasse P. Six Dijkstra. Het was de eerste maal. dat dit oorspronke lijk Australische fregat een Nederlandse haven aandeed. Na de overname werd het onder Nederlandse vlag in dienst gesteld in de wateren van Nieuw Guinea voor pa trouillediensten. vlagvertoon en Informatief werk ten dienste van de regering. De be manning verbleef daar ongeveer anderhalf jaar. Het schip vertrok 23 November van Nieuw Guinea via Singapore. Colombo, Aden. Port Said. Malta en Gibraltar. In de Golf van Biscaye nam de bemanning kennis van de ramp, die Nederland had getroffen. Spontaan werden 605 gulden ingezameld voor de getroffen landgenoten. Zelf heeft het schip geen moeilijkheden van de storm ondervonden. g Onmiddellijk na het afmeren taterden de familieleden aan boord toegelaten. Er volg de een hartelijk weerzien nq anderhalf jaar tropendienst. Mr Roolvink lid van de Tweede Kamer De voorzitter van het centraal stembureau heeft in de vacature, ontstaan door het ont- slag nemen van mejuffrouw dr A. de Waal, die benoemd is tot staatssecretaresse van Onderwijs, tot lid van de Tweede Kamer benoemd verklaard mc E. G. A. Roolvink te Almelo. De heer Roolvink heeft reeds eerder voor de K.V.P. zitting gehad ln dit college.

Kranten Streekarchief Midden-Holland

Goudsche Courant | 1953 | | pagina 4