Goudsche Courant, donderdag 28 mei 1936

HOLLANDSCH lANDSCHAP l n Hollandsche molen z g bovenkruier een bee d dat meer en meer uit het landschap verdwünt fen komen de plant ten goede Beide soorten van het blaasjeskruid het kleine en het groote met de opvallende boven het water uitstekende gele bloemen komen in de Gouderaksche boezems voor Ook bij de iieeuwyksche en Nieuwkoopsche piassen is de groote soort aan te treffen Volledigheidshalve willen we tenslotte hei voel minder l ekende vetblad nog noemen met z n vleezige kleverige bladeren De randen van de bladeren krullen zich om het gevangen insect dat behalve het cITitine pantser geheel verteerd wordt t Loont ongetwijfeld de moeite enkele van deze merkwaardige planten te zoeken om ze thuis te voeren met stukjes eiwit en daphnia s B SWANENBUKG Boekbespreking J Verheul Dzn Merkwaardige oude inryhekken alsmede poort en hoofd ingangen uit de XVÜde XVlUde en XlXde eeuw in en om Rotterdam Rotterdam Stemerding Co zonder jaartal 147 p8 44 repr naar aquarellen van da schryver Prys geU ƒ 3 75 Het levenswerk van den bekenden Uotterdamschen architect J Verheul Dzn bestaat uit twee deelen die evenwel weer onafscheidelijk met elkaar vertjonden zyn Eenerzijds bestaat het uit den groot aantal fraaie bouwwerken anderzyds bestaat het m een serie b eken over landeHji B bouwkunst zooaio wy verder in ons laiid niet kennen Na zijn eerste werk Oude hoerenhof steden in ZuidHolland verscheen een groote serie l oeken over oude bouwwerken hoerenhofsteden en buitenhuizen en verdwynend landelijk schoon om Rotterdam Naast een belangwekkende text bevatten deze boeken een schat van reproducties van aquarellen van den schrijver De heer Verheul heeft op zijn tallooze zwerftochten door het HoUandsche land zijn indrukken vastgelegd in een unieke serie waterverf schilderingen Een groot aantal boerderijen eh buitenplaatsen die jnmi idels voor een deel aan den tijd ten offer zijn gevallen zyn door het bekwame penseel van den Rotterdamschen architect in afbeelding voor het nageslacht bewaard gebleven De verdienste hiervan kan men in dezen tyd met zyn armoede aan werkelyke cultuur niet hoog genoeg aanslaan Het werk van den heer Verheul draagt het i teinpel van een levensbeschouwing die er een is van de waardigste en edelste vertegenwoordigers van onse cultuur Het nieuwe boek dat wij ter aankondiging ontvingen bevat een 44 tal afoeeldmgen van oude decoratieve inrijhekkeii poortgebouwtjés en poortjes alsmede van monumentale ingangen van t eni ire en particuliere gebouwen in deze provincie Twee afbeeldingen hebben betrekking op Gouda n i die van de hoofdingang van het Weeshuis en het poortje van het hofje van Adriaan Jongkind aan de Zeugestraat By alle platen is een uitvoerige beschrijving gevoegd Elk boek van Verheul doet verlangen naar een volgende uitgave Het is te hopen dat het den schryven gegeven moge zUn dit werk geheel te voltooien en dat ook zyn tallooze aquarellen die tot nu toe niet werden gereproduceerd eens in een nieuwe sene boeken in ruimen kring verJpreiding zullen vinden A S heid van dorp weiland rivier plas dmn of bosch kortom htft Zuid Hollandsch land scJiap bedreigd werd door slooping dempen afgraven reclameborden verkeerde i ebouwing en wat al niet meer Wie meer van het Instituut Stad en Landschap van Zuid Holland wil weten krijgt na aanvrage aan Boompjes 76 Rotterdam kosteloos en zonder verplichting een jaarverslag over 1935 toegezonden Het komt ook voor dat het Instituut niet kan Jielpen Dat doet zich voor als een bepaald stuk landschap onder de hamer komt en een bestemming dreigt te krijgen die het voor natuurvrienden verloren zou doen zaan In dat geval moet er een vereeniging zijn die tot aankoop kan overgaan Zooals bekend bestaat de Vereeniging tot Behoud van Natuurmonumenten in Nederland gevestigd te Amsterdam Aan deze vereeniging die reeds 10 000 ha land heeft weten te bewaren is het echter zeer welkom indien provinciale vereenigingen haar taak voor terreinen van plaatselijk belang overnemen Met krachtige medewerking van de Vereeniging tot Behoud van Natuurmonumenten en van het Instituut Stad en Landschap van ZuidHoland is toen in 1934 de Stichting Het Zuid Hollandsch Landschap m het leven geroepen Zoowel van deze Stichting als van het Instituut is Zyne Excellentie Jhr Mr Dr H A van Kamebeek de Eerevoor zitter Voorzitter is Mr K P van der Mandele en secretaris penningmeester ie ondergeteekende De Stichting heeft onlangs een perceel z g n schraalland aangekocht over de beteekenis waarvan Dr A Scheygrond itader zal schrijven De Stichting Het Zuid Hollandsch Landschap zal in de naaste toekomst waakzaam moeten zijn en heeft veler steun zeer noodig Inlichtingen worden gaarne door het secretariaat Leuvehaven 2fifa Rotterdam verschaft alwaar men zich ook als begunstiger voor elke gewenschte contributie kan opgeven Ook giften zyn eer welkom Alle lezers worden tot daattwerkelijken steun opgewekt Mr J W W VAN DER HOEVEN Het wijde Polderland Wie de altijd wisselende schoonheid van dit land kent dit wijde vlakke land dat onafzienbaar naar de verschieten open ligt onder een onmetelijken hemel het land waarover de onrustige wind waait een vlucht van wolken voor zich uit dryvend ruischend als een regenval in de bladeren van de hooge populieren en in de rietbosschen langs de plassen en breede watertochten het land waarop de zon haar schaakspel speelt met de voortglydende diepe schaduwen der wolken het land waarover de breede striemende regenvlagen trekken die onheilspellend groeiden aan den horizont wie dit Holland k nt zijn vrije ruimten en zyn verten hij heeft het lief als de groote Meesters die het Hollandsohe land hebben gekend en geschilderd in zijn grootheid die het wentelen en opschuiven van zwaar opdoemende v olkenbanken hebben gezien die de dreigende wolkenstoeten als een machtige vloot uiteen zagen zeilen die den glorieuzen lichtval der zon hebben uitgebeeld na zulk een strijd in de luchten Zij de Meesters die n hun kunst herschiepen die klare HoUandsche atmosfeer die de grootste schoon eid ia van dit lage vlakke land Het is niet moeilijk ieta te vertellen van dit mooie Holland In de breede vlakten loopen de tochtalooten en de statige watervaarten de weteringen en de vlieten daar liggen de riet omzoomde boezems Zoo zien wy ze vanaf de slingerende dyken Hier en ginds aan het water staan de molens De wipmolen en de breede sterke rompen van de ruige rietgedekte bovenkruiers die oude goedmoedige geweldige reuzen Soms een heele groep van molens tezamen of hand in hand in lange keten de zware watervrachten aan elkaar toeatuwend in getrapte bemaling Ja vanaf den hoogen dyk waarop de boeren met hun brikken ryden om de kaas naar Groot Ammers of Tergouw te brengen ib t een feestelijk gezicht zoo n molenzwerm Massaal in glanzend bruin en grijzen pels gehuld rusten zy op lage witgekalkte fondament omhoog de juige kap die torst het zwaar aaneengfklonken wiekenste en van terzyde ver haar buiten toe de zwartgeteerde balken van de staart de spruiten en de lange schoreri die in n luchtig hoogen rtriehpek naar elkander loopend laag aan den grond tpzamen komen waar in t windas vitii het kruiwiel xe vasl verankerd zijn Vonraan de knp daar ia van zwierig houtsnijwerk de n olenbaard waarop t wapen de naam en het jaartal in schrille verven botergeel of chocolade bruin en rood zoo scherp als menie naar achteren de lange vang waaraan het vangtouw zwiert dat als een teugel breidelt te onbesuiade wi ekenvaart Zoo zien wij ze aan den Elshout in de oude Alblaaserwaard Een feest van molena Onder aan den zwaren zuideiyken l kdyk zwaaien zij wel twintig tegeiyk boven t golvend rtetwoud hun reuzenarmen in den hemel En ook langs de hooge Hotte staan er vele die het water der lage Schielanasche polders uitslaan naar dit meest typische HoUandsche water met zU wijd verbreed in gen de Bleisw ksche Meren Naa st de stoere solide bovenkruiers zyn het ie fyne wipmolens die in de oude polders van het bovenland den grondwaterstand op peil houden Die oude poldera landschappen door veel smalle slooten doorsneden met speelsch zioh voortslingerende stroompjes als de mooie en lommerrijke Vlist in de Krimpenerwaarfl De nieuwe polders de droogmakerijen zijn strenger Zij hebben een nog geometrischer grondplan Aan de buitenzijde ligt de ringvaart daarbinnen aan den dijk staat de molen of het gemaal waarvoor de boesem ligt achter den molen loopt de molenvliet en daarachter liggen de tochten als een rechtmatig net over den polder gespreid Van den dijk af beschreven wij het wijd verschiet over de polders een treeden blik over het uitgestrekte land Heel ver weg over de weiden en het hooiland zien wij het silhouet der oude HoUandsche steden met hun zware torens wy zien de welvarende hofdsteden in de diepte liggen naast den boügerd omgeven door populieren en wilgen wy zien de welige grienden die in t voorjaar heerlijk bloeien en aoma zien uij een klein donker bosch temidden van het groene land een eenzame eendenkooi vogelparadijsje slechts door weinigen bezocil Wy zien het gezonde vee grazen in de vtiden ontelbare bonte vlekjes over het tapijt van groen en geel Wij speuren onze vrienden van alledag de schuwe grijs blauwe reigers met hun langen hals on hun hooRe stelten visschend aan de slooten de blauwzwarte en de sneeuwwitte sterntjes wier wankei nest op dorre biezen in de boezems drijft den vroolyken torenvalk de schorre kraaien en de rumoerige roeken de vreedzariie blauwgrijze duiven den grooten wilden schollevaar dien zwarten pelikaan tiie voortijlt aan den hemel naar zijn wonderlijkr broi dplaats bij Krimpen aan de LeH en eindelijk zien wy hooj boven de landen door den wind gedragen den zeldzamen witten ooievaar die daarboven uren en uren verblyft tot hy keeren wil naar zijn veilig nest op het hooge dak vaq een oyd nuis ui i en kleine HoUandsche stfid Overgenomen uit Wy trekken door Zuid Holland door Willem Hotfmw en Dr A Sc ieygrond niet veel terecht komen De kooiker is dan ook altijd In zijn welbegrepen eigenbelang een groot vogelbesche mer en gewoonlijk een echte vogelvriend hoe zonderling dit ook velen in de ooren moge klinken De kooi zelf is evenwel niet de voornaamste reden geweest waarom tot aankoop van dit terrein werd besloten De eigenlijke aanleiding was de groote wetenschappelijke waarde van het voor en achter de kool gelegen schraalland In vorige jEiren heb ik al eens het een en ander verteld van ons botanisch onderzoek van de Krimpenerwaard en daarbij ook melding gemaakt van het z g schraalland Dit is hei meest oorspronkelijke hooUandtype dat wij In de waard kennen Waarschijnlijk Is het vele eeuwen oud Tot voor het midden van de vorige eeuw bedekte het ongeveer het geheele uitgestrekte veengebied om Berkenwoude Het was de eerste halfcultu reeie plantengroei die na de ontbosschlng van de w ard ontstond en Opt op den huidlgen dag heett het type ziek gehandhaafd De vele duizenden ha zijn evenwel teruggeloopen tot enkel Alentallen en was de crisis niet uitgebroken dan was de kans groot dat net geheew schraailand reeds uit de waard zou zijn verdwenen In lUiW was nog ongeveer o ha aanwezig thans nog geen vierde daarvan De sterke teruggang van het schraalland mp t worden toegeschreven aan de in de tweede neift van de vorige eeuw snel toenemende varkensmesterlj Hierdoor kregen de boeren de beschikking over groote hoeveelheden mest die met kunstmest waarvan het gebruik ook ingang begon te vinden over de schrale tanden werden uitgestrooid en deze In weinige Jaren in welig hooiland veranderden Van dit schraalland is door Dr D M de Vries te Groningen in zijn belangrijk proefschrift een uitvoerige sociologische beschrijvlhg gegeven Wetenschappelljfc Is deze plantengroei van het grootste belang en daar een vegetatie van een dergelijke homogeniteit In West Europa hoogst zeldzaam is behoorde reserveertng van een dergelijk terrein als natuurmonument reeda jaren tot onze lief HOLLANDSCH LANDSCHAP MET WIPMOLEN Doel en streven van het Instituut Stad en Landschap van ZuidHolland en de Stichting Het Zuid Hollandsch Landschap Foto J van Hoey Smith Het nwawe natuurmonument Het schraalland en de eendenkooi m Ien polder Wellepoort te Berkemvoude Oppervlakte U 05 60 ka In de Meimaand vertoont het ZuidHol landach landschap zich in onvolprezen pracht De natuur geeft overvloedig en duizenden gemeten er van met volle teugen Welk een ontzagr Ujike waarde heeft dit in deze tijden van tegenspoed Zoo uitbundig schenkt de natuur dat men licht zou vergeten dat er ook aan haar rijkdom een grens is en dat het zoover kan komen dat zy niet meer kan geven Juist nu alles bloeit en groeit moeten wij ons bezinnen op datgene wat ons dierbaar is in het Zuid Hollandsche landschap en wat het bedreigt Want dat er gevaren zijn die het bedreigen weet een ieder Ik geloof niet dat iemand opzettelijk lundschapssohoon zal vernietigen Maar het è t eurt uit onnadenkendheid en gebrek aan gevoel voor de verantwoordelijkheid dat wij datgene wat wij tot vreugde en geluk van ons leven hebben gekregen niet mogen verminken en dat komende geslachten er evenveel recht op hebben als wijzelf Daarom moet worden verhinderd dat een prachtig plassengebied wordt drooggelegd dat plassen met stadsvuil worden volgeplempt dat wegen en dijken met een vrg uitzicht op weiland boerderijen en boomgaarden zonder noodzaak worden volgebouwd dat huizen worden gebouwd die tegen de omgeving vloeken en dergelijke meer Iedereen heeft dat wel eens gevoeld en r aar wij hopen zich er flink aan geërgerd Wat er echter aan te doen Verscheidene lichamen en personen die warm voor het land scha psschoon voelden hebben in 1929 het Instituut Stad en Landschap van Zuid tHolland opgericht Deze v eniging wil iedereen die op dit gebied hulp noodig heeft met raad en daa ter zijde staan en voorlichten In tientallen gevallen heeft het Instituut raad verschaft over de wijze waarop bebouwing van stad of dorp het doelmatigst kon plaats vinden In honderden gevallen werd geadviseerd over den uiterlijken en innerlijken vorm van te bouwen huizen Telkens stond het Instituut op de bres en gewooniyk niet tevergeefs wanneer de karakteristieke schoon Het nieuwe Natuurmonument Het is mij een bijzonder genoegen In aansluiting bU het artikel van Mr Van der Hoeven een beschrijving te mogen geven van den eersten aankoop van onze stichting Het Zuid Hollandsch Landschap zijnde de eendenkool In den polder Wellepoort onder de gemeente Berkenwoude Dat de stichting tot aankoop hiervan neett besloten heeït ons met groote vreugde vervuld De eendenJcool onder Perkouw tot voor kort eigendom van wijlen burgemeester Snel van Moordrecht is namely k zoowel landschappelijk als wetenschappelijk een terrein van groote beteekenis Ieder die wel eens langs Schaapjeszijde oï door den Achterbroek Berkenwoude is genaderd weet natuurlijk deze kooi met haar hoog opgaand hout te liggen Reeds van heel ver is zij zichtbaar in het vlakke Hollandsche polderland Voor enkele Jaren verwleri ziJ ook groote bekendheid als broedplaats van een kolonie van eeruge duizenden schollevaars die helaas nog in den zelfden zomer op virreeöe wijze door de omwonenden werd uitgeroeid Op zich zelf is het bezit van een eenden kool van veel belang Het kooibedrlji is immers een oorspronkelijk Hollandsch bedrijt dat nog veel oude romantiek heeft bewaard In het koude jaargetijde worden er vele eenden gevangen maar in het voorjaar en In den voorzomer is het een vogeioord bij uitnemendheid Nergens vinden onze vogels een rustiger broedplaats dan in de afgeslotenheid van zoo n oude eendenkool Behalve vele eenden die nestelen In korven of aan den voet van een oude knotwilg treft men er tallooze zangvogels Zanglijsters en merels tulntluiters en tjlftjafjes meezen en vinken bouwen er hun nest Zelfs de statige ransuil met zijn parmantige oorpluimpjes ontbreekt er niet Het geheele jaar door Is zoo n kool voor een rechtgeaarden natuurliefhebber een bron van het zuiverste genoegen Uit zou evenwel niet mogelijk zijn als de kool niet behoorlijk beschermd werd Bij veel bezoek zou er van het nestelen der vogels ste wenschen Ook op deze plaats wil ik j dan ook nog eens mijn hartelijken danK betuigen aan mijn mede bestuursleden van het Zuid Hollandsch Landschap die zoo grif op mijn Plantensociologisch is dit land interessant door zUn groote gelijkmatigheid in de samenstelling van het plantendek Deze gelijkmatigheid is zoo groot dat men op een willekeurige plaats In het schraalland kans bad wel 7 van de y typische soorten binnen het oppervlak van 1 m2 aan te treffen Deze gelijkmatigheid zal wel hieraan toe te schrijven zijn dat de geaardheid van den bodem op de verschillende plaatsen m de waard sterk overeenstemt dat het scliraaUand oud is en door het ontbreken beter door de verwaarloozing der verkaveling langen tijd een groot geheel vormde waardoor ook soorten die zich moeilijk verspreiden gelegenheid kregen overal haar plaats in de gemeenschap in te nemen BIJ den eersten aanblik maakt het schraalland een eenigszins steppeachtl gen indruk uitgestrekt blauwgroen land vrij kort en ijl met hier en daar ver spreid wat struikgewas In de veldlaag bestaat het hoofdzakelijk uit een plantengezeischap waarin het pljpestrootje overheerscht dat een vast vilt vormt Ook reukgras en tandjesgras zijn er belangrijk daarnaast vindt men er tormentil blauwe zegge hondsviooltjes en Spaansche ruiter Langs de randen en op sommige plaatsen die door de aanwezigheid van struikgewas eenigszins afwijken overheerscht een gezelschap mét kruipend struisgras als de voornaamste soort De bodem is op deze plaatsen ook losser en meer veerend Gewoonlijk is hij bedekt met een aantal typische mossoorten Op de droogere plaatsen overheerschen korstmossen terwijl heel vaak ook de moslaag ontbreekt Veelal wordt het land tegen het eind van Juli ot in t begin van Augustus gemaaid wat verband houdt met de lata ontwikkeling van de voornaamste gras soort Door dit vrij regelmatige Jaarlijksche maaien wordt de ontwikkeling van houtachtige gewassen als els en wilgensoorten onmogelijk gemaakt Dit maaien IS evenwel de eenige cuitureele invloed die het land ondergaat Tot slot van deze kleine bijdrage zou ik den Vensch willen uitspreken dat de aankoop van dit natuurmonument dour vele andere gevolgd zal kunnen worden en dat mijn stadgenooten niet achter zullen blijven als hun gevraagd wordt voor het behoud van het schoone landschap in ons gewest eens een keer in de beurs te tasten indachtig dat het behoud van het natuurschoon geen belang is van den enkeling maar een belang van de geheele volksgemeenschap Dr A SCHEYGROND Voor Pinksteren Een nieuw CORSET SPECIAALZAAK D A van Yperen MARKT 18 ZIE ONZE ETALAGKS OPVOEDERS brengt uw pupillen gevoel voor orde bij Zorgt dat zij buiten geen snippers papier schillen of andere vreemde voorwerpen op deif grond gooien evenmin als zij dat binnetishidszouden doen Het leert eerbiediging van een gemeenschappelijk eigendom en kweekt dus gemeenschapszini het opent hun blik voor de schoonheid van het landschap waarin papieren e d niet passen en duS als storende elementen werken Het Leiderskamp voor Natuurstudie In de laatste jaren valt er in Nederland in de kringen van hen die zien bezighouden met dL natuurstudie hetzy aU liefhebtjerij iieUij als professie een opmerkeliiice verandering te constateeren ten aandien van den aard der onderwerpen die d belangstelling vermogen te wekken Waren jiet vroeger vooral de natuurobjecten zelve thans zijn het de door hen gevormde levensgemeenschappen en het verband met den t jdem en andere standpiaatsfactoren die amateur en vakman intereaseeren De bio ijciologie is hier m opkomst en daarnaast een groep van wetenschappen die eveneen vallen onder het begrip Heimatkunde van üjize Oostelijke buren Wij hebben daarvoor flog steeds geen behoorlyk aequivalent volkskunde en landschapsgeschiede nis tt men omvatten evenwel ongeveer hetzelfde De Ned Natuurhistorische Vereeniging Acht jaar geleden werd voor t eerst een leiderskamp georganiseerd Deze kampen zijn in t bijzonder bestemd voor de leider van jeugdorganisaties voor allen die bij het onde ijs werkzaam zijn voor studenten en voorts voor de leden der Ned Natuurhistorische Vereeniging en den Ned Jeugabond voor Natuurstudie Zeven kampen liggen reeda achter den rug Snel is het aantal deelnemers gegroeid en nog steeds groeit het percentage jeugdleidert waaruit tilijkt dat meer en meer de waarde van het L K wordt begrepen En gelcïdelyk vindt ook de Kampcommissie haar weg naar het doel verryking van de kennlH der natuur door eigen waarneming onder deskundige leiding Streek na streek werd bezocht Steeds stellen kenners van het gebied en deskundigen zich be schikbaar om de deelnemers in te lelden in de natuur en hen te helpen by een nauwkeurige waarneming van het landLichai Thans is de omgeving van Winterswijk aan de beurt waar fraaie beekjes zich slingeren door welige boschpartijen waar veen en weide bosch en bodem tot de rykate van Nederland behooren Van 21 2S Juli zullen de deelnemers onder leiding van zeven docenten waaronder Prof Dr J Jeswiet Mr ¥ Florschütz Jan P Strijbos en Dr A J Pannekoek in het kamp van Kottei het rijkste deel van den Achterhoek leeren kennen Foto Jan P Strybos Aalscholvers te Lekkerkerk De zangrvogels in onze tuinen en p rken In den loop der jaren ia er in de gedragingen van een deel onzer angvogels een versnderii gekomen Meer en meer zoeken aü de menschelijke omgeving aanvankelijk arzelend uit voedselnood geboren later uit gewoonte gehechtheid sleur of hoe men het noemen wil Zeer gebonden als zy zün wm hun oude nestplaataen komen zy het liefst terug by hun vroegere woongeltegenhoden en verliezen steeds meer van hun schuwheid en daarmee van hun waakzaam hekJ Hierdoor worden zij een gemakkelijke prooi voor hun belager het aantal jeugdige mensoheiyke nestroovers is helaas nog zeer groot en we kunnen in dH verband niet nalaten nog eens nadrukkelijk te wyzen op de paed ogi8che taak die voor ouders onderwyzers leiders van jeugdbonden en andere opvoeders in deze ia weggelegd Ib particuliere tuinen hebben de e nestroovers uiteraard niet veel kans ook eksters Vlaamsche gaaien en eekhoorns wagen zich doorgaans niet zoo diclrt bij de menschelyke wraingen maar veel schade kunnen hier de tatten aanrichten daar zy het meeste aad stichten in den tijd vóór zonsopgang l8 de voyels nog niet goed wakker zyn Inmnen de eigenaars veel onheil voorkomen door de kat wanneer het donker is blniwn te houden vooral in den tjjd iat de vogels broeden eo jongen hebben ZONNEDAUW een onzer belangwekkendste vt 8chetende planten i to e A an der Gen Insectenetende planten Op de algemeene regel dat planten uitsluitend met hun bladeren en wortels het benoodigde voedsel uit de lucht en üen bodem opnemen zyn een aantal uitzonderingen te noemen Zeer interessant en een nadere kennismaking overwaard zijn de insectenetende planten waarvan ook in de omgeving van Gouda enkele soorten voorkomen Vallen er by de overige planten die er een af wij kende voedselvoorziening op na houden vaak belangryke afwijkingen in den bouw op te merken bij de m iectenetende planten is dit niet het geval Ze hebben zoowel bladgroen als wortels en kunnen dus assimileeren d w z de dampkringlucht opnemen en het koolzuur en het door de wortels opgezogen bodemwater omzetten tot zetmeel waarna zuurstof wordt uitge scheiden en uit den bodem voedsel en water opnemen In den vochtigen bodem echter waarop deze planten groeien bevindt zich voor hen te weinig stikstof Maar stikstof is een voor planten onmiabaar element Wat nu de bodem niet bevat verschaffen onze insectenetende planten zich op andere wyze Drosera of zonnedauw wel de bekendste insecteneter vormt een wortelrozet van een tiental byna cirkelronde althans bij de rondbladige een weinig holle blaadjes die vooral aan de eenigszins roodbi uin gekleurde rand bezet zijn met een aantal in een knspje eindigende klierharen tentakels Aan den top is zoo n tentakel gewoonlijk met een droppel kleverig vocht bezet die in de zon schittert als dauw Insecten gelokt door deze schittering blyven aan dp druppels kleven De tentakels buigen wiiTü een Ki oote orteering Lr VolleD ypakken zirn D A van Yperen MARKT 18 Telef 2537 steeds iets NIEUWS zich om en sluiten het insect in en scheiden een enzym af dat veel overeenkomst vertoont met ons maagsap dus de eiwitten van het insectenlichaam opneembaar maakt en tevens rotting voorkomt Slechts het onverteerbare chitinepant sei blijft over om nadat de tentakels zich weer gestrekt hebben door den wind te worden weggeblazen I Van de vier in ons lanü bekende soorten I komt om Gouda de rondbladige Drosera op tal van plaatsen voor In zeer groote getale I in de Gouderaksche boezems ook bü de R euwyksche Plassen en by Nieuwkoop Gezicht op oen der Reeuwijksche Piaseen lang den z g Blindeweg Eveneens een bekend insecteneter is het blaaajeakruld een waterplant zonder wortels De ondergedoken bladeren zyn heel fyn verdeeld Sommige slippen zijn tot eivormige aan de eene lyde afgeplatte blaasjes vervormd Kleine dieren zooals daphnia s cjclops en zelfs kleine vischjes kunnen die blaasjes wel binnengaan maar er door de eigenaardige inrichting van het afgeplatte gedeelte niet meer uitkomen 7 e worden door enüTymen verteerd en de opgeloste stof H uHg X BP Hni m Lx JLtm Hn lm h Foto B SwBneitburg DrinktHOOGENDIJK skoffIe entliee maar met warme dag n GRAPE FRUIT ORANGE SQUASH RANJA SODA DIVERSE LIMONADES £ ZIE ONZE Sf ECIALE ETALAGE HOOGSTRAAT 24 Een bezoek aan de Rotterdamsche Diergaarde I J € 71 klem i ge gibbon t en meuw voorjaar beteekent vooi ien dierentuin altyd weer een meuwe oplevmg want als er één soort bedrijven is waarvoor het groote publiek alleen in het zomerseizoen belangstelling vert nt dan zyn het stellig dii dierentuinen het is een soort vechten tegen de wmdmolehs als men de onjuistheid van die opvatting wjI aantoonen Alleen zy die regelmatig de Hotterdamscht iliergaarde bezoeken m aile jaargetyden zullen grif erkennen dat aaar voor den oplettenuen beschouwer altijd weer iets meuws t n iets wat vroeger onopgemerkt bleef te gemeten is Bij slecht weer of koude zoeken zij het in de kassen en m de verwarmde gebouwen en ontdekken daar niet vermoede schoonheid in kleur vorm of beweging Maar de meeste menschen komen pas op de gedachte laten we weer eens naar de diergaarde gaan als de zomer in aantociit is en de feestdagen die hem als het ware inluiden de mensühheid m beweging brengen en paarse kleuren der Rhode s en ook dan zal in dit lustoord blyken wat Boskoop van een park vermag te maken Natuurlijk is niet verzuimd ook de gelederen der uitheerasche dieren weer aan te vullen Wie op de bloemen buiten js uitgekeken en de kasplanten met hun tropische weelde heeft bewonderd zal uren werk hebben als hy geboeid wordt door het levendig spel der apen de sierlijke beheerschte kracht der roofdieren de intelligent aandoende kunstjes van den olifant het koddige gedoe van de Z Afnkaansohe pinguina de hoffelyke vryages van de struisvogels en honderden andere dingen meer Wie uitheemsche natuur wil bewonderen in de omlijsting van Nederlandaehe tui kunst bezoeke in de komende dagen en weken de Rotterdamsche Diergaarde Daarom volgt de diergaarde ook min oi meer de traditie die in vele streken van ons land heerscht voor Pinksteren moeten de nieuwe kleeren klaar en aangetrokken zijn Ook de Diergaarde zorgt tegen Pinksteren haar beste beentje voor te zetten zy wil haar gaaten in een nieuwe plimje ontvangen Tevoren zyn alle handen aan het werk om dat nieuwe gewaad waardig en smaakvol te doen zyn In sommige jaren verandert de mode niet veel in andere is het haast een revolutie zooveel wyzigingen verlangt zy Zoo kan de diergaarde vaak volstaan met een aanvulling van haar interessante collectieo waar de onverbiddelijke dood bressen heeft geslagen maar een ander maal acht zy het noodig als het ware een gedaanteverwisseling te ondergaan OP REIS Over Land of over Zee NEEM BOOGAERDT s STROOPWAfELS MEE LANGE TIENDEWEG Vï Trf 209 1 SÏ OORSTRAAT 37 Tel 2198 Mededeeling van de Redactie De groote toevloed van artikelen welke wij voor deze speciale editie mochten ontvangen noopte ons zeer tot ons leedwezen de plaatsing van enkele bydragen tot ons nummer van a g Zaterdag uit te tellen Zoo is het ook dit jaar geweest De omstandigheden de crisis en de daarmee aa menhangende saneering in den tuinbouw hebben het mogelijk gemaakt dat een uitgebreide vernieuwing van de heesterbeplanting in de Diergaarde die reeds eenige jaren op het programma stond maar die erg kostbaar zou geweest zijn met behulp van de Sierteeltcentrale werd ten uitvoer gebracht Zoo heeft dan de aanleg van de Diergaarde in enkele maanden op vele plaatseneen volkomen nieuw aspect gekregen en kan men met recht zeggen dat deze aloude instelling dit jaar met Pinksteren als 4ferjongd te voorschyn treedt Op het oogenblik dat wy deze regels schryven baadt zich de tuin in een kleurenweelde van Azalea mollis en Azalea pontica terwyl hier en daar de talryke Rhododendrons in velerlei soorten en variëteiten hun zwellende knoppen laten openspringen Over enkele dagen als heï Pinksteren is zal het oranje der mollisbloemen misschien niet meer zoo overheerschend zijn maar dan domineeren de rose Groepje Pelikanen in de Rotterdamsche Diergaarde DE VEREENIGING TOT BEHOUD VAN NATUURMONUMENTEN IN NEDERLAND heeft een schoone maar tegelijk ook zeer zware taak die hopeloos zal blükeii indie niet ieder die geniet vaji de Nederlandscho natuur medewerking en hulp verleent WAT TOT STAND KWAM GESCHIEDDE DOORDE EENVOUDHiE HUI P VAN ONGEVEER TIENDUIZEND LEDEN EN DOOR DK GROOTE ZELFOPOFFERENDE TOEWIJDING VAN ENKELI ECHTE VADERLANDERS Veel moet er nog gedaan woi den Blijft daarbij met achter maar steunt df Vereeniging door een geldelijke büdragi De minimum contributie iiedraagt per jimr slechts ƒ 2 50 Geeft U op als Kd aan het kantoor AMSTERDAM C HEERENGRACHT 54Ö