Goudsche Courant, vrijdag 16 september 1870

ummtmmmmmm ikio imV dal Napoloon ire oi hl Manr liij heeft Hel scheelde bitlei h pi ijne uniniddelijke nubij len mniir oli ilk Ney bij Il th n9 besclioien tijii mui inacliea was f A N D eert legen het verkeerde l Pilde rnenscher die zoo I niin l ult ohlan l de lerlop e V d 11 rdpii In beourdeelcn gewoonlijk mul nisüf liet een Mr iu Itr slerke inopt een bfpije D il of nis de strijdenden Pe k inder stanu d in moet meeste succes heeft door liiinoedigd Het zou eer ht begrip vnn den tegen I unze sentimeuleele wijze ain een kant wilden vet iit deze oorlog eene histo lier verheven boven nlle Irden opgeworpen 07er het r waaghalzerij de oorlog I it vnn anderen door wier kortgezel De strgd ua ir ijn i3 geen gewone oorlog ar een tijdperk van groote til drie eeuweu oude tra staimbaar maakt Pe een rwonueu na verloop van dnn Pronkrijki alolliiig len en i door de sia t gevreesd Het zou u i tiiiidlgNeid aan het tweede De boUngen van Europa bo spoedig mogelijk worde kgea vorderen nog driiigpn ur hij ook gesloten wordt Ie wezenlijke niet op een vrede die zijn onulaan Isgzondrreu iuvloed of aan rointenis die later zou op l prd op eeu voorbijgaande ste volken verraden De uu den vrede op dit oogjn lusïun die de bron worden igen Dit zijn de ware I die Frnnkryk ej Duitsch ink in het aangezicht te te leeren eerbiedigen Cti ette lezen wy Dtiid te AmsilerdaiB een ge Nr poleon vjijr eeu maand l tien millioen franc heeft Itii den Hollindscheu spoor uden met de interessen van li h en zijn gezin behoorlijk honden H L A N D he kust bostaot nop slechts hfulene schepen weer uil 1 schcrsvloot heeft verlof geIn een apoedigen vrede verIe particulier telegram der nies Favre vreilesvoorstelIp csield aangenomen VulI er schadevergoeding iian Ie in beslag genomen schele veaHngen Metz eu Slraats achrijft in de Preussische dat de schrik van de en ihweder d n zwoelen damp c krbesohaving zul zuiveren i smakelooze zwelgcrijen ijl Idio toch maar al te vpel lu rgeplant Mügeu de UuilIk Mren lot den ouden ernst en t iiljeid en n ogen de deugden iiv ndijrheid onder de ra I a V riorpii gii iin ook wpder l I siucralic iii ppie koraeii 1 iiiiie uit kisspl aan de ip andere ijiIp is modcgc ifc elders er niet mcdv m Iti fJ ipoieon lie schooiie Wil Singewe cn Velen achten llidf van nik een gasteeniger i ii vckii het met goed hl II met pene eerewaeht onl i I 1 uvir i algpmpcn een icii die induik wordt ook door vorsohilftnde builenlandsohp bladen gedeeld en versterkt Hel is evenwel f hopen dat die outeTredenhcid mei lang al duren vooral by hen ihc zich niet enkel door UPht tot wraak laten leidm Iminera al is er leta meer geschied dan eigenlijk volstrekt iioüdig was of iii dp hidoLling lag oo zal hel voor pene groote natie en haar oppuhoofd toch beter po oii den overwonnen wcprlooa gemonkteii vijand net le veel dm met le weinig groolmoedigliPid te behandden In de geschiedenis ijn een aantal ITALIË In de Movimento leest men don vulgpnilen brief vau Garibaldi Caprera 7 September Ann mijne vrienden I Gisteren zeide ik u Oorlog tot san den dood tegen Bmiaparte lieden Pg ik u De Fniii che republiek moet met alle kracht ondersteiiiid wurdpii Ik elf ben invalide maar tocli heb ik mijii diensten anu het voorloopig bestuur te Parijs aungebudeii en ik hoop dut liet mij nipt onmogplijk al ijn mijn plicht te vervullen Ja medeburgers wij moeten het nis een heiUgi U plicht beschouweo uii e Fransche broedera le onderstennen Het IS zeker onze roeping niet de Dnitschc broeders te bestrijden die een weiktnig aren in dods hand om de liraunie welke lood waar op de wereld drukii te vernietigen lu den persoon die haar verpersoonlijking was Maar wij moeten het stelsel ondersteunen het eenige dat best iit om den vrede e i de welvaart der volken te ver ekeren lk herhaal het uien moet de Fransche republiek door alle mogelijke nilddelpii bijstand ipr pnen Zij IS het die ooor hel lerleilene wijs gewordcii en der hechlsie stcunpilareu zal ijn van de herboren vrijheid De Italië meldt dal Garibaldi te Capreia lek is en bijgevolg onmogelgk aan yu weiisch kan voldoen om naar Varijs le vertrekken en zich ter beschikking te stellen van de republiek BINNENLAND Goum 15 Septfmbeb De Bnrgeravoiidschool alhier is iprlei eii maandag weder geopend met het voorzeker aanzienlijke getal van 1U5 leerlingen wanroiider nipuwe Aan het toelatingspxampn hadden il jongclipden dedji nompn zoodat er 8 werden afgewtzen Wmnpir men bedenkt dat de cisolicn van dit exaroii sIkIik zijn lezen schrijven iii cijferen mei gclallpii iieiideelige en gewone breuken dan heeft im i iuIpii grond om het getal van hen die elfs dat met konden bedroevend groot te noemen De beraadslagingen in de eerste kamer overhet wetsontneip lot afschaffing der doodstrifblijvpn tot aan de uitgave van het ofTieiPel verslag giheiraomdat voor het publiek en ook voor de vtrsliggeïprs der dagblad nieis virstnnnbaar is van hilgeen wordt gesproken De vcrtimmeniig van het lok lal is dus in dit opzicht alles belialie verbetering geweest De beraadslaging is nog met afgeloopen acht ledenspraken tegen en vier voor het ontwerp Heden isde minister aan liet woord De voor ilter der kaniei 1r 1 A IMii ipse leidde vror het eerst gedurende de c illing de beraadslagingen weder Eene langdurige lekte had hem dat tot nu toe verliinderd Wij herinneren dat heden de wintpiiliiiist opden Ncilcrl Uijiispoorweg epu nnnvaiig hpcft genomen De v rtnk urpii van en naar Gouda UpIpii we nis gewoonlijk hier aphler rapile billeltcn voor i i n dag alleen voor gewonetreinen billellcn voor drie dagen voor allo treinen Vraagt men niet uitdrukkelijk om pcn billet der 1 soort dan ontvangt men er een der 2 soort Gedurende den wmterdiciist ziju op de slalions van de Ilijnspoorwig raaatschappij de telegraafkaiiloreii open te Uouda van i a lOVsi Giavenhage en Utrecht van li lO j Harmelou van T i y i Nieuwerkerk en Kolterdam van 6 lü Oudew iler vnn Ij8 j i en Woerden van 7 i 3 allen gerekend van s ochtends tot s avonds Het Dagblad zegt het volgcode Naar men ons van gewoonlijk goed ingelichte zijde luei uiieelt zou de 2 div i t jr ip vpIjp binnen e a paar dagen ontbonden worden tn zouden vijór hel einde der maai d alle tioepen naar hunne respectieve garni oenen teruggekeerd ijii Den 7 September II had de veikiezing plaats voor een lid van tien polder Aohterbroek in de p aats van A Kijknnrt Az die voor die betrekking bad bedankt De uitslag der stemming was dat 1 51 stemmen werden uilgebrnchl op I van Dorp en 141 op D de Jong zoodat eerstgenoemde gekozen ia Zoo als reeds door ons gemeld werd had Zuteidag de deide provinciale vergadering van onderiMj er en voorstaiidi ra van hel onderwijs m Zuidllollaiid alhier plaats Sedert haddinwij nog gccm gelegenheid het overzicht der di i issii u le geven httwelk wy hadden toegezegd zoodat het eerst nu geplaatst kon wordiii Hel cel U onderwerp ter bespreking werd ingeleid door den heer K ü Heringa oud schoolopziener Naar aiiilpidiiig der raag Levert de lagere school tcgdiwoordig inderdaad ulki gtlirekkige re iiliaun op als van verschillende ijden is beweerd K riliili ile de h r Heringa den ondervv ij eisstand 11 11 de aiiiïillpii waaraan zij inden laalsten lijd van vdpild zijden blootstaat Van en iiruirul standpiinl verdedigde hij met aaiiliiling van vprsihilli iuIp t rsphriflcn ons onderwijs legpii dip prv jinisti clie beschouw iiigcii en hg piiidig ie ZIJU iiiliiding door de vraag te steileu Wip larover ini t welk recht wordt gekliiigd D Ihiieii Mpijir vnn lleteiidorp en de Broeder uu Hotlprdnm wp pii er op dal tol die geb ekkige rebullatpu aanleiding werd gegevpii door schoolverzuim oiivtr chillighfid van geineenlebesluren en oudtrs gebrekkig spliuolloP iclit te gering personeel eu te gerinife liapiPiiieiiLen lip i vp il vrii op do anPiida voorkomende en luiilduU van wplkeii invloed zou e ii opinihng of inkrunping der scholen voor meer uilgelireid lager onderwijl zijn gelijk rij door sommigpi gewenscht vvordi w ril ingeleid iloor den heei T C Delfos van Kolterdam Sprpki r verdedigde hel recht van besla 111 van het uitgebreid lager onderwgs daar zoo vpIp leprliiigen nog vis meer moeten leeren dan hel I gpr oiidprwijs gpeft zonder den cursus op de middelbire school gehpcl te volgen HpI onderwgs op le middelban school was bovendien met geschikt vooralle leerlingen waarom spreker wcnsehie dal de scholen voor uitgebreid lager onderwgs met iiiogdi wurden ingekrompen maar uitgebreid minder lil aiiital dm wel in betrekking tot het hulppirsoiKil en hulpuiiililelen voor htt ondeiwgs Hierov r uiril gppii gpdachtenivisaeling gtlioiiilen De h pr Mars Ipcraar aan de huoge burgeiscliool te Gouda sprak ovei bet onderwgs m de natuurIppr mar aaiihnling v iii d Arens Mattrialmi Jut Ifii iini iiii iiiii s luletiic it m der haturlehe Spr xir wips Pr 0 i dal ovpr hit algempcn hg hel la i r onderwijs nog zeer weinig aan de kennis der iMliim gedaan wordt hoofdzakclgk omdat dp on Itrwy prs over hel algemeen nog met doordrongen zgn van het fewidit van dit leervak en er zelf iiipl genoeg in beilr vni zgn om hel methodisch te ondprwy cii Diartoe werd hel bovengtnoemde werkje aaiigppre pii waarin het doen vnn ehtmische proeven op deii voorgrond staat Ook de physische prklnigen door den heer Hiiiing Hink te Utrecht vervaardigd werden door spreke dringend aanbevolen De heer Delfos verdedigde krachtig cheraisehe proeven en de chemie in het algemeen als leerstof voor hel lager onderwgs De heer Mars drong nog nader nnii dal allien hel doen van proeven den leerlingen eiiiig begrip kon geven vnn de natuur en hun versehgnsplen Mevrouw Eli e van alcar van Wassenaar had bercidvaardig op zich gniomen de vierde vraag iii te Ipiddi Zg luidde voldoit on c volkbscliool aan de biluxfun dl r vrmiudijki jdigd pii wal kan er gpil ian woiildi 0111 haar meer vruphlb iar voor het viouvvcigk leven u maken Spiiekster wegens de gioolle der aal iiiPl oveial geiuakkelyk le verslaan nu lilde dat pliristpigkc moraal en de ehrislplgkp edikiinde meer bg het onderwgs op den voorgrond moestcii treden g wenschte op achijingcn leef tgd aeliciding der seksen in de Ingerc school en de vorming der meisjes aun vrouwcigk personeel te zien toevertrouwd Als motie van orde stolde de hoer Lindo voor nu eerst do inleiding der volgende vraag en dun de discussie over beide vragen te openen Dit door de vcrgaderiug nangenomeu zgnde besprak de heer Jansen de vraag ol splitsing onzer volkssoholen in klassen voor meisjej en jongens af ouderlgk al of met ia aun te bevelen Die vraag werd door spreker ontkennend benntwoord Hg wees op do taak der volkfschool die moest vormeu en ontwikkelen Hg wees op de vooi en nndeelen van vereeuiging en scheiding Bepaald woa hg tegen vrouwelgk hulppersoneel alleen kon dit Uiis Jiie dj sic klasse nuttig werken Ook de inleiilmg up de volgende vrang ging nog aan de discussie vooraf De heer Mula van Kolterdam Ipidde de vraag in hoe de school het beat voor de loekomaligo beslemming van de leerlingen kan zorgen Na aangewezen le hebben dat men met alles van de lagere school mocht en kou verwnchten stelde spreker als eisch voor de lagere sohoid dat zg haar leerlingen ou geven eeu helder hoofd een warm hart en rappe handen om in staal le zgn hun verpiiehtuigcn legeuover zichzelf raautsohnppg en staat te vervulldi hpeoiale opleiding behoorde in de lagere school met ie huis Aan de discussie over de e drie punten werd door velen deel geuoaien Mevrouw Siorin van der Chys drong aan op het onderwgs iii de gezondheidsleer en opdat in vrouwelgke handwerken op nlle Ingere scholen wegens le ongunstige resulinlen keurde spreekster handwerkascholen voor meisjes die de Ingere school reeds bezocht hadden af m de schooljaren hadden de meisjes otcrvloed vau lyd om zich ook in da handwerken le bekwamen De heer Terpstra van Gouda sprak over het onderwgs 111 de geschiedenif op de lagere school Nog allyd wer len g den kindereu als helden voorgesleld die op het slagveld de oorzank waren van den dood van duizpuden hunner uatuurgeuooten hierin moet verandering komen het kind moest alleen hen als helden leeren eerbiedigen die zich op het gebied van humaniteit eu beschaving verdienaielyk gemaakt hadden voor de geheele menschheid De heer Lnbberton van Alblasserdam wees op den bestaanden loestind Ontwikkeling moge uit een paedagogisch oogpum het doel der lagere achool zgn de mnalschappg vordert thans meer van haar Het meisje dat op elfjarigeu leeflyd de achool verlaat IS op het platteland buiten de mogelgkheid zich verder te bekwamen zy verlaat de lagere school en treedt de maalsehappg in Dat meisje moet kennis van meei dingen hebben dan de lagere school kun geven eu daarom geef ik spreker in bedenking of een scheiding in de hoogste kliisse van meisjes en jongens met uoudzakelgk zoude zgn om het meisje uog speciaal die dingen te onderwgzen die voor hanr in haar volgend leven onmisbaar zgn Mevrouw Storm geeft een schets van het onderwgs m Amerika waar geen scheiding is en waar geen scheiding verlangd wordt ervvyl zg op eene gedane vraag verklaart dat 7 8 van het ouderwgzend personeel vrouwen zgn waarna gerepliceerd werd daar dnn moeielgk een parnllel tusschen tnee ongeIgksoorlige toeslanden te trekken was De heer Jansen hoewel op opvoedkundige gronden tegen scheiding verdedigde die mede wegens den bestaanden topsland Ook de luir Laban van Oud Beierland spr ik lil dnn geest De heer Hennes v in den Kmderdgk sprak over he onderwgs lu vrounelyke haudwcilven dat volgen sprekci hooj st gebrekkig was omdat zelfs geëxamineerde onilprwgzeressen met genoegzaam op de hoogte gil Undcrwgs in wiskundig leekenen werd als grond voor dit vak onmisbaar geoordeeld om het meisje ook hierin relfstandig te leeren handelen De laatste vraag weid ingeleid door den heer Hiirlman vau Capelle luidenile hoe dient het onderwgs in de aardrykskunde in de lagere school gegeven te worden Uitvoeiig werd door spreker de e volgens methode opgegeven Discussie had over die vraag niet plaats daar de vergadering overtuigil seheen dat op nlle scholen het onderwgs in Ie aardrgkskunde in s sprekers geest gegeven werd Aan den einvoudigcn mnnltgd die na het einde der vergadiniig werd gehouden namen velen deel Do commissie die door bgdragen vnn vrienden en vereerders m staat gesteld werd het graf van mr Jacob van Leiinep te Ooslerbeek met een gedenkteeken te versieren heeft geiueend hare laak nog verder te moden iiiHirfkken Het is bekend lul de heer vnn Ijcniiep groote waarde hechtte aan het bpwareu van herinneringen ook door gevelsteciieii De pommissip na het graf des dichters gekenteekend te hebben was dus van oordeel nu ook nog le moeten orgen dnt de pla ils waar van Leii