Goudsche Courant, woensdag 21 september 1870

m i y l L J lll KllOl tiiinf I h f l f 1 viiugeu leii einde daaruit het een en ander mede te deelcn Yriinfi 1 Welke Iciensmiddelen worden in deze gemeente hel meest door de arbeiclende klasse gebruikt en welk is de gemiddelde prgsp a Viin plantaurdigen oorsprong Aardappelen ƒ 2 50 per heeloiiter gepelde gerst en rijst ƒ ü l bofkiveitemeel f 0 28 liirwebruod 2 soort ƒ O 20 1 soort ƒ 0 22 j roggebrood ƒ 0 13 allen per kilogram witte boonen 0 1 i bruine booneu en erwten 0 15 allen per deciliter voorla koui uii i o ol p n e o cn b Van dierlijken oorsprong Rundïleesch ƒ 0 70 kjilfsvleesch nuchter spek ƒ 0 90 riviervisch Cbrasein bliek U Ki nllcn per kilogram gekarnde en zoete melk Aan deye vraag is toegevoegd een tabellarisch over icht van ilc hoordvoedingsuiidilelru ilie Ie ioiida in den regel gedurende een jaar gebrmkt worden door een enkel persoon der iirbcideiidc khisse wiens weekloon ƒ 6 a 7 bedraagt Voedings P K K J A A K middelen Hoeveelheid MlUPENPlllJS UmiAAF Aardappelen 4 75 heotol 2 50 ƒ 11 87V2 Gepelde gerst 62 kilogr 8 32 Bijst 20 3 20 Boekweitc meel 10 28 2 80 Tarwebrood 2 soort ISO 20 311 Visch 26 16 4 16 Vleesch IG 70 11 20 Spek 15 90 13 50 91 Q6 3 Vraag 2 Gemiddelde prijs van het vleesch Bundvlcesoh ƒ O 8ii kalfsvleesoh ƒ 1 10 scliapenvleesch ƒ 0 fi5 gewoon spek ƒ l Hongaarsch spek O DO per kilogram aag 3 Verschil in de voeding der arbeidende klasse in deze gemeente vergeleken met die van den boerenstand Ër beslaat een zeer aanzienlijk verschil in t voordeel vnn den laatsten ilet schnilt voornamelijk in de broodsoort De arbeidemle klasse in de stad eet brood van tnrnemeel i 20 Cl per kilogram da boerenarbeider voedt zich met brood van roggemeel a 10 Ct Verder gebruikt hij vee meer spek gekarnde melk enz terwijl hij zich no een grootere hoeveelheid groenten weel aan te schalfen dan de stedelijke werkman Vraag 4 Bestuau er in uwe gemeente ook gttarkeukens Deze inrichlingrn hoe gewenscht ook worden hier niet aangetroffen Er beslaat eene vereeniging tot het uitcieelen Tan soep aan minvermogenden KIke portie soep van uitmunlende hoedanigheid kost slechts 7V3 Ct menig uerkmnn zoumetzulke spijzr zoowel wat quantileit als qualiteit aangaat gebaat zijn wanneer hij dat voedsel koopeu kon in eene andere keuken dan die welke nllcen voor gecollecteerde gelden verkoopt en aan de armen uitdeelt Vraag 6 Gemiddeld bedrag van het weekloon der werklieden ïur mermnn en metselaar 6 40 opperman 5 10 schrijnwerker ƒ 7 20 scheepstimmerman 6 90 loodgieler ƒ 6 50 stukadoor 7 90 fabriekarbeider 6 pijpenraaker ƒ 4 60 loodwilfabrieknrbeidcr 6 60 baander ƒ 4 60 baaudersjongen 8 12 jaar l boerenarbeider 6 80 Vlaag fi Is het maken van onnoodige verteringen of hel misbruik van sterken drank in uwe gemeeiilo dikwijl oor iuik van de onvoldoende voeding Dtse vraai moet ie aas met ja beantwoord worden Aan de algemene beschuuwingen die het antwoord verge ellen onlleenen wij nog het volgende Over het algemeen zijn de levensmiddelen duur en slecht Hel vleesch is zoo hoog in prijs dat een werkman er niet aan denken kan iets van dat voed el aan ijii ge in voor ie eiiei al ware het sicelils eins of tueemaleii per week In datzelfde geval verkoelen duizende burger mililairc en civiele nmblenaren en doch hij de en kan men in hel huishouden de kleediiig ai liei ge in en de overige uitgaven zien at opvoeding uul ikkeling en plichtsbesef vermogen De eikman inoet het hij zijue voeding voornamelijk op hel brood lalen aiii komen Dit arlikel luat meestal veel te wenseheii over üowel wat betreft de qualileit als de quaniicil 111 verhouding tot het gevraagde i i vele uibeidcr gezinncn wordt h t larwemccl in een winkel gekocht met water lot deeg gekneed en verder opgemaakt 111 den vorm v m een brood en op een plank gelegd oo gaat hel naar den bakker Komt men zulk een brood up weg legen dan ziet men al dadelijk het scherp overleg en het bestier der voeding van den werkman en zijn ge in Ontzaggelijk lang en smal laat zulk een brood zich zeer gemakkelijk in een groot aantal sneden verdeden en de kleine oppervlakte van iedere boterham is geJekt door een dunne laag boter of vet De gropiilen worden uit dci omtrek ter markt gebrachl Ueleeld lu een veeii ichtigen bodem zijn zij onsma elijN en u im niei guar lu ijé j het middagmaal maken de aardappelen den hoofdschotel uit zij orden met wat boter azijn en mosterd of uitgebiaden spekvet genuttigd die het beel slecht heeft eet ze met gekarnde melk De keuze van voedsel is voor den werkman alzoo zeer beperkt hoe zou hel anders kunnen zijn wanneer ineu met vrouw en kindereu een gansche week MUI zes ü even gulden leven moet De boerenarbeider verkeert in veel gunstiger posilie In den regel beeft hg een stukje grond waarop hij salaile uien rapen en aardappelen teelt en soms nog een varken mesten kan Eenvoudiger van levens g e minder weelde in de kleeding van vrouw en kinderen veel vroeger aan den arbeid nioeundr des avonds veel meer vermoeid builen op het land tonder bank van leening niet zooveel kroegen op ziju ueg ontmoeleude en daardoor minder aan verleiding blootgesteld wurdl hel grootste gedeelte van liel loon door den boerenarbeider 111 het belang van zijii gezin besteed Algemeen hoort men klagen over de Irangheiil van den werkman iu de slad en geen onder I harde arbeid en slechte voeding verdragen zich met Hoe kan men ijver en insiianning verwachten bg een werkman die behalve zich elf nog vrouw en kinderen ie voeden heeft voor enkele stuivers daags Het is onmogelijk eii de e onmogelgkheid wordt door verschillende omstaodighedeu nog groüter De gewone ambachtsman beeft wel inden zomereen goed loon voord uls zij het werk van deub ias kunnen uaniiemen maar mei het korten derdagen verminilert het loon gaandeweg en des wintershoudt 1 voor sommige bedrgveu pijpenniaker baander metselaar geheel op Slaat men alzoo hel ontvangen loon over een geheel jaar om dal wordt dal weekloon van R a J nog aanzienlijk verminderd Het zoogenaamde bazengeld is ook niet in t voordeel lier uerklieilen Dit is soms zeer nanzienigk Kr orden als voorbeelden aangehaald hoe eensmulsknechl die een goed begrip aan handigheidpaarilc 1 40 per dag ontving terwijl op de rekening 2 50 stond een paar andere knechts verdienilen O 60 eii 0 70 doch op de rekening k aineii zg a 1 SO en 2 voor Een derde nadeel is het maandag houden Pijpenmakers baanders cigarenm ikcrs werken des maand igs nieten derven daardoor s t weekloon Er zgn er velen die een groot gedeelte van het weekloon dat Z ilerdags onl vangen wordt dien avond en ge lurende den Zondag verteren in brooddronken heid en daardoor des Maandags nog voor hun werk ongeschikt zijn lerwijl Je loiniuerd des Maandags l Zondagsche goed ontvangt ten einde de nood akelgkste behoeften van l geziu eenigszins te vervullen Veel kroegen veel bankeiwinkels veel snoeptafeiljes in de achterbuurlen veel sigarenwinkels het zijn allen zoovele aiilwoorden op de vraag hoe t komt dat de toestand nog ellendiger is dan hg door de lage luoneu zgn moest Er zijn arbeiders die t dubbele vau anderen verdienen maar er heerscht hoegeiia imd geen meerdere welvaart Heeft men eiuig dan gaal het op en heeft men veel dan gaat het ook op Meer loon is dus niet t middel Lin den loesland te verbeteren veelal verergert hel dieii maar onderwijs en opvoeding daarvan is de veilielerint van hel lol afhankelijk Op de school moei de aanslaande werkman in leesboeken sehrijfvoorbeelilen eu in gesprekken en verhalen een duidelijk denkbeeld krggen van deugd en goede zeden van spaarzaamheid en overleg van plichtbesef en plichtsbetrachting dan alleen zal ve hoogil loon een weldaad een zegen worden dan alleen zal de nmbachlsm in en de fabriekarbeider de waardige plaats 111 de maatschappg bekleeden aarop zij zoo goed als ieder ander staatsburger rechlnialige aanspraak hebben Zondag herdacht de Kerw heer 1 N Schellema jongsin predikant bg de Ilcmonslr üer if gemeenie alhier zijn volbrachte vgf cn twintig jarige evangeliebediening In den loop der vorige eek as hem reeds door velen harlelijke bvlnngstelling betuigd ook door de aanbieding van een sierlgk geschenk namens de gemeente en treilend wns nu de indruk zijner aandoenigke herdenking van lust en leed In deu uamiddag run Zondiig had do jubilaris ambtsbroeders opzieners bctiekkiiigen en vrienden aan een gullen disch ver ecnigd waar men broederlijk aan al en de algemeene stemming getuigenis gaf van de ongedeelde hoogachting dien ijvervollen predikant in de stad onzer inwoning zoo algemeen toegedragen Gisteren is alhier plotseling oTsrIeden C J Beuhl uls tLnmermau werkzaam bg zijn broeder Hij had geklaagd over onwel zijn en zich ten huize van zijn vader den hoogbejaarden onderwgzer van hel ontbijt naar zijne kamer begeven waar hij kort J 1 V dr hg was overleden Jlg onderscheidde zich door grooten ijver en ongewone geschiktheid als lid der hier bestaaude redergkerskamer en stond bij allen die hem kenden in hoogachting Gisteren werd onder begunstiging van zeer fraai weder een schietwedsirijd gehouden door de leden van de seherpschutlers vereeniging uit deschutleig alhier Een tiental prijzen werden uitgeloofd de eerste door den Burgemeester en eenige volgenden door de officieren der schutterij De uitslag van den sirgd was dal de 1 prijs eene pendule werd behaald door serg maj Woerlee de 2 eeu porceleiiien servies door 1 luit J F C Prince de 3 een etui met voorsnijmes en slalepel en vork met zihereii hechten door muziekant Vermeuleu de4 Madera karaffen en glazen door serg v d Hoeven de 5 een olie en azijnslel Berlijosch tilver door kapt Lulius var Goor de 6 een sohildpadden sigarenkoker met zilver door serg maj de Jong de 7 een zilveren portemonnnie door serg de Jager de 8 een inkt en zaodkoker door I luit C ü H Prince de 9 een veldflesch door kapelmeester Beuzekamp de 10 een pelroleumlamp door kommandaut Nortier Des avonds vereenigde men zich in Tivoli wour door drn komniandant Nortier met eene krachtige toespraak de prijzen werden uitgereikt Aangenaam bleef men daar nog cenigen tijd bij elkander terwijl bet muziekkorps der schutterij zich van tijd tot tgd deed hooren Gisteren zgn ook alhier de in Juli vertrokken troepen in garnizoen teruggekomen Z M heeft goedgevonden den I luitenantder inf M W Jaeger thans non actief op hetdaartoe door hem gedaan ver oek een eervol ontslaguit den militairen dienst te verleenen Zaterdagmiddag r ijn in eene vereenigde zin ing der beide kamers de Sinten Generaal namens den koning door den minister van biuneal zaken gesloten De minister zeide den leden dank wegens de behartiging van s lands zaken Hg herinnerde aan de tot stand gebrachte weiten ran finnnoiëelen ea anderen aard vooral aan de gewichtige ontwerpen nopens de kolonicu De afschaSing der doodslruf is eene sprekende getuigenis vnn de toenemende beschAVing in ons vaderland Ten slotte dankte hij voor de ijverige bereidwilligheid tot t verleenen der hulpmiddelen Ier haiidbuving onzer neutraliteit Z M heefi lot Voorzitter der 1 kamer Tan de Stntenüeiieraal voor de zitting 1870 1871 benoemd Dr H van Beeck Vullenhoven lid der kamer De troonrede gisteren door den Koning bg de opening van de gewone vergadering der SiatenGeneraal uitgesproken luidt aldus Mijne Heeren Is het mij telkenmale aangenaam mij omringd Ie zien door de vertegenwoordigers van het geheele Nederinndsrhe Volk met ongemeen genoegen begroet ik U heden ik gevoel behoefte het in deze tergadering uil te spreken hoe ik hoogelijk da iruuw en vaderlandsliefde waardeer door het Nederlaii Isohe Volk gedurende de ernstige omstandighedei lier laatste maanden op zoo indrukwekkende wijze aan deu dag gelegd Eenparig bleek de uil wat ook gebeuren zoude de zelfstandigheid van den Staat Ie handhaven Zee en landmacht nationale militie schutterijen vrg illige vereenigiiigen wedijveren in dien geest Onle en rust heer scliien overal De last der inkwiirlieiiii erd met loe ijding gedr igen en voor de gezinnen der opg roepen inililieplichligen mildelijk gezorgd en bij dit alles mogen wij met voldoening ij cn op de gelijklgdige werkzaamheid oir erlandgeiiüüten voor hel Itoode Kruis In oir c vriendsehiippelgkc betrekkingen met de andere mogendheden bracht de uitgebroken oorlog geenerici slooriiis De oorlugvuerenden hebben niet alleen de door mij nnngekoiidigdc strikte onzijiligheid erkend maar lot le oploi ing der daaraan uit haren aard verbonden mocielijklicden wclwiUeud dt 1 Ifl H 4 f t 1 1 iir ii Hl i i i F i i i l ii iH T 1 lil wi iF W ll tlllM tP ImPiialWuW i i li iito uliaiiiilulr liti iiiJB iitii n 11 linMilb 11 n i e iiiiil il C lèi M It ppn tiiii iclil iii liiti iHlUOI Illll lltlllck l l lflf MM milrf iijti indlti t iSiMi M gf tm lim i i i n ili itlliiiliiimitifpilmjitf GiMIIll d ïa lull lil lil Ijipi mWiWnilKhinaB Hk Nil Sc